ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၁၀

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

...

၁၀။ အဎ္ဍဆက္ကသတ၊ ဇာတကကို၊ ပုံပြသက်သေခံလျက်၊ အနန္တဘဝ၊ ဖြစ်ဖြစ်သမျှတို့၌၊ ဓနပရိစ္စာဂ၊ ပုတ္တပရိစ္စာဂ၊ ဘရိယပရိစ္စာဂ၊ အင်္ဂပရိစ္စာဂ၊ ဇီဝိတပရိစ္စာဂတည်းဟူသော စွန့်ခြင်းကြီးငါးအင်ကို၊ မဂ္ဂင်ဖောင်ပျံ၊ စံလိုသူအပေါင်းတို့ထက်၊ ကဲဆောင်းလွန်မောက်၍၊ အထောက်မတန် ပြုခဲ့သော၊ ဟေတုသမ္ပဒါ၊ မြတ်သမ္ဘာကြောင့်၊ အနိမာ၊ လင်္ဃိမာ၊ မဟိမာ၊ ပတ္တိမာ၊ ပါကမ္မ၊ ဤသိတာ၊ ဝသိတာ၊ ယတ္ထကာမာဝသယိတာ ဟူသော ဘာသာမဂဓို၊ ရာဇဂြိုလ် ဥဒါန်းနှင့် အညီ၊ ရံသီနေပြောက်၊ ပြတင်းပေါက်၌၊ မြင်လောက်ရုံသော၊ အဏုမြူပမာ၊ သိမ်မွေ့စွာသော ကိုယ်တော်ကို၊ ငယ်အောင်ဖန်ဆင်းတော်မူနိုင်ခြင်း၊ ရေပြင်မြေမိုး၊ ပျံလျှိုးငုပ်လွှား၊ သွားတော်မူနိုင်ခြင်း၊ ကြီးစေလိုက၊ မြင်းမိုရ်ပြန်ရာ၊ ထို့ထက်သာ၍၊ စကြဝဠာတိုက်လုံး၊ အုပ်ဖုံးပတ်လှည့်၊ ကိုယ်တော်ပြည့်အောင်၊ တရှိထိုင်တော်မူနိုင်ခြင်း။ မြေထုရေထု၊ မေရုပဗ္ဗတာ သီလာတောင်ထပ်၊ အတွင်းရပ်ကို၊ ကျဉ်းကျပ် ပိတ်ဆီးခြင်းမရှိ၊ ပကတိကောင်းကင်၊ ဟင်းလင်းပြင်ကဲ့သို့၊ လျှိုးဝင်ထွင်းဖေါက်၊ ကြွရောက်တော်မူနိုင်ခြင်း။ မနောဓိဋ္ဌာန်၊ စိတ်တော်ကြံတိုင်း၊ ကမ္မာကမ္မ၊ ဟူသမျှကို၊ ကုံငပြီးမြောက်တော်မူနိုင်ခြင်း။ သုံးဆယ့်တစ်ဘုံ၊ အလုံးစုံကို၊ ဥဿုံစိုးပိုင်တော်နိုင်ခြင်း။ လောကီစျာန်ရပ်၊ သမာပတ်ကို၊ မပြတ်ဝင်ကာ၊ လိုတိုင်းပါအောင်၊ လေ့လာတော်မူနိုင်ခြင်း။ သက်မရှိသည့်၊ ဂီရိဗဟို၊ တောင်မြင့်မိုရ်မှလည်း၊ လိုတော်လိုက်ကာ၊ ညွှတ်ငိုက်လာရခြင်းတည်းဟူသော တန်ခိုးတော်ရှစ်ဦး၊ ဘုန်းတော်ထူးဖြင့်၊ အံ့ကျူးပြီးပိုင်၊ မချီးနိုင်၍၊ တစ်ပြိုင်တည်လျက်၊ တစ်ပြိုင်ပျက်သော စကြာဝဠာတိုက်နေ၊ သိန်းကုဋေလုံး၊ ရွှေမုဋ္ဌာန်စွမ်း၊ အာဏာလွှမ်း၍၊ ထဲဝမ်းစိမ့်စိမ့်၊ ကြက်သီးဖိမ့်မျှ၊ ခြိမ့်ခြိမ့်ကြွေးကြော်၊ ပူဇော်ကြရာ၊ သုံးရွာလုံး တန်ဆောင်၊ မင်းခေါင် မင်းဖျား၊ မင်းတရားအစစ်လည်း ဖြစ်တော်မူထသော-

အဎ္ဍဆက္ကသတ=ခြောက်ရာမှာ ငါးဆယ်လျော့ ဟူသည့်သဘော၊ ငါးရာ့ ငါးဆယ် ဇတ်တော်များကို ဆိုသည်။ (အဎ္ဍ = အခွဲနှင့်တကွ၊ ဆက္ကသတ = ခြောက်ရာ)။
အနန္တဘဝ=အဆုံးအရှိသော ဘဝ။
ဓနပရိစ္စာဂ =ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်ခြင်း။
ပုတ္တပရိစ္စာဂ=သားသမီးကို စွန့်ခြင်း။
ဘရိယပရိစ္စာဂ=မယားကို စွန့်ခြင်း။
အင်္ဂပရိစ္စာဂ=မျက်စိစသော အင်္ဂါကိုစွန့်ခြင်း။
ဇီဝိတပရိစ္စာဂ=အသက်ကို စွန့်ခြင်း။
ဟေတုသမ္ပဒါ=အကြောင်းပြည့်စုံခြင်း။
ရံသီနေပြောက်=နေရောင် နေပြောက်။
မေရုပဗ္ဗတာ=မြင်းမိုရ်တောင်။
သီလာတောင်ထပ်=ကျောက်တောင်။
တစ်ပြိုင်တည်လျက် တစ်ပြိုင်ပျက်=အတူဖြစ်၊ အတူပျက်သော စကြာဝဠာတစ်သိန်း။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၉

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

...

၉။ လေးအသချေင်္၊ လွန်လေတစ်သိန်း၊ တွက်ကိန်းများလှ၊ ကပ်ထိုမျှ၌၊ လုံ့လကြိုးပမ်း၊ ဖြည့်စွမ်းဆည်းပူးတော်မူခဲ့သော ဒါနပါရမီ၊ သီလပါရမီ၊ နိက္ခမပါရမီ၊ ပညာပါရမီ၊ ဝီရိယပါရမီ၊ ခန္တီပါရမီ၊ သစ္စာပါရမီ၊ မေတ္တာပါရမီ၊ အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ၊ ဥပေက္ခာပါရမီ၊ ဆယ်လီသုံးစုံ ကုသိလ်ဟုန်ကြောင့်၊ လူ့ဘုံစံပျော်၊ အလောင်းတော် ဖြစ်ခါစပင်၊ ကာဠာဝက၊ ဂင်္ဂေယျနှင့်၊ ပဏ္ဍရ၊ တမ္ဗ၊ ပိင်္ဂလ၊ ဂန္ဓ၊ မင်္ဂလ၊ ဟေမ၊ ဥပေါသထ၊ ဆဒ္ဒန်၊ ဤဆယ်တန်သော ဆင်မျိုးတို့၏ ဆယ်ဆတက် ဆယ်ဆတက် စီသော အားကို ဆောင်နိုင်သည်ဖြစ်၍၊ ယောကျ်ားဗိုလ်ခြေ၊ ကုဋေတစ်သောင်းတို့၏၊ ကာယဗလ၊ ဌာနာဌာန ကောသလ္လဉာဏ်၊ ၀ိပါကဉာဏ်၊ သဗ္ဗတ္ထဂါမိနီဉာဏ်၊ နာနာဓာတုဉာဏ်၊ အဓိမုတ္တိဉာဏ်၊ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်၊ စျာနာဒိသံကိလေသဉာဏ်၊ ပုဗ္ဗေနိ၀ါသဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်တည်းဟူသော ဆယ်ပါးသော ဉာဏဗလကို ရတော်မူသည်ဖြစ်၍၊ လူ့ပြည် နတ်ရပ်၊ ခေတ်သုံးထပ်ကို၊ အုပ်ကွပ်စိုးပိုင်၊ နိုင်တော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဣဿရိယဘုန်းတော်။ လောကုတ္ထရာတရား၊ မြတ်ကိုးပါးသို့၊ ထင်ရှားစွာရောက်ခြင်းတည်းဟူသော ဓမ္မဘုန်းတော်။ နရတ်ဘဝဂ်၊ အောက်ထက်ပျံလှိုင်၊ သုံးခရိုင်၌၊ အဆုံးတိုင် ကျော်စောတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ယသဘုန်းတော်။ သုံးဆယ့်နှစ်ပါး၊ သမိုက်ထားသော၊ ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာ၊ ရောင်ဝါမြုတေ၊ ကျက်သရေအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းတည်းဟူသော သီရိဘုန်းတော်။ အလိုတော်ရှိသမျှ၊ တစ်ခဏခြင်းဖြင့်သာ၊ ပြည့်စုံလာခြင်းတည်းဟူသော ကာမဘုန်းတော်။ နိဗ္ဗာန်ရောက်ရာ၊ ဒေသနာဖြင့်၊ ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့ကို၊ ကြည်ဖြူစွာလှ၊ သင်ဆုံးမ, သောကြောင့်၊ လောကလုံးကိုးကွယ်ရာ၊ ဆရာအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်းတည်းဟူသော ပယတ္တဘုန်းတော်။ ဤခြောက်ဖော်သော၊ ဘုန်းတော်အမြတ်၊ ဂုဏ်အရဟတ်ဖြင့်၊ လောကဓာတ်လုံး၊ ညွှတ်ရုံးညီကာ၊ ကောင်းချီးငြာလျက်၊ ဘဂဝါဟူသော ဘွဲ့ပုံတော်အထူးဖြင့်၊ ညွှတ်နူးကော်ရော်၊ ပူဇော်ချီးပ, အပ်သည်လည်းဖြစ်ထသော-

ဌာနာဌာန ကောသလ္လဉာဏ်=အရာဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတတ်သောဉာဏ်။
ဝိပါကဉာဏ် (ကမ္မဝိပါကန္တရဉာဏ်)=ကံအထူးကို သိတတ်သောဉာဏ်။
သဗ္ဗတ္ထဂါမိနီဉာဏ်=ကံ၏ အပိုင်းအခြားကို သိတတ်သောဉာဏ်။
နာနာဓာတုဉာဏ်=ဓာတ်တို့၏ အထူးအပြားကို သိတတ်သောဉာဏ်။
အဓိမုတ္တိဉာဏ်=သတ္တဝါတို့၏ အလို နှလုံးသွင်းကို သိတတ်သောဉာဏ်။
ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်=ဣန္ဒြေရင့်မရင့်ကို သိတတ်သောဉာဏ်။
စျာနာဒိသံကိလေသဉာဏ်=စျာန်စသည်တို့၏ ညစ်ညူးခြင်းကို သိတတ်သောဉာဏ်။
ခေတ်သုံးထပ်=ဇာတိခေတ်၊ အာဏာခေတ်၊ ဝိသယခေတ် သုံးပါး။
လောကုတ္ထရာတရား မြတ်ကိုးပါး=မဂ် ၄ပါး+ ဖိုလ် ၄ပါး +နိဗ္ဗာန် ၁။(အချို့ မူ၌ ၈-ပါးဟုဆိုသည်။)
နရတ်=ငရဲဘုံ။
သုံးခရိုင်=ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံ ၃ ပါး။
ဂုဏ်အရဟတ်=မြတ်သောဂုဏ်။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၈

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

...

၈။ ဒေဝပုတ္တမာရ်၊ ကိလေသမာရ်၊ ခန္ဓမာရ်၊ မစ္စုမာရ်၊ အဘိသင်္ခါရမာရ် ဤငါးတန်တို့ကို၊ တိုက်လှန်ဖြိုခွဲ၍၊ အောင်ပွဲယူနိုင်၊ ရဲခေါင်တိုင်သော၊ ကာယာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်၊ ဝေဒနာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်၊ စိတ္တာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်၊ ဓမ္မာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်တည်းဟူသော သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး၊ ဖြစ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ခြင်း၊ မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်ကံကို တစ်ဖန်အသစ် မဖြစ်စေခြင်း၊ မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြစ်ပွားအောင် လုံ့လပြုခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ကြီးပွားစည်ပင်စိမ့်သောငှာ၊ လွန်စွာလုံလ ပြုခြင်းတည်းဟူသော သမ္မပ္ပဓာန် လေးပါး။ ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ်၊ ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒ်၊ စိတ္တိဒ္ဓိပါဒ်၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်တည်းဟူသော ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး။ သဒ္ဓိန္ဒြေ၊ ဝီရိယိန္ဒြေ၊ သတိန္ဒြေ၊ သမာဓိန္ဒြေ၊ ပညိန္ဒြေတည်းဟူသော ဣန္ဒြေငါးပါး။ သဒ္ဓါဗိုလ်၊ ဝီရိယဗိုလ်၊ သတိဗိုလ်၊ သမာဓိဗိုလ်၊ ပညာဗိုလ်တည်းဟူသော ဗိုလ်ငါးပါး။ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်၊ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်တည်းဟူသော ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ၊ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိ တည်းဟူသော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ ဤသို့အားဖြင့် ပိုင်းခြားတွက်ဖွဲ့၊ သုံးဆယ့်ခုနစ်ရပ်၊ အလွန်မြတ်သော၊ ဗောဓိပက္ခိယ၊ ဓမ္မအကျော်၊ ရဲမက်တော်တို့ကို၊ ကိုယ်ရံတော်ကြီး၊ ဦးစီးဗိုလ်ချုပ်တင်လျက်၊ အသချေင်္ချေ၊ တွက်ရေမဆုံး၊ ပတ်ကုံးကိလေသာ၊ မာရ်ဗိုလ်ပါတို့ကို၊ ဆံလွှာမကြွင်းအောင်၊ ခုတ်စဉ်းတိုက်သိမ်း၊ အငြိမ်းအောင်မြင်တော်မူသဖြင့်၊ အသင်္ခတ၊ ခေမရွှေဘုံ၊ ဓမ္မာရုံသဘင်၊ မြိုက်နန်းခွင်၌၊ ဥကင်စွင့်စွင့်၊ ဖွင့်တော်မူပြီးထသော-

ဒေဝပုတ္တမာရ် =မာရ်နတ်။
ကိလေသမာရ်=ကိလေသာဆယ်ပါး။
ခန္ဓမာရ်=ခန္ဓာငါးပါး။
မစ္စုမာရ်=သေခြင်းတရား။
အဘိသင်္ခါရမာရ်=ပြုပြင်စီရင်မှု။
သတိပဋ္ဌာန်၊=သတိတည်ဆောက်မှု။
သမ္မပ္ပဓာန်=ကောင်းစွာအားထုတ်မှု။
ဣဒ္ဓိပါဒ်=မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ တရားထူးတို့ ဖြစ်ပေါ်ပြီးစီးခြင်း၏ အခြေပါဒဖြစ်သော တရား။
ဣန္ဒြေ=မိမိတို့ဆိုင်ရာ ကိစ္စ၌ အစိုးရမှုရှိသော တရား။
ဗိုလ်=ဆန့်ကျင်ဘက် တရားတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိ ခိုင်ခံအားကောင်းသောတရား။
ဗောဇ္ဈင်=မဂ်ဉာဏ်ဟူသော ဗောဓိ၏ အစိတ်အင်္ဂါဖြစ်သော တရား။
မဂ္ဂင်=မဂ်၏ အစိတ်အင်္ဂါဖြစ်သော တရား။
ဗောဓိပက္ခိယ=မဂ်ဉာဏ်၏ အသင်းအပင်း၌ ဖြစ်ကြသောတရား၊ သတိပဋ္ဌာန်-၄၊ သမ္မပ္ပဓာန်-၄၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်-၄၊ ဣန္ဒြေ-၅၊ ဗိုလ်-၅၊ ဗောဇ္ဈင်-၇၊ မဂ္ဂင်-၈ ပါးအားဖြင့် (၃၇)ပါး ရှိသည်။
မာရ်ဗိုလ်ပါ=မာရ်နတ်၏ စစ်သည်တပ်သား။
အသင်္ခတ=အကြောင်းတရား မပြုအပ်သော။
ခေမ=ဘေးကင်းရာနိဗ္ဗာန်။
ဓမ္မာရုံ =မဂ်တရား၏ အာရုံနိဗ္ဗာန်။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၇

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

...

၇။ ဂင်္ဂါ၀ါဠု၊ သဲစုမြူဟန်၊ ပမာတန်ကဲ့သို့၊ အနန္တဂူ၊ နိဗ္ဗာန် ယူကုန်သော၊ ဆူဆူမြတ်စွာ၊ စောသတ္ထာတို့၏၊ သွားရာလမ်းကြောင်း၊ စရိုက်ကောင်းမူလဖြစ်သော၊ သီလသံဝရ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရ၊ ဘောဇနမတ္တညုတာ၊ ဇာဂရိယာနုယောဂ၊ သဒ္ဓါ၊ သတိ၊ ဟီရိ၊ သြတ္တပ္ပ၊ ဗာဟုဿစ္စ၊ ဝီရိယ၊ ပညာ၊ လေးဖြာစျာန်တည်းဟူသော စရဏတရား တစ်ဆယ့်ငါးပါးတို့ကို၊ အားသစ် ကျင့်ဆောင်တော်မူသဖြင့်၊ သယမ္ဘူတကာ၊ ပြည့်စုံရာသား၊ နာနာကုလတို့၏၊ ဝေါဟာရ သဒ္ဒါအနက်ကို၊ အချက်ကျသိနိုင်သော အတ္ထပဋိသမ္ဘဒါ၊ ၀ါစာဂီရတ်၊ နှုတ်သံလွှတ်က၊ ဇတ်တူတူ မတူတူ၊ ဘာသာဟူသမျှတို့က၊ ဧကန္တသိနိုင်သော ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တစ်ခုတစ်ခုသော ပုဒ်အက္ခရာကို၊ သဒ္ဒါ၏အလို၊ ၀ိဂြိုလ်, ဝစနတ်, ဓါတ်, ပစ္စည်း, လိင်အန်ဖြင့်၊ ဝေဖန်၍ သိနိုင်သော နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ၊ ကိုယ်တိုင်သိသမျှ တရားတို့ကို၊ သူတပါးသိစိမ့်သောငှာ၊ သဒ္ဒါပညတ်သို့တင်၍၊ စုံလင်စွာမြွတ်ဆိုတတ်သော ပဋိဘာနပဋိသန္ဘိဒါတည်းဟူသော သမ္ဘိဒါလေးပါး။ ဣဒ္ဓိ၀ိဓ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗသောတ၊ စေတောပရိယ၊ ပုဗေနိ၀ါဿနုဿတိ၊ ယထာကမ္မုပဂ၊ အနာဂတံသတည်းဟူသော အဘိညာဉ်ခုနစ်ပါး။ ရူပစျာန်လေးရပ်၊ အရူပစျာန်လေးရပ်အားဖြင့်၊ သမာပတ်ရှစ်ပါး။ ကျေးဇူးတော်တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး၊ ထူးပြားဆန်းကြယ်၊ အံ့ဖွယ်တော်တစ်ဆယ့်ရှစ်စုံ၊ ထိုမျှဂုဏ်ကို၊ ဥဿုံ စိုးပိုင်တော်မူပြီးထသော-

ဂင်္ဂါ၀ါဠု=ဂင်္ဂါမြစ်တွင်းရှိသဲများ။
အနန္တဂူ=အဆုံးမရှိသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူသော။
သီလသံဝရ=သီလစောင့်ခြင်း။
ဣန္ဒြိယသံဝရ=ဣန္ဒြေခြောက်ပါး စောင့်စည်းခြင်း။
ဘောဇနမတ္တညုတာ၊=ဘောဇဉ်၌ အတိုင်းအရှည်သိခြင်း။
ဇာဂရိယာနုယောဂ=နိုးကြားခြင်းနှင့် ယှဉ်ခြင်း။
သဒ္ဓါ=ရတနာသုံးပါး၊ ကံနှင့်အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း။
သတိ=တရားမမေ့ခြင်း။
ဟီရိ=မကောင်းမှုကို ရှက်ခြင်း။
သြတ္တပ္ပ=မကောင်းမှုကို ကြောက်ခြင်း။
ဗာဟုဿစ္စ=အကြားအမြင် များခြင်း။
ဝီရိယ=လုံ့လရှိခြင်း။
ပညာ=အသိဉာဏ်ရှိခြင်း။
လေးဖြာစျာန်=ပထမစျာန်၊ ဒုတိယစျာန်၊ တတိယစျာန်၊ စတုတ္ထစျာန်ဟူသော စျာန်လေးပါး။
စရဏတရား=အကျင့်တရား။
နာနာကုလ=လူမျိုးအသီးသီး။
ဝေါဟာရ သဒ္ဒါ=ဘာသာစကား။
အတ္ထပဋိသမ္ဘဒါ=အနက်ကိုခွဲခြမ်း၍ သိသောဉာဏ်။
၀ါစာဂီရတ်=နှုတ်ထွက်စကား။
ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ=ဓမ္မကို ခွဲခြမ်း၍ သိသောဉာဏ်။
၀ိဂြိုဟ်ဝစနတ်=ပုဒ်၏ အနက်ရင်း။
ဓာတ်=ပုဒ်၏ရင်းမြစ်။
ပစ္စည်း=ပုဒ်၏ နောက်ဆက်စကား။
လိင်=ပုဒ်၏ ဣတ္ထိလိင်၊ ပုလ္လိင်။
အန်=ပုဒ်၏အဆုံး။
နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ=သဒ္ဒါနည်းကို ခွဲခြမ်း၍ သိသောဉာဏ်။
သဒ္ဒါပညတ်=ဝေါဟာရစကား အဖြစ်။
ပဋိဘာနပဋိသန္ဘိဒါ=ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ သိသောဉာဏ်။
ဣဒ္ဓိ၀ိဓ=တန်ခိုးအမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းခြင်း။
စေတောပရိယ=သူတစ်ပါး၏ စိတ်ကို သိသောဉာဏ်။
ယထာကမ္မုပဂ=ကံအတိုင်းဖြစ်နေကြသော (သတ္တဝါတို့ကို မြင်သောဉာဏ်)။
အနာဂတံသ=နောင်ဖြစ်လတ္တံ့ကို မြင်သောဉာဏ်။
ရူပစျာန်လေးရပ်=ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထစျာန်။
အရူပစျာန်လေးရပ်=
(၁) အာကာသာန ဉ္စာယတန၊
(၂) ၀ိညာဏ ဉ္စာယတန၊
(၃) အာကိ ဉ္စညာယတန၊
(၄) နေဝသညာနာသညာယတန။
ကျေးဇူးတော်တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး=အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ပစ္စုပ္ပန်တိူ့၌ မပိတ်မပင်သော ဉာဏ်ရှိတော်မူသည့် သုံးပါး၊
ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့သည် ဉာဏ်တော်လျှင် ပြဋ္ဌာန်း၏။ ဉာဏ်တော်လျှင် အစဉ်လိုက်၏။ သုံးပါး ပေါင်းသော် ခြောက်ပါး၊
ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ၀ိမုတ္တိတို့၏ ယုတ်လျော့ခြင်းမရှိ။ ပေါင်းသော် တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး၊
မြူးထူးခြင်းမရှိ၊ မြူးထူးလိုသော စကားမရှိ၊ ချွတ်ယွင်းသည်မရှိ၊ အဆောတလျင်ပြုသော အမှုမရှိ၊ မစုံစမ်း မဆင်ခြင်မှုပြုခြင်းမရှိ၊ ပေါင်းသော် တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး။
အံ့ဖွယ်တော်တစ်ဆယ့်ရှစ်စုံ=
(၁) သင်္ကန်းတော်သည် ဖွပ်ရ၊ ဆိုးရခြင်းမရှိ၊ နွမ်းရိခြင်းမရှိ။
(၂) ဆံတော်သည် တောထွက်စက ဖြတ်သည့်အတိုင်း အသက်တော်ပတ်လုံး လက်နှစ်သစ်မျှသာရှိခြင်း။
(၃) ပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးကိုဆောင်ယူတော်မူသော်လည်း ကိုယ်နှိင့် မထိခြင်း။
(၄) သပိတ်တော် ဆေးလျှင် လက်တော်စင်နှင့်၍၊ လက်တော်ဆေးလျှင် သပိတ်တော်စင်နှင့်ခြင်း။
(၅) မုံညင်းသီးခွံတည်းဟူသော ကြုတ်ထဲသို့ ဝင်တော်မူနိုင်ခြင်း။
(၆) ရောင်ခြည်တော်လွှတ်လျှင် အရပ်ဆယ်မျက်နှာတိုင်အောင် နှံ့ခြင်း။
(၇) ကိုယ်တော်ကို အသိန်းအသန်း ဖန်ဆင်း၍ သတ္တဝါကို ချွတ်နိုင်ခြင်း။
(၈) ဇာတိခေတ်၊ အာဏာခေတ်၊ ဝီရိယခေတ်သုံးပါး၌ အမိုက်ကို၎င်း၊ အလင်းကို၎င်း ဖန်ဆင်းနိုင်ခြင်း။
(၉) ကိုယ်တော်ကို အထက်ကောင်းကင်သို့ ရောက်အောင် လဝန်းပေါ်သကဲ့သို့ မြှင့်နိုင်ခြင်း။
(၁၀) သန့်ရှင်းသော၊ သာယာသော၊ သိလွယ်သော၊ နာချင်ဖွယ်သော၊ ပျံ့သော၊ လုံးသော၊ နက်နဲသော၊ ပဲ့တင်ထပ်သော၊ အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အသံတော်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့် တရားတော်သည် ပရိသတ်ရှိလေရာရာကြားနိုင်ခြင်း။
(၁၁) လူနတ်တို့၏ စိတ်ကိုသိနိုင်သော အာသယာနုသယဉာဏ်။
(၁၂) ကျွတ်အံ့သော သတ္တဝါတို့ကို သိတော်မူနိုင်သော မဟာကရုဏာသမာပတ္တိဉာဏ်။
(၁၃) ဤသူကား နက်ဖြန်ကျွတ်လတ္တံ့၊ ဤသူကား သန်ဘက် ကျွတ်လတ္တံ့ စသည်ဖြင့် သိနိုင်သော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်။
(၁၄-၁၈) ဉေယျဓံတရား ငါးပါး။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၆

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

...

၆။ ပရဗိုဇ်တက္ကတွန်း၊ ရဟန်းရသေ့၊ မုနေ့အရည်း၊ ဦးပြည်းတပသီ၊ ဗေရာဂီတို့၏၊ ၀ါဒီအလိုက်၊ စရိုက်ဘာဝ၊ ကျင့်ဆောင်ကြသော၊ သာသနာ့ဗာဟီ၊ လောကီသီလတို့ထက်၊ ဆထက်ထောင်ရာ၊ သာလွန်ဘိသဖြင့်၊ အဓိသီလဟု သမုတ်အပ်သော၊ အာပတ်ခုနစ်ပုံကို၊ လုံခြုံစွာ စောင့်ကြောင်းဖြစ်သော ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊ ဣန္ဒြေခြောက်ပါးကို၊ တားမြစ်ပိတ်ပင်ကြောင်းဖြစ်သော ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ၊ မိစ္ဆာဇီဝမှ ကြဉ်ခွာလျက် စင်ကြယ်စွာ အသက်မွေးကြောင်းဖြစ်သော အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ၊ ပစ္စည်းလေးဖြာကို၊ ပစ္စဝေက္ခဏာတင်၍၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းတည်းဟူသော ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ၊ ဤလေးဝသော စတုပါရိ၊ သုဒ္ဓိတံခွန်၊ အလွန်ဖြူစင်၊ မြူမတင်ခြင်း တည်းဟူသော သီလဝိသုဒ္ဓိ၊ မဟဂ္ဂုတ်လောကုတ္တရာစျာန်၊ မြဲမြံစွာ လေ့လာခြင်းတည်းဟူသော စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၊ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ဖြာသော၊ မိစ္ဆာဝါဒီ၊ ၀ိတဏ္ဍီညစ်ကြေးမှ၊ ကင်းဝေးဖြူစင်လျက် အယူ၏စင်ကြယ်ခြင်းတည်းဟူသော ဒိဋ္ဌိ၀ိသုဒ္ဓိ။ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော ယုံမှားသင်္ကာကို၊ ဖြတ်ခွာလွန်မြောက်နိုင်သော၊ ဉာဏ်၏စင်ကြယ်ခြင်းတည်းဟူသော ကင်္ခါ၀ိတရစဝိသုဒ္ဓိ။ မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို မြင်နိုင်သော၊ ဉာဏ်၏စင်ကြယ်ခြင်းတည်းဟူသော မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိ။ မဂ်သို့ရောက်ကြောင်း၊ အကျင့်ကောင်းကို မြင်နိုင်သော၊ ဉာဏ်၏စင်ကြယ်ခြင်းတည်းဟူသော ပဋိပဒါဉာဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိ။ မဂ်လေးရပ်နှင့်၊ သဟဇတ် သမ္ပယုတ်ဖြစ်၍၊ သစ္စာလေးတန်ကို၊ ဆယ့်ခြောက်နက်ဝေဖန်၍၊ ဧကန်သိမြင်နိုင်သော ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိတည်းဟူသော ၀ိသုဒ္ဓိ ခုနစ်ပါး၊ တရားဘွဲ့ဖြူ၊ သရဖူမကိုဋ်၊ ဦးစိုက်မင်္ဂလာ၊ မြတ်တန်ဆာကို၊ တင့်တယ်စွာ ဆင်ယင်လျက်၊ တဒင်္ဂဝိမုတ္တိ၊ ၀ိက္ခ မ္ဘနဝိမုတ္တိ၊ သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ၊ ပဋိပဿမ္ဘန ၀ိမုတ္တိ၊ နိဿရဏဝိမုတ္တိ တည်းဟူသော ၀ိမုတ္တိငါးရပ်၊ တရားမြတ်ကြောင့်၊ လောကဓါတ်အလုံး၊ ညွှတ်ကျုံးပူဇော်ရာ၊ အာဂါရမုနိ၊ အနာဂါရမုနိ၊ သေက္ခမုနိ၊ အသေက္ခမုနိ၊ ပစ္စေကမုနိတို့ထက်၊ ကဲတက်လွန်မြတ်စွာ၊ မုနိန္ဒာဘိပဝရ၊ အတုလမုနိလည်း ဖြစ်တော်မူထသော-

ပရဗိုဇ်=သာသနာ့ပြင်ဘက် ရဟန်းတစ်မျိုး။
တက္ကတွန်း=သာသနာ့ပြင်ဘက် ရဟန်းတစ်မျိုး။
မုနေ့=သူမြတ်။
အရည်း=ရသေ့ရဟန်း။
ဦးပြည်း=ခေါင်းတုံးရိတ်ထားသော ရသေ့ရဟန်း။
တပသီ=ရသေ့တစ်မျိုး။
ဗေရာဂီ=သာသနာပ ရသေ့တစ်မျိုး။
၀ါဒီ=အယူဝါဒရှိသူ။
စရိုက်ဘာဝ=အပြုအမူ အလေ့အကျင့်။
သာသန့ာဗာဟီ=သာသနာတော်ပြင်ဘက်။
အဓိသီလ=လွန်ကဲသော သီလ။
အာပတ်ခုနစ်ပုံ=
(၁) ပါရာဇိက၊
(၂) သံဃာ ဒိသိသ်။
(၃) ထုလ္လစ္စဉ်း၊
(၄) ပါစိတ်။
(၅) ပါဋိဒေသနီ။
(၆) ဒုက္ကဋ်။
(၇) ဒုဗ္ဘာသီ။
ပါတိမောက္ခသံဝရ=ရဟန်းကျင့်ဝတ် ပါတိမောက် သိက္ခာပုဒ်ကို စောင့်စည်းခြင်း။
ဣန္ဒြေခြောက်ပါး=မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ်။
ဣန္ဒြိယသံဝရ=ဣန္ဒြေခြောက်ပါးကို စောင့်စည်းခြင်း။
မိစ္ဆာဇီဝ=တရားနှင့်မညီသော အသက်မွေးခြင်း။
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ=သက်မွေးဝမ်းကြောင်း စင်ကြယ်မှု။
ပစ္စဝေက္ခဏာ=ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း။
ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ=ပစ္စည်းလေးပါးကို ဆင်ခြင်၍ မှီဝဲခြင်း။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ=အလွန်စင်ကြယ်သော သီလလေးပါး။
(၁) ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊
(၂) ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ၊
(၃) အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ၊
(၄) ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ၊
သီလဝိသုဒ္ဓိ=သီလစင်ကြယ်မှု။
မဟဂ္ဂုတ်=ရူပ၊ အရူပ။
စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ=စိတ်စင်ကြယ်မှု။
မိစ္ဆာဝါဒီ=ဖောက်ပြန်သော အယူရှိသူ။
၀ိတဏ္ဍီ=ဆန့်ကျင်သော အယူရှိသူ။
ဒိဋ္ဌိ၀ိသုဒ္ဓိ=အယူအမြင် စင်ကြယ်မှု။

ကင်္ခါ၀ိတရဏဝိသုဒ္ဓိ=တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော ယုံမှားသင်္ကာကို လွန်မြောက်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်မှု။
တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော ယုံမှားသင်္ကာ=ယုံမှားခြင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး။
(၁) ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်ခဲ့သလော။
(၂) ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ မဖြစ်ခဲ့သလော။
(၃) ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ အဘယ်သို့သောသူ ဖြစ်ခဲ့သနည်း။
(၄) ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ အဘယ်သို့ ဖြစ်ခဲ့သနည်း။
(၅) ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ အဘယ်သူဖြစ်ပြီးနောက် အဘယ်သူ ဖြစ်ခဲ့သနည်း။
(၆) ငါသည် အနာဂတ်ကာလ၌ ဖြစ်လတ္တံလော။
(၇) ငါသည် အနာဂတ်ကာလ၌ မဖြစ်လတ္တံလော။
(၈) ငါသည် အနာဂတ်ကာလ၌ အဘယ်သို့သောသူ ဖြစ်လတ္တံနည်း။
(၉) ငါသည် အနာဂတ်ကာလ၌ အဘယ်သို့ ဖြစ်လတ္တံနည်း။
(၁၀) ငါသည် အနာဂတ်ကာလ၌ အဘယ်သူဖြစ်ပြီးနောက် အဘယ်သူ ဖြစ်လတ္တံနည်း။
(၁၁) ငါသည် ဟုတ်ပါလေ၏လော။
(၁၂) ငါသည် မဟုတ်လေသလော။
(၁၃) ငါသည် ဘယ်သူဖြစ်သနည်း။
(၁၄) ငါသည် အဘယ်သို့ဖြစ်သနည်း။
(၁၅) ငါသည် အဘယ်မှ လာသနည်း။
(၁၆) ငါသည် အဘယ်သို့ သွားလတ္တံနည်း။

မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ=မဂ်ဟုတ်မဟုတ် သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်မှု။
ပဋိပဒါဉာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ=မဂ်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ကို သိမြင်သော ဉာဏ်စင်ကြယ်မှု။
သဟဇတ်=တကွဖြစ်သော။
သမ္ပယုတ်=အတူယှဉ်သော။
သစ္စာလေးတန်ကို ဆယ့်ခြောက်နက်ဝေဖန်၍=သစ္စာအနက် ဆယ့်ခြောက်ချက်။
ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ=သစ္စာလေးပါး အမှန်တရားကို သိမြင်သော ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်မှု။

တဒင်္ဂဝိမုတ္တိ=ကာမ ကုသိုလ်ဖြင့် ကိလေသာမှ အခိုက်အတန့်မျှ လွတ်မြောက်မှု။
ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိ=မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်ဖြင့် ကိလေသာကို ပယ်ခွာ လွတ်မြောက်မှု။
သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ=မဂ်ဖြင့် ကိလေသာမှ အကြွင်းမဲ့ လွတ်မြောက်မှု။
ပဋိပဿမ္ဘနဝိမုတ္တိ=ဖိုလ်ဖြင့် ကိလေသာမှ ထပ်မံ လွတ်မြောက်မှု။
နိဿရဏဝိမုတ္တိ=ကိလေသာမှ လုံးဝလွတ်မြောက်မှု။

အာဂါရမုနိ=လူဝတ်ကြောင်သူမြတ်။
အနာဂါရမုနိ=ရဟန်းသူမြတ်။
သေက္ခမုနိ=အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ခုနစ်ယောက်။
အသေက္ခမုနိ=ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်။
ပစ္စေကမုနိ=ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ။
မုနိန္ဒာဘိပရဝ=မုနိငါးပါးတို့ထက်မြတ်သော။
အတုလမုနိ=အတုမရှိသော မြတ်စွာဘုရား။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၅

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

...

၅။ ပလ္လင်အနိမိသ၊ စင်္ကမမှသည်၊ စတုတ္ထသတ္တာဟဝယ်၊ ရတနာရွှေအိမ်၊ ချမ်းရိပ်ငြိမ်နှိုက်၊ မွေ့သိမ်စံပယ်တော်မူကာ၊ အဘိဓမ္မာ ခုနစ်ကျမ်းတွင်၊ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာကို၊ လေ့လာဆင်ခြင်တော်မူသော၊ အာနုဘော်တော်ကြောင့်၊ အသွေးတော်အသားတော်၊ အရိုးတော်စု၊ ဝတ္ထုပဿဒိန္ဒြေအလုံးမှ၊ ပြိုးပြုံးပြိုးပြက်၊ ရိုးရိုးရက်တောက်ပလျက်၊ နီလ၊ ပီတ၊ လောဟိတ၊ သြဒါတ၊ မဥ္ဇိဋ္ဌ၊ ပဘာသရာ၊ မိလ္လာရည်လို၊ ဖိတ်ဖိတ်ယိုမျှ၊ ညိုသောရောင်ခြည်တော်၊ ဖဲကတ္တီပါ၊ ဂီဝါလျှပ်ပြေ၊ ရွှန်းရွှန်းဝေမျှ၊ ရွှေသော ရောင်ခြည်တော်၊ ကသစ်ခေါင်ရန်း၊ ပန်းကြက်မောက်ပီ၊ တွေးတွေးချီမျှ၊ နီသောရောင်ခြည်တော်၊ သာခွာဘော်ကြူ၊ ဖွေးဖွေးလူသကဲ့သို့၊ ဖြူသောရောင်ခြည်တော်၊ ပြာလျှံညိုလျှံ၊ ခိုလျှံစုပေါင်း၊ ရှုမညောင်းမျှ၊ မောင်းသောရောင်ခြည်တော်၊ ထွန်းပေါ်ဝင်းဝင်း၊ ထိန်လင်းစက်စက်၊ လျှပ်စစ်လက်သကဲ့သို့၊ ပြိုးပြိုးပြက်သော ရောင်ခြည်တော်တည်းဟူသော ရောင်ခြည်တော် ခြောက်ဆိုင်ကို၊ တစ်ပြိုင်တည်းကွန့်မြူးစေလျက်၊ လ-နေ အတိ၊ လျှံငြိပြောင်ပြောင်၊ ဗိမာန်ရောင်နှင့်၊ သောင်းထောင်စကြဝဠာ၊ ထွန်းလင်းဖြာသော ဗြဟ္မာကြီးတို့၏ ကိုယ်ရောင်ကိုလျက်၊ နှိပ်စက်လွှမ်းမိုးနိုင်သော ကိုယ်တော်ရောင်တို့ဖြင့်၊ အထောင်အသောင်းသော လောကဓါတ်ကို၊ တလျှပ်လျှပ် ထွန်းလင်းတော်မူပြီးထသော-

ပလ္လင်=ဘုရားဖြစ်ရာ အပရာဇိတပလ္လင်။
အနိမိသ=ပလ္လင်တော်ကို မမှတ်သောမျက်စိဖြင့် ခုနစ်တိုင်တိုင် ရပ်၍ ရှုစားတော်မူရာဌာန။
စင်္ကမ=ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး စင်္ကြံကြွရာဌာန (စင်္ကမ သတ္တာဟ)။
စတုတ္ထသတ္တာဟ=လေးပတ်မြောက် ရက်သတ္တပတ်။
ရတနာရွှေအိမ်=ရတနာဃရ သတ္တာဟ။
အဘိဓမ္မာခုနစ်ကျမ်း=
(၁) ဓမ္မသင်္ဂဏီ
(၂) ဝိဘင်း
(၃) ဓာတုကထာ
(၄) ပုဂ္ဂလပညတ်
(၅) ကထာဝတ္တု
(၆) ယမိုက်
(၇) ပဋ္ဌာန်း။

ဝတ္ထုပသာဒိန္ဒြေ=အထည်ကိုယ်ဒြဗ် ဖြစ်သည့် တစ်ကိုယ်လုံး။
နီလ=အညို။
ပီတ=အဝါ၊ အရွှေ။
လောဟိတ=အနီ။
သြဒါတ=အဖြူ။
မ ဉ္ဇိဋ္ဌ=အနီနု။
ပဘာသရ=ပြိုးပြိုးပြက်။
ဂီဝါ=ရွှေ။
သာခွာ=ဘော်ငွေ။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၄

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

၄။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ ရဟန္တာဟူသမျှတို့၊ ရခြင်းငှာမထိုက်၊ သုံးတိုက်ဘုံသား၊ အများသတ္တ၊ ဝေနေယျ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၊ အလိုဆန္ဒ၊ အာသယကိန်းဟန်ကို၊ ဧကန်သိမြင်နိုင်သော၊ အာသယာနုသယဉာဏ်၊ ဣန္ဒြေရင့်မရင့်ကို၊ ထောက်ချင့်သိစွမ်းနိုင်သော၊ ဣန္ဒြိယ ပရောပရိယတ္တိဉာဏ်၊ ပရမတ်ပညတ်၊ အရပ်ရပ်လုံးစုံကို၊ အကုန်အစင်၊ သိမြင်နိုင်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်၊ သင်္ခါရ၊ ဝိကာရ၊ လက္ခဏ၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်တည်းဟူသော ဉေယျဓံ ငါးအင်ကို၊ သိမြင်တော်မူရာ၌၊ ဆီးကာပိတ်ပင်ခြင်း မရှိသော အနာဝရဏဉာဏ်၊ ယမိုက်ပြာဋိဟာ၊ လွှတ်ခြင်းအရာ၌၊ လေ့လာတော်မူနိုင်သော ယမကပါဋိဟာရိယဉာဏ်၊ သနားထိုက်လှစွာသော၊ ဝေနေယျသတ္တဝါကို၊ လွန်စွာသနားတော်မူသော မဟာဂရုဏာသမာပတ္တိဉာဏ်၊ ဤခြောက်တန်သော ဆအသာဓာရဏ၊ ဉာဏလျှံပြောင်၊ မြတ်တန်ဆောင်ကို၊ ညှိထောင်ထွန်းစိုက်တော်မူသည်ဖြစ်၍၊ ဝေးနီးစကြဝဠာ၊ သမန္တာရပ်၊ လောကဓါတ်တို့ကို၊ ထုတ်ခတ်ထင်ထင်၊ ရှုမြင်တော်မူနိုင်သော ပသာဒစက္ခု၊ ဉာဏစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ဗုဒ္ဓစက္ခု၊ သမန္တ စက္ခုတည်းဟူသော မျက်စိတော်ငါးလုံးဖြင့်၊ အဆုံးမဲ့မြင်တော်မူပြီးထသော-

အာသယကိန်းဟန်=ကိန်းအောင်းနေသော အလို။
အာသယာနုသယဉာဏ်=သတ္တဝါတို့၏ အလိုကို သိသောဉာဏ်။
ဣန္ဒြေရင့်မရင့်=ပါရမီဓာတ်ခံရင့် မရင့်။
ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်=ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါတို့၏ ပါရမီဓာတ်ခံ ရင့်မရင့်ကို သိသောဉာဏ်။
သဗ္ဗညုတဉာဏ်=အလုံးစုံကို အကုန်အစင်သိသောဉာဏ်။
သင်္ခါရ=အကြောင်းတရားတို့ ပြုပြင်အပ်သည့် ရုပ်နာမ်တရား။
ဝိကာရ=ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ အခြင်းအရာ။
လက္ခဏ=ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ လက္ခဏာ။
နိဗ္ဗာန်=ဝဋ်ဆင်းရဲ ငြိမ်းအေးမှု။
ပညတ်=ခေါ်ဝေါ်သမုတ်သည့် အမည်အမျိုးမျိုး။
ဉေယျဓံ=သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်သော တရားငါးပါး၊
၁။  သင်္ခါရ
၂။  ဝိကာရ
၃။  လက္ခဏ
၄။  နိဗ္ဗာန်
၅။  ပညတ်
အနာဝရဏဉာဏ်=အပိတ်အပင် အဆီးအတားမရှိ မြင်သိသောဉာဏ်။
ယမိုက်ပြာဋိဟာ=ရေ၊ မီးအစုံ အစုံ ထွက်စေသောတန်ခိုး။
ယမကပါဋိဟာရိယဉာဏ်=ရေ၊ မီးအစုံ အစုံ ထွက်စေသည့် တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ဖြစ်စေတတ်သောဉာဏ်။
မဟာကရုဏာသမာပတ္တိဉာဏ်=လွန်စွာကြီးမားသည့် ကရုဏာတော်ကို ဝင်စားသည့် ဉာဏ်။
ဆအသာဓာရဏဉာဏ်=အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် မဆက်ဆံသော မြတ်စွာဘုရား၌သာ ရှိသည့် ဉာဏ်တော်ခြောက်ပါး၊
၁။ အာသယာနုသယဉာဏ်၊
၂။  ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်၊
၃။  သဗ္ဗညုတဉာဏ်၊
၄။ အနာဝရဏဉာဏ်၊
၅။  ယမကပါဋိဟာရိယဉာဏ်
၆။  မဟာကရုဏာသမာပတ္တိဉာဏ်
စကြဝဠာ=ကမ္ဘာလောကဓာတ်။
သမန္တာရပ်=ထက်ဝန်းကျင်ရပ်။
ပသာဒစက္ခု=ပကတိမျက်စိ၊ ဓမ္မစက္ခုဟုလည်း ဆိုသည်။ အောက်မဂ်ဉာဏ်။
ဉာဏစက္ခု= ဉာဏ်မျက်စိ၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်။
ဒိဗ္ဗစက္ခု= နတ်မျက်စိကဲ့သို့မြင်သော ဉာဏ်မျက်စိ။
ဗုဒ္ဓစက္ခု= အာသယာနုသယဉာဏ်နှင့် ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်
သမန္တစက္ခုဉာဏ်= သဗ္ဗညုတဉာဏ်

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး-၃

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

၃။ ဇမ္ဗူ့ကျက်သရေ၊ ချက်ဗွေဘူမိ၊ အပရာဇိခရိုင်၊ ညောင်မဏ္ဍိုင်ကို၊ စိုးပိုင်တော်မူအံ့သော ကာလနှိုက်၊ ကာမလောကဓာတ်၊ ခုနစ်ရပ်လုံး၊ ဆတ်ဆတ်လှိုက်ခုန်၊ တုန်ဘနန်းမျှ၊ သန်းအကုဋေ၊ နတ်ဗိုလ်ခြေနှင့်၊ မိုးမြေကြည်းဟည်း၊ ပဲ့တင်တီးအောင်၊ ဖျက်ဆီးလုယက်လာသော၊ မေခလာဂီရိ၊ တောင်တရှိမျှ၊ ပြောင်ကြီးသေဌ်နင်း၊ မာရ်နတ်မင်းကို၊ ဖြည့်တင်းတော်မူခဲ့သော ပါရမီဉာဏ်၊ ကံသမ္ဘာရှိန်၊ ဝရဇိန်လျှံပြောင်၊ ရွှေဘုန်းရောင်ဖြင့်၊ မှောင်မဝင်ခင်၊ အောင်မြင်တော်မူစေ၍၊ ကိလေသာစက်၊ သုံးထောင်ဝက်ကို၊ ဖြိုဖျက် တိုက်လှန်ခြင်းငှာ၊ အာနာပါန ဘာဝနာဖြင့်၊ ရူပါဝစရ၊ အရူပါဝစရ၊ စတုတ္ထ သမာပတ်တို့ကို၊ အာဝဇ္ဇနဝသီ၊ သမာပဇ္ဇနဝသီ၊ ပစ္စဝေက္ခဏဝသီ၊ အဓိဋ္ဌာနဝသီ၊ ဝုဋ္ဌာနဝသီတည်းဟူသော၊ ဝသီဘော်ငါးတန်ဖြင့်၊ အဖန်ဖန်လေ့လာတော်မူပြီးလျှင်၊ ရှေးတီးကာလ၊ ဘဝရှည်ကျူး၊ ဖြစ်ဖူးသမျှ၊ ဒေသရပ်ရွာ၊ ခန္ဓာပင်စည်၊ အမည်အမျိုးစသော၊ ပရမတ် ပညတ်တို့ကို၊ တပ်အပ်သိနိုင်စွမ်းသော ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊ သုံးတန်ဘုံသား၊ အများသတ္တ၊ ဝေနေယျတို့၏၊ ကမ္မဂတိ၊ စုတိပဋိသန်၊ လားရန်ဌာနနှင့်တကွ၊ ဒူရပဋိစ္ဆန္န၊ သဏှသုခုမ ဖြစ်သော ရူပါရုံကို၊ အကုန်မြင်နိုင်စွမ်းသော ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊ လေးတန်သြဃ၊ အာသဝနှင့်၊ ယောဂဂန္ထာ၊ လေးဖြာဥပါဒါန်၊ ခြောက်တန်နီဝရဏ၊ အနုသယ ခုနစ်အင်၊ သံယောဇဉ်ဆယ်တန်၊ ခြံရံလျက်သား၊ များစွာသော အကုသိုလ်၊ ဗိုလ်ခြေကွပ်ကဲ၊ သူရဲကိလေသာ၊ ထောင့်ငါးရာတို့ကို၊ စင်စွာပယ်ဖြတ်၊ အလွန်မြတ်သောကြောင့်၊ အရဟတ္တမဂ္ဂ၊ အမည်ရသော၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်၊ ဤသုံးတန်သော ၀ိဇ္ဇာ၊ ခွဲစိတ်ဖြာသော်၊ ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါးနှင့်၊ ပြည့်စုံတော်မူသဖြင့်၊ သယမ္ဘူအထွတ်၊ လူတမွတ်ဟု၊ မချွတ်သမိုက်အပ်ထသော-

ဇမ္ဗူ = ဇမ္ဗူဒီပါ လက်ယာတောင်ကျွန်း။
ချက်ဗွေဘူမိ = ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟို။
အပရာဇိခရိုင် = အပ္ပရာဇိတပလ္လင်၊ ရန်သူတို့ မအောင်မြင်နိုင်သည့် နေရာထူး။
 င်မဏ္ဍိုင် = သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်၏ တည်ရာဖြစ်သော မဟာဗောဓိ ညောင်ပင်။
ကာမလောကဓာတ် = လူ့ဘုံ၊ နတ်ဘုံခြောက်ထပ် ဟူသော ကာမသုဂတိ ခုနစ်ဘုံ။
 ကြည်းဟည်း = အသံကျယ်စွာ မြည်သည်။
မေခလာဂီရိ = မာရ်နတ်၏ ဂီရိမေခလာ မည်သောဆင်။
မာရ်နတ် = နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးသည့်နတ်။
ပါရမီဉာဏ် = ပါရမီဆယ်ပါး ဉာဏ်တော်ကုသိုလ်။
ကံသမ္ဘာရှိန် = ကံအဆောက်အဦး အဟုန်။
ဝရဇိန် = မိုးကြိုးစက်။
ကိလေသာစက် = တစ်ထောင့်ငါးရာ ကိလေသာ။
သုံးထောင်ဝက် = သုံးထောင်၏ တစ်ဝက်။
အာနာပါနဘာဝနာ = ထွက်သက် ဝင်သက်ကို စီးဖြန်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်း။
ရူပါဝစရ၊ အရူပါဝစရ၊ စတုတ္ထသမာပတ် = ပထမစျာန်၊ ဒုတိယစျာန်၊ တတိယစျာန်၊ စတုတ္ထစျာန် ဟူသော ဝင်စားသည့် စျာန်လေးပါး။

 ဝသီဘော်ငါးတန် = စျာန်ကို အထူးသဖြင့် နိုင်နင်းစေရန် အလေ့အကျင့်ပြုမှု ငါးမျိုး။
၁။ အာဝဇ္ဇနဝသီ = ထပ်ကာထပ်ကာ ဆင်ခြင်ခြင်း အလေ့အကျင့်၊
၂။ သမာပဇ္ဇနဝသီ = ထပ်ကာထပ်ကာ ဝင်စားခြင်း အလေ့အကျင့်၊
၃။ ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီ = အဖန်ဖန် သုံးသပ်ခြင်း အလေ့အကျင့်၊
၄။ အဓိဋ္ဌာနဝသီ = စျာန်မှထရန် ဆောက်တည်ခြင်း အလေ့အကျင့်။
၅။ဝုဋ္ဌာနဝသီ = သတ်မှတ်ချိန် အတိုင်း စျာန်မှထခြင်း အလေ့အကျင့်။

 ရှေးတီးကာလ = ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ။
 ပရမတ် = ရုပ်နာမ်တရား။
 ပညတ် = အမည်။
 ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ် = ရှေးကနေခဲ့ဖူးသည်ကို ပြန်သိသောဉာဏ်။
ဝေနေယျ = ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါ။
ကမ္မ = ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ။
ဂတိ = လားရာလမ်း။
စုတိ = သေခြင်း။
ပဋိသန် = မွေးဖွားခြင်း။
ဒူရ = ဝေးသော။
ပဋိစ္ဆန္န = တစ်စုံတစ်ခုဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော။
သဏှ = သိမ့်မွေ့သော။
သုခုမ = အနုစိတ်ဖြစ်သော။
ဒိဗ္ဗစက္ခု = နတ်မျက်စိကဲ့သို့ မြင်နိုင်သောဉာဏ်။

သြဃ = ရေအလျဉ်နှင့်တူသော တရား၊ ကာမောဃ၊ ဘဝေါဃ၊ ဒိဋ္ဌောဃ၊ အဝိဇ္ဖောဃဟု လေးမျိုးရှိသည်။
အာသဝ = ကြာမြင့်စွာ ထုံအပ်သည့် အရက်နှင့် တူသောတရား။ သြဃကဲ့သို့ ကာမ၊ ဘဝ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ အဝိဇ္ဇာဟု လေးမျိုးရှိသည်။
ယောဂ = သံသရာဝဋ်ဒုက္ခနှင့် တွဲယှဉ်စေတတ်သော တရား၊ အထက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးရှိသည်။
ဂန္ထ = သံသရာဝဋ်ဒုက္ခ၌ ထုံးဖွဲ့တတ်သော တရား။ အဝိဇ္ဇာ၊ ဗျာပါဒ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသ၊ ဣဒံ သစ္စာဘိနိဝေသ ဟူ၍ လေးမျိုးရှိသည်။

ဥပါဒါန် = ပြင်းထန်ခိုင်မြဲစွာ စွဲလမ်းတတ်သော တရား။ ကာမုပါဒါန်၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၊ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန် ဟူ၍ လေးမျိုးရှိသည်။

ခြောက်တန်နီဝရဏ = ကုသိုလ်တရားတို့ မဖြစ်ပေါ်ရအောင် ပိတ်ဆီး တားမြစ်တတ်သော တရားခြောက်ပါး။
၁။ကာမစ္ဆန္ဒ
၂။ ဗျာပါဒ
၃။ ထိနမိဒ္ဓ
၄။ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ
၅။ ဝိစိကိစ္ဆာ
၆။ အဝိဇ္ဇာ ဤခြောက်မျိုး ဖြစ်သည်။

အနုသယခုနစ်အင် = မဖြစ်ပေါ်သေးဘဲ စိတ်သန္တာန်၌ ကိန်းနေသော တရား ခုနစ်မျိုး။
၁။ ကာမရာဂ
၂။ ဘဝရာဂ
၃။ ပဋိဃ
၄။ မာန
၅။ဒိဋ္ဌိ
၆။ ဝိစိကိစ္ဆာ
၇။ အဝိဇ္ဇာ ဤခုနစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

သံယောဇဉ်ဆယ်တန် = သတ္တဝါတို့ကို သံသရာစက်မှ မထွက်နိုင်အောင် ဖွဲ့နှောင်ဆွဲတွယ်တတ်သော တရားဆယ်ပါး။
၁။ ကာမရာဂ
၂။ ရူပရာဂ
၃။ အရူပရာဂ
၄။ပဋိဃ
၅။ မာန၊
၆။ ဒိဋ္ဌိ
၇။ သီလဗ္ဗတပရာမာသ
၈။ ဝိစိကိစ္ဆာ
၉။ ဥဒ္ဓစ္စ
၁၀။ အဝိဇ္ဇာ ဤဆယ်မျိုး ဖြစ်သည်။

ကိလေသာ = စိတ်ကို ညစ်နွမ်းစေတတ် ပူလောင်စေတတ်သော တရား။
၁။ လောဘ
၂။ ဒေါသ
၃။ မောဟ
၄။ မာန
၅။ ဒိဋ္ဌိ
၆။ ဝိစိကိစ္ဆာ
၇။ ထိန
၈။ ဥဒ္ဓစ္စ
၉။ အဟိရိက
၁၀။ အနောတ္တပ္ပ ဟူ၍ ကိလေသာဆယ်ပါး။

ထောင့်ငါးရာကိလေသာ =
လောကီစိတ်- ၁ + စေတသိက်- ၅၂ = ပေါင်း နာမ်တရား- ၅၃၊
နိပ္ဖန္နရုပ်- ၁၈ + လက္ခဏရုပ်- ၄ = ပေါင်း ရုပ်တရား- ၂၂။
နာမ်ရုပ်နှစ်ရပ်ပေါင်း- ၇၅၊
ယင်းကို အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓ သန္တာန်နှစ်ပါးနှင့် မြှောက်- ၁၅၀၊ ယင်း ၁၅၀-သည် အားလုံးကိလေသာ ဆယ်ပါး၏ အာရုံဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ကိလေသာ ၁၀-ပါးနှင့် မြှောက်၊ ၁၅၀ x ၁၀ = ၁၅၀၀ ဖြစ်၏။

အရဟတ္တမဂ္ဂ = မဂ်လေးပါးတွင် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော မဂ်။
အာသဝက္ခယဉာဏ် = အာသဝေါတရားကုန်ရာဖြစ်သော ဉာဏ်။

ဝိဇ္ဇာသုံးပါး = ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်၊

ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး =
၁။ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်
၂။ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်
၃။ အာသဝက္ခယဉာဏ်၊
၄။ နတ်၏ နားကဲ့သို့ကြားနိုင်သော ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဉ်၊
၅။ သူတစ်ပါးစိတ်ကို သိနိုင်သော ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဉ်၊
၆။ တန်ခိုးအမျိုးမျိုးဖန်ဆင်းနိုင်သော ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဉ်၊
၇။ စိတ်အလိုအတိုင်း ပြီးနိုင်သော မနောမယိဒ္ဓိ၊
၈။ ဝိပဿနာဉာဏ်။

လူတမွတ် = လူတွင်အမြတ်။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး-၂

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

 

[...]

၂။ အမျိုးဖြင့်မြတ်သောသူ၊ ဘုန်းဖြင့်မြတ်သောသူ၊ ဂုဏ်ဖြင့့်မြတ်သောသူတို့သည်၊ မာန်မူဖက်ပြိုင်ခြင်းငှာမထိုက်၊ မကိုဋ်မင်္ဂလာ၊ ဤကမ္ဘာနှိုက်၊ ပထမာဒိက၊ ဘူမိပါလ၊ အာဒိစ္စဂိုဏ်း၊ တိုင်းပြုပြည်ပြု၊ သမ္မုတိဒေဝရာဇ်၊ နေနွယ်ဖြစ်၍၊ စင်စစ်အမျိုးတော်အားဖြင့် မြတ်သော ဇာတိမဟတ္တဂုဏ်၊ သုံးဘုံရပ်လုံး၊ ညွှတ်ရုံးကော်ရော်၊ ပူဇော်ဦးညွှတ်ရာဖြစ်၍၊ စင်စစ်ဘုန်းတော်အားဖြင့် လွန်မြတ်သော ပုညမဟတ္တဂုဏ်၊ ဝသုန်သေလာ၊အဏ္ဏဝါကို၊ မြူလွှာပြုလျက်၊ နှိုင်းတုစက်လည်း၊ ကျေးဇူးနက်တိုင်၊ မကုန်နိုင်သည်ဖြစ်၍၊ စင်စစ်ဂုဏ်တော်အားဖြင့် မြတ်သော ဂုဏမဟတ္တဂုဏ်၊ ဤသုံးစုံကြောင့်၊ လူ့ဘုံနတ်ဌာန်၊ ပြိုင်စံယှဉ်ဖော်၊ မပေါ်မပြူ၊ တစ်ဆူတည်းသော အပ္ပဋိပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူထသော-

မကိုဋ်မင်္ဂလာ=ထူးခြားမွန်မြတ်သည့် မကိုဋ်သရဖူ။
ပထမာထိက=အစဦးဆုံး။
ဘူမိပါလ=မင်း။ (ဤ၌ သမ္မတမင်းကို ဆိုလိုသည်။)
အာဒိစ္စဂိုဏ်း=နေမျိုးမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာသော။
သမ္မုတိဒေဝရာဇ်=မင်း။ မင်းကို သမ္မုတိနတ်ခေါ်သည်။
ဇာတိမဟတ္တဂုဏ်=အမျိုးဇတ်အားဖြင့် ကြီးမြတ်သောဂုဏ်။
ပုညမဟတ္တဂုဏ်=ဘုန်းတော်အားဖြင့် ကြီးမြတ်သောဂုဏ်။
ဝသုန်=မြေ။
သေလာ=ကျောက်တောင်။
အဏ္ဏဝါ=သမုဒ္ဒရာ။
ဂုဏမဟတ္တဂုဏ်=ဂုဏ်အားဖြင့်ကြီးမြတ်သောဂုဏ်။
အပ္ပဋိပုဂ္ဂိုလ်=ယှဉ်ဘက်မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်။

ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး - ၁

ရွှေတောင်မြို့ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော
ပကိဏ္ဏကနမက္ကာရအစိန္တေယျကြီး

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

၁။ အစိန္တေယျ၊ အပ္ပမေယျ၊ သေဋ္ဌဇေဋ္ဌ၊ အတုလပရမံ၊ အရဟံ ဘဂဝါ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၊ အနုတ္တရမာရဇိ၊ တိလောကန္တဂူ၊ သယမ္ဘူဘဝိဿရ၊ ဤသို့စသား၊ အသချေင်္ယျ၊ နာမတံဆိပ်၊ ဂုဏ်ဝိသိဌ်ဖြင့်၊ ဇမ္ဗူဒိပ်မှတက်၍၊ ဘဝဂ်တိုင်ကြေညာလျက်၊ ကာမရူပ၊ အရူပဟု၊ သြကာသ သုံးရပ်၊ လောကဓာတ်နှိုက်၊ အမြတ်ထက်အမြတ်၊ သမိုက်အပ်သော၊ လူနတ်ဗြဟ္မာ၊ မဟာကဝိန်၊ သုခမိန်တို့သည်၊ ပညိန္ဒြေရှိတိုင်းဖြင့်၊ ခြားပိုင်းတွက်ကျုံး၍၊ မဆုံးမကုန်နိုင်၊ မကြံစည်နိုင်၊ မအံသြနိုင်၊ ပြည့်လှိုင်ထွေပြား၊ များပြားကျယ်ဝန်းသော၊ ကျေးဇူးတော်အပုံ၊ ဂုဏ်တော် အပေါင်းနှင့်၊ ပြည့်စုံတော်မူထသော-

အစိန္တေယျ=မကြံစည်နိုင်၊ ကြံတွေးမရနိုင်သော။
အပ္ပမေယျ=မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော။
သေဋ္ဌ=လောကထက်မြတ်သော။
ဇေဋ္ဌ=လောကထက်ကြီးသော။
အတုလ=တုဖက်ကင်းသော။
ပရမံ=မြတ်သော။
အရဟံ=ပူဇော်အထူးကို ခံထိုက်သော။ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ=အလုံးစုံသောတရားကို မဖောက်မပြန် မှန်ကန်စွာ ကိုယ်တိုင် ထိုးထွင်း၍သိသော။
အနုတ္တရ=မိမိထက်လွန်မြတ်သူ မရှိသော။
မာရဇိ=မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူသော။
တိလောကန္တဂူ=လောကသုံးပါး၏ အဆုံးသို့ ရောက်တော်မူသော။
သယမ္ဘူ=တရားကို ကိုယ်တိုင်သိတော်မူသော။
ဘဝိဿရ=ဘဝကို စိုးမိုးတော်မူသော။
အသချေင်္ယျနာမတံဆိပ်=မရေမတွက်နိုင်သော အမည်တော် ဘွဲ့တံဆိပ်။
ဂုဏ်ဝိသိဌ်=ဂုဏ်ထူး။
ဇမ္ဗူဒိပ်=ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းအနက် ဇမ္ဗူဒီပါတောင်ကျွန်း။
ဘဝဂ်=သုံးဆယ့်တစ်ဘုံတွင် အထက်ဆုံးဘုံ။
ကာမရူပ၊ အရူပဟုသြကာသသုံးရပ်=ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံဟူသော သတ္တဝါတို့ တည်နေရာ ဘုံကြီးသုံးရပ်။
လောကဓာတ်=စကြဝဠာလောကကြီး
သမိုက်အပ်သော=သမုတ်အပ်သော။
မဟာကဝိန်=ပညာရှိကြီး။
သုခမိန်=ပညာရှိ။
ပညိန္ဒြေ=ဉာဏ်ပညာ။
ကျေးဇူးတော်အပုံ=ကျေးဇူးတော် အများအပြား။

http://www.smcmeditation.org

ဆရာ႔ စကား

စက္မႈတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားဘ၀ကို ျပန္ေျပာင္း စဥ္းစားမိသည္။ ကၽြန္ေတာ္က Lecture ေကာင္းေကာင္းလိုက္တတ္သူ မဟုတ္။ ကၽြန္ေတာ့္ Lecture စာအုပ္မ်ားက သိမ္းဆည္းထားစရာ မေကာင္းလွ။ ဆရာတို႔၏ ပို႔ခ်ခ်က္မ်ားထက၊္ စိတ္ကူးေပါက္ရာ ေရးျခစ္ထားေသာ စာသားမ်ား၊ ႐ုပ္ပံုမ်ား၊ သင္ၾကားေသာ သင္ခန္းစာအေပၚ မိမိထင္ျမင္ခ်က္မ်ားႏွင့္သာ ျပည့္ႏွက္ေနတတ္သည္။ စာသင္ႏွစ္ တစ္ႏွစ္စာ ကုန္ဆံုးေသာအခါ မိမိ၏ Lecture စာအုပ္ေဟာင္းမ်ားကို ပိသာခ်ိန္ျဖင့္ ေရာင္းခ်ပစ္ေလ့ ရွိေသာ္လည္း၊ ထိုစာအုပ္ တစ္အုပ္ကိုမူ မေရာင္းရက္ပဲ သိမ္္းထားခဲ့သည္။ ထိုစာအုပ္ေလးသည္ ယခုခ်ိန္တြင္ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္အတူ ရွိမေနခဲ့ပါ။ သို႔တိုင္ ထို Lecture စာအုပ္၏ ေနာက္ဆံုးစာမ်က္ႏွာေပၚမွ မင္သားထူထူ စာလံုးႀကီးႀကီးျဖင့္ ေရးခ်ထားျဖစ္ခဲ့ေသာ ဆရာ၏ စကားတစ္ခြန္းကို စိတ္မ်က္စိျဖင့္ ျပန္လည္ ျမင္ေယာင္ေနဆဲပင္...။

ဆရာတို႔သည္ အတတ္ပညာဆိုင္ရာ စာေပမ်ားကို သင္ၾကားပို႔ခ်ခဲ့သည္ မွန္ေသာ္လည္း၊ ထိုမွ်မက ေစာင့္ထိန္းျခင္း၊ တည္ၾကည္ျခင္းႏွင့္ အသိပညာဟူေသာ လူ႔ဘ၀၏ ေကာင္းျမတ္ေသာ တရား (၃)ပါးကို သြန္သင္ ေပးခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ တေျဖးေျဖးႏွင့္ ပို၍ သေဘာေပါက္လာခဲ့ပါသည္။

တခါက ဆရာကန္ေတာ့ပြဲ တစ္ခုတြင္ လွ်ပ္စစ္ဌာနမွ ဆရာ ဦးစိန္၀င္းက ဤသို႔ဆို၏။ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္က ေျပာတယ္။ “ဆရာရယ္.. ဆရာကေတာ့ ေက်ာင္းမွာ Circuit ေတြကို ဟိုကလွည့္တြက္လိုက္၊ ဒီကလွည့္တြက္လိုက္ Laplace transform ေတြသံုးလိုက္၊ Fourier transform ေတြသံုးလိုက္နဲ႔၊ ကၽြန္ေတာ္ျဖင့္ ေခါင္းကိုခ်ာခ်ာလည္လို႔၊ ဒါေပမဲ႔ အလုပ္ထဲလည္းေရာက္ေရာ V=IR ေလာက္ကလြဲလို႔၊ ပိုၿပီး အသံုးခ်စရာ သိပ္မရွိပါဘူး” တဲ့။ ဒီေတာ့ဆရာက ျပန္ေျဖလိုက္တယ္။ “ေအးဟုတ္တယ္။ မင္းတို႔ကို အဘက္ဘက္က ၾကည့္တတ္ေအာင္၊ IQ ေကာင္းေအာင္ သင္ေပးလိုက္တာ။ သမိုင္းဆရာေတြကလည္း သမိုင္းေတြ ေလွ်ာက္ေျပာၿပီး၊ ေက်ာင္းသားေတြ IQ ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာ။ ငါကလည္း Circuit ေတြ တြက္ျပၿပီး IQ ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာ။”

အေတြးအေခၚ ရင့္က်က္ဖို႔၊ ေလွနံဓါးထစ္ တရားေသ၀ါဒ မျဖစ္ဖို႔၊ ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနႏွင့္အညီ အရာရာကို ႐ႈျမင္သံုးသပ္တတ္ဖို႔၊ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟုလည္း အဓိပၸါယ္ ေကာက္ယူနိုင္မည္ ထင္ပါသည္။

မိမိနားႏွင့္ ကိုယ္တိုင္ နာယူခြင့္ မရခဲ့သည့္တိုင္၊ အလြန္ႏွစ္သက္ခဲ့မိသည့္ စကားလက္ေဆာင္ ပံုျပင္ေလး တစ္ပုဒ္ကိုလည္း သတိရေနဆဲပင္။ မိမိနဲ႔ ဘာသာရပ္ မတူတဲ့ အတန္းတစ္ခု၏ စက္မႈတကၠသိုလ္ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ ေနာက္ဆံုး Lecture တစ္ခုမွာ ဆရာကေက်ာင္းသားေတြကို ဤပံုျပင္ေလး ေျပာခဲ့ျခင္းျဖစ္၏။

ေရွးေခတ္က ျပင္သစ္ျပည္မွာ ေသဒဏ္က်ခံရမဲ့ ရာဇ၀တ္သားေတြကို ေခါင္းျဖတ္စက္နဲ႔ ကြပ္မ်က္ေလ့ရွိသတဲ့။ အဲ့ဒီမွာ အခြင့္အေရး တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ရာဇ၀တ္သားေတြကို ေနာက္ဆံုးဆႏၵတစ္ခု ေဖၚထုတ္ခြင့္ေပးပါတယ္။ အကယ္၍ တစ္ခ်က္တည္းႏွင့္ မေသခဲ့ရင္လည္း အျပစ္က လြတ္ကင္းခြင့္ရပါတယ္။ တစ္ရက္မွာေတာ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီး တစ္ပါးရယ္၊ အင္ဂ်င္နီယာ တစ္ဦးရယ္ဟာ ရာဇ၀တ္သားအျဖစ ္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးရဲ႕ အလွည့္မွာေတာ့ ေနာက္ဆံုးဆႏၵအျဖစ္ ဘုရားသခင္ထံမွာ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းခြင့္ကို ယူၿပီး၊ ရဲရင့္ တည္ၿငိမ္စြာနဲ႔ပဲ ေခါင္းျဖတ္စက္ေအာက္မွာ ေသမင္းကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ ကံေကာင္း ေထာက္မလို႔ပဲလား။ ဘုရားသခင္ရဲ႕ေက်းဇူးေတာ္ေၾကာင့္ပဲလား မသိ။ ေခါင္းျဖတ္စက္ဟာ jammed ျဖစ္ေနၿပီး၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးလည္း ေသဒဏ္က လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ ရသြားပါတယ္။ အင္ဂ်င္နီယာ အလွည့္ေရာက္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာေတြက သူရဲ႕ ေနာက္ဆံုးဆႏၵကို ေမးျပန္ပါတယ္။ အင္ဂ်င္နီယာဟာ ေခါင္းျဖတ္စက္ကို ေလးနက္ၿငိမ္သက္စြာ ၾကည့္ၿပီး၊ ‘ဒီစက္မွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ရွိေနပါတယ္။ သူ ျပင္ပါရေစ။’ လို႔ ခြင့္ေတာင္းခဲ့တယ္။ သူဟာ စက္ကို ေအာင္ျမင္စြာ ျပင္နိုင္ခဲ့ၿပီး၊ အဲ့ဒီ စက္ေအာက္မွာ ေခါင္းနဲ႔ကိုယ္ အိုးစားကြဲၿပီး ေသပြဲ၀င္ခဲ့ရပါတယ္။

ဆရာဟာ ေက်ာင္းသားေတြကို မိမိယံုၾကည္ခ်က္ အတြက္၊ မိမိတန္ဖိုးထားတဲ့ အရာအတြက္၊ အသက္ကိုပင္ စြန္႔ရဲတဲ့သူေတြ ျဖစ္ေစလိုဟန္တူပါသည္။ မိမိတို႔မွာ ျပတ္သားသည့္ Clear-cut value ရွိၿပီလားဟုလည္း ဆန္းစစ္ေစလိုဟန္ တူပါသည္။ ေနာက္ ဆရာက ဆက္၍ ေျပာပါေသးသည္။ Theory သင္ၿပီး၍ Assignment ေပးျခင္းလားေတာ့မသိ။ ‘သူ႔ကို နိုင္ငံျခား ကုမဏီတစ္ခုက ဆက္သြယ္တယ္။ ေက်ာင္းသားေတြထဲက သူတို႔ ကုမဏီမွာ အလုပ္လုပ္ခ်င္တဲ့သူ ရွာေပးဖို႔ပါ။ လခက အစိမ္း တစ္ေထာင္ေပးမယ္။ အဲ ဒါေပမဲ့ interview မဲ့ေန႔ကေတာ့ စာေမးပြဲေျဖမဲ့ေန႔နဲ႔ တိုက္ေနပါတယ္။ စိတ္၀င္စားတဲ့သူ ဆရာ့ဆီမွာ စာရင္းေပးနိုင္ပါတယ္။’ ဟု...။

ဘ၀မွာ ဆံုးျဖတ္ရ၊ ေရြးခ်ယ္ရ တာေတြ ၾကံဳတိုင္း ဆရာ႔ရဲ႕ ပံုျပင္ေလးကို သတိရမိပါသည္။ “လူေတြဟာ လြတ္လပ္တဲ့ လူသားေတြျဖစ္တယ္။ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္၊ ဆံုးျဖတ္နိုင္ခြင့္ ရွိတယ္။ ထို႔အတူ အဲဒီ ေရြးခ်ယ္မႈက ရလာတဲ့ ရလဒ္ကိုလည္း တာ၀န္ယူရမယ္” ဟုလည္း ေတြးယူမိပါသည္။

ဆရာတို႔သည္ စက္မႈအတတ္၊ ပညာရပ္ သက္သက္မွ်ကို သင္ၾကားေပးခဲ့ၾကျခင္း မဟုတ္ပါ။ ထို႔အတြက္လည္း၊ ဆရာတို႔ အေပၚ အထူးေက်းဇူးတင္မိပါသည္။ ေက်ာင္းၿပီး၍ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုကို ျဖတ္သန္းၿပီးေသာ အခ်ိန္ ဆရာ ကန္ေတာ့ပြဲ တစ္ခုတြင္ ႐ူပေဗဒဌာနမွ ဆရာဦးသာလိႈင္ကို ျပန္လည္ေတြ႕ေသာအခါ မိမိ မစြန္႔ပစ္ရက္ပဲ၊ သိမ္းဆည္းထားျဖစ္ခဲ့ေသာ Lecture စာအုပ္ေလး အေၾကာင္းကို ျပန္လည္ ေျပာျပလိုစိတ္ အလြန္ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အေၾကာင္းမသင့္၍ မေျပာခဲ့ရ။

ဒုတိယႏွစ္ စာသင္ႏွစ္၏ ေနာက္ဆံုး ႐ူပေဗဒ စာသင္ခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ဆရာက ဤသို႔ ဆိုခဲ့၏။
“...သက္ကယ္တဲေလး တစ္လံုးရွိတယ္ကြာ။ အဲဒါ လူတစ္ေယာက္ကေန လာၿပီး၊ သက္ကယ္တစ္မွ်င္ထဲပါ ဆိုၿပီး ႏႈတ္ယူလိုက္တယ္။ ေနာက္တစ္ေယာက္ကလည္း၊ သူလည္းတစ္မွ်င္ထဲပါဆိုၿပီး ယူျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ တစ္ေယာက္ၿပီး တစ္ေယာက္သာ၊ ယူလိုက္ၾကရင္...။” ဆရာက သူ႔ထံုးစံအတိုင္း အသံကို ခပ္ေလးေလး ခပ္တိုးတိုးေျပာရင္း နားထား၏။
ေနာက္မွ “...ျမန္မာျပည္ဟာ သက္ကယ္ တဲေလး တစ္လံုးပါကြာ။ အဲဒါကို မင္းတို႔က တစ္မွ်င္ထဲပါဆိုၿပီး မႏႈတ္လိုက္ၾကပါနဲ႔...။” ဆရာက ဤသို႔ပင္ ေနာက္ဆံုး ၾသ၀ါဒကို ေခၽြၿပီး၊ ‘ L’ ေဆာင္ Stage ေပၚက ဆင္း၍သြားသည္။ ကၽြန္ေတာ္၏ ႐ူပေဗဒ Lecture စာအုပ္၏ ေနာက္ဆံုးစာမ်က္ႏွာတြင္ "သက္ကယ္တစ္မွ်င္တည္း..." ဟု မင္သားထူထူ စာလံုးႀကီးႀကီးျဖင့္ ေရးျခစ္မိခဲ့ပါသည္။ ထိုစာအုပ္ေဟာင္းေလးကို ယေန႔တိုင္ မစြန္႔ပစ္ရက္ခဲ့ပါ။

မိမိကိုယ္မိမိ ဆရာ့စကားကို လိုက္နာသူျဖစ္ပါ၏ေလာ ဟုဆန္းစစ္မိတိုင္းလည္း၊ စဥ့္ကူေဆာင္ အေဆာင္မႈး နိုင္ငံေရးသိပၸံဆရာ ဦးသာဒင္၏ “ေစာင့္ထိန္းနိုင္သည္၊ ဆိုေစကာမူ။ အခြင့္သာက၊ ေရွာင္နိုင္ခဲ၏။” ဟူေသာ၊ အာစရိယ ပူေဇာ္ပြဲ လက္ကမ္းစာေစာင္ တစ္ခုမွ ၾသ၀ါဒကိုသာ သတိရမိေနပါေတာ့သည္။

ဧရာ (မႏၱေလး)
၀၈-၀၄-၂၀၀၃

ဘ၀ထဲက ကဗ်ာ

၀ါ၀ါေရ အခုတေလာ မၾကာခဏ ဖတ္ရတဲ့ မင္းစာေတြထဲက ဘ၀အေမာေလးေတြ
အားတင္းထားသူငယ္ခ်င္း မင္းအဆင့္က မြန္းၾကပ္မႈကို မေရာက္ေသးဘူး။
...............
ကိုယ္တို႔ အသက္ေတြ ျပန္ငယ္ၾကည့္လိုက္ၾကရေအာင္၊ ဆိုပါစို႔ ပညာသင္တဲ့အရြယ္။
စာကလြဲၿပီး အျခားစိတ္၀င္စားစရာဆိုလို႔ သိပ္ေထြေထြထူးထူးမရွိခဲ့ၾကပါဘူးေလေနာ္။ ကာတြန္းဖတ္မယ္။ ၀တၳဳဖတ္မယ္။ ႐ုပ္ရွင္ၾကည့္မယ္။ သီခ်င္းနားေထာင္မယ္။
အခ်ိန္ပိုရတဲ့အခါ မင္းကေတာ့ ဂစ္တာတီးမယ္။ ကိုယ္ကေတာ့ သိမ္သြားတဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ဘယ္ဖက္လက္ကို ေလ့က်င့္ခန္းေပးဖို႔ ၾကက္ေတာင္႐ိုက္ရမယ္။ သတၱိနည္းနည္းပိုရွိတဲ့လူက ရည္းစားထားမယ္။ ကိုယ္တို႔ ဘာမွမမွားခဲ့ၾကဘူးကြ။ အဲေနဦး ေနဦး။ မင္းတို႔အိမ္မွာ Carlsberg beer တစ္ဘူးကို တို႔ေလးေယာက္ ၀ိုင္းေသာက္ၾကတံုးကေတာ့ မင္းက ေရခဲနဲ႔မွေသာက္ခ်င္ပါတယ္ဆိုလို႔ မင္းေမေမ စီစီရယ္ ေရခဲေတြ ခ်ိဳင့္ႀကီးနဲ႔တစ္လံုး ထြက္၀ယ္ေပးခဲ့ရေသးတယ္ မဟုတ္လား။ ဒါေပမဲ့ တို႔သူငယ္ခ်င္းေတြထဲ တစ္ေယာက္မွ အရက္သမား မျဖစ္ခဲ့ပါဘူးကြာ။ မွားခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ကိုယ္တို႔မွာ ျပင္စရာ အားကိုးေလာက္တဲ့အခ်ိန္ေတြရွိတယ္။
...............
ေအး..အခုအခ်ိန္မွာဆိုရင္ေတာ့ အားသြားရင္ မင္းမမူးဘဲ ရစ္ေတာ့မယ္။ မင္းပတ္၀န္းက်င္ကလူေတြ ေသဖို႔သာျပင္ေတာ့။ ေၾကာက္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ မင္းကိုမင္း အျပစ္ေတြတင္ေတာ့မယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ တန္းစီလာမဲ့ အမွားေတြ အမွားေတြ။ ဘယ္မွာလဲ အမွားေတြကို ျပင္ဖို႔ မင္းမွာ အခ်ိန္...
...............
တကယ္ေတာ့..အရာရာမွာ ေသခ်ာခ်င္၊ ေရရာခ်င္၊ ‘၁’ နဲ႔ ‘၁’ ေပါင္းရင္ ‘၂’ ရကိုရ ရမယ္ဆိုတဲ႔ ကိုယ္တို႔ရဲ႕ဥာဥ္ ကေလးေတြေၾကာင့္ပါကြာ။
ကိုယ့္အတြက္ေတာ့ေလ ဘ၀ဆိုတာ ဘယ္ေတာ့မွ ကဗ်ာ မဟုတ္ဘူး။

“သူငယ္ခ်င္းေတြထဲမွာလူႀကီး အဆန္ဆံုးလို သတ္မွတ္ထားတာ၊ တစ္ခါတစ္ခါ လိုက္မမွီေအာင္ ထ, ထေၾကာင္တာ ဘယ္လို ေျပာရမွန္း မသိဘူး” ဆိုရင္ အခုေရာ ဘာေျပာဦးမလဲ မေရႊ၀ါ...

ဆုတ္ေစ၊ နစ္ေစ၊ ျမဳပ္ေစ တာ

ဒီစာအုပ္ကို ကိုယ္ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ဖတ္ေနတာ၊ လိုင္းေတြလည္း တားတယ္၊ စတားေတြလည္းျပတယ္။
ကိုယ္က ခရီးသြားရင္း ရထားေပၚမွာ စာဖတ္ေလ့ရွိတယ္။
အခုစာအုပ္တ၀က္ေလာက္ေရာက္မွ စာကေရွ႕မသြားေတာ႔ဘူး။ ဖတ္သာဖတ္ေနတယ္။ ေခါင္းထဲကို တစ္လံုးမွ မေရာက္ဘူး၊ ကိုယ္သိတယ္။ ေနာက္ေတာ့ လက္ေရွာ႔ၿပီး စိတ္ကို ႏွာသီး၀ကို ပို႔ထားလိုက္တယ္။
*****
မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ေရညွိေရေမွာ္ေတြ တက္ေနတဲ့ ကန္ေတြကို သင္တို႔ျမင္ဖူးၾကပါသလား။ ကိုယ္ကေတာ့ေလ အဲ့ဒီကန္မ်ိဳးေတြကို သိပ္မုန္းတယ္။ သင္တို႔ ၾကားဖူးၾကမွာပါ။ ကိုယ္တို႔ေလးစားရတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ သားငယ္ ‘ေအာင္ဆန္းလင္း’ ဟာ ကစားရင္း အိမ္နားက ေရကန္မွာ နစ္လို႔ေသဆံုးခဲ့ရတယ္ဆိုတာ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အိမ္က ေရကန္ကို ကိုယ္မျမင္ဖူးေပမဲ႔၊ ေဘာလံုးေနာက္ကိုလိုက္ရင္း မသိရွာတဲ႔ ကေလးဟာ၊ ဒီစိမ္းျပန္႔ျပန္႔ေတြကို နင္းလို႔ရတဲ့ေျမျပင္လို႔ ထင္မိရွာလို႔ သူ႔အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတာ။ ေဒၚခင္ၾကည္ရဲ႕ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ ဦးေအာင္ဆန္းရဲ႕ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ သူ႔အစ္ကိုရဲ႕ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ သူ႕ညီမရဲ႕ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆံုး႐ႈံးမႈ...
ဒီလိုကန္မ်ိဳးပဲေနမွာ...
ငယ္ငယ္ကတည္းက အဲ့ဒီကန္မ်ိဳး သြားရင္းလာရင္းေတ႔ြရရင္ေတာင္ ကိုယ္ မၾကည့္ခ်င္ဘူး။ မၾကည့္ရဲဘူး။
ေနာက္နည္းနည္းႀကီးလာေတာ႔ အဲ့ဒီကန္မ်ိဳးေတြ႔ရင္ အနီးအနားမွာ “ျဖတ္သန္းမသြားရ” ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္မ်ိဳးမွ တပ္ထားရဲ႕လား။ ကန္ကိုေရာ ျခံစည္း႐ိုးခတ္ထားရဲ႕လား။ စူးစမ္းတတ္လာတယ္။
*****
အခုေတာ႔ ကိုယ္သိတယ္။ ဆုတ္ေစ၊ နစ္ေစ၊ ျမဳပ္ေစ တာ ကန္ေရျပင္ေပၚမွာဖံုးအုပ္ေနတဲ့ ေရညွိ၊ ေရေမွာ္ေတြနဲ႔ တူတဲ့ “နိ၀ရဏတရား” ေတြ။
*****
အျပန္ခရီးမွာေတာ႔ မဆိုးဘူး။ စာေတြေခါင္းထဲ ၀င္သင့္သေလာက္၀င္တယ္။

ေၾသာ္ ကိုယ္ဖတ္ေနတဲ့စာအုပ္က Dr. Walpola Rahula အရွင္သူျမတ္ ေရးသားျပဳစုေသာ WHAT THE BUDDHA TAUGHT ကို ဦးကိုေလး (ေဇယ်ာေမာင္) ျမန္မာဘာသာျပန္ဆိုသည့္ ျမတ္ဗုဒၶေဒသနာ

အမွတ္တရ

ကိုယ္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ေလာက္တုန္းကေပါ႔ ကိုယ္႔ အစ္မ၀မ္းကြဲ မႏွင္းက
‘ဒီစာအုပ္ေလး ေကာင္းတယ္ ဖတ္ၾကည’့္ ဆိုၿပီးေပးလာခဲ့တယ္။
ဂ်ဴး ရဲ႕ “အမွတ္တရ” ဆိုတဲ႔ စာအုပ္ေလးေပါ႔..
မႏွင္းကေျပာလိုက္ေသးတယ္ ‘သူမ်ား ဒိုင္ယာယီေလး ခိုးဖတ္ရသလိုပဲ’ တဲ့။
စာအုပ္ကိုဖတ္အၿပီးမွာေတာ့ သူ႔အေျပာကို ကိုယ္ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္..
...............
သူမ်ား ဒိုင္ယာယီဆိုေတာ့လည္း ကိုယ့္ ဒိုင္ယာယီမွ မဟုတ္ပဲ.. အေၾကာင္းအရာေတြကိုေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမမွတ္မိေတာ့ပါဘူး.. ကိုယ္ မွတ္မိေနတာေလး တစ္ခုက..ဂ်ဴးက စာအုပ္ထဲမွာေျပာထားတယ္.. ‘ေဆးေက်ာင္းသားေတြမွာ (၃)မ်ိဳး (၃)စားရွိပါတယ္တဲ့.. ပထမတစ္မ်ိဳးက ေဆးေက်ာင္းသားဘ၀ကတည္းက ဆရာ၀န္႐ုပ္ေပါက္ေနတဲ့လူ..ဒုတိယတစ္မ်ိဳးက ေဆးေက်ာင္းသားဘ၀မွာ ဆရာ၀န္႐ုပ္မေပါက္ေသးေပမဲ႔.. ဆရာ၀န္ျဖစ္ေတာ႔ ဆရာ၀န္႐ုပ္ေပါက္သြားတဲ႔လူ နဲ႔.. တတိယတစ္မ်ိဳးကေတာ႔.. ေဆးေက်ာင္းသားဘ၀မွာေရာ ဆရာ၀န္ဘ၀မွာပါ ဆရာ၀န္႐ုပ္မေပါက္ၾကတဲ့လူမ်ားပါတဲ့..ေမာင္ကေတာ့ ဒုတိယအမ်ိဳးအစားထဲကပါ’ တဲ႔။
ဆရာမဂ်ဴးရဲ႕ သ႐ုပ္ခြဲပညာ အေရးအသားကို ေလးစားမိသလို..
ေၾသာ္မိန္းမ..မိန္းမ..အေငြ႔ေလးျဖင့္ပင္ ခ်စ္မိၿပီဆိုရင္ျဖင့္..
ခ်စ္ရပါသည္။
ျမတ္ႏိုးရပါသည္။
ေလးစားရပါသည္။
တြယ္တာရပါသည္။
...............
ကိုယ္ ဒိုင္ယာယီ ဘယ္ေတာ့မွမေရးခ်င္ေတာ့ပါဘူးကြာ..
ခိုးဖတ္ခံထိမွာ စိုးလွပါတယ္...

(blog ေတြမွ ခိုး၍ဖတ္စရာမလိုေသာ ဒိုင္ယာယီမ်ားကို ဖတ္ယင္း ပြားမ်ားမိရေသာ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာ၊ မုဒိတာျဖင့္...)

သိဂၤါေလာ၀ါဒသုတ္ေတာ္

“လွည္းဘီးျပင္က၊ နားေစာင့္ခ်သို႔
မိဘႏွင့္သား၊ မယားႏွင့္လင္၊ အ႐ွင္ႏွင့္ကၽြန္
ေထရ္မြန္ဒကာ၊ မိတ္သဟာႏွင့္၊
ဆရာတပည့္၊ တည့္တည့္မခၽြတ္
က်င့္၀တ္စံုလင္၊ ျဖဴ သန္႔စင္မႈ
႐ွင္လည္းမေကြ၊ ေသလည္းမကြာ
နတ္ရြာလူ႔ျပည္၊ လွည့္လည္အတူ၊ စံစားမူ၍
နိဗၺဴ ေရႊျပည္၊ ၀င္အံ႔သည္တည့္။”...

မဂၤလသုတ္ (ပါဠိ၊ ျမန္မာျပန္ ႏွင့္ ဒဂုန္ဦးထြန္းျမင့္၏ မဂၤလာကဗ်ာ)

...
သံုးဆယ့္ရွစ္ျဖာ မဂၤလာတရားတို႔၊
ပ်က္ျပားေနၾက ကမၻာေျမ။
ဟိုတိုင္း ဒီျပည္ ရန္စစ္ခင္းလို႔၊
လူႏွင့္လူျခင္း သတ္ကာေန။
ၿငိမ္းခ်မ္းပါေစ အာသီသနဲ႕၊
စြမ္းႏိုင္ရာက ကူညီသေလ။
သံုးဆယ့္ရွစ္ပါး ... မဂၤလာတရား ... ေရးသားျဖန္႔ကာေ၀။
အဖိုးတန္တဲ့ “ဗုဒၶ၀ါဒ” ကမၻာက သိပါေစ။

ဒဂုန္ဦးထြန္းျမင့္

http://www.scribd.com/doc/2055749/Mangala-Sutta-for-Children

ပန္းေတြ ပြင့္ပါေစ...

ပန္းပင္ေတြမစိုက္ခ်င္ျခင္းသည္... ပန္းပင္ေတြစိုက္ခ်င္ျခင္းမွ အစပ်ိဳးခဲ့ေလသည္....။

ငယ္ငယ္က စာေတာ္ေသာ ကၽြန္မကို ေအာင္စာရင္းထြက္ၿပီးၿပီဆိုရင္ျဖင့္ ဥစၥာဓန မႂကြယ္၀ေလေသာ အဖြားသည္ အိုးႏွင့္အသင့္ထည့္ၿပီးပန္းပင္ေလးေတြကို ဆုအျဖစ္ နယ္မွပို႔ေပးတတ္ေလ၏။

ကၽြန္မ ပထမဆံုးရေသာ ပန္းအိုးမွာ အျဖဴေရာင္ႏွင္႔ ၀တ္ဆံမွာ အ၀ါေရာင္ ပန္းပြင့္ေလးေတြပြင့္ေသာ သစ္ခြပန္းပင္ တစ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

ကၽြန္မ၏ ပထမဦးဆံုးေသာ ကိုယ္ပိုင္အပင္ေလးကို ကၽြန္မ ခ်စ္ပါသည္...။
ေနာက္ျပီး ဒါက.. က်ိဳးစားမႈရဲ႕ ရလဒ္ျဖစ္သလို..အလိုလို ေတာ္ေနျခင္းရဲ႕ အမွတ္အသားတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။
ထိုအပင္ေလးကို မည္သူမွ မထိရ... မကိုင္ရ။ ၾကည့္ခ်င္လွ်င္ေတာင္ ခပ္လွမ္းလွမ္းမွ ၾကည့္ရမည္။

ေရေလာင္းပါသည္....တေန႔ကို ၂ႀကိမ္..၃ႀကိမ္ေလာင္းသည္။ တခါတရံ မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္လည္း ေလာင္းသည္။
အစပိုင္းေတာ့ အိုးထဲမွာပါလာသည့္ မီးေသြးခဲေတြကို ဟိုခ်ဲဒီခ်ဲလုပ္သည္။ ေနာက္ေတာ့ အိမ္က မီးေသြးေတြထပ္ထည့္သည္။
အပင္ေလး ေနေရာင္ျခည္ရေအာင္လည္း ေခါင္းရင္းေရႊ႕၊ ေျခရင္းေရႊ႕၊ ဟိုေရႊ႕၊ ဒီေရႊ႕လုပ္ပါသည္။

သို႔ပါေသာ္လည္း... အဖြားပို႔ေပးလိုက္စဥ္က တစ္ပါတည္းပါလာသည့္ ပန္းပြင့္ေလးေတြကို တစိမ့္စိမ့္ၾကည့္ရင္း ကၽြန္မလက္ထက္မွာ ပန္းေတြ ထပ္ပြင့္လား၊ မပြင့္ဘူးလားဆိုတာကို မမွတ္မိႏိုင္စဥ္မွာပင္ ပန္းပင္ေလး ေသသြားခဲ့ပါသည္။

‘ေၾသာ္.. သူ႔အပြင့္ေလးေတြႏုသလို၊...ေတာ္ေတာ္ႏုတဲ့အပင္အမ်ိဳးအစားပါလား..။’ လို႔သာ ကၽြန္မမွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ပါသည္။
*****
ေနာက္တစ္ႏွစ္ ေရာက္လာေသာ အပင္မွာ “စပိုင္ဒါ” ဟုေခၚေသာ သစ္ခြပန္းပင္ တစ္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

‘မႏွစ္က အပင္က နာမည္ေတာင္ ဘယ္လိုေခၚမွန္း မသိေတာ့ သူ႔ကို ဘယ္လိုဂရုစိုက္ရမလဲဆိုတာ ငါဘယ္လိုလုပ္သိပါ့မလဲ’... ( ဆိုင္လားမဆိုင္လားေတာ့ မသိ။ ကၽြန္မ အမွန္ပင္ ထိုကဲ့သို႔ ေတြးခဲ့ပါသည္။)
‘အခုအပင္ကေတာ့ နာမည္လည္းငါ သိတယ္... အရိုးေတြကလည္း ပိုေတာင့္တယ္...သူ႔ အပြင့္ေလးေတြ ကိုယ္တိုင္ကိုက အ၀ါေရာင္ေပၚမွာ အစင္းေတြ အေပ်ာက္ေတြနဲ႔...။ သူ႔ကိုၾကည့္ရတာ က်ားေတြလိုပဲ ငါ့မွာ အားေတြရွိတယ္လို႔ ေျပာေနသလိုပဲ...။ ငါအကိုင္အတြယ္ မတတ္ေတာင္..သူ႔ဟာနဲ႔သူ အဆင္ေျပေနမဲ႔ပံု...။’
‘ေနာက္ၿပီး အဖြားက မွာလိုက္ေသးတယ္ေလ...။ သမီး ဒီအပင္မ်ိဳးေတြက သိပ္ပြားတယ္တဲ့။ အင္း... ငါေတာ့ သူတိ္ု႔မွီတက္ဖို႔ တိုင္ေတြအမ်ားႀကီး ရွာထားရဦးမယ္...။’

ထင္ခဲ့သည္...။ ထင္ခဲ့ပါသည္ေလ...။

သို႔ေသာ္ ကာလတခုေက်ာ္လြန္ၿပီးခိ်န္တြင္ တစ္တိုင္ထဲေသာ ထိုတိုင္ေလးမွာ သူကိုေျခာက္ကပ္စြာတြယ္ကပ္ေနသည့္ ပင္စည္ရိုးေတြကို..ရင္နာစြာဖယ္ရွားရင္း...ႏႈတ္ပယ္ခဲ့ရပါေလသည္။
*****
ကၽြန္မ အပင္က ပန္းေတြ မပြင့္ေၾကာင္းသိသြား၍ ေပလားမသိ...။
ဖြားဖြားဆီမွ ေနာက္တစ္ႏွစ္ေရာက္လာေသာ ပန္းပင္မွာ ေဇာ္မႊားဟုေခၚေသာ ရြက္လွပန္းအိုးျဖစ္လာ၏။

ပထမေတာ့ ပန္းအိုးေလးကို ၾကည့္ရင္း ကၽြန္မ ၀မ္းနည္းသလို ျဖစ္မိေသးသည္။ ဤအပင္မွ ပန္းမပြင့္ေၾကာင္း ကၽြန္မသိသည္။ ဤအပင္ ပြားမပြားကိုေတာ့ ကၽြန္မေသခ်ာမသိပါ။
ပန္းအိုး၀ိုင္း၀ိုင္းေလးမွ ၾကက္လည္ဆံေမႊးလို ပတ္ပတ္လည္ ျဖာက်ေနသည့္ ရြက္လွေလးေတြကို ၾကည့္ရင္း.. ‘ငါအဖြားဆီက ဆုေတြ ရေနေသးသားပဲ...။ ဒီအပင္ကမွ..သဘာ၀နဲ႔ ပိုနီးစပ္ေသး...’ လို႔ ကၽြန္မကိုကၽြန္မ အားေပးခဲ့ပါသည္။

မၾကာပါ.. သိပ္ကိုမၾကာလိုက္ပါ...အထဲမွာ ေျမႀကီးသာက်န္ေတာ့ေသာ ပန္းအိုး၀ိုင္း၀ိုင္းေလးကို ၾကည့္ျပီး..ကၽြန္မ အေမ့ကို ေၾကညာလိုက္တာက..
‘အေမ... ဒီတခါဖြားဖြားဆီက.. ပန္းပင္ေတြေရာက္လာခဲ့ရင္.. သမီးမကိုင္ခ်င္ေတာ့ဘူး...။ အေမပဲ ေရေလာင္းေတာ့...။ အေမပဲ ဂရုစိုက္လိုက္ပါေတာ့....။’ ဟူ၍သာ...။

ေနာက္ေတာ႔ ကၽြန္မ လက္ႏွစ္ဖက္ကို ျဖန္႔မၾကည့္မိေအာင္ သတိထားရင္း...။
‘ငါ့လက္ေတြ... ငါ့လက္ေတြ...’ ဟု... စိတ္ထဲက.. မၾကာခဏ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာေနမိပါသည္။
*****
ဒီႏွစ္ေတာ့ ကၽြန္မ ဆယ္တန္းေအာင္ေသာႏွစ္ ျဖစ္ပါသည္။

ဖြားဖြားဆီက ရလိုက္ေသာဆုမွာ အျဖဴေရာင္အစ ေပၚတြင္ အခက္ အရြက္ႏွင့္ ေရာင္စံုပန္းပြင့္ေလးေတြ ထိုးထားေသာ အဖံုးႏွင့္ စြတ္ထားသည့္၊ အနီေရာင္ေပၚတြင္ စြင့္စြင့္ကားကား ပြင့္ေနၾကသည့္ ေရာင္စံုပန္းပြင့္ႀကီးေတြ ရိုက္ထားေသာပိတ္စ ထူထူႏွင့္ခ်ဳပ္ထားသည့္၊ ေခါင္းအံုးေသးေသးေလး တစ္လံုး ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေခါင္းအံုးေလးကို ကၽြန္မ အံုးလည္းမအံုးပါ...။ ေပြ႕လည္း မေပြ႕..ဖက္လည္းမဖက္ပါ...။

ကၽြန္မအိပ္ယာ ေခါင္းရင္းေထာင့္မွာသာ အသာေလးခ်ထားခဲ့ပါသည္။
*****
ကၽြန္မ စက္မႈတကၠသိုလ္ကို စက္ရုပ္္တစ္ရုပ္လိုတက္ခဲ့ေသာ ကာလမ်ားတြင္ ဆုဆိုေသာအရာသည္ ကၽြန္မႏွင့္ မထိုက္တန္ေသာ အရာျဖစ္၍ ပန္းပင္ေတြ ဘယ္လိုစိုက္ရမယ္ဆိုတာလည္း အေတြးထဲေတာင္ ေရာက္မလာခဲ့တာ အလြန္ေသခ်ာပါသည္။

ထိုေခါင္းအံုးကေလးသည္ ဖြားဖြားဆီက ဆုအျဖစ္ ကၽြန္မေနာက္ဆံုးရလိုက္ေသာ လက္ေဆာင္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
*****
ကၽြန္မ ေမြးရပ္ေျမမွ ခြဲခြါ၍ ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ သြားေရာက္ အလုပ္ကိုင္မည္ဆိုေသာအခါ မသြားမီတေန႔ ဖြားဖြားေရာက္လာၿပီး ကၽြန္မတို႔ ေမာင္ႏွမ (၇)ေယာက္ (အားလံုးဘြဲ႕၀တ္စံုႏွင့္)၊ အေဖ၊ အေမ ႏွင့္ ဖြားဖြား မိသားစု ဓါတ္ပံုရိုက္ၾကပါသည္။ (ဓါတ္ပံုထဲတြင္ ဖြားဖြားသည္ အက်ႌအျဖဴေရာင္၊ လံုခ်ည္မွာ အနက္ခံေပၚတြင္ အ၀ါေရာင္ ပန္းပြင့္ေလးမ်ား ျပန္႔က်ဲေနေသာ အဆင္ႏွင့္၊ အ၀ါေရာင္ ပု၀ါပါးေလးကို ပုခံုးမွာ အသာခ်ထားပါသည္။)
ႏိုင္ငံျခားသြားမည့္ ကၽြန္မကို ဖြားဖြားက လက္ေဆာင္ အသစ္ထပ္မေပးခဲ့ပါ။

ေနာက္ဆံုးရထားေသာ လက္ေဆာင္ေခါင္းအံုးေလးကိုသာ ကၽြန္မႏွင့္ တစ္ပါတည္း ယူလာခဲ့ပါသည္။
*****
ဖြားဖြားမရွိေတာ့ပါ...။
ဖြားဖြားဆံုးပါးသြားခ်ိန္ထိ.. ဖြားဖြားစိုက္ေစခ်င္ေသာ .. သစ္ပင္ေတြ ကၽြန္မ မစိုက္ႏိုင္ခဲ့ပါ။ ပန္းေတြ မပြင့္ေစႏိုင္ခဲ့ပါ။ မ်ိဳးေတြ မပြားေစႏိုင္ခဲ့ပါ။

အခုေတာ့ ကြန္ျပဴတာေရွ႕တြင္ ေနကုန္ ေနခန္းထိုင္၍ အလုပ္လုပ္ေနရေသာ ကၽြန္မႏွင့္ ဖြားဖြား၏ေနာက္ဆံုးလက္ေဆာင္ “မွီအံုး”ကေလးသည္ မကြဲမကြာ အျမဲသာ အတူရွိေနရပါသည္ဟု ဆိုလွ်င္ .. ဖြားဖြားျပံဳး၍ ေက်နပ္ေနပါလိမ့္မည္ဟု...

(စီးကရက္ေသာက္တတ္္ေသာ၊ သတင္းစာဖတ္ေသာ၊ အိမ္ကိုဧည့္သာလာလွ်င္ ‘ထိုင္ပါ’ ဟု မေျပာမီ နံရံ၌ခ်ိပ္ထားေသာ မိသားစု ဓါတ္ပံုကို ျပ၍ ‘ေျမးေတြေလ’ ဟု အယင္ေျပာတတ္ေသာ၊ ကၽြန္မမွတ္မိသေလာက္ အျဖဴေရာင္ အက်ႌကိုသာ အျမဲ၀တ္တတ္ေသာ၊ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ႏွင့္ မုဆိုးမ ျဖစ္ခဲ့ေသာ...ဖြားဖြားအား ရင္ထဲ၌ သိမ္းထားလ်က္)*****
ကၽြန္မက အခုေတာ့ ကိုယ့္အိုးကိုယ့္အိမ္နဲ႔ေလ...
အိမ္ဆိုမွေတာ့ အိမ္ေရွ႕ သို႔မဟုတ္ အိမ္ေနာက္၊ အိမ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ သီးပင္၊ စားပင္ နဲ႔ အနည္းဆံုးေတာ့ ပန္းပင္ေလးေတြရွိမွ အိမ္ရယ္လို႔ မည္ေတာ့မေပါ႔...

ပန္းပင္... အို.. မစိုက္ခ်င္ပါဘူး...
ကၽြန္မက ေရာဂါသည္..
ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့ေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ ပန္းပင္ေလးေတြနားမွာ သီခ်င္းဆိုရံုနဲ႔ ပန္းပြင့္ေလးေတြ ပြင့္လာေစႏိုင္တယ္တဲ့...။

ပန္း တဲ့လားကြယ္..

“ပန္းေတြထဲမွာ ဘယ္ပန္းအႀကိဳက္ဆံုးလဲ”လို႔ ေမးလာခဲ့ရင္“ဘယ္ပန္းမွ မႀကိဳက္ဘူး”လို႔ တံုးတိတိေျဖမဲ့ မိန္းမတစ္ေယာက္ကို “ဘယ္လိုႀကီးလဲ”လို႔ သင္ ျပန္ၾကည့္မိေလမလား...။

တစ္ခုခုကို ေျဖကိုေျဖရမယ္ အထင္ေၾကာင့္ “သေျပပန္း အႀကိဳက္ဆံုး”လို႔ ေျပာလိုက္တဲ့ ကၽြန္မကို “သေျပက ပန္းမွ မဟုတ္တာ”လို႔ သင္ ရယ္ခ်င္သြားဦးမလား...။

ျခဴနာပါနာ လိုက္လြန္းတဲ့ ေသာၾကာသမီး ကၽြန္မကို က်န္းမာေရးေကာင္းေအာင္၊ အႏၲရာယ္ကင္း ေဘးကင္းေအာင္၊ စာေတာ္ေအာင္ အေမက သေျပပန္း (၉)ခက္ ေသာၾကာေန႔တိုင္း ဘုရားမွာလွဴေပးေနၾကပဲ။ အဲ့ဒီေတာ့ သေျပပန္း ကၽြန္မႀကိဳက္တယ္ေလ...။

ဟိုး...ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္ အဘိုးအဘြားတို႔ရြာမွာ ေနရရင္ နံနက္ေစာေစာ အိမ္ေရွ႕ဇလပ္ပင္က ေႂကြက်တဲ့ ပန္းေလးေတြေကာက္.. ေရေဆး.. ေကာ္ဖီပန္းကန္ျပားတစ္ခ်ပ္ အျပည့္ ဘုရားလွဴရတုန္းကလည္း ပြင့္ခ်ပ္ေလးေတြက အတြန္႔အတြန္႔ေလးေတြနဲ႔ အထပ္ထပ္္ ေဖြးေဖြးျဖဴတဲ့ အဲ့ဒီ ပန္းေလးေတြက အျခားဇလပ္နဲ႔ မတူဘူးဆိုၿပီး ကၽြန္မ ႀကိဳက္ခဲ့ေသးသားပဲ...။

အလယ္တန္းေက်ာင္းေရာက္ေတာ႔ ေက်ာင္းအ၀င္လမ္း တစ္ဖက္တစ္ခ်က္မွာ ပြင့္ေနၾကတဲ့ ႐ိုးတံရွည္ရွည္နဲ႔ ေသးေသး၀ါ၀ါ စိန္ခ်ယ္ပန္းေလးေတြကလည္း ေက်ာင္းထဲ၀င္လာတဲ့ ငါ့ကို ႀကိဳေနၾကသလိုပဲလို႔ ခံစားရတာ ဒီေန႔အထိပဲ...။

ဆယ္ေက်ာ္သက္ရြယ္ေရာက္ေတာ့ တစ္ေန႔တစ္ပြင့္ေပးခံခဲ့ရတဲ့ ေဒလီယာပန္းေလးေတြကို မေမႊးေပမဲ့ လွေတာ့လွသား..လို႔ ထင္ခဲ့တယ္...။

ေဆာင္းရာသီဆို ေမာင္ႏွမတစ္ေတြနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြစု မနက္ေစာေစာထ ေရႊတိဂံုဘုရားကိုလမ္းေလွ်ာက္၊ အျပန္မွာ ခေရပင္လမ္း တစ္ေလွ်ာက္ လုေကာက္ခဲ့ရတဲ့ပန္းေတြ ဘယ္သူပိုရလဲလို႔ ေရၾကည္႔ခဲ့ၾကေသးတယ္ေနာ္...။

တကၠသိုလ္ေရာက္ေတာ့ မ်က္ႏွာရူးရူးနဲ႔ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းပိုးတတ္တဲ့ လူတစ္ေယာက္ကို ေတာ္ေတာ္ခ်ဥ္ေပမဲ့ တစ္ေန႔ ခံုထဲမွာ အျပည့္လာထည့္ထားတဲ့ က့ံေကာ္ပန္းေလးေတြကိုေတာ့ သနားစရာပါလားလို႔ ထင္ခဲ့ေသးတယ္...။

ဘြဲ႕ယူမဲ့ေန႔တုန္းက စီးပြားေရးကို အာရံုစိုက္လြန္းၿပီး အိမ္ကပ္ေလ့မရွိတဲ့ အေဖက ေစ်းထဲ ကိုယ္တိုင္သြားၿပီး ၀ယ္ေပးခဲ့တဲ့ သစ္ခြပန္းေတြကလည္း ေတာ္ေတာ္လွခဲ့တာပဲ ...။(ပန္း၀ယ္ၿပီးမွ ျပန္လာတဲ့ အေဖက သမီးရယ္ ပန္းပန္ခ်င္တာမ်ား အိမ္ေရွ႕ကေအာ္ေရာင္းတဲ့ စပယ္ေတြ၊ ေရႊေတြ၊ ေငြေတြ၊ ဇြန္ပန္းေတြ ဆိုတာကို ေခၚ၀ယ္ၿပီး ပန္လည္းရသားပဲလို႔ ေျပာၿပီး မ်က္ေစာင္းထိုးခဲ့ရတာကိုလည္း မွတ္မိေနေသးတယ္။)

ကၽြန္မ ရင္းႏွီးတဲ့ပန္းက သိပ္ေတာ့မ်ားမ်ားစားစား မရွိပါဘူးေလ...။

ကၽြန္မ ေမြးေန႔ကိုေတာင္ မွတ္မိေလ့မရွိတဲ့ ခ်စ္သူကို Valentine’s Day မွာ ႏွင္းဆီပန္းတစ္ပြင့္ ႏွစ္ ႏွစ္ဆက္တိုက္ေပးခဲ့ဖူးတယ္... (၃) ႏွစ္ေျမာက္မွာေတာ့ ကၽြန္မ ေပးဖို႔ရွက္သြားခဲ့ၿပီ...။

စပယ္ပန္းန႔ံေလးေတြရရင္ စိတ္ခ်မ္းသာတယ္ ဆိုတဲ့ ခင္ပြန္းသည္ အတြက္ ဘုရားမွာ မၾကာခဏ တင္လွဴရတဲ့ စပယ္ျဖဴေတြ...

ၿပီးေတာ့..
ကၽြန္မကိုယ္တိုင္လွဴခ်င္တဲ့ ၾကာ (၃) ခိုင္...။

ကၽြန္မ၏ အခ်စ္မ်ားကို ပန္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ တင္စားသည္။ (သား (၂)ေယာက္အတြက္ ပန္း မပါေသးပါ။)

ေအာင္သေျပ

ကိုယ္ အိမ္ေအာက္ကို ဆင္းလာခဲ့တယ္။
ေက်ာင္းကားနဲ႔ ျပန္လာမဲ့သားကို အိမ္ေရွ႕က စီးႀကိဳဖို႔ေပါ႔။
ေဟာ...ဒီေန႔လည္း ေမ႔လာျပန္ျပီ ကတ္ေက်းယူဆင္းခဲ့ဖို႔ကို

အိမ္ေရွ႕မွာ ျမဴနီစပယ္က စိုက္ထားတဲ့ သေျပပင္တန္း စည္းရိုး
ခါတိုင္းေတာ့ သူတို႔ တိတိရိရိ ညီညီညာညာရွိေအာင္ အခ်ိန္မွန္ ကိုက္ျဖတ္ေနၾကပဲ..
အခုေတာ့ သူတို႔မျပဳျပင္တာ နည္းနည္းၾကာသြားလို႔ ျဖစ္မယ္..
အညြန္႔ေလးေတြ ဟိုတစ္စ ဒီတစ္စ ေထာင္ထြက္ေနၾကတာ
ကိုယ္ မ်က္စိက်ေနတာ အဲ့ဒိ အညြန္႔ေလးေတြ...
တစ္ပတ္ေလာက္ေတာင္ရွိျပီ
ပန္းႏုေရာင္၊ ပန္းရင့္ေရာင္၊ အညိဳႏု၊ အညိဳရင္႔၊ အစိမ္းႏု၊ အစိမ္းရင္႔၊ ၀ါေဖ်ာ႔ေဖ်ာ့ေလးေတြ..
ဟိုအညြန္႔ေလးကေတာ႔ ပန္းအိုးအတို၊ ဟိုဟာေလးကေတာ့ ပန္းအိုအရွည္..

ျမဴနီစပယ္က စိုက္ထားတာေတြ မခူးရ၊ မခ်ိဳးရဘူးဆို..
ဟိုတစ္ခါ ဘဘနဲ႔ အန္တီသန္း လာလည္တုန္းကေတာင္ အျပန္မွာ အိမ္ကဘုရားတင္ဖို႔ဆိုၿပီး ခ်ိဳးသြားေသးတယ္..
ငါလည္း ငါ့အိမ္က ငါ့ဘုရားကို ...ေနဦး..ေနဦး..
ကဲကဲ ..
ကမၻာေပၚက ေျမျပင္အႏွံ သူ႕ေနရာနဲ႔သူ လွပစြာ ဖူးပြင့္ေ၀ဆာေနတဲ့ ပန္း အားလံုးနဲ႔ ျမတ္စြာဘုရားအား
ဤေနရာမွ ယခုပင္ ပူေဇာ္လိုက္ပါ၏။