က်ြဲပါး ေစာင္းတီး

အဆံုးနားမွာ မွားသြားလို႔ သူတို႔က မတင္ရဘူးတဲ့ ဒီက ဇြတ္တင္လိုက္တယ္...

ကိုယ့္ရဲ႕ ေန႔ေတြ...

အေရွ႕ဆီမွာ ေရာင္နီေလးသန္းလို႔ လာျပီ...

ဟိုမွာ တိမ္ျပာေတြ ေမ်ာလြင့္ေနတယ္...

ျမိဳ႕ျပဆည္းဆာ အလွ

အခ်စ္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အကြက္ကေလးမ်ား

ဒီေန႔ေတာ့ ေစ်းသြားရမည္။ ဟင္းခ်က္စရာ၀ယ္ရန္ ျဖစ္သည္။ ေရခဲေသတၱာထဲတြင္လည္း ဗလာက်င္းေနျပီ။

အိမ္ကထြက္ ကားပက္ကင္ကို ျဖတ္အျပီးမွာ၊ ကားလမ္းနေဘးေရာက္သည္။ ထိုလမ္းကို လူကူးဂံုးေက်ာ္တံတားမွ ကူးဖို႔ရန္ ျဖစ္သည္။ ေစ်းသည္ လမ္း၏ ဟိုမွာဘက္ျခမ္းတြင္ ရွိေနသည္။ ေလွကားထစ္ အနည္းငယ္ကို တက္ရေပဦးမည္။

ကားမ်ား မိမိေျခဖ၀ါးေအာက္မွ ဥဒဟို သြားေနၾကျခင္းသည္ အတန္ငယ္ ဆန္းၾကယ္ေသာ ခံစားခ်က္ကို ျဖစ္ေစသည္။ ျဖတ္သန္းသြားေနၾကေသာ ယာဥ္မ်ားသည္ မိမိထံမွ တစံုတခုကို အတင္းအဓမၼယူေဆာင္၍ ေမာင္းႏွင္သြားၾကသည္လား…။ သို႔မဟုတ္ မိမိထံမွ တစံုတခုသည္ ထိုထိုယာဥ္မ်ာႏွင့္ စိတ္လိုလက္ရ လိုက္ပါသြားၾကသည္လား မေသခ်ာေသာ ခံစားခ်က္မိ်ဳး ျဖစ္သည္။ တြယ္ၿငိလိုသူ၏ က်န္ရစ္ေနရျခင္း ေ၀ဒနာလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

မိမိသည္ တည္ျငိမ္ေနေသာ တံတားတခုေပၚတြင္ ကိုယ္ပိုင္ဆိုင္၍ ကိုယ္ႏွင့္အလြန္အက်ြမ္းတ၀င္ျဖစ္ေသာ အလ်င္ျဖင့္ သြားျမဲအတိုင္း သြားေနစဥ္၊ မိမိ၏အထိန္းအကြပ္ႏွင့္ လြန္စြာကင္းလြတ္ေသာ အရာမ်ားသည္ အရွိန္အဟုန္ ျပင္းျပင္းျဖင့္ မိမိကို ျဖတ္ေက်ာ္ေနၾကသည္။ အျငိမ္၊ အလႈပ္ႏွင့္ အရွိန္တို႔ အတင္းကာေရာ ဟန္ခ်က္ညီေနၾကေလ၏။

ဟန္ခ်က္တြင္ ေပ်ာ္၀င္ေနစဥ္ ေတြကနဲ တခ်က္ျဖစ္သည္။ တံတားေပၚမွာပင္ ရွိေနေသးသည္။ တဖက္ကမ္းႏွင့္ေတာ့ ပို၍နီးကပ္ေနျပီ္။ တံတားေအာက္မွာ ကားမွတ္တိုင္ရွိသည္။ မွတ္တိုင္၏ အတြင္းဖက္က်က်တြင္ ရွပ္လက္တိုအကြက္ႏွင့္ လူတေယာက္ လက္ကိုင္ဖုန္းမ်က္ႏွာျပင္ကို တို႔ထိ ငံု႔ၾကည့္ရင္း ကားေစာင့္ေနသည္။ လမ္းဆက္ေလွ်ာက္ရင္း ေတြကနဲ၀ယ္ ရင္ခုန္ႏႈန္း ရုတ္ခ်ည္း ေျပာင္းသြာသည္လား…။ သို႔မဟုတ္ ရပ္သြားသည္လား…။ ျပန္ေတြးမိသည္။ မေသခ်ာ။

ေသခ်ာသည္မွာ အတိတ္၊ ပစၥုပၸန္ႏွင့္ အနာဂတ္တို႔ အတင္းကာေရာ ျငိသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ခ်စ္ျခင္းဟု အလြယ္ေခၚမည္။ ႏႈတ္ခမ္းေလး လႈပ္သည္။ ၿပံဳးေယာင္ေယာင္ေလး ျဖစ္သည္။

*****

မနက္အေစာစာကို ေကာ္ဖီတခြက္ႏွင့္ ျပီးေလ့ရွိသည္။ ဒီမနက္ေတာ့ အဖတ္ေလးပါစားခ်င္မိသည္။ ဟိုမွာဘက္လမ္းကို သြား၀ယ္ရမည္။

လူမ်ားသည္ အေရွ႕မွ အေနာက္သို႔၊ အေနာက္မွ အေရွ႕သို႔၊ ေတာင္ကလူက ေျမာက္သို႔၊ ေျမာက္ကလူက ေတာင္သို႔ သြားေနၾကသည္။ အစာရွာဖို႔ရာ ျဖစ္သည္။ ထိုသူမ်ားသည္ ထိုသူမ်ားသာျဖစ္၍ မိမိသည္လည္း မိမိသာ ျဖစ္သည္။ မိမိသည္ မိမိကိုယ္ကို ထိုသူမ်ားႏွင့္ ပူးကပ္မၾကည့္မိေအာင္ သတိထားရသည္။ မိမိႏွင့္ အသြင္သ႑န္အားျဖင့္မတူသလို၊ အေျခအေနအားျဖင့္လည္း ျခားနားသည္။ မတူညီျခင္းႏွင့္ တူညီျခင္းမ်ား လိုက္ေလ်ာညီေထြ ရွိေနေသာ ေနသာသည့္ေန႔တေန႔ ျဖစ္သည္။

မိမိသည္ ရံခါမ်ားစြာပင္ ငွက္ကေလးမ်ား စိုးစီစိုးစီႏွင့္ အစာရွာထြက္ခ်ိန္ကို ႀကံဳဆံုဖူးသည္။ အိမ္တြင္အလြယ္ရွိေသာ ဆန္ကြဲ၊ ပဲ စသည္တို႔ကို ခ်ေက်ြးခဲ့ဖူးသည့္ အခါမ်ားသည္ ဟိုးအေတာ္ေ၀းေ၀းမွာ က်န္ေနခဲ့ျပီ။ အခုမ်ားေတာ့ မင္းတို႔ သိပ္ဆူတယ္ကြာဟု ဟန္ေဆာင္ရန္လုပ္ရင္း သူတို႔ ပ်ံသန္းရာ အရပ္မ်ားဆီ လိုက္လံေငးေမာျခင္းသာ တတ္ႏိုင္ေတာ့သည္။

ေ၀းလြင့္ေသာ အေတြးရွင္၏ အခ်စ္ရွာထြက္ေသာ မ်က္၀န္းအၾကည့္တို႔သည္ လမ္းနေဘးက ကားမွတ္တိုင္တြင္ အလိုအေလ်ာက္ ရပ္တန္႔သည္။ ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ အၿပံဳးတခုသည္ ႏႈတ္ခမ္းထက္သို႔ ခိုမွီခြင့္ရသြားျပန္သည္။ ကားေစာင့္ေနေသာ ရွပ္အကြက္ေလးသည္ မွတ္တိုင္တြင္ ထိုင္ရင္း စာတအုပ္ကို ဖတ္ေနသည္။

*****

ထိုထိုေသာ အမွတ္မထင္မ်ား၊ တခါတရံမ်ား၊ တိုက္ဆိုင္မႈမ်ားႏွင့္ ႀကံဳဆံုေနသူတေယာက္သည္ တႀကိမ္တခါတြင္ေတာ့ လမ္းဆံုးတခုမွာ ရွိေနေသာအခ်စ္ဆီ ေမွ်ာ္ကိုးရင္ ထိုလမ္းကို ေလွ်ာက္သည္။ ျမင္ကြင္း ေသးေသးေလးထဲမွ ရွပ္အကြက္ေလးသည္ မိမိအား ၿပံဳး၍ ဆီးႀကိဳေနသည္။ ပို၍ ပို၍ ထင္ရွားလာေသာထိုလမ္းဆံုးသည္ မွတ္တိုင္တခုပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။    ။

    (မနက္ရံုးသြားတိုင္း အဲ့လူႀကီး... ကားေစာင့္ရင္း ငါ့မိန္းမ ငါ့ကို ဘယ္နားကမ်ားရႈိးေနမလဲလို႔ ေတြးေနေတာ့မယ္... ေအာ္ အသင္ေလာက...:D)

မေနတတ္… မထိုင္တတ္…

အခုတေလာ မၾကာခဏ သတိရမိျပီး တေယာက္တည္း ျပံုးေနမိတဲ့ မိသားစုထဲက ဟာသေလးအေၾကာင္း သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ အတူတူ ျပံဳးရေအာင္လို႔ ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ကေလးေတြရဲ႕ အျပစ္ကင္း ျဖူစင္တဲ့ အေတြးနဲ႔၊ ေျပာတတ္သလို ေျပာလိုက္တဲ့ စကားေလးေတြဟာ လူႀကီးေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးကို ၾကည္ေမြ႕ေစ… ဘ၀အေမာေတြကို ေျပေပ်ာက္ေစပါတယ္။

ဒီတခါ ဇတ္လိုက္ကေတာ့ အိမ္က မင္းသားႏွစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ေရခ်မ္း၊ ေရစင္တို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ မသီတာရဲ႕ တူေလး ပါ။ မင္းသားအမည္ကို ေရသန္႔ လို႔ မွတ္ထားလိုက္ၾကပါစို႔။ ေရသန္႔ေလး အေမ မသီတာ့ေယာင္းမက မိန္းမပီသတဲ့ ဆရာမေဟာင္းတဦးပါ။ အခ်က္အျပဳတ္၊ အေနအထိုင္၊ အေျပာအဆို အင္မတန္ ေတာ္ပါတယ္။ ေမြးထားတဲ့ သားနဲ႔ သမီးကိုလည္း နား၀င္ေအာင္ ညင္ညင္သာသာ ဆံုးမတတ္ပါတယ္။

ေရသန္႔က အိမ္က သားႀကီး ေရခ်မ္းထက္ငယ္ျပီး၊ သားငယ္ေရစင္ထက္ေတာ့ ႀကီးပါတယ္။ ဒီက ကေလးေတြ ဒီဇင္ဘာေက်ာင္းပိတ္ရက္ ရန္ကုန္ျပန္မွ တႏွစ္တခါ ေတြ႔ရတာမို႔ ညီအကိုခ်င္းေတြ ေတြ႕စဆို စိမ္းပါတယ္။ မႏွစ္ကေတာ့ သားႀကီး ေရခ်မ္းက မသီတာထက္ ႏွစ္ပတ္ေစာၿပီး ရန္ကုန္ကို ျပန္သြားႏွင့္ပါတယ္။ မသီတာေရာက္ၿပီး ေနာက္တရက္ႏွစ္ရက္ေနေတာ့ သားႀကီး ေရခ်မ္းက မသီတာကို ေျပာလာပါတယ္… “ေမေမ…ေမေမ… ေရသန္႔ကေလ ဘာျဖစ္လို႔လဲ မသိဘူး သားကို ေတြ႔ရင္ ကိုကိုေနေကာင္းလား… ကိုကိုေနေကာင္းလားခ်ည္းပဲ ေမးေနတယ္” တဲ့…။

ေရသန္႔ေလးခမ်ာ အေ၀းတေနရာက လာတဲ့ အကိုလုပ္သူကို အတူေနရတုန္းေလးမွာ အေရးတယူကလည္း လုပ္ခ်င္၊ ဘာလုပ္လို႔ ဘာေျပာရမွန္းလည္း မသိရွာေတာ့၊ သူေျပာတတ္တာေလး “ကိုကိုေနေကာင္းလား” ဆိုတာကိုပဲ ေတြ႔လိုက္တိုင္း ဆီးႀကိဳေျပာရတာပါ။ အေမးခံရတဲ့ အကိုႀကီးကလည္း ျမန္မာမႈမွာ လည္လည္၀ယ္၀ယ္ဆိုေတာ့၊ မ်က္လံုးကလယ္ကလယ္ ပါးစပ္အေဟာင္းသားနဲ႔ ဘာျပန္ေျပာရမွန္းမသိ…။ သူတို႔ျဖစ္ေနပံုကို ေဘးက လူႀကီးေတြက  ရယ္ရ ျပံဳးရပါတယ္။

တခါေတာ့ မသီတာ့ေယာင္းမ… ကိုေရသန္႔တို႔ရဲ႕ မာတာမိခင္ႀကီးကိုယ္တိုင္ ပါးစပ္အေဟာင္းသား ျဖစ္သြားရရွာပါတယ္။ ျဖစ္ပံုကေတာ့ ဒီလိုပါ…။ ရင္ေစ့၊ ရင္ဖံုး အက်ႌေလးေတြသာ ၀တ္တတ္ၿပီး အေနရိုးတဲ့ ေယာင္းမဟာ တခုေသာ ပူျပင္းလွတဲ့ ေႏြညဦးမွာ ညအိပ္ယာ၀င္ခါနီးမို႔ လည္ပင္းေပါက္ အနည္းငယ္က်ယ္တဲ့ ခ်ိဳင္းျပတ္ အကႌ်ကို ၀တ္ျပီး၊ ခႏၶာကိုယ္ အေပၚပိုင္းကို ကုိင္းလို႔ အိပ္ယာကို ဖုန္ခါလွဲမိတဲ့ အခါမွာေတာ့ သားေတာ္ေမာင္ ကိုေရသန္႔ မ်က္ေမွာင္ကုတ္ႀကီးနဲ႔ မေအကို ေျပာလိုက္တာက… “အေမတို႔ကလည္း အေဖ့ေရွ႕မွာ မေနတတ္၊ မထိုင္တတ္…” တဲ့။

မဇ္ဈိမဒေသ ကျေးရွာ မြို့ပြ တိုင်းနိုင်ငံများ

ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ ဗုဒ္ဓ မပွင့်ထွန်းမီ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ (3000 BC) ခန့်ကပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းဒေသ (ယနေ့ခေတ် Harappā နှင့် Mohenjo Dāro ရွာ အနီးဒေသများ)တွင် မြို့ပြ ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဒေသတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသူများသည် အာရိယန် (Aryan) လူမျိုးများ မဟုတ်ကြ။ ယင်းဒေသနှင့် ကုန်သွယ်ရေး အဆက်အဆံရှိခဲ့သည့် ဆူမေးရီယန်း (Sumerian) မှတ်တမ်းများတွင် Meluhha ဟုဖော်ပြသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ တဖန် ယင်း Meluhha ဆိုသူများသည်  အာရိယန်တို့က Mleccha (ပါဠိဘာသာဖြင့် မိလက္ခ) ဟုခေါ်သော “တိုင်းတပါးသား အရိုင်းအစိုင်း” လူမျိုးများပင် ဖြစ်သည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။

စင်စစ်အားဖြင့် 1700 BC ခန့်တွင်မှ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းဒေသသို့ စတင် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော အာရိယန် လူမျိုးများသည်သာ အိမ်ခြေအတည်တကျ မရှိဘဲ၊ မြင်းအုပ်၊ သိုးအုပ်၊ ဆိတ်အုပ်များဖြင့် ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ လှည့်လည်သွားလာ နေထိုင်ခဲ့ကြသော လူမျိုးများ ဖြစ်လေသည်။ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ အာရိယန်လူမျိုးများ တစ်သုတ်ပြီး တစ်သုတ်ဝင် ရောက်လာပြီး ဌာနေ မြို့ပြများအား တိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီးလိုက်ကြ၍ မူလကထွန်းကားခဲ့သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု ဆိတ်သုန်းသွားခဲ့သည်။

အာရိယန်တို့ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းဒေသသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ရာစုနှစ် နှစ်ခု သုံးခုကြာမှ ဝေဒကျမ်းများအား ရေးဖွဲ့သီကုံးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဝေဒကျမ်းများတွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းဒေသအား မြစ် ၇-စင်း စီးဆင်းရာဒေသ သတ္တသိန္ဓု (Sapta Sindhu) ဟု မှတ်တမ်း တင်ခဲ့ကြသည်။ ဝေဒခေတ်နှောင်းပိုင်း ရောက်သောအခါ အာရိယန်တို့သည် မဇ္ဈိမဒေသ ယမုံနာနှင့် ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်ဆီသို့ ထပ်မံ ပြောင်းရွှေ့လာကြပြန်သည်။ မဇ္ဈိမဒေသအား အာရိယန်တို့၏ နေရာဒေသ (အာရိယာဝတ္တ) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။

အုပ်စုအလိုက် လှည့်လည် သွားလာနေကြသော ထိုမျိုးနွယ်စုများအား “ဂါမ” ဟုခေါ်ရာမှ နောင်တွင် ယင်းလူမျိုးစုတု့ိ စုဝေးစတည်းချရာ အရပ်ဒေသများအားလည်း “ဂါမ” ဟုပင် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲလေသည်။ နောင်တွင် နေရာအတည်တကျ နေထိုင်လာကြသော အခါအတွင်လည်း ရွာများအား “ဂါမ” ဟုပင် ဆက်လက်ခေါ်ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းနှင့် ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းဒေသများတွင် မြို့ရွာတိုင်းနိုင်ငံများ ထူထောင်ကာ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု ပြန်လည်ထွန်းကာ လာခဲ့ပြန်သည်။

ဂါမ၊ နိဂမ၊ နဂရ၊ ဇနပဒ 

လူနေ ထူထပ်မှုနှင့် စီးပွားရေး နိုင်ငံရေးအရ အချက်အခြာကျမှု စသည်တို့ အလိုက် ကျေးရွာ မြို့ပြ တိုင်းနိုင်ငံများဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ၊ ပါဠိဘာသာဖြင့် ဂါမ၊ နိဂမ၊ နဂရ၊ ဇနပဒဟု လေးဆင့်ခွဲ၍ ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (မ-၁-၁၉၅၊ ဝနပတ္ထသုတ် )။

အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ရေကြည်ရာမြက်နုရာ လှည့်လည် သွားလာသူတို့ ခေတ္တ စတည်းချရာ ဂါမသည် မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုပြန်လည် ထွန်းကားလာခြင်း၏ အစဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် “ရွာ” ဟုပြန်လေ့ရှိသည်။ ကုန်သည်တို့ လေးလထက် အလွန် စခန်းချရာ အရပ်ကိုလည်းကောင်း၊ လူနေအိမ်ခြေ တစ်လုံး နှစ်လုံးမျှ ရှိလျှင်လည်းကောင်း ဂါမဟုပင် ခေါ်နိုင်ကြောင်း ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော် (ပါရာ-၉၂) တွင် ဖော်ပြထားသည်။ နဠကာရဂါမ (ကျူထရံ ယက်လုပ်သောရွာ)၊ အာရာမိကဂါမ (ဥယျာဉ် လုပ်သားတို့ နေသောရွာ)၊ လောဏကာရဂါမ (ဆားချက်သူတို့ နေသောရွာ) စသဖြင့် အသက်မွေးမှု တူရာလူတို့ စုဝေး နေထိုင်ကြသည်များရှိသကဲ့သို့၊ စဏ္ဍာလဂါမ၊ ဗြာဟ္မဏဂါမ စသဖြင့် အမျိုးဇာတ်တူရာ စုဝေးနေထိုင်ကြသော ရွာများလည်း ရှိသည်။

ကုန်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရာဈေး ရှိသည့် ရွာကြီး (သို့မဟုတ် မြို့ငယ်) အား နိဂမဟု ခေါ်သည်။ နိဂုံ၊း ရွာကြီးစသဖြင့် မြန်မာဘာသာ ပြန်လေ့ရှိ၍၊ market-town (ဈေးမြို့) ဟု အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ကြသည်။ ကုန်သည်များ၊ လက်သမားစသော လက်မှုပညာသည်မျာ၊ ကုန်သည်များ စုဝေးနေထိုင်ကာ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းရာ နေရာဌာန ဖြစ်သည်။

နိဂုံးထက်ပိုကြီး၍ ခံတပ်မြို့ရိုးရှိသော မြို့တို့အား နဂရဟု သတ်မှတ်သည်။ အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် ခံတပ်မြို့များအား “နဂရ”ဟု မခေါ်ဘဲ “နဂရက”ဟု ခေါ်လေ့ရှိပြီး၊ မြို့ကြီးများအား “မဟာနဂရ” ဟုခေါ်သည်။ စမ္ပာ၊ ရာဇဂြိုဟ်၊ သာဝတ္ထိ၊ သာကေတ၊ ကောသမ္ဗီ၊ ဗာရာဏသီတို့သည် ဗုဒ္ဓလက်ထက်က ထင်ရှားသော မြို့ကြီးများ ဖြစ်၏ (ဒီ-၂-၂၁၀။ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်)။ နာဂရကို ယေဘုယျအားဖြင့် “မြို့”ဟု ဘာသာပြန်လေ့ ရှိသော်လည်း၊ စမ္ပာနဂိုရ်၊ သင်္ကဿနဂိုရ်စသဖြင့် ပါဠိသက်ဖြင့် “နဂိုရ်” ဟုလည်းကောင်း၊ သာဝတ္ထိပြည်၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်စသဖြင့် မင်းနန်းစိုက်ရာ “ပြည်” ဟုလည်းကောင်း သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ နဂရကဲ့သို့ပင် ခံတပ်မြို့ရိုးရှိသော မြို့များအား “ပုရ” ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ပုရသည် ကာကွယ်ရေးအတွက် အချက်အခြာဖြစ်သော ခံတပ်မြို့များဖြစ်၍ မြို့ရိုးအတွင်း၌သာ လူနေကြသည်။ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးအရ အချက်အခြာကျ၍ မြို့ရိုးအတွင်း အပြင်ပါလူနေထိုင်သော မြို့များအား နဂရဟု ခေါ်သည်။ “ပုရ” ဟူသော အသုံးအနှုံးသည် ဝေဒခေတ်က ထင်ရှားခဲ့၍၊ နဂရဟူသော အသုံးနှုံးသည် နောင်မှ ပေါ်ပေါက်လာသော ဝေါဟာဖြစ်သည်။

“ဇနပဒ” သည် မူရင်းအဓိပ္ပါယ်အရ တူရာရာ လူမျိုးစုများ စုဝေးအခြေချနေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသ ဖြစ်သော်လည်း၊ နောင်တွင် နိုင်ငံရေး အုပ်ချုပ်ရေးအရ သြဇာသက်ရောက်သည့် တိုင်းနိုင်ငံ (ရဋ္ဌ) ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲသည်။ မြန်မာဘာသာတွင် “ဇနပုဒ်” ဟူသော ပါဠိသက် ဝေါဟာရအား “ကျေးလက်တောရွာ၊ ရွာငယ်”ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲလေ့ရှိကြသော်လည်း၊ ပါဠိစာပေများမှ ဇနပဒသည် ဂါမ၊ နိဂမ၊ နဂရတို့ထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်းသော တိုင်းနိုင်ငံကို ဆိုလိုပါသည်။ ဗုဒ္ဓခေတ်တွင် ထင်ရှားသော တိုင်းကြီး (မဟာဇနပဒ) ၁၆-တိုင်းရှိကြောင်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် (အံ-၃-၇၁၊ ဥပေါသထသုတ်) စသော သုတ္တန်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။

၁။ အင်္ဂ
၂။ မဂဓ
၃။ ကာသိ
၄။ ကောသလ
၅။ ဝဇ္ဇီ
၆။ မလ္လ
၇။ စေတိ
၈။ ဝံသ
၉။ ကုရု
၁၀။ ပဉ္စာလ
၁၁။ မစ္ဆ (မဇ္ဈ)
၁၂။ သူရသေန

၁၃။ အဿက (*)
၁၄။ အဝန္တိ (*)
၁၅။ ဂန္ဓာရ (*)
၁၆။ ကမ္ဗောဇ (*)

ဒီဃနိကာယ် ဇနဝသဘသုတ်တွင် တိုင်းနိုင်ငံများအား (ဒီ-၂-၂၇၃) တွင် ရတနာသုံးပါးအား ကြည်ညိုကြသော တိုင်းနိုင်ငံသားများအား ဖော်ပြရာတွင် တိုင်းကြီး ၁၆-တိုင်းအနက် (*သင်္ကေတပြထားသည့်) နောက်ဆုံး ၄-တိုင်းအား ချန်လှပ်၍ ကျန်တိုင်းကြီး ၁၂-တိုင်းကိုသာ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ အဿက၊ အဝန္တိ၊ ဂန္ဓာရ၊ ကမ္ဗောဇတိုင်းတို့သည် မဇ္ဈိမဒေသ၏ ပြင်ပ (ပစ္စန္တိမ ဇနပဒ) တွင် တည်ရှိသည် ဆိုသော်လည်း၊ မဇ္ဈိမဒေသနှင့် ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ် ဆက်ဆံနေကြလေသည်။ မဇ္ဈိမဒေသ၏ မြောက်ပိုင်းရှိ ဂန္ဓာရနှင့် ကမ္ဗောဇတိုင်းတို့သည် မြောက်ပိုင်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း (ဥတ္တရာပထ) ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ဥတ္တရာပထ တိုင်းနိုင်ငံများဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ထို့အတူပင် မဇ္ဈိမဒေသနှင့် တောင်ပိုင်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း (ဒက္ခိဏာပထ) ဆက်သွယ်ထားသော အဿက၊ အဝန္တိစသော တိုင်းနိုင်ငံများအား ဒက္ခိဏာပထ တိုင်းနိုင်ငံများဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဥတ္တရာပထနှင့် ဒက္ခိဏပထ တိုင်းနိုင်ငံများသည် မဇ္ဈိမဒေသ၏ ပြင်ပတွင်ရှိသည် ဆိုသော်လည်း၊ အရှင်မဟာကပ္ပိန၊ အရှင်မဟာကစ္စည်း၊ အရှင်ဗာဟိယဒါရုစရိယစသည့် ထင်ရှားသော သာဝကကြီးများသည် ဥတ္တရာပထနှင့် ဒက္ခိဏပထ အရပ်ဒေသများမှ ဖြစ်ကြလေသည်။

သီဟိုဠ်မှ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ပြုစုသော အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာခေါ် ပါဠိအဘိဓာန်ကျမ်း ဘူမိဝဂ်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ဇနပဒ ၂၁-တိုင်း၏ အမည်ကို ဖော်ပြထားသည်။ (¤) သင်္ကေတပြထားသော တိုင်းများသည် ပါဠိတော်လာ တိုင်းကြီး (မဟာဇနပဒ) ၁၆-တိုင်းတွင် မပါဝင်သော တိုင်းနိုင်ငံများ ဖြစ်သည်။

၁။ ကုရု
၂။ သက္က (¤)
၃။ ကောသလ
၄။ မဂဓ
၅။ သိဝိ (¤)
၆။ ကလိင်္ဂ (¤)
၇။ အဝန္တိ
၈။ ပဉ္စာလ
၉။ ဝဇ္ဇီ
၁၀။ ဂန္ဓာရ
၁၁။ စေတိ
၁၂။ ဝင်္ဂ (¤)
၁၃။ ဝိဒေဟ (¤)
၁၄။ ကမ္ဗောဇ
၁၅။ မဒ္ဒ (¤)
၁၆။ ဘဂ္ဂ (¤)
၁၇။ အင်္ဂ
၁၈။ သီဟဠ (¤)
၁၉။ ကသ္မီရ (¤)
၂၀။ ကာသိ
၂၁။ ပဏ္ဍ၀ (¤)

စာညွှန်း
၁။ မဇ္ဈိမဒေသ မြိုရွာများမှ သမိုင်းရုပ်ကြွင်း ပုံရိပ်လွှာများ၊ သာဝတ္ထိမြန်မာကျောင်း ဆရာတော်
၂။ Indian Buddhism, A.K. Warder
၃။ The Great Transformation: The world in the time of Buddha, Socrates, Confucius and Jeremiah, Karen Armstrong
၄။ Foreign Trade And Commerce In Ancient India, Prakash Charan Prasad
၅။ Dāna: Giving and Getting in Pali Buddhism, Ellison Banks Findly

မဇ္ဈိမဒေသ နယ်နိမိတ်

ဗုဒၶသာသနာ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္လာရာ မဇၩိမေဒသ၏ နယ္နိမိတ္အား
(၁) အေရွ႕ဖက္တြင္ ကဇဂၤလနိဂံုး၊ ထိုနိဂံုးအလြန္မွ မဟာသာလ (အင္ၾကင္းပင္ႀကီး)၊
(၂) အေရွ႕ေတာင္ဖက္တြင္ သလဠ၀တီျမစ္၊
(၃) ေတာင္ဖက္တြင္ ေသတကဏၰိကနိဂံုး၊
(၄) အေနာက္ဖက္တြင္ ထူဏပုဏၰား႐ြာႏွင့္
(၅) ေျမာက္ဖက္တြင္ ဥသိရဒၶဇေတာင္ဟူေသာ နိမိတ္ ၅-ရပ္ျဖင့္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ကိုယ္တိုင္ သတ္မွတ္ေတာ္မူခဲ့သည္ (၀ိနည္းမဟာ၀ါ၊ စမၼကၡႏၶက)။

ထိုနယ္နိမိတ္တို႔အား ယေန႔ေခတ္တြင္ အတိအက် သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပရန္ မလြယ္ကူေတာ့ေသာ္လည္း အၾကမ္းအားျဖင့္ ေျမာက္ဖက္တြင္ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္တန္း၊ ေတာင္ဖက္တြင္ ၀ိၪၨေတာင္တန္း (Vindhya Range) တို႔ျဖင့္ ပိုင္းျခားထားေသာ ဂဂၤါျမစ္၀ွမ္း လြင္ျပင္ေဒသ ျဖစ္သည္။ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္တြင္ ျမစ္ဖ်ားခံ၍ ဂဂၤါျမစ္ႏွင့္ ေပါင္းဆံုကာ ဘဂၤလားပင္လယ္ အတြင္းသို႔ စီး၀င္သြားၾကေသာ ဂဂၤါ၊ ယမုနာ၊ အစိရ၀တီ၊ သရဘူ၊ မဟီဟူေသာ ျမစ္ႀကီးငါးသြယ္တို႔၏ ျဖတ္သန္း စီးဆင္းသြားေသာ လြင္ျပင္ေဒသ ျဖစ္ေလသည္။ ယေန႔ေခတ္ နီေပါႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း Terai ေခၚ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္ေျခ အရပ္ေဒသ၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ Uttar Pradesh ျပည္နယ္ ႏွင့္ Bihar ျပည္နယ္တို႔ ပါ၀င္ၾကသည္။

မဇၩိမေဒသသည္ အလ်ား ယူဇနာ ၃၀၀၊ အနံ ၂၅၀ ယူဇနာ၊ အ၀န္း ယူဇနာ ၉၀၀ ရွိ၍ ဇမၺဴဒိပ္ကၽြန္း၏ အလယ္တြင္ ရွိေၾကာင္း၊ ေလးေထာင့္ စပ္စပ္ ရွိသည္မဟုတ္ဘဲ အလယ္တြင္က်ယ္၍ အဖ်ားႏွစ္ဖက္တြင္ က်ဥ္းေသာ မု႐ိုးစည္ သ႑ာန္ရွိေၾကာင္း အ႒ကထာတို႔တြင္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိသည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာပြင့္ထြန္းရာ မဇၩိမေဒသတြင္ လူျဖစ္ရျခင္းသည္ သစၥာတရားသိျမင္ရန္ အခြင့္ေကာင္း ရျခင္းျဖစ္၍၊ ပစၥႏၲိမအရပ္တြင္ အသိဉာဏ္နည္းပါးေသာ မိလကၡဳ (လူ႐ိုင္း) အျဖစ္ ေမြးဖြားရျခင္းသည္ အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႈးမႈ (အကၡဏ) ၈-မ်ိဳးတြင္ တစ္မ်ိဳးအျဖစ္ ထည့္သြင္း ေဟာၾကားထားသည္ (အံ-၈-၂၉။ အကၡဏသုတ္)။ ထို အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႈးမႈ ၈-မ်ိဳးအား ေရွးဆရာေတာ္တို႔က “ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး” ဟုေခၚေ၀ၚ၍ ၾသကာသကံေတာ့ခ်ိဳးတြင္ ထည့္သြင္းကာ၊ ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါးမွ ကင္းလြတ္ရပါေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းေလ့ရွိ ၾက၏။

နယ်နိမိတ် အပိုင်းအခြား

အရှေ့ဖက်နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော ကဇင်္ဂလနိဂုံးသည် ဣန္ဒြိယဘာဝနသုတ် (မ-၃-၄၅၃) နှင့် ဒုတိယမဟာပဉှာသုတ် (အံ-၁၀-၂၈) တို့အား ဟောကြားခဲ့ရာ နေရာဖြစ်သည်။ ဂဇင်္ဂလ၊ ကဇင်္ဂလာယစသဖြင့် ရေးသည်လည်း ရှိ၏။ အေဒီ ၇-ရာစုက မဇ္ဈိမဒေသသို့ လာရောက်ခဲ့သော တရုတ် ရဟန်းတော် ရွှမ်းကျန်း(Xuan Zang)၏ မှတ်တမ်းအရ စမ္ပာမြို့မှ အရှေ့ဖက် လိပေါင်း ၄၀၀ ( ၆၇ မိုင်) သွားသော် ကဇင်္ဂလ (Kie-Ching-Kie-Lo) သို့ရောက်ကြောင်း ဖော်ပြထား၍၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်ရှိ Rajmahal မြို့တောင်ဖက် ၁၈-မိုင် အကွာမှ Kankjol အရပ်ဖြစ်ကြောင်း ရှေးဟောင်း သုတေသန ဌာနမှူး Alexander Cunningham က သတ်မှတ်သည်။ ရာဟုလာသံကိစ္စည်းက ဗုဒ္ဓစရိယာတွင် Santhal Pragnas အရပ်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအရပ်ဒေသ နှစ်ခုလုံးသည် အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကြောင်း  မြောက်မှ တောင်သို့ ပြောင်းလဲ စီးဆင်းသွားရာ အနီး၌ တည်ရှိလေသည်။

မဇ္ဈိမဒေသ၏ အရှေ့တောင်ဖက် နယ်နိမိတ် သလဠဝတီြမစ် အား ယနေ့ခေတ် Salai (Shilabati) မြစ် ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သလ္လာဝတီ၊ သလလဝတီ စသဖြင့်လည်း ရေးကြသည်။ တောင်ပေါက် ဆရာတော်က ဖြူဆူးများ ပေါများသဖြင့် သလလဝတီဟု ခေါ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

မဇ္ဈိမဒေသ၏ တောင်ဖက် နယ်နိမိတ် သေတကဏ္ဏိကနိဂုံးသည် မိုက္ကာ (လချေး) အများအပြား ထွက်သော Hazaribagh နယ်ဖြစ်၍ သေတကဏ္ဏိက ဟူသောအမည်သည်ပင် region of mica ဟုအဓိပ္ပါယ်ရကြောင်း Buddhism in India: from sixth century BC to Third Century AD တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မဇ္ဈိမဒေသ၏ အနောက်ဖက် နယ်နိမိတ် ထူဏမည်သော ပုဏ္ဏားရွာ သည် အိန္ဒိယပြည်မြောက်ပိုင်း ဟာယန (Hayana) ပြည်နယ် ကုရုခေတ္တ (Kurukshetra) ခရိုင်ရှိ ဌာနေသရ (Thanesar) အရပ်ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုအရပ်သို့ တရုတ်ရဟန်းတော် ရွှမ်းကျန်း ရောက်ခဲ့ဖူး၍၊ ထိုစဉ်က ဘုန်းကြီးကျောင်း ၃-ကျောင်း၊ ရဟန်းတော် ၇၀၀ ခန့်ရှိကာ ဟိနယာန ဗုဒ္ဓဘာသာကို သင်ယူ ပို့ချကြကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဥဒါန်းပါဠိတော် ဥဒပါနသုတ်တွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ မလ္လတိုင်းအတွင်း လှည့်လည်စဉ် ထူဏပုဏ္ဏားရွာသို့ ရောက်ကြောင်းလာသောလည်း၊ မလ္လတိုင်းသည် မဇ္ဈိမဒေသ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသဖြင့် မဇ္ဈိမဒေသ၏ အနောက်ဖက် နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော ထူဏရွာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ အမည်တူ အရပ်ဒေသသာ ဖြစ်နိုင်၏။ အချို့ကလည်း ဂရိဘုရင် အလက်ဇန္ဒားက အိန္ဒိအား လာရောက် သိမ်းပိုက်စဉ် (BC 326) တွင် မလ္လမျိုးနွယ်များသည် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ် Ravi (ဧရာဝတီ) မြစ်ကမ်းတွင် (31°N 73°E) အခြေချ နေထိုင်နေကြကြောင်း မှတ်တမ်းအရ ထူဏရွာသည် ထိုနေရာပင် ဖြစ်ကြောင်း ယူဆကြ၏။ သို့သော် ထိုဂရိမှတ်တမ်းများမှ မလ္လမျိုးနွယ် ဆိုသူများသည် မဇ္ဈိမဒေသအရှေ့ပိုင်းမှ မလ္လများ မဟုတ်ကြဘဲ၊ ယနေ့တိုင် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်ကြသော မလ၀ (Malwa) လူမျိုးများသာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ကုရုခေတ္တမှ Thanesar အရပ် (29.97°N 76.84°E) ကိုသာလျှင် မဇ္ဈိမဒေသ၏ အနောက်ဖက် နယ်နိမိတ်အဖြစ် ယူဆအပ်သည်။

မဇ္ဈိမဒေသ၏ မြောက်ဖက် နယ်နိမိတ် ဥသိရဒ္ဓဇတောင်အား ဒိဗျာဝဒါနတွင် ဥသီရဂိရိဟူသော အမည်ဖြင့်တွေ့ရ၍ ဟိမဝန္တာတောင်၏ အနိမ့်ပိုင်းမှ တောင်ထွဋ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တို့ အထွတ်အမြတ်ထားရာ ဟရိဒွါရ (Haridwa) မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ပန်းရင်းနံ့သာမြက်မျိုး (fragrant root of Andropogon Muricatum) တို့ အများအပြား ပေါက်ရောက်သော တောင်ဖြစ်၍ ပန်းရင်းမြက်တို့ အလံတန်ခွန် ထူဘိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥသိရဒ္ဓဇ အမည်ရကြောင်း တောင်ပေါက် ဆရာတော်က ဖော်ပြသည်။

စာညွှန်း
၁။ ဗုဒ္ဓသာသနိက ပဌဝီဝင်ကျမ်ကြီး၊ တောင်ပေါက်ဆရာတော် 
၂။ Ancient Geography of India, Alexander Cunningham
၃။ Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World by Huien Tsiang, trans. Samuel Beal. 
၄။ Buddhism in India: from sixth century BC to Third Century AD, Ashok Kumar Anand
၅။ Haryana: Past and Present, By Suresh K Sharma
၆။ Notes on the middle countries of Ancient India, TW Rhys Davids.

မဇ္ဈိမဒေသ မှတ်စုများ

ဗုဒ္ဓဂယာနှင့် မဇ္ဈိမဒေသသို့ ဘုရားဖူး ခရီးသွားလိုသော ဆန္ဒဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုနီးပါး ကြာပြီ ဖြစ်သော်လည်း၊ အကြောင်း မတိုက်ဆိုင်၍ မသွားဖြစ်သေး။ သို့သော်လည်း မကြာခဏ ဆိုသလိုပင် Google Earth ကိုသုံး၍ ဗုဒ္ဓသာသနိက နေရာဒေသ အချို့အား စိတ်မှန်းဖြင့် သွားရောက် ကြည့်ရှု ဖြစ်ပါသည်။ “Google ဖြင့် ဘုရားဖူး ထွက်ခြင်း” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဘလော့ဂ်ပေါ်တွင် ပို့စ်များ ရေးတင်ရန် အကြံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ မော်လမြိုင် တောင်ပေါက် ဆရာတော်၏ ဗုဒ္ဓသာသနိကပဌဝီဝင်ကျမ်းကြီးနှင့် Wikipedia ကဲ့သို့ ကွန်ယက်ပေါ်မှ သတင်းအချက်အလက်များ အားကိုးဖြင့် စိတ်ကူးပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ထင်သလောက် မလွယ်ကူခဲ့။ အချို့ နေရာဒေသများအတွက် မြန်မာ အက္ခရာဖြင့် ရေးထားသော နေရာအချို့အား အင်္ဂလိပ် အက္ခရာများသို့ ပြန်၍ ဖလှယ်ရန် မှန်းဆရသည်မှ စ၍၊ အခြားသော စာအုပ်တို့မှ ဖော်ပြချက်နှင့် ကွဲလွဲနေသည်တို့ကို ပြန်လည် တိုက်ဆိုင်ရခြင်း၊ နေရာဒေသအမည် သိသည့်တိုင် ထိုနေရာများသည် Google Earth တွင် ရှိမနေခြင်း၊ လတ္တီတွဒ် လောင်ဂျီတွဒ် အတိအကျ မသိရခြင်းစသော အခက်အခဲများနှင့် တွေ့ရပါသည်။ ပို့စ်ရေးရန်အတွက် မှတ်ထားသော မှတ်စုအတိုအထွာများ၊ အကြမ်း ရေးခြစ်ထားသည့် မြေပုံအတိုအစများသာများ၍ လာခဲ့သည်။ ထိုမှတ်စုများကလည်း မူလကစိတ်ကူးခဲ့သည့် ခေါင်းစဉ်နှင့်လည်း သိပ် မဆီလျော်တော့။ “Google ဖြင့် ဘုရားဖူး ထွက်ခြင်း” ဆိုသည့် ခေါင်းစဉ်အစား၊ ထိုထိုမှတ်စုများကိုသာ “မဇ္ဈိမဒေသ မှတ်စုများ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အလျဉ်းသင့်သလို တင်သွားပါမည်။

ဗုဒ္ဓခေတ် မဇ္ဈိမဒေသ တိုင်းနိုင်ငံများ မြေပုံ

တောင်ပေါက်ဆရာတော်၏ ဗုဒ္ဓသာသနိကပဌဝီဝင်ကျမ်းမှ ဗုဒ္ဓသာသနိက မြေပုံတော်ချုပ်နှင့် အခြားအချက်အလက်များအား တိုက်ဆိုင်၍ http://www.naturalearthdata.com မှရသော raster data ပေါ်တွင် ဆွဲထားပါသည်။

စာအုပ်အချို့နှင့် ebook links များ

၁။ ဗုဒ္ဓသာသနိကပဌဝီဝင်ကျမ်းကြီး၊ မော်လမြိုင် တောင်ပေါက်ဆရာတော် အရှင်စက္ကပါလ
၂။ ဗုဒ္ဓနိုင်ငံတော်၊ ရွှေကျင်သာသနာပိုင် ဆရာတော် အရှင်သံဝရာဘိဝံသ။ ပထမတွဲ ဒုတိယတွဲ
၃။ မဇ္ဈိမဒေသသမိုင်းရုပ်ကြွင်း ပုံရိပ်လွှာများ၊ သာဝတ္ထိမြန်မာကျောင်း ဆရာတော်ဦးသြဘာသ
၄။ Buddhist Dictionary of Pali Proper Names, G P Malalasekera
၅။ Buddhist India, TW Rhys Davids
၆။ The Ancient Geography of India, Alexander Cunningham
၇။ Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World by Huien Tsiang, trans. Samuel Beal. Vol 1 & Vol 2
၈။ Some Ksatriya Tribes of Ancient India, BC Law

The Lady

သားႀကီးေရခ်မ္း ေက်ာင္းမွ အဂၤလိပ္ဆရာမက ၀ယ္ျပီး၊ တတန္းလံုးကို ေ၀လို႔ ရလာခဲ့တဲ့ Asian Geographic read (issue 3/2012)ရဲ႕ မ်က္ႏွာဖံုးပံုနဲ႔ အတြင္းမွာပါတဲ့  ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ - သတိပ႒ာန္ရိပ္သာ (စကၤာပူ)

မႏၲေလးသားနဲ႔ ရန္ကုန္သူ

ရန္ကုန္သားနဲ႔ မႏၲေလးသူ ဆိုတဲ့ သီခ်င္းေလးက အေတာ္နာမည္ႀကီးၿပီး လူတိုင္းလည္းၾကားဖူးၾကပါလိမ့္မယ္။
အခု မႏၲေလးက အဆိုေတာ္ ေအာင္ခ်မ္း ကိုယ္တိုင္ေရးၿပီး၊ ကိုယ္တိုင္သီဆိုထားတဲ့ မႏၲေလးသားနဲ႔ ရန္ကုန္သူ ဆိုတဲ့ သီခ်င္းေလးကိုလည္း ခံစားနားဆင္ၾကည့္ၾကပါဦး...

မႏၲေလးသားနဲ႔ ရန္ကုန္သူ စံုတြဲေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ကိုေရခ်မ္းနဲ႔ မေရႊစု
ကိုပန္းသီးနဲ႔ မခ်စ္ၾကည္ေအး..ေနာက္
ဘယ္သူေတြမ်ားရွိၾကေသးပါလိမ့္??? ... ဒီ Question Markေတြဒီပို႔စ္မွာလည္း ေတြ႔ဖူးသလိုပဲ
အသည္းေလးေပးၿပီး ခ်စ္တတ္သူတဲ့..မန္းေလးသားေတြ အေျပာေကာင္းတယ္ေနာ့..သတိသာထားၾကေတာ့

ပံု။
ေဒၚခ်င့္ယံု

Q.E.D

သခၤ်ာဘာသာ သင္ယူခဲ့ရျခင္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူးကို စဥ္းစားမိတိုင္း၊ အသံုးခ် သခၤ်ာပညာရပ္မ်ားထက္ သခၤ်ာသင္ခန္းစာမ်ားျဖင့္ “စိတ္ကူးဉာဏ္ ကြန္႔ျမဴးတတ္ေစရန္၊ အျမင္က်ယ္ေစရန္၊ တစ္ယူ မသန္ေစရန္” စသည့္ အက်င့္စ႐ိုက္မ်ားကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးခဲ့သည္ကို ပို၍ ေက်းဇူးတင္မိသည္။ ထိုအေၾကာင္းကို စဥ္းစားမိတုိင္းလည္း အထက္တန္း ေက်ာင္းသားဘ၀က ဂ်ီၾသေမႀတီ သခၤ်ာဘာသာကို သင္ၾကားေပးခဲ့ေသာ ဆရာအား အထူး အမွတ္ရမိသည္။

သင္ခန္းစာတစ္ခု စၿပီဆိုလွ်င္ ဆရာက ထိုသင္ခန္းစာအတြက္ လိုအပ္ေသာ သီအိုရမ္ သက္ေသျပခ်က္မ်ားကို သင္ပုန္းေပၚတြင္ ေသခ်ာစြာ တြက္ျပသည္။ သို႔ေသာ္ ပုစၧာမ်ားကိုမူ ဆရာက ကိုယ္တိုင္ တြက္ျပေလ့ မရွိ။ အတန္းထဲမွ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ထ၍ ေျပာခိုင္းသည္။ ထံုးစံအတိုင္း ဂ်ီၾသေမႀတီ ပုစၧာမ်ားကို တြက္ေသာအခါ construction line မ်ားဆြဲရသည္။ အေျဖရရန္အတြက္ ျငမ္းဆင္ရေသာ သေဘာပင္။ သို႔ေသာ္ အေဆာက္အအံုတစ္ခု၏ ျငမ္းမ်ားကဲ့သို႔ ပံုေသကားက် ေဆာက္ရသည့္ ျငမ္းမ်ားေတာ့ မဟုတ္။ မိမိတို႔၏ စိတ္ကူးဉာဏ္ အေလ်ာက္ construction line အမ်ိဳးမ်ိဳး ဆြဲႏိုင္သည္။

“ဘယ္ေနရာကေန ဘယ္ေနရာကို ဆြဲမယ္”ဟု ေက်ာင္းသားက ေျပာလိုက္လွ်င္၊ ဆရာက သင္ပုန္းေပၚတြင္ ေရာင္စံုေျမျဖဴမ်ားျဖင့္ construction line မ်ားကို ဆြဲၿပီး၊ “ဘာေၾကာင့္ ဒီလို ဆြဲသလဲ၊ ေရွ႕ ဘာဆက္လုပ္မလဲ” ဟု ေမးသည္။ တစ္ခါတစ္ေလ ကၽြန္ေတာ္တို႔တြင္ တိတိက်က် အေျဖမရွိ။ အစတြင္ ေျမစမ္း ခရမ္းပ်ိဳးသည့္ သေဘာႏွင့္ ဆြဲလိုက္ရေသာ္လည္း၊ ေနာက္မွ ေရွ႕ဘာဆက္လုပ္ရမည္ကို ျမင္လာတတ္သည္။ တစ္ခါတစ္ေလေတာ့လည္း ေရာင္စံုလိုင္းေတြသာ မ်ားျပား႐ႈတ္ေထြးလာသည္၊ ေရွ႕ ဘာဆက္လုပ္ရမည္ကား မသိ။ ထိုအခါ ေဘးမွ “ဟိုလိုလုပ္… ဒီလိုလုပ္” အႀကံေပးသူမ်ားလည္း ရွိတတ္သည္။ ေရွ႕ဆက္တိုးႏိုင္ဟန္ မေပၚလွ်င္ေတာ့ ဆရာက ေနာက္တစ္ဦးဦးကို ထခိုင္းသည္။ ေနာက္လူက ေရွ႕လူ ဆြဲခိုင္းထားသည့္ လိုင္းမ်ားကို ျပန္ဖ်က္ခိုင္းခ်င္လည္း ခိုင္းတတ္သည္။ ဆရာက မညီးမညဴ ျပန္ ဖ်က္ေပး၏။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တည္ေဆာက္လုိက္ေသာ construction lines မ်ားေပၚမူတည္၍ အေျဖေရာက္ဖို႔ အေႏွးႏွင့္ အျမန္ ကြာႏိုင္ပါသည္။ မည္သည့္နည္းက မွန္၍ မည္သည့္နည္းက မွားသည္ ဆိုျခင္းထက္၊ မည္သည့္ နည္းက ပို၍ေကာင္းသည္သာ ကြာတတ္၏။ တစ္ခါတရံတြင္လည္း မည္သည့္နည္းက ပိုေကာင္းသည္ဟုပင္ မဆိုသာ။ နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ပင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လိုခ်င္ေသာ အေျဖကို ရႏိုင္ပါသည္။ ေနာက္ဆံုး အေျဖေရာက္လွ်င္ ဆရာက “သက္ေသ ျပၿပီးၿပီ quod erat demonstrandum” ဟု အဓိပၸါယ္ရသည့္ Q.E.D ဟူေသာ စာလံုးသံုးကို ခပ္ႀကီးႀကီး ေရးခ်လိုက္သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုး ၀မ္းသာၾကရသည္။

“မည္သည့္နည္းက မွန္၍ မည္သည့္နည္းက မွားသည္ ဆိုျခင္းထက္၊ မည္သည့္ နည္းက ပို၍ေကာင္းသည္သာ ကြာတတ္၏” ဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ အမွား မကင္းၾက။ ထိုအမွားမ်ားသည္ construction lines တည္ေဆာက္ပံုျခင္း မတူ၍ မဟုတ္။ ဂ်ီၾသေမႀတီဘာသာ၏ စည္းမ်ဥ္းမ်ား၊ ဥပေဒသမ်ားကို လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္၍ သာျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တည္ေဆာက္ေစလိုေသာ construction line မ်ား၊ တြက္နည္းမ်ားသည္ စည္းကမ္းေဘာင္အတြင္းတြင္ ရွိေနသ၍ ဆရာသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျပာသမွ် သင္ပုန္းေပၚတြင္ မညီးမညဴ လိုက္၍ ဆြဲ၊ လိုက္၍ ေရးေသာ္လည္း၊ စည္းေဘာင္လြတ္သြားသည္ႏွင့္ လိုက္မေရး မဆြဲေတာ့ဘဲ ေက်ာင္းသားမ်ား အားလံုးဘက္သို႔ လွည့္၍ “ကဲ ဘာလြဲေနသလဲ” ဟူေသာ အၾကည့္ျဖင့္ ၾကည့္ကာ တည့္မတ္ေပးတတ္၏။

မတူညီေသာ အျမင္မ်ား၊ ကြဲလြဲေသာ နည္းလမ္းမ်ားအား သေဘာထားႀကီးႀကီး အျမင္က်ယ္က်ယ္ လက္ခံရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ လြဲေခ်ာ္ေနေသာ အေျခခံမူ၊ စည္းမ်ဥ္း၊ ဥပေဒသမ်ားေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ ကြဲလြဲမႈမ်ိဳးျဖင့္ အေျဖေရာက္ႏိုင္သည္ဟုကား လက္ခံ၍ မရႏိုင္ေပ။

မႏၲေလးပန္းခ်ီ

မႏၲေလးက အဆိုေတာ္တေယာက္နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ေအာင္ခ်မ္း လို႔ အမည္ရပါတယ္။

 Music band: DREAM LOVER က တီးခတ္ေပးထားၿပီး ၊ ေရစင္ ႀကိဳက္တဲ့ သီခ်င္းကို ေရြးခ်ယ္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဘာလို႔ ႀကိဳက္တာလဲ ေမးေတာ့ ေနရာေတြ အကုန္ပါလို႔ တဲ့...။ ပရိသတ္မ်ား ခံစားအားေပးၾကပါ။ တို႔မႏၲေလး (click ၍ နားဆင္ပါ။) - (ေတးေရး) ေရမြန္သက္ေမာင္

ေနာက္တပုဒ္ကိုေတာ့ မႏၲေလးပန္းခ်ီ - (ေတးေရး) ကိုေဂ်ာ့ ကိုေရြးခ်ယ္ထားပါတယ္။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

အလွတရား၏ ပဲ့တင္သံ

ရုန္းကန္ရွင္သန္ေနေသာ အလွတရား…တဲ့
ပြဲျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ပင္ ေတာ္ေတာ္ေလး ရုန္းကန္လိုက္ရသည္ဟု စီစဥ္သူထဲမွတဦးျဖစ္သည့္ ခ်စ္ၾကည္ေအးက ေျပာသည္။ ကိုယ္တိုင္လည္း မႏၲေလးမွ အာဂႏၲဳႂကြလာသည့္ ဆရာေတာ္ကို တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ထိုေန႔မွာ ေန႔ဆြမ္းကပ္ခြင့္ရ၍ ၂နာရီစမည့္ပြဲကို အခ်ိန္မီေရာက္ေအာင္ အေတာ္ေလး ရုန္းကန္၍ သြားလိုက္ရသည္။ အလွတရားႏွင့္ နီးစပ္ခ်င္သည္ကိုး။

ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ စာေပေဟာေျပာပြဲ သြားခဲ့စဥ္ကကဲ့သို႔ ေဟာ..ဟိုမွာ…၊ ေဟာ..ဟိုမွာ.. ဟူ၍ သူငယ္မေလးတေယာက္လို လူးလူးလဲလဲ ျဖစ္မေနေတာ့၊ အတန္ငယ္ တည္ျငိမ္ရင့္က်က္ေနၿပီးေသာ အမ်ိဳးသမီးႀကီးတေယာက္ ျဖစ္၍ ေနေလၿပီဟု ကိုယ့္ကိုကိုယ္ မွတ္ခ်က္ျပဳမိသည္။ ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသားျဖင့္ ရုန္းကန္ရွင္သန္ေသာ အလွတရားကို ရွာေဖြ သံုးေဆာင္ရန္သာ အာရံုခံ sensor မ်ားကို အစြမ္းကုန္ ဖြင့္ထားလိုက္သည္။ ေလာဘႀကီးလာေသာ ဘေလာ့ဂါသည္ ဤပြဲမွ ငါဘာရမလဲ… ရသမွ် ယူရန္ဟူေသာ ေစ့ေဆာ္မႈျဖင့္ မ်က္မွန္ကိုပင္ ထုတ္၍ တပ္ဆင္ျခင္း အမႈကို ျပဳေလသည္။

ပြဲမွာ စတင္ျခင္းမရွိရေသးကား…ခန္းမထဲသို႔ အ၀င္၌ ေ၀ငွလိုက္ေသာ စာရြက္ကို ဟန္ပါပါ ဖတ္ေလေတာ့၏။

Plagiarised Poem တဲ့။ (ကို)မင္းထင္ကိုကိုႀကီး၏ ေျပာျပခ်က္အရ ဤကဗ်ာသည္ ကိုေပၚဦးထြန္း (ေခၚ) ကိုမင္းကိုႏိုင္ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔က ေရးခဲ့ေသာ ေနာက္ၾကည့္မွန္ ၀တၱဳထဲမွ သူႀကိုက္ႏွစ္သက္သည့္ ၀ါက်မ်ားကို ေရြးထုတ္စုစည္းထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရပါသည္။

“က်ီးကန္းေတာင္မွ တစ္ခါတေလ စိတ္ေအးလက္ေအး သာေနလို႔ ရေသးတယ္” …။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ေနာက္တစ္ေန႔မွာ ေအာက္ပါ စာသားေလးကို ဖတ္မိသည္။ ဧည့္၀တ္မေက်ဖူးေသာ သာကီ၀င္မင္းသားတို႔အား အခဲမေၾကျဖစ္ေနသည့္ အမၺ႒လုလင္အား ဗုဒၶမိန္႔ၾကားခဲ့သည့္ စကား…

အမၺ႒… ဘီလံုးငွက္မသည္ပင္လွ်င္ မိမိ၏ အသိုက္ထဲ၌ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ျမည္ႏိုင္ေသး၏။ ကပိလ၀တ္မွာ သာကီ၀င္မင္းတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္တိုင္းျပည္ေဒသ ျဖစ္သည္။ အမၺ႒… ဤမေျပာပေလာက္သည့္ အေၾကာင္းအရာ မွ်ေလာက္ျဖင့္ သင္သည္ အာဃာတ မထားသင့္ပါ…။ (ဒီဃနိကာယ္၊ သီလကၡႏၶ၀ဂ္၊ အမၺ႒သုတ္)

The Art of Freedom ရုပ္ရွင္ပြဲေတာ္မွ ဆုရကားမ်ားကိုလည္း ၾကည့္ရသည္။ Online မွ ၾကည့္ၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း၊ ျမင္ကြင္းက်ယ္က်ယ္၊ အသံက်ယ္က်ယ္ႏွင့္ ၾကည့္လိုသည့္ ဆႏၵျပည့္၍ ၾကည္ႏူးရသည္။ မ်က္ရည္က်ရသည့္ ကားမ်ားလည္းပါသည္။ ဒါရိုက္တာမင္းထင္ကိုကိုႀကီး၏ နာမည္ေက်ာ္ အင္းသီးလည္း ပါသည္။ (ကို)ဇာဂနာႏွင့္ (ကို)မင္းထင္ကိုကိုႀကီးတို႔ ေဟာေျပာၾကသည္။ ရသအလင္း ေဖာင္ေဒးရွင္း၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကိုလည္း သိရသည္။

အေမးအေျဖက႑၌ မင္းထင္ကိုကိုႀကီးအား ဆရာ့အႀကိဳက္ဆံုး ကဗ်ာတပုဒ္ကို ေျပာျပပါဟူေသာ ေမးခြန္းကို ကဗ်ာဆိုတာ… က်မတို႔ရဲ႕ ရုန္းကန္သံပါ…ပဲ ဆိုတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ကဗ်ာ စာသားကို လတ္တေလာ သူ႔အႀကိဳက္ဆံုးပါပဲ ဟု ေျဖၾကားသြားရာမွ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလို အတံုးလိုက္အတစ္လိုက္ႀကီးမဟုတ္သည့္ ရုန္းကန္ရွင္သန္ေနေသာအလွတရားကို မိမိအတိုင္းအတာျဖင့္ ခပ္ပါးပါး ျမည္းစမ္းခြင့္ ရလိုက္ပါေတာ့သည္။

(ဤေနရာမွ ယူပါသည္။)

ေဟာေျပာေသာ ဆရာမ်ား၊ ေမးခြန္းေမးၾကသူမ်ားႏွင့္ ပြဲျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ စီစဥ္ေပးသူမ်ားအား ေက်းဇူးတင္ပါသည္။

ပ႒ာန္း ပစၥယနိေဒၵသမိတ္ဆက္ (ebook)

အခ်စ္မ်ားျဖင့္ ခရီးသြားျခင္း

ကၽြန္ေတာ္သည္ ဤစာစုကို အတိၱႆရ၀ုတၱိ လကၤာမ်ားျဖင့္ လြန္လြန္က်ဴးက်ဴး ဖြဲ႕သီပါ၏။ သို႔ပါေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ့္ အဖို႔မွာကား ရင္တြင္းအာသီသ တင္းတိမ္ျပည့္၀ျခင္း အလ်ဥ္း မရွိပါဘဲ၊ တတ္ႏိုင္ပါလွ်င္ ထို႔ထက္ ထြန္႔တက္၍ ဖြဲ႕လိုက္ခ်င္မိပါ၏။

စႀကၤာ၀ဠာႀကီး၏ ႏွလံုးသည္းပြတ္သည္ လူသားတို႔ ေနထိုင္ရာ ကမၻာႀကီးျဖစ္၍၊ ကမၻာႀကီး၏ အသည္းႏွလံုးသည္ အမိျမန္မာျပည္ သာလွ်င္ျဖစ္ၿပီး၊ ထိုျပည္ႏွင့္ ဆက္စပ္သမွ်သည္ ႏွလံုးသားမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕တည္ထားျခင္း ျဖစ္ေလသည္ကို သိရွိနားလည္လိုက္ရေပၿပီ။ ထိုႏွလံုးသားမ်ားကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ျမင္ရသလို၊ နားစိုက္၍လည္း ေထာင္မိပါ၏။ အခါခါ နမ္းရႈိက္မိသည္လည္းရွိသလို၊ ျမိန္ရည္ ယွက္ရည္လည္း စားသံုးမိပါ၏။ လက္ဖ၀ါးမ်ားျဖင့္လည္း ေထြးေပြ႕မိသလို ေျခဖြဖြျဖင့္လည္း နင္းေလွ်ာက္မိပါေလ၏။ ထိုေသာအခါ က်ြန္ေတာ့္ႏွလံုးအိမ္အတြင္း၀ယ္ အသံ တသံသည္လည္း ပဲ့တင္ထပ္လာေန၏။ ထိုအသံကို သည္းကြဲစြာလည္း ၾကားနာေနရပါ၏။ ပီသလြန္းလွ၍ ၾကည္ျမလြန္းလွသည္မွာလည္း ဆိုဖြယ္ရာမရွိ။ နရီေတးသြားလို စည္းခ်က္က်ေနေသာ ထိုအသံကား ခ်စ္တယ္... ခ်စ္တယ္... ဟူသတည္း။

တဆက္တည္း ဆိုသလိုပင္ အခ်စ္မ်ားျဖင့္ ခရီးသြားျခင္း ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္တခုသည္ ရင္တြင္းသို႔ တိုး၀င္လာရကား၊ က်ြန္ေတာ္ ငမိုက္သားသည္ ခ်စ္ဖူးသည့္ အခ်စ္မ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းဆျခင္း အမႈကို ျပဳရန္ အခ်စ္ဦးႏွင့္ ရင္ခုန္ဖူးသည့္ အျဖစ္ကို အေစာတလ်င္ ျပန္ေျပာင္း တသလိုက္မိပါေသး၏။ မတူ.. မတူ.. မတူေရးခ် မတူပါတကား။ သို႔ေသာ္ အစြဲႀကီးစြဲမိ၍ အခက္ႀကီး ခက္ရေပၿပီဟု ပူပင္ရန္ မရွိ။ အခ်စ္ျပီးေတာ့ အခ်စ္ဟုသာ ဆိုဖြယ္ရာ ရွိေခ်ေတာ့သည္။

က်ြန္ေတာ့္အား လြန္လြန္က်ဴးက်ဴး တဏွာ႐ူးဟု အျပစ္ဆိုလိုသူတို႔ကို တပိုင္တႏိုင္ ေခ်ပျခင္းငွာ က်ြန္ေတာ့္ ရင္ထဲက လွတန္ေဆာင္၏ ရုပ္ပံုလႊာအခ်ို႕ကို တေစ့တေစာင္း ေဖာ္ျပလိုက္ရေပသည္။ ႐ႈစားေတာ္မူၾကပါကုန္။ က်ြန္ေတာ္သည္ တြန္႔တိုျခင္း အလ်ဥ္းကင္းစြာျဖင့္ အတူတကြ ခ်စ္ၾကရန္ မွ်ေ၀လိုက္ရပါေလၿပီ…။ ဤမွန္ကန္ေသာ သစၥာစကားေၾကာင့္ က်ြန္ေတာ္ႏွင့္ သူသည္…။

ဘ၀သံသရာတံတား

ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ တေနရာ

ေမြေတာ္ကကၠဴဘုရား

ထမ္ဆမ္လိႈဏ္ဂူ

က်ြန္းေမ်ာေဘာင္ေပၚတြင္ မထိုင္ရ (ထမ္ဆမ္လႈိဏ္ဂူ)

 အင္းေလးကန္

က်ြန္းေမ်ာ

 လိေမၼာ္ၿခံ

 ပင္းတယသို႔

မဟာအံ့ထူးကံသာဘုရားႀကီး ရင္ျပင္မွ ႐ႈေမွ်ာ္ေသာ္...

ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ - သံုးဆင့္ေရတံခြန္ အသြားလမ္းတေနရာ...

ပြဲေကာက္ေရတံခြန္

ေမၿမိဳ႕မွ အဆင္းလမ္း

ေျမာက္မွေတာင္သို႔ စီးဆင္းေနသည့္ ျမစ္မင္းဧရာ... 

အေရွ႕မွအေနာက္သို႔ စီးဆင္းေလေသာ တေနရာ

ျမစ္ဧရာနဒီေက်ာ၀ယ္...

သားႏွစ္ဦးအား ကေရကရာႏွင့္ မိတ္ဆက္ျခင္း (စစ္ကိုင္း၊ ေကာင္းမႈေတာ္ဘုရား)

ျမစ္၀က်ြန္းေပၚသို႔ ထြက္ၿပီ... Golden Gate မဟုတ္သည့္ တြံေတးတံတား 

ဂံုညင္းတန္းတံတား

ဓ ဓနိတန္း ပင္လယ္ကမ္း

ေရေပ်ာ္ငွက္ေလး သံုးေကာင္... အမ်ိဳးေတြ...

 ခရာ ဆူးၿခံု ဟိုအထဲက ေမွ်ာ့နက္မဲႀကီး တြယ္တတ္တယ္

အိမ္၊ လမ္း၊ ရြာ၊ ေက်ာင္း၊ သန္႔ရွင္းေၾကာင္း...

နတ္ေရကန္ (ေသာက္ေရကန္)

ေဗဒါ

၀န္ခံခ်က္။ ။ေပ်ာ္ရႊင္ေသာစိတ္ႏွလံုးျဖင့္ ဆရာဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ႏွင့္ တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္တို႔အား သတိရရင္း ေရးသားပါသည္။ (မသီတာ)

17 Dec 2011 မွ 26 Dec 2011 ထိ သြားခဲ့ေသာ ခရီးစဥ္
17-12-2011 မႏၲေလးမွ ကေလာ၊ ေအာင္ပန္းလမ္းကေန ေတာင္ႀကီး(၄၇၁၂ေပ) ကိုသြားတယ္။ ေန႔လည္စာ - ကေလာၿမိဳ႕က ရွမ္းမေလး စားေသာက္ဆိုင္မွာ စားတယ္။ ထမင္းစားၿပီး အခ်ိဳပြဲတဲ့ လိေမၼာ္သီး အလကားေက်ြးတယ္။ ထမင္းစားၿပီး ဆိုင္ကအထြက္ ဆြမ္းဆန္စိမ္းေလာက္းလွဴပြဲနဲ႔ တိုးတယ္။ ၾကည္ႏူးစရာပဲ...။
ေတာင္ႀကီးကို ညေနေစာင္းေရာက္ေတာ့ ေရႊငါး ေဟာ္တယ္မွာ တည္းခိုၿပီး၊ ညစာကို ျမင္းေပၚကလူကို ေအာက္က လဲေနတဲ့လူက စာခ်ြန္လွမ္းေပးေနတဲ့ ရုပ္ထုနားက ရွမ္းဘူေဖးဆိုင္မွာ စားတယ္။ ညစာစားအၿပီး စူဠာမုနိေလာကခ်မ္းသာ ေစတီေတာ္ကို ဖူးေမွ်ာ္တယ္။

18-12-2011 မနက္အေစာစာစားၿပီး ေတာင္ႀကီးကထြက္ၿပီ...။ ေနာင္ကားဘူတာ နားမွာ ျပည္နယ္အဆင့္ ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲ အက်ိတ္အနယ္ ျပိဳင္ေနၾကတယ္။ ၾကက္သြန္စိုက္ခင္းေတြကို ေရသြယ္၊ ေရဖ်န္းေနပံုက အျမင္ဆန္းတယ္။ အရာရာဟာ လွေနေတာ့လည္း ပါးမို႔နီေလးေတြ လွတာ ဘယ္ဆန္းေတာ့မလဲ။ အျမဲတန္းလွေနတဲ့ အလွတရားပါပဲ။ ေမြေတာ္ကကၠဴဘုရားဖူးတယ္။ ေအးခ်မ္းတဲ့အရိပ္မွာ တခုခုရွိေနတယ္။ ဒါလည္းမဆန္းပါဘူး။ ေအးခ်မ္းတဲ့အရာေတြကို ေပးစြမ္းႏိုင္တာေတြ ရွိေနတာေပါ့။ လမ္းေလးကလည္း ေအးခ်မ္းတယ္။ သစ္ပင္ကလည္း ေအးခ်မ္းတယ္။ ဟိုးေ၀းေ၀းက လယ္ေတာေတြထဲ ျဖတ္စီးေနတဲ့ ေခ်ာင္းေလးကလည္း ေအးခ်မ္းတယ္။ ဆည္းလည္းသံေလးေတြကလည္း ေအးခ်မ္းေနတယ္။ ပင္လံုကေန ဘုရားလာဖူးတဲ့ ပအို႔၀္လူမ်ိဳး အကိုႀကီးနဲ႔ အမႀကီး သံုးေယာက္ကို ကိုယ္ေပးတဲ့ အၿပံဳးေတြကလည္း ေအးခ်မ္းမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာပါတယ္။ အုပ္စုလိုက္ရိုက္ထားတဲ့ပံုကို ထုတ္ၾကည့္မိရင္ သတိရၾကေပါ့ေနာ္။

ဟိုပံုးၿမိဳ႕(၃၅၇၂ေပ) စဥ္႔ဟယ္ေစ်းနားမွာ ေန႔လည္စာ စားတယ္။ စစ္သင္တန္းသားေလးေတြ ဟိုတစုဒီတစုေတြ႔တယ္။ တပ္ၿမိဳ႕ေပပဲကိုး..။
ဟိုပံုးကိုရင္ေလး အရွင္ေပါရိႆတရားက်င့္တဲ့  ေမတၱာခမ္းတန္ - ထမ္စမ္လႈိဏ္ဂူကို သြားၾကတယ္။ အေတြ႕အထိက တမ်ိဳးပဲ...စိမ္းေတာ့စိမ္းတယ္။ မရင္းဘူး မက်က္ဘူးလို႔ေျပာတာ...။ မေႏြးေထြးဘူးေပါ့ ဒါေပမဲ့ ေအးပါတယ္။

ဧည့္ႀကိဳ ဆန္းျမင့္ထြန္းရဲ႕ ဆိုင္ကယ္ေခၚေဆာင္ရာေနာက္ကို ကားနဲ႔လိုက္ရင္း ေရပူစမ္းရြာကို ေရာက္ေတာ့ ေမွာင္ေနၿပီ။ ေနာက္ေန႔ မနက္ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားကို အာရုံဆြမ္းကပ္ခ်င္လို႔ အင္းထဲကို စက္ေလွနဲ႔ ဇြတ္သြားတယ္။ ၄၅မိနစ္ေလာက္စီးလိုက္ရတယ္။ ေရပူစမ္းရြာနဲ႔ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားက အင္းရဲ႕ ဟိုဘက္ထိပ္ ဒီဘက္ထိပ္ကိုး... တည္းခိုခန္းေရာက္မွ ေျမပံုၾကည့္မိတာေလ။ ၾကယ္ေတြ ျမင္ရတာေပါ့။ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားကို ေရာက္ေအာင္သြား... အင္းသူ အင္းသားမ်ားက ေဖာ္ေရြတယ္...။

19-12-2011 ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားမွာ အာရံုဆြမ္းကပ္လွဴၿပီး၊ အင္းထဲ စက္ေလွနဲ႔ လည္ၾကတယ္။ ေတာင္ေတြကာရံထားတဲ့ အလယ္မွာ အင္းေလး ေရျပင္ျပာ... အင္းသားေတြ စကားေျပာတာ... ဗ်..ဗ် နဲ႔ အဆံုးသတ္တာေလးက တမ်ိဳးခ်စ္စရာေကာင္းပါတယ္။ အင္းသူေလးေတြကလည္း ကိုယ္တို႔လို စိတ္ေရာင္စံုေတြနဲ႔ ႏိႈင္းစာေတာ့ ျဖူစင္ေနတုန္းပါပဲ...။ ေငြထည္ပစၥည္း အတုေတြေလွနဲ႔ ကပ္ေရာင္းတာကေတာ့ ဆိုးတယ္။
မႏၲေလးၿမိဳ႕ႀကီးမတည္မီကတည္းက ရွိေနတဲ့ ငါးဖယ္ေခ်ာင္းေက်ာင္းက ေရွးေဟာင္းဆင္းတုေတာ္ေတြ မွန္လံုခန္းနဲ႔ ထားခ်င္လိုက္တာ..။ေၾကာင္ေလးေတြ ခဏခဏခုန္ခုန္ျပရတာ ေညာင္းရင္လည္း သူ႔ဟာသူေနပါေစေတာ့...။ ေၾကာင္ဆိုတာ က်ားလို မခုန္မျဖစ္မွမဟုတ္ပဲ။ တိုင္လံုးေပါင္း ၆၅၄လံုးမွာ ေရႊခ်ထားတာက တိုင္၂၀၀။
သဘာ၀ေရပူစမ္းကို ပိုက္လိုင္းနဲ႔ သြယ္ၿပီး Resort လုပ္ထားေသးတယ္။ အျဖူမတေယာက္ကေတာ့ လူႏွစ္ျပန္စာေလာက္ ေရကူးကန္ေလးထဲမွာ လူးလာေခါက္ျပန္ ကူးေနေလရဲ႕။ တရြာလံုးကို တဦးက ၀ယ္ထားၿပီးၿပီ ဆိုလား...။ ငါနဲ႔ ဆိုင္ၿပီး ငါမပိုင္တာေတြေပါ့။

ေအာင္ပန္းမွာ လိေမၼာ္သီးေတြ ၀ယ္တယ္။ ေထာပတ္သီးေတြ၀ယ္တယ္။ လက္ဖက္ေျခာက္ေတြလည္း ၀ယ္ေသးတယ္။ အကိုအမေတြ၀ယ္တာပါ။ ပင္းတယဘက္ကို ဆက္ေမာင္းတယ္။ ကားလမ္းေဘးက လိေမၼာ္ျခံကို ၀င္ၾကျပန္တယ္။ ၾကည့္ရံုသာ ၾကည့္ပါ ထိေတာ့မထိပါနဲ႔တဲ့.. အေဒၚႀကီးက။ ဟုတ္တယ္ေလ... အသီးတရာ အညွာတခုမဟုတ္လား... အညွာေလးေတြ က်ိဳးသြားမွျဖင့္...။

ပင္းတယ(၃၈၈၀ေပ) ကလည္း အေနအထားတမ်ိဳးနဲ႔ ႀကိဳေနျပန္တာပါပဲ။ ဘုတ္တလုတ္ေရကန္ကို ျဖတ္ၿပီး လႈိဏ္ဂူေရာက္ေတာ့ ညေန၅နာရီ။ ရွမ္းသံ၀ဲ၀ဲနဲ႔ ဘႀကီးက လိုက္ရွင္းျပေတာ့ သိရတာေပါ့။ ရန္ကုန္ကလူေတြ ခ်မ္းသာတယ္ေနာ္တဲ့...လွဴထားတာေတြ ၾကည့္လိုက္ ရန္ကုန္..ရန္ကုန္ခ်ည္းပဲတဲ့...။ ေစတီေပါင္း ၈၀၉၄ဆူရွိတယ္..ေပေပါင္း ၄၉၀အထိ အထဲ၀င္လို႔ရတယ္။ ေက်ာက္စက္မိုးေမွ်ာ္နဲ႔ ေက်ာက္စက္ပန္းဆြဲ ႏွစ္ခုေပါင္းမိေတာ့ ေက်ာက္တိုင္ႀကီး ျဖစ္သြားေရာ..။ ေက်ာက္စည္နဲ႔ ေက်ာက္ေမာင္းကေတာ့ ဘယ္လို ျဖစ္ေနတယ္မသိ...။
ေပြးလွ(၄၄၄၄ေပ) ကိုလည္း ေရာက္ခဲ့ေသးတယ္ေလ...။

မႏၲေလးကို ရြာငံလမ္းကေန ျပန္ခဲ့ၾကတယ္...။ ယူကလစ္ပင္ေတြ စီတန္းေနတဲ့ လမ္းေလးမွာ ကားက ေမာင္းရင္းေမာင္းရင္း အေမွာင္ထုထဲ ထိုးခြဲသြားခဲ့ရေတာ့တယ္။ ေကြ႔တယ္...ေကာက္တယ္...ေၾကာက္တယ္...။
ရြာငံက ဓႏု စားေသာက္ဆိုင္ေလးမွာ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္ ညစာစားေတာ့ ဆိုင္ရွင့္သားေပါက္စေလးက အတီးနဲ႔ ဧည့္ခံတယ္။ မန္းေလးအိမ္ေရွ႕ ကားထိုးဆိုက္လိုက္ေတာ့ ငါတို႔ ဘယ္အိမ္၀င္အိပ္ၾကမွာပါလိမ့္လို႔ အေတြး၀င္တယ္...။ ထူးဆန္းတယ္ေနာ္..။ အာရံုေတြကို ဘာသာျပန္တာ... ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို အလြဲလြဲအမွားမွားနဲ႔... ငါ့ကိုယ္ငါ မပိုင္ျခင္းရဲ႕ ေသခ်ာမႈတခုပါပဲ။