လမ္းထဲက FRC ေတြ - ၂

က်မတို႔အိမ္ႏွင့္ မ်က္ေစာင္းထိုး ႏွစ္ေဆာင္ၿပိဳင္ ႏွစ္ထပ္ သစ္သားအိမ္ၾကီး၏ အေပၚထပ္ ေျခရင္းခန္းတြင္ တ႐ုတ္မိသားစု တစု ေနထိုင္ၾကပါသည္။ သူတို႔၏ ဖခင္ႀကီးမွာ က်မတို႔ ငယ္ငယ္မွာပင္ သူ႔အသက္လည္း သိပ္မႀကီးေသးပဲ ဆံုးပါးသြားခဲ့ပါသည္။ ဘာေရာဂါလည္းေတာ့ အေသအခ်ာ မသိခဲ့ပါ။ က်မ အကိုႀကီး ျပန္ေျပာသေလာက္ မွတ္မိေနခဲ့သည္မွာ… “အန္ကယ္ႀကီးက ေအးေဆးၿပီး သိပ္သေဘာေကာင္းတာ၊ ေသခါနီးမွ ဘာျဖစ္သြားတယ္ မသိဘူး စိတ္ေဖာက္ျပန္ သြားရွာတယ္…” ဟူ၍သာ။

ေနာက္ေတာ့ အန္ကယ္ႀကီး၏ ဇနီး က်မတို႔ကေတာ့ သူ႔ကေလးမ်ား ေခၚသလို မာမား ဟုပင္ လိုက္ေခၚေသာ အန္တီႀကီးမွာလည္း တေျဖးေျဖးႏွင့္ ယဥ္ယဥ္ေလး စိတ္ေဖာက္ျပန္ လာပါေတာ့သည္။ တခိ်န္လံုး ၿပံဳးေနၿပီး ဘာစကားမွ မေျပာေတာ့ပါ။ ည ည ဆိုလွ်င္ အိမ္ေပၚမွ ဆင္း၍ ေျခဦးတည့္ရာ ေလွ်ာက္သြားတတ္ပါသျဖင့္ သူတို႔၏ သမီးအႀကီးဆံုး အမႀကီးမွာ မာမားကို အခ်ိန္ျပည့္ အနီးကပ္ ေစာင့္ေရွာက္သူ ျဖစ္လာရပါေတာ့သည္။ ထိုအမႀကီး၏ ေအာက္တြင္ ေယာက်္ားေလးႏွစ္ေယာက္ ျဖစ္ၿပီး သူတို႔ေအာက္ မိန္းကေလး ၃ေယာက္မွာ အႀကီးမက က်မအထက္က အမႏွင့္ မတိမ္းမယိမ္း၊ အလတ္မက က်မႏွင့္ရြယ္တူ၊ အငယ္မေလးက က်မညီမေလးႏွင့္ အရြယ္တူ အတန္းတူ ကစားေဖာ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကပါသည္။

သူတို႔ညီအမ ၃ေယာက္လံုး ကစားသန္ၾကပါသည္။ အလတ္မမွာ အျငင္းပါသန္ပါသည္။ ထုတ္ဆီးတိုးၾကၿပီေဟ့ ဆိုလွ်င္ သူတို႔ညီအမမ်ားသည္ ေခါင္သူႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး အလယ္စည္းမွ တဖက္အသင္းသား ေက်ာကုန္းကို အုံးကနဲ ေနေအာင္ ႐ိုက္ဖမ္းႏိုင္စြမ္းရွိၾကပါသည္။ သို႔ပါေသာ္လည္း သူတို႔၏ မာမားကိုမူ ၾကမ္းႀကမ္းတမ္းတမ္း ေျပာဆို ဆက္ဆံျခင္းမ်ိဳး တခါဖူးမွ မေတြ႔ခဲ့ရပါ။ မာမားကို ကေလးတေယာက္လိုပင္ အလိုလိုက္ထားၾကပါသည္။ စေန တနဂၤေႏြလိုေန႔မိ်ဳးတြင္ မာမားကို ေခၚ၍ ၿမိဳ႕ထဲလိုမ်ိဳး ထြက္ေပးၾကသည္။ စိတ္ေဖာက္ေနသည့္ အေမႀကီးဆိုၿပီး ေခ်ာင္ထိုးမထား။ အိမ္နီးနားခ်င္းတို႔၏ အလွဴ၊ မဂၤလာပြဲမ်ားကို မာမားအား သစ္လြင္ေသာ အ၀တ္အစားေလးမ်ား ၀တ္ေစ၍ သမီး တေယာက္ေယာက္နဲ႔ အတူသြားေစသည္။ မာမား ေရာက္မလာေသာ အလွဴပြဲ ဆိုလွ်င္ပင္ အလွဴရွင္က “ဟဲ့ မာမား ေနမေကာင္းဘူးလား၊ လာတာမေတြ႔ေသးဘူး၊ ေနမေကာင္းဘူး ဆိုရင္ ခိ်ဳင့္နဲ႔ သြားပို႔ေပး”ဟု စီစဥ္တတ္ၾကသည္အထိ ပတ္၀န္းက်င္က မာမားကို အေလးထားၾကပါသည္။

က်မတို႔ ေမာင္ႏွမတေတြ မာမားကို အေလးထားၾကပံုေလး အမွတ္တရတခုမွာ… က်မတို႔ အေဖသည္ အိမ္မွာ ကက္ဆက္ေတာင္ မဖြင့္ရ ဆူညံဆူညံေတြ မႀကိဳက္တတ္ေၾကာင္း ပို႔စ္တခုတြင္ ေရးၿပီးျဖစ္ပါသည္။ နယ္မွာေနေသာ အေဖ့ညီ ဦးဦးမွာ အေဖ့လို မဟုတ္ပါ။ ကေလး၊ လူငယ္မ်ားကို အလိုလိုက္တတ္၍ ပစၥည္းေကာင္းႀကိဳက္တတ္သူလည္း ျဖစ္ပါသည္။ သူ႔အလုပ္အားခိ်န္ ပိုက္ဆံလည္းလက္ထဲမွာ ရွိေနမည္ ဆိုပါလွ်င္ ရန္ကုန္တက္လာၿပီး TV လာ၀ယ္ျခင္း၊ ဗြီဒီယို ေအာက္စက္လာ၀ယ္ျခင္း စသျဖင့္ လုပ္တတ္ပါသည္။ အခုတေခါက္မွာ ကာယာအိုေကစက္ လာ၀ယ္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး တညသာ က်မတို႔အိမ္မွာ အိပ္ၿပီး မနက္သေဘၤာႏွင့္ နယ္ျပန္မည္ ျဖစ္ပါ၍ ဒီတညသာ က်မတို႔ ေမာင္ႏွမတေတြ ကာယာအိုေကစက္ႏွင္ မိုက္ ေကာင္းမေကာင္း စမ္းသပ္ခြင့္ရၾကမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုစဥ္က သန္းႏိုင္၏ “ဆု” အေခြ ေပါက္ေန၏။ “စိတ္မဆိုးနဲ႔ေနာ္ ခြင့္လႊတ္ပါကြယ္ ကိုယ္႐ိုင္းေနရင္…” စသည့္ သီခ်င္းေအးေအးေလးမ်ား ပါသလို “ေရာင္စံုမမ သိပ္လွတယ္ဗ်…” ဆိုတာမ်ိဳး တအံုတမႀကီး ၀ိုင္းေအာ္လို႔ ေကာင္းေသာ သီခ်င္းမ်ားလည္း ပါ၏။ ေရာင္စံုမမ သီခ်င္းမွ အခ်ပိုဒ္ေလး “အို မမ အိုး မမ ”ကို အသံျဖင့္ “အို မာမား အိုး မာမား ” ဟု သံုးေလးေခါက္ ေအာ္ဆိုေနၾကၿပီးမွ ကိုေလးက “ဟဲ့ နင္တို႔ … မာမားက သူ႔ေခၚတယ္ ေအာင္းေမ့ၿပီး ဆင္းလာေနဦးမယ္” ဟု သတိေပးေတာ့မွ အဲ့ဒီေနရာေလးေရာက္ရင္ အသံကို ႏွိမ့္ဆိုခဲ့ၾကပါသည္။

ဒီလိုနဲ႔ ႀကီးေကာင္ေလးေတြ ၀င္လာၾကေတာ့ က်မနဲ႔ရြယ္တူ အလတ္မမွာ သူ႔အမမ်ားနဲ႔ မတူ တမူထူးျခားၿပီး သိသိသာသာ တေသြးတေမြး ျဖစ္လာသည္။ အသားအေရမွာလည္း တေန႔ထက္တေန႔ စြတ္စြတ္ျဖဴႏုလာသည္။ ကိုယ္လံုးကိုယ္ေပါက္ေလးမွာလည္း ေကာက္ေၾကာင္းေလးႏွင့္ ျဖစ္လာသည္။ က်မတို႔ႏွင့္လည္း အေခၚအေျပာနည္းလာသည္။ “ဒီမိန္းမ လွလာသေလာက္ ေသြးႀကီးလာတယ္ ငါတို႔ကိုေတာင္ ရွိတယ္ မေအာင္းေမ့ေတာ့ဘူး” လို႔ ကြယ္ရာတြင္ အတင္းေျပာၾကသည္။ ထံုးစံအတိုင္း လူႀကီးေတြ စပ္ေပးစား၍ သူ အိမ္ေထာင္ျပဳသည္။ သူ႔ အမ်ိဳးသားမွာ အေမရိကန္တြင္ ေနထိုင္သူဟု သိရပါသည္။ သူတို႔ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ေန႔ သူတို႔အိမ္ ၀ရံတာမွာ ဓာတ္ပံု႐ိုက္တာကို က်မတို႔ အိမ္ကေန လွန္းၾကည့္လိုက္ရၿပီး သူ႔အမ်ိဳးသားက သူ႔ထက္ အရပ္ပုတယ္ ဆိုတာသာ မွတ္မိလိုက္ပါေတာ့သည္။ ေနာက္ေတာ့ ေယာင္ေနာက္ ဆံထံုးပါသြားသည္။

က်မ စကၤာပူ ေရာက္လာၿပီးမွ သူတို႔အိမ္ႀကီးကို အိမ္ပိုင္ရွင္က ပိုင္ရွင္အသစ္ဆီ ေရာင္းလိုက္၍ သူတို႔လည္း လမ္းထဲမွာ မရွိၾကေတာ့သလို၊ မာမားလည္း ျမန္မာျပည္မွာ မရွိေတာ့ပါ။ အလတ္မက သူ႔အေမကို သူ႔နဲ႔အတူ ေခၚထားခဲ့ပါၿပီ။ မာမားမွာ သူ႔ေျမးေတြ ထိန္းေက်ာင္းရင္း က်န္းမာေရးလည္း ေကာင္းမြန္ေနသည္ဟု ၀မ္းသာဖြယ္ၾကားသိရပါသည္။ ေနာက္မ်ားမၾကာမီ အၾကီးမနဲ႔ အငယ္မပါ အလတ္မဆီ လိုက္သြားၾကၿပီလို႔ ထပ္မံၾကားသိရပါသည္။

ပထမပို႔စ္ႏွင့္ ယခုပို႔စ္ပါ ငယ္ငယ္တုန္းက သူငယ္ခ်င္းမ်ားနဲ႔ အဆက္အသြယ္မရွိပါ၊ ေနရပ္လိပ္စာ မသိပါ။ အားလံုး မသီတာရဲ႕ memoryထဲမွာပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။ (Titanic ထဲက ခိုးခ်တာ)

လမ္းထဲက FRC ေတြ

လမ္းထဲက အေဒၚႀကီးေတြ အေၾကာင္းေရးခဲ့ၿပီး အခု လမ္းထဲက FRCေတြ အေၾကာင္း ေရးခ်င္ျပန္ပါသည္။ FRC ဆိုသည္မွာ က်မတို႔ ႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူမ်ား ကိုင္ေဆာင္ရန္ ထုတ္ေပးေသာ လက္မွတ္ျဖစ္ပါသည္။ (ဤပို႔စ္မွ FRC သည္ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားကိုသာ ရည္ရြယ္ပါသည္။) ဘယ္ကေန အေတြးစ ရလည္း ဆိုပါလွ်င္ ေအာက္တိုဘာလက စသည္ဟု ဆိုရေပမည္။ မသီတာအတြက္ ေအာက္တိုဘာလသည္ အမွတ္ရစရာ မ်ားေသာလျဖစ္ပါသည္။ ဒီလမွာ ေမြးသည္။ ဒီလမွာ မဂၤလာေဆာင္သည္။ ဒီလမွာ စကၤာပူသို႔ ထြက္ခဲ့သည္။

ေအာက္တိုဘာလ စ၀င္ကတည္းက လူက ခပ္ငိုင္ငိုင္ေလးေတြးမိသည္။ “အင္း ငါဒီမွာ ႏိုင္ငံျခားသား FRC အျဖစ္ေနလာလိုက္တာ ဆယ္စုႏွစ္တခုေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေက်ာ္လာပါေကာလား…”။ ထိုအေတြးစမွ တဆင့္ FRC တေယာက္အေနႏွင့္ ဘယ္လို ေနသင့္၊ ထိုင္သင့္၊ စိတ္သေဘာထားသင့္သလဲ ဆိုသည့္ အေတြးဆက္ကာ ငယ္စဥ္ လမ္းထဲက အမွတ္တရ အေၾကာင္းေလးေတြ တေရးေရးေပၚလာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အေဖ ဒီအိမ္ႀကီးကို က်မေမြးကာစမွာ ၀ယ္လိုက္ေတာ့ ႏွစ္ေဆာင္ၿပိဳင္ ႏွစ္ထပ္ သစ္သားအိမ္ႀကီး ျဖစ္ၿပီး အခန္းခန္း အေဆာင္ေဆာင္ ထပ္ခိုးအဆင့္ဆင့္မွာ အိမ္ေထာင္စုေတြ တၿပံဳႀကီးႏွင့္ ျဖစ္သည္ဟု ၾကားဖူးသည္။ ယခင္အိမ္ရွင္မွ အပိုင္းပိုင္းျဖင့္ အိမ္ငွားခ်ထားသူမ်ားကို အေဖက တရစ္ခ်င္း ရွင္းလာၿပီး က်မ သိတတ္ေသာအရြယ္ေရာက္ေသာအခါ အိမ္ငွားဟူ၍ အေပၚထပ္ ေျခရင္းခန္း၌ ေနေသာ တ႐ုတ္မိသားစု တစုသာ က်န္ေတာ့သည္။

ထိုမိသားစုမွာ မိဘမ်ားမရွိၾကေတာ့ပါ။ လူပ်ိဳႀကီးလား၊ အိမ္ေထာင္မရွိတာလား မေသခ်ာေသာ သူတို႔၏ ဦးေလးဟုသိရေသာ အန္းက်ိတ္ဟု ေခၚၾကသည့္ အလြန္ပိန္သည့္ ဦးေလးႀကီးက သူတို႔ မိသားစု၏ အာဏာမရွိေသာ အုပ္ထိန္းသူ လူႀကီးျဖစ္ပါသည္။ အန္းက်ိတ္သည္ ေသာ့ျပင္ဆရာ တဦးျဖစ္ၿပီး ေသာ့တံေလးေတြ ခ်ိတ္ဆြဲထားသာ သံကြင္းကို လက္၌ဆြဲကာ ၿမိဳ႕ထဲမွာ တလမ္း၀င္ တလမ္းထြက္ “ေသာ့ျပင္တယ္” ဟု ေအာ္ရျခင္းသည္ သူ၏ ေန႔စဥ္ အလုပ္ျဖစ္ပါသည္။ မိဘႏွစ္ပါးစလံုး မရွိၾကေတာ့သည္သာမက သူတို႔၏ သမီးအႀကီးဆံုးမွာလည္း တူတူး၊ ငန္ငန္းႏွင့္ မီမီး ဆိုေသာ ကေလးသံုးေယာက္ကို ေလာကအလယ္၌ ေစာစီးစြာပင္ ထားသြားခဲ့ပါသည္။ ဆံုးပါးသြားသူမ်ား အားလံုး၏ တူညီမႈမွာ တီဘီေရာဂါျဖင့္ မရဏ ေသမင္းေခၚေဆာင္ရာကို လိုက္ပါသြားခဲ့ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ တူတူးတို႔ အေဖကေတာ့ ဒီအိမ္မွာမေနပါ။ ၿမိဳ႕ထဲမွာေနသည္ဟု သိရၿပီး တပတ္တခါေလာက္ သူ႔သားသမီးေတြကို လာေတြ႔တတ္သည္။

တူတူးမွာ က်မႏွင့္ ရြယ္တူ သူငယ္ခ်င္း ျဖစ္၍ မူလတန္းေက်ာင္း တေက်ာင္းတည္းမွာလည္း တက္ၾကပါသည္။ တ႐ုတ္ကေလးမွာ စာေတာ္တတ္ၾကေသာ္လည္း တူတူးမွာ စာမေတာ္ပါ။ တႏွစ္တခါ စာေမးပြဲနီးလွ်င္ စာအုပ္ေပ်ာက္တတ္ေသာ က်မအတြက္ တူတူးဆီမွ မျပည့္မစံု မလွမပေရးထားေသာ စာအုပ္မ်ားကို က်မအမႏွစ္ေယာက္မွ ငွားယူၿပီး ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ တာ၀န္ခြဲေ၀၍ ႏွစ္ရက္ေလာက္ႏွင့္ အၿပီးကူးယူရသည္မွာလည္း စာေမးပြဲဖက္ရွင္တခု ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ တူတူးသည္ သူ႔ထက္ စာေတာ္၍ သူတို႔၏ အိမ္ရွင္ျဖစ္ေသာ က်မအေပၚ က်ိဳးႏြံပါသည္။ အငယ္ႏွစ္ေယာက္ျဖစ္ေသာ ငန္ငန္းႏွင့္ မီမီးက စြာခ်င္သည္။ က်မတို႔ ကစားရင္း ရန္ျဖစ္ၾကလွ်င္ က်မတို႔ဖက္က “တ႐ုတ္ တ႐ုတ္ ေသာက္စားပုတ္” ဟု ေအာ္လွ်င္ ငန္ငန္းက မခံပါ “ျမန္မာ ျမန္မာ လူလိမၼာ” ဟု ျပန္ေအာ္တတ္ပါသည္။

ကေလးမ်ားကသာ ႏိုင္စားသည္မဟုတ္။ လူႀကီးမ်ားက႑တြင္လည္း ေန႔စဥ္လိုလို ေမာင္ႏွမတေတြ ေအာ္ဟစ္ရန္ျဖစ္တတ္ၾကေသာ ထိုအိမ္ငွားမိသားစုကို က်မ အေဖႏွင့္ အကိုေတြက မ်က္ႏွာသာမေပးၾကပါ။ ခပ္တည္တည္ ခပ္တန္းတန္းသာ ေနၾကပါသျဖင့္ သူတို႔ ေျပာဆို ဆက္ဆံစရာရွိလွ်င္ က်မ အေမႏွင့္သာ အေခၚအေျပာ လုပ္၀ံ့ၾကပါသည္။ အန္းက်ိတ္မွအစ သူ႔ထက္ အသက္ငယ္ေသာ က်မအေမကို အေဒၚႀကီးဟု အၿမဲတေစ တ႐ိုတေသ ေခၚေျပာပါသည္။ မွတ္မွတ္ယယ တေန႔ေသာ ေန႔လည္စာ စားခ်ိန္ေလာက္တြင္ အေမႏွင့္ က်မတို႔ မိသားစုေတြ ထမင္းစားေနၾကသည္။ က်မတို႔ မစားမီ အေဖကို ဦးစြာ ထမင္းတ၀ိုင္း ျပင္ဆင္ေပးရေလ့ရွိ၍ မီးဖို ထမင္းစားခန္းထဲမွာ အေဖရွိမေနေတာ့ပါ။ ထိုအခ်ိန္ သံတံခါး ပိတ္ထားေသာ ေနာက္ေဖးေပါက္ အျပင္ဘက္မွ အန္းက်ိတ္ က “အေဒၚႀကီး တူရွိလား” ဟု ခပ္အုပ္အုပ္ အသံျဖင့္ လွမ္းေမးပါသည္။ အေမလည္း ထမင္းစားေနရာမွ ႐ုတ္တရက္ မၾကားသျဖင့္ “ဘာလဲ” ဟု ထပ္ေမးပါသည္။ “အေဒၚႀကီး တူရွိလား…တူရွိရင္ ငွားခ်င္လို႔” ဟု အန္းက်ိတ္က ထပ္ေျပာရာ အေမ က “တူေတာ့ မရွိဘူး၊ ရဲဒင္းပဲရွိတယ္” ဟု ေအာ္ေျပာလိုက္ရာ အန္းက်ိတ္လည္း တံခါးေပါက္မွ လွစ္ကနဲ ေနေအာင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါေတာ့သည္။ တေအာင့္ၾကာေသာ္ ထမင္း၀ိုင္းထဲမွ တေယာက္က “အေမ အန္းက်ိတ္က ထမင္းစားမလို႔ တူ လာ ငွားတာထင္တယ္” ဟု ေျပာလိုက္မွ အားလံုး တေယာက္မ်က္ႏွာ တေယာက္ၾကည့္ကာ ရယ္ၾကရပါေတာ့သည္။

က်မတို႔ အိမ္တြင္ ထိုစဥ္က အမွန္တကယ္ တူ (ထမင္း ဟင္းစားေသာ တူ) မရွိပါ။ သံ႐ိုက္ေသာ တူလည္း ရွိဟန္မတူပါ။ ထင္းခုတ္ေသာ ရဲဒင္းသာ ရွိပါသည္။ ရဲဒင္း၏ အသြားတဖက္မွာ ခုတ္ျဖတ္ရန္ သံုး၍ရၿပီး အျခားတဖက္မွာ တူကဲ့သို႔ပင္ ထုႏွက္ရန္ သံုး၍ရပါသည္။

က်မတို႔ ၃တန္းလား ၄တန္းလားေရာက္ေသာႏွစ္တြင္ တူတူးတို႔ အေဖ ေနာက္အိမ္ေထာင္ျပဳေတာ့မည္ဟု သိရပါသည္။ တူတူးတို႔ အေဖမွာ ႐ုပ္ေျဖာင့္သူတဦးျဖစ္ပါသည္။ ကြယ္လြန္သြားေသာ သူတို႔ အေမမွာလည္း သူတို႔ ေမာင္ႏွမမ်ားထဲတြင္ အေခ်ာဆံုးႏွင့္ က်န္သူမ်ားႏွင့္မတူ ယဥ္ေက်းႏွစ္လိုဖြယ္ရာေကာင္းသည္ဟု မွီလိုက္သူမ်ားက ျပန္ေျပာတတ္ၾကပါသည္။ တခါတရံ တူတူးတို႔ မိေထြးျဖစ္မည့္သူပင္ သူ႔အေဖႏွင့္အတူ ပါလာတတ္ပါသည္။ သူတို႔ လာလွ်င္ က်မတို႔ ကေလးတသိုက္ ေခ်ာင္းၾကည့္တတ္ၾကသည္။ ကေလးအေတြးႏွင့္ မိေထြးဆိုေသာ အရာကို ဘယ္လိုမွ လက္မခံႏိုင္ေသးေသာ အရြယ္ျဖစ္ပါ၍ ဘယ္ေလာက္ပင္ ရန္ေတြျဖစ္ခဲ့ျဖစ္ခဲ့ စြာေတလန္ မီမီးကိုပင္ သနားစိတ္၀င္ခဲ့ပါသည္။ တေန႔မွာေတာ့ တူတူးတို႔အေဖက အေမရိကန္ကို သြားေတာ့မည္ဟု သိရေသာ အခါ “နင္တို႔ကိုေရာ ေခၚသြားမွာလား” ဟု ကမန္းကတန္း ေမးမိသည္။ “ငါတို႔ ၃ေယာက္စလံုးကို ေခၚသြားမွာ… ငါတို႔ ႀကီးလာေတာ့ ေရႊတိဂံုဘုရားကို တိုးရစ္အျဖစ္လာမွာေပါ့ဟာ အဲ့ဒီအခါက်ရင္ နင္တို႔နဲ႔ ျပန္ေတြ႔…” ဟု တူတူးလား၊ ငန္ငန္းလား (မေသခ်ာေတာ့) က ေျပာခဲ့ပါသည္…ေျပာခဲ့ပါသည္…။

*****
မ်က္ေစာင္းထိုးအိမ္က FRC သူငယ္ခ်င္းမိသားစု အေၾကာင္း ဆက္ရန္

အေျခခံ ဗုဒၶဘာသာသင္တန္း - ဆရာေတာ္ဦးသီလာနႏၵာဘိ၀ံသ

ဆရာေတာ္ဦးသီလာနႏၵာဘိ၀ံသ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ပို႔ခ်ခဲ့တဲ့ “အေျခခံ ဗုဒၶဘာသာသင္တန္း” ကို http://www.burmeseclassic.com/tayar_section.php မွာ တင္ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဓမၼဒါနအျဖစ္ ထပ္ဆင့္ျပန္လည္ မွ်ေ၀ပါတယ္။

သင္တန္းမိတ္ဆက္
ရတနာသံုးပါး
ဘုရားရတနာ
တရားရတနာ
သံဃာရတနာ
သစၥာေလးပါး
မဂၢင္ရွစ္ပါး
ကံႏွင့္ ကံ၏အက်ိဳး
ဘ၀ေဟာင္း ဘ၀သစ္
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္
ကန္ေတာ့ပံုႏွင့္ ငါးပါးသီလ
၈-ပါး, ၉-ပါး, ၁၀-ပါးသီလ
ဘုရားအေနကဇာတင္ျခင္း
ပရိတ္ႀကီးအေၾကာင္း

“The Road Less Travelled” ႏွင့္ ခ်စ္တတ္ၿပီ

“အခ်စ္သည္ ရယူျခင္းမဟုတ္သလို၊ ေပးဆပ္ျခင္းလည္း မဟုတ္။ ျမင့္ျမတ္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။”

မသီတာက “ခ်စ္တတ္ၿပီ” ဟု ဆိုလာေတာ့ … ခ်စ္တတ္ေအာင္ အခ်စ္ကို ဋီကာဖြင့္ျပသည့္ စာအုပ္တစ္အုပ္ကို ေျပးသတိရမိသည္။ စာအုပ္အမည္က “The Road Less Travelled” ျဖစ္သည္။

“The will to extend one’s self for the purpose of nurturing one’s own or another’s spiritual growth.”

အခ်စ္ဟူသည္ “မိမိကိုမိမိ ျဖစ္ေစ, တစ္ပါးသူတစ္ဦးကိုျဖစ္ေစ စိတ္ဓာတ္ ရင့္က်က္ ျမင့္မားလာေစရန္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မည္ဟူေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ မိမိ၏ စိတ္ႏွလံုးအား ဆန္႔ထုတ္သည့္ စိတ္ေစတနာ” ဟု အဓိပၸါယ္ဖြင့္ျပသည္။

“အသြားနည္းေသာ လမ္း” ဟူသည့္ စာအုပ္နာမည္ႏွင့္ လိုက္ေအာင္ပင္ စာေရးသူ M. Scott Peck ဖြင့္ျပေသာ အခ်စ္၏အဓိပၸါယ္က ေတြ႔ဖူးေနၾက အဓိပၸါယ္မ်ားႏွင့္ မတူ။ စိတ္ေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားကို အေျခခံ၍ ဖြင့္ဆိုထားျခင္းျဖစ္သည္။

အခ်စ္သည္ စိတ္ဓာတ္ ရင့္က်က္ျမင့္မားလာေစရန္ဟူေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရမည္။ မိဘတို႔သည္ မိမိသားသမီး ေကာင္းစားေရးအတြက္ တစ္နယ္တစ္ေက်းသို႔ ေက်ာင္းထားေပးရသည္လည္း ရွိသည္။ သားသမီးကို မခြဲႏိုင္၍ ေက်ာင္းမလႊတ္ျခင္းသည္ အခ်စ္ ဟုတ္ပါ၏ေလာ…။ Peck က မဟုတ္ဟု ေျဖမည္။ “မင္းမရွိရင္ အသက္မရွင္ခ်င္ဘူး” ဟူေသာ အခ်စ္မ်ိဳးကို စာေရးသူက အခ်စ္ဟု မသတ္မွတ္၊ “Passive dependent personality disorder” စိတ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးဟု သတ္မွတ္သည္။ အခ်စ္မဟုတ္ယံုသာမက Anti-love ဟုသတ္မွတ္သည္။ အခ်စ္သည္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ပါရသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အခ်စ္သည္ စိုက္ထုတ္မႈ ကင္းမဲ့ေသာ မေတာ္တဆကိစၥတစ္ခု မဟုတ္။ ရင္ခုန္ျခင္း၊ ခ်ိဳၿမိန္ျခင္း၊ တသလြမ္းေမာျခင္း၊ စူးရွေႂကြကြဲျခင္းမ်ားသည္ အခ်စ္မဟုတ္။ မေတာ္တဆ ခလုပ္တိုက္လဲသလို ခ်စ္မိ၊ ႀကိဳက္မိသြားျခင္းမ်ိဳး “Falling in love” သည္ အခ်စ္မဟုတ္ဟု ဆိုသည္။ ထိုအခ်စ္မ်ားသည္ ကာမဂုဏ္စိတ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနၿပီး၊ တာရွည္ခံေသာ အခ်စ္မ်ိဳးမဟုတ္။

စိတ္ပညာအရ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ားသည္ မိမိႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ကို ခြဲျခားမသိႏိုင္ေသး။ ကိုယ္ ငိုလွ်င္ တေလာကလံုး ငိုသည္။ ကိုယ္ဆာလွ်င္ ေလာကႀကီး ဆာသည္။ အတၱႏွင့္ ေလာကဟူေသာ စည္းေဘာင္မရွိေသး။ လအတန္ၾကာမွ မိမိသည္ ပတ္၀န္းက်င္ေလာကႀကီးႏွင့္ သီးျခားျဖစ္ေနသည္ကို ရိပ္မိလာသည္။ ကိုယ္ ဆာေနေသာ္လည္း မိခင္ကႏ႔ိုခ်ိဳတိုက္ခ်င္မွ တိုက္မည္။ ကိုယ္ ကစားခ်င္ေသာ္လည္း မိခင္က ေခ်ာ့ျမဴခ်င္မွ ေခ်ာ့ျမဴေပလိမ့္မည္။ အ႐ြယ္ေရာက္လာသည္ႏွင့္အမွ် အတၱဥခြံက အရည္ထူလာသည္။ အတၱေဘာင္ (ego boundary) အတြင္း ပုန္းေအာင္းရင္း၊ အထီးက်န္ေ၀ဒနာကို ခံစားလာရသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ငယ္စဥ္ဘ၀တြင္ ေတြ႕ႀကံဳရသည့္ နာက်ဥ္းဖြယ္ ခံစားခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ေလာကႀကီးအေပၚ သံသယစိတ္မ်ားျဖင့္ စိုး႐ြံ႕၍ပင္ ေနတတ္သည္။ ခ်စ္ႀကိဳက္မိျခင္းက ထိုအထီးက်န္ေ၀ဒနာကို ေခတၱေျဖေဖ်ာက္ေပးသည္။ မိမိ၏ စိတ္ႏွလံုးအား ခ်စ္သူအေပၚ အပ္ႏွင္းလိုက္ျခင္းက၊ မိမိ၏ အတၱဥခြံေလးအား ေဖာက္ခြဲလိုက္သလိုျဖစ္ကာ သာယာမႈကိုေပးသည္။ သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္ အတၱေဘာင္ကို ခ်ိဳးေဖာက္လိုက္ျခင္း မဟုတ္။ ခ်ဲ႕ထြင္လိုက္ျခင္းလည္းမဟုတ္။ ထို႔ေၾကာင့္ “ခ်စ္ႀကိဳက္မိ” သြားျခင္းမ်ိဳးက ယာယီခဏသာခံ၍ ေဖာက္ျပန္ ေျပာင္းလဲတတ္သည္။ သို႔ေသာ္ ခ်စ္ႀကိဳက္မိျခင္းကို အစျပဳကာ အခ်စ္စစ္ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးသြားႏိုင္သည္။

ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္းသည္ ပန္းပ်ိဳးသူတစ္ဦးကဲ့သို႔ ျမတ္ႏိုးႏွစ္သက္မႈရွိသည္။ ပန္းခ်စ္သူသည္ ပန္းပင္တို႔ကို ပစ္မထား။ ေရေလာင္း၊ ေပါင္းသင္၊ ေျမၾသဇာထည့္တတ္ရသည္။ မိမိခ်စ္ခင္ေသာ သူ/အရာ၀တၳဳေပၚတြင္ မိမိ၏ စိတ္၀င္စားမႈ၊ စိတ္ခံစားမႈတို႔ကို ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသည္။ တာ၀န္ယူရသည္။ ဤျဖစ္စဥ္ကို စိတ္ပညာက Cathexis ဟုေခၚသည္။ Cathexis သည္လည္း မိမိ၏ အတၱဥခြံကို ခ်ဲ႕ထြင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤမွ်ႏွင့္ေတာ့ အခ်စ္စစ္မဟုတ္ေသးဟု Peck ကဆိုသည္။ မိခင္သည္ ရင္ေသြးငယ္ကို ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေႂကြး၊ ယုယပိုက္ေထြးကာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း မိမိ၏ ရင္ေသြးႀကီးျပင္းလာ၍ မိမိအား မနာခံေတာ့ေသာအခါ အခ်စ္ကုန္ခမ္း သြားတတ္ေသးသည္။ စိတ္နာက်ည္းသြား တတ္ေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Cathexis သက္သက္သည္လည္း အခ်စ္စစ္ မဟုတ္ေသး။ မိမိျပဳသမွ် နာခံမည့္ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ေလးမ်ားအား ခ်စ္ေသာ အခ်စ္မ်ိဳးသာျဖစ္သည္ဟု Peck ကဆိုသည္။

ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈဆိုေသာ္လည္း ခံစားမႈ (emotion) ကို ဗဟိုျပဳေသာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈမ်ိဳးမဟုတ္။ မိမိကိုယ္တိုင္ႏွင့္ မိမိခ်စ္သူတို႔၏ စိတ္ဓာတ္ အရည္အေသြး ျမင့္မားလာေစရန္ အသိပညာျဖင့္ ထိန္းကြပ္မႈပါသည့္ ေစ့ေဆာ္မႈ (volition) ေစတနာကို အခ်စ္ဟုသတ္မွတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူ၏အဓိပၸါယ္အဖြင့္တြင္ အလိုဆႏၵ (desire) ဟုမသံုးပဲ ေစတနာ (will) သံုးသည္။ “ေရကူးခ်င္တယ္” ႏွင့္ “ေရကူးမယ္” ဟူေသာစကားရပ္ႏွစ္ခုတြင္ အလိုဆႏၵႏွင့္ ေစတနာတို႔၏ ခြန္အားကြာျခားပံုကို သိႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အခ်စ္သည္ စြန္႔စား၀ံ့ေသာ သတၱိခြန္အား ပါသည္။ အခ်စ္သည္ ေပးဆပ္ျခင္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ေပးဆပ္၀ံ့သည္။ အနစ္နာ ခံ၀ံ့သည္။ အဆံုးအ႐ံႈးခံ၀ံ့သည္။ မိမိအလိုအတိုင္းမျဖစ္၍ အခ်စ္သည္ ကုန္ခမ္းမသြား။ သတိပညာျဖင့္ ရင္ဆိုင္ႏိုင္သည္။ အခ်စ္စစ္သည္ မိမိ၏ စိတ္ႏွလံုးအား ျဖန္႔ထုတ္ထားသည့္ စိတ္ျဖစ္သည္။ ျမင့့္ျမတ္ျခင္းျဖစ္သည္။

Peck သံုးသြားေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားႏွင့္ ဖြင့္ဆိုသြားေသာ အခ်စ္၏ အဓိပၸါယ္သည္ နားလည္ရ ခက္ေလာက္ေအာင္ နက္႐ိႈင္းသည္ ဆိုရေသာ္လည္း၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အေနျဖင့္ ေမတၱာတရားကို ပံုေဖာ္ထားေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္သည္။ ( ေမတၱာႏွလံုးကိုယ္စီသံုး)

ဧရာ(မႏၲေလး)

ခ်စ္တတ္ၿပီ ပို႔စ္အတြက္
sonata-cantata said...
ကြန္မန္႔ျဖင့္ ျဖည့္စြက္ေပးၾကတဲ့ ဘေလာ့မိတ္ေဆြ အားလံုးနဲ႔ ဖတ္သြားၾကတဲ့သူ အားလံုးကို ေက်းဇူးပါ...
၀န္ခံခ်င္တာကေတာ့ "ခ်စ္တတ္ၿပီ" ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေလး စိတ္ကူးနဲ႔ တင္လိုက္ပါတယ္...တကယ္ ခ်စ္တတ္ၿပီလား ဆိုတာကေတာ့...
စာေတြ ဆက္ေရးခ်င္ပါေသးတယ္။

October 2, 2009 10:30 AM
မသီတာ

ခ်စ္တတ္ၿပီ

အတိတ္က အခ်စ္

သဘာ၀အတိုင္း ဖာသိဖာသာ ႀကီးျပင္းလာရင္း အခ်စ္သည္ ေဖာက္ျပန္တတ္သည္ဟု သိလိုက္ရေသာ အခ်ိန္၌ ႏွလံုးသားေလးက အလြန္ေသးငယ္လြန္း ေနခဲ့ေသးသလို ဦးေႏွာက္ကလည္း အရည္တည္ေလးမွ်သာ ရွိေသးသည္။

ဒီလိုနဲ႕ အခ်စ္ဆိုတာ ႀကီးစြာေသာ သတိ၊ လံုေလာက္ေသာ ပညာတို႔ျဖင့္ ရင္ဆိုင္ကိုင္တြယ္ရမည့္ အရာအျဖစ္သို႔ အလိုအေလ်ာက္ ေရာက္ရွိသြားေတာ့သည္။

အခ်စ္ကို ယံုၾကည္မႈနည္းပါးစြာ ျဖတ္သန္းခဲ့ေသာ အခ်ိန္ကာလမ်ားတြင္ အခ်စ္သည္ တကိုယ္ေကာင္းဆန္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု နားလည္ေစခဲ့ျပန္သည္။

အခ်စ္ဟာ ကံေကာင္းျခင္းလက္ေဆာင္ဟု ထင္ေယာင္ထင္မွား ျပဳမိခ်ိန္သည္ ကံဆိုးမိုးေမွာင္က်ေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ အခ်စ္ဆိုတာ ေသြးသားတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္လို႔ ေသးႏုတ္သိမ္ငယ္စြာ ေတြးေတာမိခဲ့သည္လည္း ရွိသည္။

အခ်စ္သည္ ဟိုနားဒီနား အတူသြားေလာက္သာ ျဖစ္သည္ဟု ယူဆသူမ်ားလည္း ကိုယ့္ေဘးနားက ျဖတ္ေလွ်ာက္သြားၾကသည္။

အခ်စ္ကို တန္းတန္းဆြဲ လိုက္မရွာခဲ့သလို သူ႔ဖာသာေရာက္လာလိမ့္မည္ဟုလည္း ေမွ်ာ္လင့္မေနခဲ့ပါ။

*****

ႏွလံုးသားကို တို႔ထိလိုက္တဲ့ အခ်စ္ကို ဦးေႏွာက္က ဒါအခ်စ္ပဲ လို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တယ္။ ႏွလံုးသားနဲ႔ ဦးေႏွာက္ ၿပိဳင္တူ ထပ္ကာ ထပ္ကာ ျမည္တမ္းၾကၿပီးေနာက္မွာေတာ့ အခ်စ္ေတြက တကိုယ္လံုး ပ်ံ႕ႏွံသြားေတာ့တယ္။

အခ်စ္တခုကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရခဲ့ၿပီလို႔ ေႂကြးေၾကာ္ရေအာင္ အခ်စ္က တခု၊ ႏွစ္ခု၊ ေရတြက္လို႔ရတဲ့အရာမဟုတ္။
ဟယ္ အခ်စ္ဆိုတာ တကယ္ရွိတယ္လို႔ အလန္႔တၾကား ထေအာ္ရေအာင္လည္း အခ်စ္ကို အားနာဖို႔ေကာင္းလွပါသည္။

*****
အျခား အရာမ်ားလိုပင္ အခ်စ္တခုျဖစ္ဖို႔ အေၾကာင္းတရားမ်ားစြာတို႔ ေပါင္းဆံုဖို႔လိုပါသည္။ ဆန္႔က်င္ဘက္တို႔သာ ေပါင္းစံုျခင္း မဟုတ္။ အခ်ိန္တန္ အရြယ္ေရာက္၍ လူမႈဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္၌ လူသားႏွစ္ဦး ေပါင္းသင္းေနထိုင္ၾကျခင္း၌္ အခိ်ဳ႕အတြက္ အခ်စ္သည္အေရးပါေသာ က႑မွ ပါ၀င္ခဲ့သလို၊ အခ်ိဳ႕ကလည္း ဦးေႏွာက္၏ ေစခိုင္းမႈေၾကာင့္ဟု ဆိုၾကေလသည္။ အခိ်ဳ႕လည္း ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္ တခုကို ျဖတ္သန္းသြားျခင္းမွ်သာ။

အနည္းဆံုးေတာ့ အနီးဆံုးလူသားမ်ားၾကား အခ်စ္သည္လိုအပ္ပါသည္။ အခ်စ္ကို တန္ဖိုးထားၾကလွ်င္ ထိုအခ်စ္ကို ရွင္သန္ေအာင္ ၾကီးထြားေအာင္ ျပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ၾကရန္ တာ၀န္ရွိပါသည္။ သစၥာကို မ႑ိဳင္ျပဳရပါသည္။ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔ျခင္း၊ အနစ္နာခံျခင္းတို႔သည္ အခ်စ္၏ ျပယုဂ္တို႔ ျဖစ္လာၾကသည္။ လူတဦး၏ စာရိတၱ၊ ၀ါရိတၱတို႔ကို အခ်စ္ျဖင့္ တည့္မတ္ႏိုင္သည္။ အခ်စ္သည္ စြမ္းအားရွိေသာ တန္ခိုးသတၱိ ျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ ဘ၀ကို ဂုဏ္သိကၡာတို႔ျဖင့္ မြမ္းမံမည္ ဆိုပါက အခ်စ္သည္ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ အလိုက္ဖက္ဆံုးေသာ ဆုတံဆိပ္ဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။

အခ်စ္သည္ ရယူျခင္းမဟုတ္သလို၊ ေပးဆပ္ျခင္းလည္း မဟုတ္။ ျမင့္ျမတ္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၃)

ခုန္ေပါက္ဆင္းလာတဲ့ မိုးေရစက္ေပါက္ေလးေတြက ေလာကႀကီးအေၾကာင္း သိခ်င္လို႔တဲ့ေလ မိခင္ရင္ခြင္ကို စြန္႔ခြာသြားခဲ့ၾကၿပီး ဘ၀အဖံုဖံု က်င္လည္လို႔ အေမာအပန္းေတြနဲ႔ အေမ့ရင္ခြင္ဆီ တပတ္ျပန္ ေျပး၀င္ခိုလံႈလာၾကသလို…။ ေျမႀကီးေမေမ ျဖစ္ေစ၊ ပင္လယ္ေမေမ ျဖစ္ေစ … အိမ္အျပန္ သားကို ေန႔ညမေရြး ရင္ခြင္ဖြင့္လို႔ ႀကိဳဆိုစၿမဲေလ…။

သားနဲ႔အတူပါလာတဲ့ လက္ေဆာင္… အက္ဆစ္ေတြတဲ့… တတ္ႏိုင္သေလာက္ ရတတ္သမွ် အခ်ိန္ေလးမွာ အေမ ျပဳျပင္ယူမွာ…။ ေအာ္… သားရယ္ မင္းေလး ပင္ပန္းလြန္းလွသကြယ္…။ မိုးသီး ဘ၀မွာ က်စ္က်စ္ပါေအာင္ ဆုပ္ခဲ့ရတဲ့ လက္သီးေတြကို ျပန္သတိရေနေလသလား…။ လက္ေခ်ာင္းေတြကို ေကြးခ်ည္ ဆန္႔ခ်ည္ လုပ္ၾကည့္ေနတာ အေမ ျမင္သေပါ့။

မေန႔က ျပန္လာတဲ့ သမီးကေတာ့ အေငြ႔ဘ၀တုန္းက သြက္သြက္ႀကီး လြတ္လပ္ေပ်ာ္ျမဴးခဲ့သေလာက္၊ ေငြ႔ရည္ဖြဲ႔ရတဲ့ဘ၀မွာေတာ့ ရင္တခုလံုးေျဗာင္းဆန္ မေထြးႏိုင္ မအန္ႏိုင္ျဖစ္ရပံုေတြကို ျပန္ေျပာင္းတသ ေျပာေနခဲ့ေသး…။ အေမကေတာ့ သမီးေျပာသမွ် ေအးေပါ့ သမီးရယ္…။ ဒီလိုေပ့ါ သမီးရယ္လို႔ စကားေထာက္ခံရင္း…။ ႏွင္းေငြ႔ လက္က်န္အျဖစ္ ရင္ခုန္ခဲ့တာကိုေတာ့ သမီး ထည့္ေျပာမသြားတာကို အေမ နားလည္စြာ က်ိတ္ၿပံဳးရင္း…။

မင္းေလးတို႔ ၾကာၾကာမေနႏိုင္တာ အေမ သိသေပါ့။ ေရာက္သခိုက္အခ်ိန္ေလးမွာ အေမခ်က္ျပဳတ္ေကၽြးတဲ့ ကုန္းစာ၊ ေရစာေတြ လိုသလို စားသံုးလို႔၊ အေမဆီက အားသစ္ေတြ ထပ္ေလာင္းလို႔ ဘ၀ခရီးကို ဆက္ၾကဖို႔ ျပင္ဆင္ၾကေပဦးေတာ့။

အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၂)
အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၁)

အိမ္အျပန္ လက္ေဆာင္

ကိုယ္ျပန္လာၿပီ
ကိုယ္ေရးေသာ ဘေလာ့ဆီ

တနယ္လြန္ ရြာတေက်း

လုပ္အားေပးဖို႔ သြားခဲ့တယ္…
အပန္းေျပခရီး တခု ေရာက္ခဲ့တယ္။

ေရွ႕တန္းတိုက္ပြဲတခု ထြက္ခဲ့တယ္…
ေလ့က်င့္ေရးစခန္းတခု ေရာက္ခဲ့တယ္။

အိမ္အျပန္ လက္ေဆာင္ေလးေတြ ပါလာတယ္…
စြမ္းရည္ သတၱိ သေဘာ တဲ့ကြယ္။

ေ၀မွ်လို႔ျဖင့္ ေပးပါတယ္…
ထပ္တူထပ္မွ် ရေစရြယ္။ ။

(Mahamuni Buddhist Society က ႀကီးမွဴးက်င္းပတဲ့ ကမၼ႒ာနာစရိယ ေျမာက္ဦးဆရာေတာ္၏ ၇-ရက္တရားစခန္းပြဲမွာ ေ၀ယ်ာ၀စၥကုသိုလ္ယူဖို႔ သြားခဲ့တာပါ။)

~

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုကို ေစာင့္ေနခဲ့တာဆိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ကိုယ္ေစာင့္ေနမိတာ အခိ်န္ျဖစ္ေနလို႔ပါ...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုကို မၾကာခဏ ၾကည့္ျဖစ္ေနခဲ့တယ္ဆိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ကိုယ္ေတြ႔ေတြ႔ေနတာ ကိန္းဂဏန္းေတြမို႔ပါ...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုကို ေပ်ာက္ဆံုးသြားမွာ စိုးရိမ္ေနတယ္ဆိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ကိုယ္ဆံုး႐ံႈးေနတာ ႏုပ်ိဳျခင္းေတြ...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုအတြက္ ေနာင္တရေနတယ္ဆိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ရႊင္ပ်တဲ့ ဟဒယနဲ႔ ေမြးဖြားမလာျခင္း(သို႔) ရင္းႏွီးမေနျခင္း...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုေသာ အေသြးအေမြးရွိမယ္ဆိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ရာသီလိုက္ၿပီး အေရာင္ေျပာင္းတတ္တာ...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုကို မွီခိုအားထားရေတာ့မယ္ဆိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
အခ်ိန္မွန္မွန္ ေဆးမေသာက္တတ္တာ...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုအတြက္ စြန္႔လႊတ္စြန္႔စားဖို႔လိုရင္
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ထုတ္သံုးတဲ့ ဓား.. ၾကားဖူးၾကရဲ႕လား ယိမ္းႏြဲ႔ပါး တဲ့...

အေကာင္းနဲ႔ အဆိုး တစံုတခုကိုေရြးရမွာ…
၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက
ကိုယ္ဟာ အေဆြးအေျမ့ေတြနဲ႔သာ အသားက်ၿပီးေနတတ္တာ...

ကိုယ္ဟာ တစံုတခုကို အေဖာ္ျပဳၿပီး ေနမိတယ္ဆိုရင္
၀မ္းသာစရာေကာင္းတာက
(ဘေလာ့ဂင္း) ေနတတ္တာ…

မသီတာ တပတ္(သို႔) ႏွစ္ပတ္ေလာက္ ေပ်ာက္မယ္ ခြင့္ျပဳေနာ္...

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒႏွင့္ အယူ၀ါဒကြန္ရက္

“ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒ” ဆိုတာကို အင္တာနက္ေပၚမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ေလာက္က ေတြ႔ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဖတ္ၿပီး ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ခ်က္တစ္ခုေရးဖို႔ စဥ္းစားမိခဲ့ေပမယ့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ မေရးျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ကိုယ္ေလးစားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ကို, ကိုယ္ႏွစ္သက္တဲ့ အယူအဆကို အျပစ္တင္ ေ၀ဖန္႐ႈတ္ခ်ရင္ မေက်မခ်မ္းျဖစ္တတ္ပါတယ္, ရန္ၿငိဳးဖြဲ႔တတ္ပါတယ္။ ကိုယ္ေလးစားတဲ့သူ, ကိုယ္ႏွစ္သက္တဲ့ အယူအဆကို ခ်ီးမြမ္းေျပာဆိုရင္လည္း ႏွစ္သက္ ၀မ္းေျမာက္တတ္ၾကပါတယ္။ အမ်က္ေဒါသထြက္ေနသူဟာ တစ္ဖက္က ေ၀ဖန္မႈရဲ့ ေကာင္းဆိုးမွားမွန္ကို မပိုင္းျခားႏိုင္သလို၊ အဆင္ျခင္မဲ့ ႏွစ္သက္ ၀မ္းေျမာက္ၿပီး မာန္တက္ေနတာလည္း မေကာင္းပါဘူး။ (ဒီဃနိကာယ္၊ သီလကၡႏၶ၀ဂ္၊ ျဗဟၼဇာလသုတ္)။

အေသးစိတ္အခ်ိန္ေပး မဖတ္ႏိုင္ (မဖတ္လို) ေပမယ့္ အနည္းဆံုး ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒဟာ ဘယ္လို၀ါဒမ်ိဳးလဲလို႔ အဓိပၸါယ္ေပၚယံု သယံ၀သီရဲ့ site http://sayamvasi.googlepages.com/toe-bookspage မွာတင္ထားတဲ့ စာအခ်ိဳ႕ကို ဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒဟာ နိကာယ္ငါးရပ္က ေဒသနာေတြနဲ႔ ဘယ္လို ကြဲျပားျခားနားေနသလဲဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြ၊ အနက္အဓိပၸါယ္ ေကာက္ယူမႈ ကြဲလြဲခ်က္ေတြကိုပဲ ဦးစားေပး ဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒုတိယအေနနဲ႔ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒီေတြက ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုယူဆရသလဲ, ဘယ္အယူအဆေတြရဲ့ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရွိလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းဇစ္ျမစ္နဲ႔ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြကို ရွာၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ သိသာထင္ရွားၿပီး အေရးပါတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့
၁။ နတ္, ျဗဟၼာ, ငရဲ, ၿပိတၱာစတဲ့ ပရေလာကကို လက္မခံပါ။
၂။ ေရွးဘ၀, ေနာက္ဘ၀ကို လက္မခံပါ။
၃။ ပစၥဳပၸန္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀မွ ကိုယ္ႏႈတ္ႏွလံုးလႈပ္ရွားမႈကိုသာ ကံအျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။
၄။ ဒီမွာလည္း လူ-လူခ်င္းဆက္ဆံေရးမွ ကိုယ္ႏႈတ္ႏွလံုးလႈပ္ရွားမႈကိုသာ ကံအျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တိရစၧာန္သတ္တာဟာ ပါဏာတိပါတ မဟုတ္၊ အစိုးရပစၥည္းခိုးတာဟာ အဒိႏၷာဒါနကံ မေျမာက္ စသျဖင့္ ယူဆပါတယ္။
၅။ ကံ၏ အက်ိဳး၀ိပါတ္ဆိုတာဟာ ကံကို ျပဳစဥ္က ကိုယ္စိတ္တို႔အတိုင္း ထပ္မံျဖစ္ပြားေနျခင္းလို႔ ယူဆပါတယ္။
၆။ ႐ူပ, အ႐ူပဆိုတဲ့ စ်ာန္တရားေတြကို အတၱကိလမထာႏုေယာဂ အစြန္းဟုသတ္မွတ္ထားပါတယ္။
၇။ ႐ုပ္နမ္တို႔၏ ျဖစ္ပ်က္ကို ႐ႈပြားျခင္းသည္ တရားမဟုတ္။ ကိုယ္ႏႈတ္စိတ္ အမွားမျဖစ္ေအာင္ ေနျခင္းကသာ တရားျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။
၈။ သံသရာအတြင္းမွာ လူ-သတၱ၀ါတို႔ လည္ၾကျခင္းမဟုတ္ပဲ လူ-သတၱ၀ါအတြင္းမွာ သံသရာတို႔ လည္ၾကျခင္း ျဖစ္တယ္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ဟာ သံုးဘ၀လည္တာမဟုတ္။ ဒီဘ၀အတြင္းမွာ လည္တာသာ ျဖစ္တယ္။
၉။ ငါက အနတၱမဟုတ္ဘူး၊ ငါတို႔ ထင္ထားတဲ့ (လူဟု ထင္ထားသည့္) ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာေတြကိုသာ အနတၱလို႔ေဟာတာ။ သကၠာယဒိ႒ိေပ်ာက္သြားရင္ ငါသက္သက္ (လူသက္သက္, အတၱသက္သက္)ပဲ က်န္တယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။

အျခားေသာ ကြဲျပားျခားနားမႈေတြ အမ်ားအျပားရွိေသးေပမယ့္ ဒီအခ်က္ေတြေလာက္နဲ႔ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ ေကာက္ေၾကာင္း ေပၚေလာက္ပါတယ္။ (ေထရ၀ါဒ ရဟန္းေတာ္မ်ားနဲ႔ ကမၼ႒ာန္းရိပ္သာမ်ားအေပၚ စြတ္စြဲေ၀ဖန္ထားမႈေတြရွိေပမယ့္ အေျခအျမစ္သိပ္မရွိပဲ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆန္ဆန္သာျဖစ္လို႔ အက်ိဳးမမ်ားတဲ့အတြက္ ျပန္လည္မေဖာ္ျပေတာ့ပါဘူး။ အယူ၀ါဒ သက္သက္အေပၚမွာပဲ သံုးသပ္ျပလိုပါတယ္။)

သိပၸံထြန္းကားလာတဲ့ ဒီေန႔ေခတ္မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအၾကား ကာလာမသုတ္လို ေဒသနာမ်ိဳးေတြ ေရပန္းစားလာပါတယ္။ ေရွး႐ိုးစဥ္လာ ယံုၾကည္မႈေတြကို စိန္ေခၚခ်င္ လာၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္တိုင္းစာေပနဲ႔ ထိေတြ႔ခြင့္ရသူေတြက ဘာသာတရားကို သိပၸံပညာဆိုတဲ့ ေပတံနဲ႔ တိုင္းထြာ ၾကည့္ခ်င္လာၾကပါတယ္။ ဥေရာပမွာ ဘုရားေက်ာင္းေတြနဲ႔ ထာရ၀ဘုရားသခင္ရဲ့ ေလာင္းရိပ္ေအာက္က လူသားတန္ဖိုးကို ဆြဲထုတ္ၿပီး လူသား၀ါဒကို ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီလို လႈပ္႐ွားမႈမ်ိဳးေတြကို အတုယူခ်င္ လာၾကပါတယ္။ ရွင္ဥကၠ႒ရဲ့ “လူေသလူျဖစ္၀ါဒ” ဟာ သိပၸံပညာက ျဒဗ္ထုတည္ၿမဲမႈနိယာမ, ဒါ၀င္ရဲ့ ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္သီအိုရီ, လူသား၀ါဒ စတာေတြကို ဗုဒၶ၀ါဒနဲ႔ ေပါင္းစပ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းရင္း သိပၸံနည္းလည္းမက်၊ ဗုဒၶ၀ါဒမွလည္း ေသြဖီသြား ပါတယ္။

ယခုပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒမွာလည္း “လူသား၀ါဒ”ကို ေရွ႕တန္းတင္လိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ေတြ႔ရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဗုဒၶ၀ါဒဟာ ဖန္ဆင္းရွင္ကို လက္ခံတဲ့၀ါဒမ်ိဳး မဟုတ္တဲ့အျပင္ ရခဲလွတဲ့ လူသားရဲ့ ဘ၀တန္ဖိုးကို အလြန္ အေလးထားတဲ့အတြက္ အထူးတလည္ လူသား၀ါဒကို ပြဲထုတ္ေနစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒမွာ လူကို လြန္လြန္က်ဳးက်ဳး ေနရာေပးထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ လူ-လူခ်င္း ဆက္ဆံရာမွာ ျပဳမူတဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြကသာ ကံအစစ္ျဖစ္တယ္။ လူမဟုတ္တဲ့ တိရစၧာန္သတ္ျခင္းဟာ ပါဏာတိပါတမဟုတ္ စသျဖင့္ ခံယူထားပါတယ္။

လူေသလူျဖစ္၀ါဒလို သိပၸံပညာက သေဘာတရားေတြကို ယူသံုးမထားေပမယ့္ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒတစ္ခုလံုးဟာ Common Sense ဆိုတဲ့ သေဘာတရားကို အေျခခံထားတာေတြ႔ ရပါတယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒက “မည္သည့္ဘာသာ၀ါဒ, ဒႆနကမွ မွီခို ကူးခ် ယူေဆာင္ ထုတ္ႏႈတ္ထားျခင္းမဟုတ္တဲ့ ကိုယ္တိုင္ သိျမင္ခ်က္မ်ား” လို႔ ေၾကညာၿပီး၊ “သာမညသေဘာတရားက်မ္း” ကို အက်ယ္တ၀င့္ ေရးသားထားပါတယ္။ ဒႆနဆန္ဆန္ ေ၀ါဟာရအသံုးအႏႈန္းေတြ သံုးၿပီး စာမ်က္ႏွာ ၁၀၀ ေက်ာ္ ေရးသြားေပမယ့္ အာ႐ံုခံအဂၤါငါးပါးႏွင့္ ကိုယ္တိုင္သိေသာ သာမညအသိဆိုတဲ့ Common Sense ပါပဲ။ Common Sense ကိုသာ ဦးစားေပးတဲ့ ၀ါဒကို ဒႆနေလာကမွာ Naïve Realism လို႔ေခၚပါတယ္။ အထူးအဆန္း မဟုတ္ပါဘူး။ ျမက္ဟာ စိမ္းတယ္, ေက်ာက္ခဲဟာ မာတယ္, ႏွင္းဟာ ေအးတယ္စတဲ့ ခပ္႐ိုး႐ိုးျမင္တဲ့ လူၿပိန္းအျမင္မ်ိဳးကို ဆိုတာပါ။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ၾကည့္ရင္ ဒီလို ခပ္႐ိုး႐ိုး ျမင္ျခင္းဟာ မလြဲႏိုင္တဲ့ ပစၥကၡျဖစ္တယ္, ဒိ႒ဓမၼအျမင္ ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆရေပမယ့္ Quantum Mechanics ေပၚလာတဲ့ ဒီေန႔ေခတ္မွာ သာမာန္ ပၪၥာ႐ံုသိဟာ ပကတိအရွိတရားနဲ႔ အလွမ္းကြာသြားၿပီလို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက လက္ခံၾကပါတယ္။ ဒီ၀ါဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Bertrand Russell က “Naive realism က ႐ူပေဗဒကို ဦးေဆာင္တယ္။ ႐ူပေဗဒက Naive realism မွားေၾကာင္း ျပခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ Naive realism က မွားပါတယ္” လို႔ An Inquiry Into Meaning and Truth ဆိုတဲ့ စာအုပ္မွာ ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ သိပၸံပညာဟာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ေတြးေခၚမႈမပါပဲ အာ႐ံုသိသက္သက္နဲ႔ေတာ့ ေရွ႕ဆက္ မတုိးႏိုင္ပါဘူး။ ျမတ္စြာဘုရားဟာ ဒီ Common Sense ေပၚအေျခခံၿပီး ေဟာၾကားထားတဲ့ (ဥပမာ ကာလာမသုတ္, အပဏၰကသုတ္တို႔လို) သုတၱန္ေတြ အမ်ားအျပားရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုသုတၱန္အမ်ားစုဟာ အဆင့္ျမင့္တဲ့ သစၥာေလးပါးတရားေတြကို လက္ခံႏိုင္စြမ္းမရွိေသးတဲ့ (ေတြေ၀ေနေသးတဲ့) သူေတြကို ေဟာၾကားခဲ့တာ မ်ားပါတယ္။ ဒီသုတၱန္ေတြမွာလည္း တမလြန္ဘ၀ကို လက္ခံျခင္းဟာ အက်ိဳးမယုတ္ေၾကာင္းကို ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အာ႐ံုခံအဂၤါငါးပါးျဖင့္ သိျမင္တဲ့ သာမာန္အသိထက္ မေနာ၀ိညာဏ္ျဖင့္သိတဲ့ အသိမ်ိဳးကိုပဲ ဗုဒၶဘာသာက ဦးစားေပး ပါတယ္။ ပညာဟာ မေနာ၀ိညာဏ္ေပၚမွာ ျဖစ္ေပၚၿပီး ထိုးထြင္းသိျခင္း, ပိုင္းျခားသိျခင္း, ကိေလသာကို ပယ္သတ္ျခင္းစတဲ့ အက်ိဳးေတြရွိတယ္လို႔ ရွင္သာရိပုတၱရာမေထရ္ ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။ (မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ စူဠယမက၀ဂ္၊ မဟာေ၀ဒလႅသုတ္)

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒဟာ ဘာေၾကာင့္ Common Sense ကိုေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ပါ သလဲ။ ဗုဒၶက ဓမၼဟာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း၏ က်က္စားရာမဟုတ္ “အတကၠာ၀စာေရာ” လို႔ ေဟာၾကားခဲ့တာေၾကာင့္ တစ္ေၾကာင္း၊ သာမာန္အာ႐ံုသိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္တဲ့ ေရွ႕ဘ၀, ေနာက္ဘ၀, နတ္, ျဗဟၼာ, ငရဲ စတာေတြကို ျငင္းပယ္လိုတာေၾကာင့္ တစ္ေၾကာင္းလို႔ ယူဆရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပစၥဳပၸန္ကံဟာ “ထံုးပံုးထဲ လက္ႏိႈက္ရင္ ျဖဴၿပီး၊ ကတၱရာပံုးထဲ လက္ႏိႈက္ရင္ မဲသလို” ပစၥဳပၸန္မွာပဲ အက်ိဳးေပးတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ စင္စစ္ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒဟာ လူေသၿပီး လူမျဖစ္ေတာ့တာကလြဲရင္ လူေသလူျဖစ္၀ါဒရဲ့ ကံအယူအဆနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ တူပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အေနာက္တိုင္းသား အမ်ားစုဟာလည္း ဗုဒၶအဆံုးအမကို လက္ခံလိုၾကေပမယ့္ ဘ၀တစ္ဖန္ျဖစ္ျခင္းဆိုတဲ့ အယူအဆကို ျငင္းပယ္လိုၾကပါတယ္။ သို႔မွသာ Common Sense နဲ႔ကိုက္ညီၿပီး သဘာ၀က်တဲ့ ကမၼ၀ါဒျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ သဘာ၀လြန္ နတ္ျဗဟၼာေလာကေတြကို လက္မခံ, ေသလြန္ၿပီး ျပန္ျဖစ္ေသာဘ၀ကို လက္မခံတဲ့ ပစၥဳပၸန္ကံ၀ါဒမ်ိဳးဟာ ျဗဟၼဏ၀ါဒနဲ႔ ဂ်ိန္း၀ါဒတို႔ရဲ့ ကံ၀ါဒထက္ေတာ့ ပိုၿပီးသင့္ေတာ္ လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗုဒၶက ဘာသာအယူ၀ါဒအက်င့္ေတြကို ေ၀ဖန္ျပတဲ့အခါ ပရေလာကကို ျငင္းပယ္တဲ့၀ါဒေတြကို မျမတ္ေသာဘာသာတရား (အျဗဟၼစရိယ) တနည္းအားျဖင့္ မွားယြင္းတဲ့ ဘာသာတရား False Religion လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဒီအယူ၀ါဒမ်ိဳးကို စြဲၿမဲစြာ က်င့္သံုးခဲ့ရင္ မဂ္ဖိုလ္မရႏိုင္၊ ေသလြန္လွ်င္ မုခ် အပါယ္သို႔လားေစမည့္ နိယတမိစၧာဒိ႒ိ အျမင္ျဖစ္တယ္။ ျဗာဟၼဏ၀ါဒနဲ႔ နိဂ႑နာဋပုတၱရဲ့ ဂ်ိန္း၀ါဒေတြကိုေတာ့ သက္သာရာ မရေစႏိုင္တဲ့ ဘာသာတရား (အနႆာသိက ျဗဟၼစရိယ) Unsatisfactory Religion လို႔သာ ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္ (မဇၩိမနိကာယ္၊ မဇၩိမပဏၰာသ၊ သႏၵကသုတ္)။

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒဟာ Common Sense နဲ႔ “လူ” ေဇာင္းေပးလြန္းတဲ့အတြက္ ကမၼ႒ာန္းတရား အားထုတ္ျခင္းကို အပိုအလုပ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ စိတ္တည္ၿငိမ္ေအာင္ ခ်ဳပ္တည္းတဲ့ စ်ာန္တရားေတြကို အတၱကိလမထာႏုေယာဂလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ႐ုပ္နာမ္တို႔၏ ျဖစ္ပ်က္႐ႈပြားျခင္းဟာ တရား မဟုတ္ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။

ဒီေတာ့ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ လာရာလမ္းေၾကာင္းကို ျပန္ေကာက္ရရင္ သာမညအသိ (၀ါ) သာမာန္လူၿပိန္း အသိနဲ႔ လူကသာ ပဓာနက်တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို အေျခခံထားတဲ့ ဥေစၧဒ၀ါဒ, နိတၳိက၀ါဒ နိယတမိစၧာ အယူအဆသာ ျဖစ္ပါတယ္။ တမလြန္ဘ၀နဲ႔ သံသရာကို လက္မခံတဲ့အတြက္ ဗုဒၶအဆံုးအမသာသနာရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ျဖစ္တဲ့ သံသရာမွ ထြက္ေျမာက္ျခင္း ခ်မ္းသာ (၀ိမုတၱိသုခ) ကိုလည္း မရႏိုင္ပါ။ တမလြန္တြင္ အပါယ္ေဘးမွ လြန္ေျမာက္ေသာ ခ်မ္းသာ (သမၸရာယိကသုခ) ကိုလည္း မရႏိုင္ပါ။ အစိုးရပစၥည္း ခိုးယူျခင္းသည္ အဒိႏၷာဒါနာကံ မေျမာက္ စသျဖင့္ခံယူတဲ့အတြက္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀ ကိုယ္က်င့္သီလ စာရိတၱမ႑ိဳင္ကိုေတာင္ အေထာက္အကူ မျပဳႏုိင္ပါဘူး။ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ကဲ့ရဲ့႐ႈတ္ခ်မႈကိုလည္း မလြတ္ႏိုင္ပါဘူး။ သမာဓိနဲ႔ ၀ိပႆနာကိုလည္း ပစ္ပယ္ထားတဲ့အတြက္ ဗုဒၶ၀ါဒရဲ့ သီလ, သမာဓိ, ပညာဆိုတဲ့ သိကၡာသံုးရပ္လံုးနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနပါတယ္။

***** ******
ဗုဒၶ၀ါဒႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ အယူအဆမ်ားဟာ ဗုဒၶ၀ါဒနဲ႔ ကြဲျပားျခားနားေၾကာင္းကို အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ အခ်က္ (၉) ခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး (အ႒ကထာအဖြင့္မ်ား မပါပဲ) ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ မူရင္းနိကာယ္ငါးရပ္မွ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ျပပါမယ္။

ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယ ဒုဂၢတႎ ၀ိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။
ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတႎ သဂၢ ေလာကံ ဥပပႏၷာ။

နိကာယ္ငါးရပ္လံုးထဲက သုတၱန္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ “အၾကင္သူသည္ ကိုယ္ပ်က္စီး၍ ေသလြန္ေသာ္ အပါယ္ မေကာင္းေသာလားရာ (ဒုဂၢတိ) သို႔ က်ေရာက္၍ ငရဲ၌ ျဖစ္ရ၏”… “အၾကင္သူသည္ ကိုယ္ပ်က္စီး၍ ေသလြန္ေသာ္ ေကာင္းရာ (သုဂတိ) နတ္ေလာက၌ ျဖစ္ရ၏” ဆိုတဲ့ ၀ါက်မ်ား ေတြ႔ရပါတယ္။ “ကိုယ္ပ်က္စီး၍ ေသလြန္ၿပီးေနာက္ (ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ)” ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းအရ အပါယ္က်ျခင္း, နတ္ျဖစ္ျခင္းတို႔ဟာ ဒီမ်က္ေမွာက္လူ႕ဘ၀မွာပဲ ဆင္းရဲျခင္း, ခ်မ္းသာျခင္းေတြကို တင္စားေျပာေနဆိုျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါတယ္။

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒီတို႔ကိုးကားတဲ့ မဟာသီဟနာဒသုတ္မွာလည္း ဒီအသံုးအႏႈန္း ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီသုတ္ထဲမွာ ငရဲ (နိရယ), တိရစၧာန္, ၿပိတၱာ (ေပတၱိ၀ိသယ), လူ (မႏုႆ), နတ္ (ေဒ၀ါ) ဆိုတဲ့ ဂတိငါးမ်ိဳးကို ေဖာ္ျပထားၿပီး ဒီဂတိငါးမ်ိဳးဟာ ေသလြန္ၿပီးမွ ေရာက္ရတယ္ဆိုတာ အထင္အရွား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီလို လားရာဂတိေတြကို ေရာက္သြားၿပီး ဆင္းရဲခ်မ္းသာကို ခံစားေနရတာကို ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိျမင္ႏိုင္တဲ့ ဒိဗၺစကၡဳဉာဏ္ရွိေၾကာင္း ေဟာၾကားထားပါတယ္။ (မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ သီဟနာဒ၀ဂ္၊ မဟာသီဟနာဒသုတ္) ဒါေၾကာင့္ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ “သံုးဆယ့္တစ္ဘံုဆိုတာ ပစၥဳပၸန္လူ႔ဘ၀ထဲမွာပဲ က်င္လည္ေနရတာ” ဆိုတဲ့ အယူအဆေတြဟာ ဗုဒၶ၀ါဒနဲ႔ မကိုက္ညီပါဘူး။

အနမတေဂၢါယံ, ဘိကၡေ၀, သံသာေရာ။ ပုဗၺာ ေကာဋိ န ပညာယတိ အ၀ိဇၨာနီ၀ရဏာနံ သတၱာနံ တဏွာသံေယာဇနာနံ သႏၶာ၀တံ သံသရတံ။ (နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ အနမတဂၢသံယုတ္မွ သုတၱန္မ်ား)

ရဟန္းတို႔… ဤသံသရာ၏ အစကို မသိႏိုင္၊ အ၀ိဇၨာျဖင့္ ပိတ္ဖံုးကာ တဏွာျဖင့္ ေႏွာင္ဖြဲ႔ထား၍ သံသရာကို က်င္လည္ေနၾကေသာ သတၱ၀ါတို႔၏ အစဦးအစြန္းသည္ မထင္။

နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္ အနမတဂၢသံယုတ္မွာ သံသရာသည္ အစမထင္ဟု ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အကယ္၍ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒက ယူဆထားသည့္အတိုင္း “လူသည္ သံသရာတြင္က်င္လည္ျခင္း မဟုတ္ပဲ၊ သံသရာသည္ လူေပၚတြင္ က်င္လည္ေနၾကျခင္း” သာမွန္ပါက သံသရာသည္ အစမထင္ေသာ အနမတဂၢတရားလို႔ ေဟာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲ့ဒီအျပင္ အနမတဂၢသံယုတ္မွာ “မေရတြက္ႏိုင္ေသာ အမိ, အဖ ေတာ္ခဲ့ဖူးသူမ်ား ရွိခဲ့သည္။ သမုဒၵရာေလးစင္းမကေသာ မ်က္ရည္တို႔ က်ခဲ့ဖူးသည္။ မေရတြက္ႏိုင္ေသာ ကမၻာေပါင္းမ်ားစြာမက သံသရာရွည္ကာ သခ်ိဳင္းေျမပံုတို႔ တိုးခဲ့ဖူးသည္” စတဲ့ ဥပမာမ်ားနဲ႔ ေဟာၾကား ထားပါတယ္။ အနမတဂၢသံယုတ္ တစ္ခုတည္းနဲ႔တင္ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ သံသရာအယူအဆဟာ ဗုဒၶ၀ါဒ မဟုတ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေလာက္ပါတယ္။

“အရာရာဟာ ေရွးဘ၀ကျပဳခဲ့တဲ့ ကံေတြေၾကာင့္ျဖစ္ရတာ, ယခုဘ၀မွာ အရင္ဘ၀က ကံေတြက အက်ိဳးေပးေနၾကတာ”လို႔ ယူဆတာမ်ိဳးကို ဗုဒၶက အယူမွား ပုေဗၺကတေဟတုဒိ႒ိ (ေရွးကျပဳေသာ အေၾကာင္းဟူသည့္ အယူ)လို႔ ေဟာၾကားခဲ့တာ မွန္ပါတယ္။ ဒီလို အယူ၀ါဒရွိသူေတြဟာ “မိမိတို႔ လုပ္သင့္သည္တုိ႔အား လုပ္ေဆာင္ရန္၊ မလုပ္သင့္သည္တို႔အား မလုပ္ရန္အတြက္ ဆႏၵႏွင့္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈတို႔ ျဖစ္ေပၚမလာႏိုင္။ လုပ္သင့္, မလုပ္သင့္ကိုလည္း မွန္ကန္စြာ မသိျမင္၍၊ သတိထား ေစာင့္ထိန္းျခင္းလည္း ျပဳမည္ မဟုတ္ေတာ့။” လို႔ ဗုဒၶက မိန္႔ၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္ (အံ-၃-၆၂၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ တိတၳာယတနသုတ္)။ ဒါဟာ မ်က္ေမွာက္ဘ၀မွာျပဳတဲ့ ပစၥဳပၸန္ကံေတြ, ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈေတြ, အျခားေသာအေၾကာင္းတရားေတြကို ျငင္းပယ္ရာ ေရာက္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အရာရာဟာ ကံရဲ့ အက်ိဳး၀ိပါက္ေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ ေရာဂါတစ္ခုရတာဟာ ကံေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သလို၊ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္လို႔, ေသြး ေလ သည္းေျခ ေဖာက္ျပန္လို႔, ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဂ႐ုမစိုက္လို႔, သူတစ္ပါးက လုပ္ႀကံလို႔ စတဲ့ အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရာရာ ျဖစ္ပ်က္သမွ်မွာ ကံကို ပံုခ်တာဟာ ပုေဗၺကတေဟတု၀ါဒပဲလို႔ ဗုဒၶက ေဟာၾကားထားပါတယ္ (သံ-၄-၂၆၉၊ သဠာယတန၀ဂၢသံယုတ္၊ ေ၀ဒနာသံယုတ္၊ အ႒သတပရိယာယ၀ဂ္၊ သီ၀ကသုတ္)။

သို႔ေသာ္လည္း အတိတ္ကံေတြကို လံုး၀ပစ္ပယ္ျခင္း မျပဳပါဘူး။ အတိတ္ကံေဟာင္းေတြက မ်က္ေမွာက္ဘ၀ေပၚမွာ လြမ္းမိုးမႈရွိသလို ပစၥဳပၸန္ကံသစ္ေတြက မ်က္ေမွာက္ဘ၀နဲ႔ ေနာင္ဘ၀မ်ားအတြက္ လႊမ္းမိုးမႈရွိပါတယ္။ သတၱ၀ါေတြကို ညႇင္းဆဲတဲ့သူဟာ ေသလြန္ၿပီးရင္ အပါယ္, ငရဲ က်ေရာက္ရတယ္။ မေရာက္ခဲ့လို႔ လူျဖစ္ရင္ အသက္တိုမယ္။ အနာေရာဂါမ်ားမယ္။ တမလြန္ဘ၀မွာ အသက္, စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ, အေခၽြအရံစသျဖင့္ ကြဲျပားျခားနားမႈေတြဟာ မ်က္ေမွာက္ဘ၀ ကံေတြရဲ့ အက်ိဳးေပးေတြပါ။ (မဇၩိမနိကာယ္၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ၀ိဘဂၤ၀ဂ္၊ စူဠကမၼ၀ိဘဂၤသုတ္) ထို႔အတူပဲ မ်က္ေမွာက္ဘ၀ကံေတြရဲ့ အက်ိဳးကို မ်က္ေမွာက္ဘ၀မွာျဖစ္ေစ, ေနာက္ဘ၀၌ျဖစ္ေစ, အျခားေသာဘ၀မ်ား၌ ျဖစ္ေစ ခံစားရတယ္လို႔ ေဟာၾကားထားပါတယ္ (မဇၩိမနိကာယ္၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ၀ိဘဂၤ၀ဂ္၊ မဟာကမၼ၀ိဘဂၤသုတ္)။ ဒါေၾကာင့္ ပစၥဳပၸန္မွာျပဳမူတဲ့ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကသာ ကံျဖစ္တယ္။ ပစၥဳပၸန္ကံရဲ့ အက်ိဳးကို ပစၥဳပၸန္ဘ၀မွာပဲ ခံစားရတယ္ဆုိတဲ့ ပစၥပၸန္ကမၼ၀ါဒအယူဟာ ဒီသုတၱန္ေတြနဲ႔ ေလ်ာ္ညီမႈ မရွိပါဘူး။

‘ကမၼ’ဆိုတာဟာ ကိုယ္ႏႈတ္ႏွလံုးသံုးပါရဲ့ ျပဳမူလႈပ္ရွားမႈေတြကို ေခၚတာမွန္ေပမယ့္ စင္စစ္ကေတာ့ ဒီအျပဳအမူေတြကို ေစ့ေဆာ္ေနတဲ့ ‘ေစတနာ’ သည္သာ ကံျဖစ္ပါတယ္။ ေစတနာနဲ႔ ေစ့ေဆာ္ၿပီးမွသာ ကိုယ္ျဖင့္ ျပဳမူ, ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆို, စိတ္ျဖင့္ ႀကံစည္ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ (အံ-၆-၆၃၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ ဆကၠနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ နိေဗၺဓိကပရိယာယသုတ္) ဒီေတာ့ ကံေကာင္း ကံဆိုးဟာ ေစတနာေကာင္း ေစတနာဆိုးေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျပဳအမူေတြကို ေစ့ေဆာ္တဲ့ ေစတနာက ဒီအျပဳအမူေတြ သက္ေရာက္ခံရမယ့္ လူ, တိရစၧာန္, အဖြဲ႔အစည္း, ႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္းေတြထက္ ပိုၿပီး ပဓာနက်ပါတယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒရဲ့ လူ-လူခ်င္းဆက္ဆံရာမွာ ကိုယ္ႏႈတ္ႏွလံုး လႈပ္ရွားမႈကိုသာ ကံလို႔သတ္မွတ္ခ်က္ဟာ နိေဗၺဓိကပရိယာယသုတ္ကို ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ ဥပမာ ရာသီဥတုပူတာကို ေဒါသထြက္ေနခဲ့ရင္လည္း ဗုဒၶ၀ါဒအရ ေဒါသစိတ္ (ေဒါသႏွင့္ယွဥ္တဲ့ ေစတနာ) ေၾကာင့္ အကုသိုလ္ကံေျမာက္ပါတယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒကေတာ့ လူ-လူခ်င္းဆက္ဆံတာ မဟုတ္လို႔ ကံမေျမာက္ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။

ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒီေတြက ဘုရားအေလာင္းေတာ္ရဲ့ ဒုကၠရစရိယာအက်င့္ကို ႐ူပစ်ာန္, အ႐ူပစ်ာန္လို႔ မွားယြင္းစြာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ထို႔အတူပဲ စိတ္ကိုခ်ဳပ္တည္းတဲ့ စ်ာန္တရားေတြဟာ မိမိကိုယ္ကို ညႇင္းဆဲတဲ့ အတၱကိလမထာႏုေယာဂ အက်င့္ေတြလို႔ မွားယြင္းစြာ ယူဆထားပါတယ္။ စင္စစ္ အေလာင္းေတာ္ဟာ ဒုကၠရစရိယာအက်င့္ကို ပယ္စြန္႔ဖို႔ အႀကံျဖစ္တာဟာ “မိမိငယ္စဥ္ဘ၀ သေျပပင္ေအာက္မွာ ရခဲ့ဖူးတဲ့ ပဌမစ်ာန္ဟာ ေဗာဓိဉာဏ္ကိုရဖို႔ အက်င့္လမ္းျဖစ္မယ္, ပဌမစ်ာန္ခ်မ္းသာဟာ ကာမဂုဏ္တရားနဲ႔ အကုသိုလ္တရားေတြကို ပယ္စြန္႔ထားတဲ့ ခ်မ္းသာျဖစ္တဲ့အတြက္ မွီ၀ဲအားထုတ္ရမွာကို (တြန္႔ဆုတ္) ေၾကာက္႐ြံ႕ေနစရာလိုေၾကာင္း” စဥ္းစားမိလို႔ပါ။ ဒီအေၾကာင္းကို ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ သစၥကပရိဗိုဇ္ကို ျပန္ေျပာခဲ့ပါတယ္ (မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ မဟာယမက၀ဂ္၊ မဟာသစၥကသုတ္)။ စ်ာန္ခ်မ္းသာဟာ မွီ၀ဲပြားမ်ားအပ္တဲ့ (အာေသ၀ိတဗၺ ဘာေ၀တဗၺ ဗာဟုလီကာတဗၺ) တရားေတြ ျဖစ္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္း တြယ္ၿငိေနရန္မဟုတ္ပဲ ထိုထက္ပို၍ အဆင့္ျမင့္ေသာ တရားမ်ားအတြက္ ပယ္စြန္႔ရပါတယ္ (မဇၩိမနိကာယ္၊ မဇၩိမပဏၰာသ၊ ဘိကၡဳ၀ဂ္၊ လဋဳကိေကာပမသုတ္)။ “သမၼာသမာဓိ” ဆိုတာ ပဌမစ်ာန္, ဒုတိယစ်ာန္ စသျဖင့္ စ်ာန္တရားေလးပါးျဖင့္ယွဥ္တဲ့ စိတ္တည္ၾကည္မႈ သမာဓိကို ေခၚေၾကာင္း နိကာယ္ငါးရပ္မွ ေဒသနာေျမာက္ျမားစြာမွာ ေဟာၾကားထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စ်ာန္တရားမ်ားကို ႐ႈတ္ခ်ျခင္း, ပစ္ပယ္ေျပာဆိုျခင္းဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ့ အေျခခံအက်ဆံုးျဖစ္တဲ့ မဂၢင္ရွစ္ပါးက သမၼာသမာဓိကို ျငင္းပယ္ရာေရာက္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕က စ်ာန္တရားကို ေျမလွ်ိဳးမိုးပ်ံစတဲ့ တန္ခိုးေတြနဲ႔ ေရာေႏွာ ႐ႈပ္ေထြးႏိုင္ပါတယ္။

ဓမၼစၾကာသုတ္အပါအ၀င္ အျခားေသာေဒသနာမ်ားက ဒုကၡသစၥာရဲ့ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အဓိပၸါယ္ကို ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာ (ဥပါဒါန္ျဖင့္ စြဲယူထားေသာ ခႏၶာငါးပါး) လို႔ ဖြင့္ဆိုပါတယ္။ စြဲလမ္းမႈ ဥပါဒါန္နဲ႔ ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာဟာ သီးျခားမဟုတ္သလို အတူတူလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ခႏၶာငါးပါးေပၚမွာ စြဲလမ္းကပ္ၿငိတဲ့ ဆႏၵရာဂကို ဥပါဒါန္လုိ႔ေခၚပါတယ္ (မဇၩိမနိကာယ္၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ေဒ၀ဒဟ၀ဂ္၊ မဟာပုဏၰမသုတ္)။ ဒီဥပါဒါန္ေၾကာင့္ “ငါ ရွိတယ္” လို႔ထင္တဲ့ အထင္ (အသၼိမာန) ျဖစ္ပါတယ္ (ခႏၶ၀ဂၢသံယုတ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ ေထရ၀ဂ္၊ အာနႏၵသုတ္)။ ေရမွာ ထင္တဲ့ ပံုရိပ္လို ဥပါဒါန္ရွိေနတဲ့ ပုထုဇဥ္အတြက္ ႐ုပ္, ေ၀ဒနာ, သညာ, သခၤါရာ, ၀ိညာဏ္ဆိုတဲ့ ခႏၶာငါးပါးကို စြဲၿပီး ငါရွိတယ္လို႔ ထင္တာပါ။ ပုထုဇဥ္ကေတာ့ ဒီပံုရိပ္ကိုပဲ တကယ္ ရွိတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါကလည္း ခႏၶာငါးပါးကို “ၿမဲတယ္, ခ်မ္းသာတယ္, ငါပဲ” လိုထင္ေနတဲ့ နိစၥသညာ, သုခသညာ, အတၱသညာေၾကာင့္ျဖစ္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ႐ုပ္, ေ၀ဒနာ, သညာ, သခၤါရ, ၀ိညာဏ္ဆိုတဲ့ ခႏၶာငါးပါးကို အနိစၥ, ဒုကၡ, အနတၱလို႔ ျမင္ေအာင္႐ႈရမယ္လို႔ အနတၱလကၡဏာသုတ္အပါအ၀င္ ေဒသနာအမ်ားျပားမွာ ေဟာၾကားထားပါတယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒယူဆသလို “ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာကသာ အနတၱျဖစ္ၿပီး, ပၪၥကၡႏၶာက အတၱ၊ (လူလို႔ထင္ေနတဲ့ စြဲလမ္းမႈေတြက အနတၱျဖစ္ၿပီး လူသက္သက္ကေတာ့ အတၱ) သကၠာယဒိ႒ိကို ပယ္သတ္လိုက္ရင္ လူသက္သက္, အတၱသက္သက္ပဲ က်န္မယ္” ရယ္လို႔ ျမတ္စြာဘုရား မေဟာၾကားခဲ့ပါ။ ဗုဒၶက “သေဗၺ ဓမၼာ အနတၱာ”လို႔ ေဟာပါတယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼ၀ါဒက လူဆိုတဲ့ အတၱ၀ါဒကို လက္ခံထားတဲ့ အတြက္ ႐ုပ္နာမ္ သခၤါရတရားေတြေပၚ “အနိစၥ, ဒုကၡ, အနတၱ” ႐ႈပြားဖို႔ ျငင္းပယ္ထားပါတယ္။

ဧရာ (မႏၲေလး)

ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ျခင္း (သရဏဂံု)

ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၧာမိ။
ဓမၼံ သရဏံ ဂစၧာမိ။
သံဃံ သရဏံ ဂစၧာမိ။

သရဏဂံုသည္ ‘သရဏဂမန’ ဟူသည့္ ပါဠိေဝါဟာရကို ျမန္မာမႈျပဳထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ‘ကိုးကြယ္ရာသို႔ ဆည္းကပ္ျခင္း’ (going for refuge) ဟု တိုက္႐ိုက္ အနက္ရသည္။ ကိုးကြယ္ျခင္းဟူေသာ ျမန္မာေဝါဟာရ အရပင္ အားကိုးျခင္း၊ အကာအကြယ္ျပဳျခင္းဟု နားလည္ႏိုင္ပါသည္။ “ေၾကာက္႐ြံထိတ္လန္႔ျခင္း၊ ဆင္းရဲျခင္း၊ မေကာင္းေသာလားရာ ဒုဂၢတိသို႔ က်ေရာက္ျခင္း၊ စိတ္ညစ္ညဴး ပူပန္ျခင္းတို႔ကို ပယ္ေဖ်ာက္ ၿငိမ္းေအး ေစတတ္ေသာေၾကာင့္ သရဏ (ကိုးကြယ္ရာ)” ဟု ေခၚေၾကာင္း အ႒ကထာတို႔က အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုသည္။ “ဗုဒၶ ဓမၼ သံဃ” ဟူေသာ ကိုးကြယ္ရာ သံုးပါးတို႔သည္ ေလးစား ျမတ္ႏိုး တန္ဖိုးထား အပ္ေသာေၾကာင့္ ရတနာသံုးပါးဟု လည္းေခၚသည္။

ကိုးကြယ္ျခင္းသည္ ေၾကာက္႐ြံ႕ျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။ ေၾကာက္႐ြံ႕ျခင္းသည္လည္း ေဘးဒုကၡမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။ ကမၻာဦးေခတ္က စ၍ပင္ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား, ဒုကၡမ်ားကို ေရွာင္ရွားရန္ သစ္ပင္, ေတာ ေတာင္ ေရ ေျမ ေလ မီးတို႔ကို ကိုးကြယ္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔ ကိုးကြယ္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ က်ေရာက္လာမည့္ ေဘးအႏၲရာယ္တို႔မွ အမွန္တကယ္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ျခင္း ရွိ, မရွိ မေသခ်ာေသာ္လည္း၊ ေၾကာက္႐ြံ႕စိတ္တို႔ကို ေျဖေဖ်ာက္ေပးႏိုင္မည့္ စိတ္ဓာတ္ခြန္အား, စိတ္၏ ေျဖဆည္ရာ သက္သာရာကို အထိုက္အေလ်ာက္ ေပးႏိုင္သည္ကိုမူ ျငင္းပယ္၍ မရ။ မွားယြင္းေသာ ကိုးကြယ္မႈသည္ စိတ္အေမာကို ေခတၱ ေျဖဆည္ႏိုင္ေသာ္လည္း ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွမူ လြတ္ေျမာက္ေစႏိုင္မည္ မဟုတ္။ ထို႔ေၾကာင့္ (ဗုဒၶဘာသာဝင္ တစ္ဦးအေနျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာ႐ႈေထာင့္မွ) မွန္ကန္ေသာ ကိုးကြယ္မႈ၏ အဓိပၸါယ္ကို သိသင့္ပါသည္။

ရည္႐ြယ္ခ်က္

ဗုဒၶျမတ္စြာ ပြင့္ထြန္းလာျခင္းသည္ ေလာက၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းရန္ ျဖစ္သည္။ အက်ိဳးစီးပြားဟူရာတြင္ (၁) မ်က္ေမွာက္ အက်ိဳးစီးပြား (ဒိ႒ဓမၼ ဟိတသုခ)၊ (၂) တမလြန္ အက်ိဳးစီးပြား (သမၸရာယိက ဟိတသုခ) ႏွင့္ (၃) ဒုကၡခပ္သိမ္းကင္းၿငိမ္းေသာ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာ (ဝိမုတၱိသုခ) ဟူ၍ အဆင့္သံုးဆင့္ ခြဲႏိုင္သည္။ အျပန္လွန္အားျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာတို႔၏ ကိုးကြယ္ျခင္းသည္ မ်က္ေမွာက္ဘဝတြင္ ႀကံဳေတြ႔ရေသာ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား၊ တမလြန္ဘဝတြင္ က်ေရာက္မည့္ အပါယ္ေဘးႏွင့္ သံသရာ ဝဋ္ဆင္းရဲေဘးဟူေသာ ေဘးသံုးမ်ိဳးမွ အကာအကြယ္ျပဳရန္ ျဖစ္သည္။

မ်က္ေမွာက္ဘဝတြင္ ႏိုင္ငံေရး, လူမႈေရး, စီးပြားေရး, က်န္းမာေရး အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ျပႆနာမ်ား, ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား, ႀကံဳေတြ႔ၾကရသည္။ ဗုဒၶသည္ ထိုအေရးမ်ားစြာအတြက္ လမ္းၫႊန္ေပးသည့္ တရားေဒသနာမ်ား ေဟာၾကားခဲ့သည္။ မဂၤလသုတ္, သိဂၤါေလာဝါဒသုတ္, ဒီဃဇာဏုသုတ္, အပရိဟာနိယဓမၼ စသည့္ ေဒသနာတို႔သည္ ထင္ရွားေသာ ဥပမာမ်ားျဖစ္သည္။ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမမ်ားအား လိုက္နာျခင္းျဖင့္ မ်က္ေမွာက္ဘဝ ခ်မ္းသာကို ရရွိႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဗုဒၶဝါဒအရ ခႏၶာရွိသေနေ႐ြ႕ ႀကံဳေတြ႕ရမည့္ ေဘးအႏၲရာယ္တို႔ကို အႂကြင္းမဲ့ ေရွာင္ရွား၍ မရ။ ဘုရားရဟႏၲာမ်ားေသာ္မွ ေရာဂါေဝဒနာမ်ား ခံစားရသည္။ ႐ိုက္ႏွက္ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ ခံၾကရသည္။ ကဲ့ရဲ့ ႐ႈတ္ခ်ေဝဖန္မႈ ခံၾကရသည္။ သို႔ေသာ္ ဘုရားရဟႏၲာတို႔က ထိုဒုကၡတို႔အား တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းစြာ ရင္ဆိုင္ႏိုင္ၾကသည္။ စိတ္ညစ္ျခင္း, စိတ္ပ်က္ျခင္း, စိတ္ဆင္းရဲျခင္း, စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း, တုန္လႈပ္ ေခ်ာက္ခ်ားျခင္း, ပူေဆြး ငုိေႂကြးျခင္းစေသာ ထိခိုက္ေသာစိတ္တို႔ျဖင့္ တုန္႔ျပန္ျခင္း မရွိၾက။ ကိုယ္နာေသာ္လည္း စိတ္မနာၾက။


အျပစ္မရွိေသာ အမႈတို႔ကို ေဆာင္႐ြက္ျခင္း, ဒုစ႐ိုက္တို႔ကို ေရွာင္႐ွားျခင္းတို႔ျဖင့္ မ်က္ေမွာက္ဘဝတြင္ က်ေရာက္လာမည့္ အက်ိဳးဆက္တို႔ကို ကာကြယ္ျခင္း၊ အကယ္၍ မလြဲေရွာင္သာ၍ ေလာကဓံတရားတို႔ကို ႀကံဳေတြ႔ပါကလည္း ဘုရားရဟႏၲာႀကီးမ်ားကို အတုယူကာ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းစြာ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားျခင္းတို႔သည္ ပထမအဆင့္ မ်က္ေမွာက္ေဘးရန္မွ အကာအကြယ္ျပဳျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

မ်က္ေမွာက္ဘဝတြင္ ႀကံဳေတြ႔ၾကရေသာ ေဘးဒုကၡတို႔သည္ ေသဆံုးျခင္းျဖင့္ အၿပီးသတ္၍ မသြား။ တမလြန္ဘဝတြင္လည္း ထိုထို ဆင္းရဲဒုကၡတို႔ကို ထပ္မံ ႀကံဳေတြ႔ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕ဘဝတို႔တြင္ ဆင္းရဲဒုကၡနည္းပါး၍ အခ်ိဳ႕ဘဝတို႔တြင္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားျပားသည္။ ေကာင္းေသာ ကုသိုလ္ကံတို႔က လူနတ္ျဗဟၼာဟူေသာ သုဂတိဘဝ၌ ျဖစ္ေစ၍ မေကာင္းေသာ အကုသိုလ္ကံမ်ားသည္ ငရဲ, တိရစၧာန္စေသာ ဒုဂၢတိဘဝ၌ ျဖစ္ေစသည္။ ဒုဂၢတိဘဝတြင္ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈျပဳရန္ အခြင့္အေရး အလြန္နည္းပါး၍ အပါယ္(အပါယ) ဘံု ဟုေခၚသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အပါယ္သားတို႔သည္ သုဂတိဘဝသို႔ ျပန္လည္ရရွိရန္ အလြန္ခက္ခဲသည္။ ရခဲလွေသာ လူ႕ဘဝ အခိုက္အတန္႔တြင္ ဒုဂၢတိအပါယ္ဘံုသို႔ မက်ေရာက္မိေစရန္ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈတို႔ျပဳျခင္း၊ ကုသုိလ္စိတ္ ေမြးျမဴျခင္းသည္ ဒုတိယအဆင့္ တမလြန္ေဘးရန္မွ အကာအကြယ္ျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။

ဒုဂၢတိဘဝတြင္ ျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ၊ သုဂတိဘဝတြင္ ျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဘဝဟူသမွ်သည္ ေမြးဖြားျခင္း၊ အုိျခင္း၊ ေသျခင္းေဘးတို႔ကို မလြန္ဆန္ႏိုင္။ မိမိခ်စ္ႏွစ္သက္သူတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းရျခင္း၊ မိမိ မႏွစ္သက္သူတို႔ႏွင့္ ဆံုဆည္းရျခင္းတို႔ကို မလြန္ဆန္ႏိုင္။ ကိုယ္ဆင္းရဲျခင္း၊ စိတ္ဆင္းရဲျခင္း၊ စိတ္ညစ္ျခင္း၊ စိတ္ပ်က္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း၊ ပူေဆြးငိုေႂကြးရျခင္းစေသာ ဘဝဒုကၡတို႔ကို မလြန္ဆန္ႏိုင္။ ခႏၶာရွိသ၍ ဆင္းရဲအေပါင္းတို႔ရွိေနၿပီး၊ ထပ္ဖန္တလည္းလည္း ျဖစ္ပ်က္ေနရေသာ သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲေဘးႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာက ထိုခပ္သိမ္းေသာ ဒုကၡ၊ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္း ဇစ္ျမစ္၊ ဒုကၡ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာႏွင့္ ဒုကၡခ်ဳပ္ေၾကာင္း အက်င့္ဟူေသာ သစၥာေလးပါးအား ထုတ္ေဖာ္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့၏။ သစၥာတရားအား သိျမင္ကာ ဒုကၡခပ္သိမ္းခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္သို႔မ်က္ေမွာက္ျပဳရန္ အားထုတ္ျခင္းသည္ တတိယအဆင့္ သံသရာေဘးမွ အကာအကြယ္ျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။

ကိုးကြယ္ရာသံုးပါး (သရဏတၱယ)

“သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဘဂ၀ါ၊ သြာကၡာေတာ ဘဂ၀တာ ဓေမၼာ၊ သုပၸဋိပၸေႏၷာ သံေဃာ” [မ.၁.၄၈၉ ၀ီမံသကသုတ္]

ပထမ ကိုးကြယ္ရာသည္ ေရွးယခင္က မၾကားဖူးခဲ့ၾကေသာ သစၥာေလးပါးတရားတို႔ကို မိမိကိုယ္ေတာ္တိုင္ ဉာဏ္ျဖင့္ ထိုးထြင္း သိေတာ္မူေသာ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား ျဖစ္သည္။


ျမတ္စြာဘုရား ေကာင္းစြာ ၫႊန္ၾကားေဟာျပေတာ္မူခဲ့ေသာ မ်က္ေမွာက္အက်ိဳး၊ တမလြန္အက်ိဳး, နိဗၺာန္အက်ိဳးတို႔ကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည့္ တရားဓမၼတို႔သည္ ဒုတိယ ကိုးကြယ္ရာျဖစ္သည္။ ဓမၼသည္ “မဂ္ေလးတန္, ဖိုလ္ေလးတန္, နိဗၺာန္, ပရိယတ္” ဟုရွိရာ မဂ္ ၄-ပါး, ဖိုလ္ ၄-ပါးႏွင့္ နိဗၺာန္ဟူေသာ ေလာကုတၱရာတရား ၉-ပါးတို႔သည္သာ ကိုးကြယ္ရာ သရဏဂံု အစစ္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သင္ယူ မွတ္သားရေသာ ပရိယတၱိတရားမ်ား, ပြားမ်ားအားထုတ္ရေသာ မဂၢင္ ၈-ပါး ပဋိပတၱိတရားတို႔၏ အကူအညီ အေထာက္အပံ့ျဖင့္ မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ကို ဆိုက္ေရာက္ႏိုင္သည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္တရားတို႔ကိုလည္း အားကိုးအားထား ျပဳရပါသည္။

ဗုဒၶေဟာၾကားၫႊန္ျပခဲ့ေသာ ဓမၼတို႔အား ေကာင္းစြာ သင္ယူမွတ္သား၊ ေကာင္းစြာ က်င့္ႀကံပြားမ်ား၍ ဘုရားရွင္နည္းတူ နိဗၺာန္သို႔ မ်က္ေမွာက္ျပဳေတာ္မူၾကေသာ တပည့္သား သံဃာေတာ္တို႔သည္ တတိယ ကိုးကြယ္ရာျဖစ္သည္။ သံဃာေတာ္တို႔တြင္ “ယဒိဒံ စတၱာရိ ပုရိသာ ယုဂါနိ အ႒ပုရိသ ပုဂၢလာ…” ဟု သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္တြင္လာသည့္ အတိုင္း၊ မဂ္၌ တည္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ေလးပါး၊ ဖိုလ္၌ တည္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ေလးပါးဟူသည့္ အျမင္ခ်င္းတူ, အက်င့္သီလခ်င္းတူညီၾကေသာ အရိယာသံဃာေတာ္တို႔သည္သာ ကိုးကြယ္ရာ သရဏဂံု အစစ္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သမုတိသံဃာျဖစ္ေသာ ရဟန္းသံဃာတို႔သည္လည္း ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမအား ေကာင္းမြန္စြာ ထိန္းသိမ္းလိုက္နာ က်င့္သံုးေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းအျဖစ္ အားကိုးအားထား ျပဳရပါသည္။

သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္တြင္ “အႏုတၱရံ ပုညေခတၱံ” ဟု ေဟာၾကားထားသည့္ အတိုင္း သံဃာသည္ ကုသိုလ္ ေကာင္းမႈတို႔ ျပဳရန္အတြက္ အႏိုင္းမဲ့ လယ္ေျမေကာင္းသဖြယ္ ျဖစ္သည္။ တစ္ခါက မိေထြးေတာ္ေဂါတမီသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ကိုယ္တိုင္ ရက္လုပ္ထားေသာ သကၤန္းကို လွဴဒါန္းေသာအခါ ဗုဒၶက မိမိအား မလွဴပဲ သံဃာအား ေပးလွဴရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္အား လွဴဒါန္းျခင္းထက္ သံဃာအဖြဲ႔အစည္းအား လွဴဒါန္းျခင္းသည္ အက်ိဳးပို၍ မ်ား၏။ ယုတ္စြအဆံုး အက်င့္သီလမရွိသည့္ ရဟန္းယုတ္ကိုပင္ျဖစ္ေစ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းအား ရည္မွန္း၍ သံဃိကဒါနေျမာက္ေအာင္ လွဴဒါန္းပါက အက်ိဳး ႀကီးမားသည္။ သံဃိကဒါနထက္ ေက်းဇူး ပိုမ်ားသည့္ မည္သည့္ ပုဂၢလိကဒါနမွ် မရွိဟု ေဟာၾကားထားပါသည္။ (မ.၃.၃၈ဝ၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ဝိဘဂၤဝဂၢ၊ ဒကၡိဏဝိဘဂၤသုတ္)။

ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ျခင္း (သရဏဂမန)

သရဏဂံု ေဆာက္တည္ျခင္းသည္ မိ႐ိုးဖလာ ထံုးတမ္း အစဥ္လာအရ “ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၧာမိ…” စသျဖင့္ ႐ြတ္ဆိုရျခင္း သက္သက္ မဟုတ္။ “ဂစၧာမိ - ဆည္းကပ္ပါ၏” ဆိုေသာစကားအတိုင္း ဆည္းကပ္ရျခင္း ျဖစ္သည္။ အားကိုး ခိုလႈံရျခင္း ျဖစ္သည္။ “ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၧာမိ…” စသျဖင့္ ႏႈတ္မွ ႐ြတ္ဆို႐ံု သက္သက္မွ်ျဖင့္ ထိုအားကိုးခိုလႈံရာသည္ မိမိထံသို႔ သူ႔အလိုလို ေရာက္လာမည္ မဟုတ္။ မိမိကို လာေရာက္ ကယ္မ မည္ မဟုတ္။ မိမိက ထိုအားကိုးခိုလႈံရာသို႔ ဆည္းကပ္ရန္ အားထုတ္ ရပါသည္။

တပၸသာဒတဂၢ႐ုတာဟိ ၀ိဟတ၀ိဒၶံသိတကိေလေသာ တပၸရာယဏတာကာရပၸ၀ေတၱာ အပရပၸစၥေယာ ၀ါ စိတၱဳပၸါေဒါ သရဏဂမနံ။ (ခုဒၵကပါဌ အ႒ကထာ)

သရဏဂံု ေဆာက္တည္ျခင္း (သို႔မဟုတ္ သရဏဂံု တည္ျခင္း) သည္ “ရတနာသံုးပါးအား ၾကည္ညိဳ ေလးစားျခင္းျဖင့္ စိတ္ညစ္ညဴးမႈတို႔ကို ပယ္ေဖ်ာက္ထားကာ ရတနာသံုးပါး၌သာ လဲေလ်ာင္းကိုးကြယ္သည့္ စိတ္ျဖစ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) ရတနာသံုးပါးမွ တပါး ကိုးစားရာ မရွိဟူသည့္ စိတ္ျဖစ္ျခင္း” ဟု အ႒ကထာတို႔က အဓိပၸါယ္ဖြင့္ေပးသည္။

သရဏဂံုတည္ျခင္းသည္ ၾကည္ညိဳျခင္း, ယံုၾကည္ျခင္းဟူေသာ သဒၶါတရားျဖင့္ အစျပဳရသည္။ ယံုၾကည္ျခင္းဟူေသာ ျမန္မာစကားတြင္ ယံုျခင္းႏွင့္ ၾကည္လင္ျခင္း အနက္အဓိပၸါယ္မ်ား ပါဝင္ေနသည္။ ရင္ထဲတြင္ လိပ္ခဲတည္းလည္း ျဖစ္ေနေသာ အခ်က္မ်ား ရွင္းလင္း၍ စိတ္ၾကည္လင္သြားကာ ယံုၾကည္မႈကိုရရွိေသာ သဒၶါတရားမ်ိဳး ျဖစ္သည္။

“အမိုက္အေမွာင္၌ ဆီမီးကို ေဆာင္ျပဘိသကဲ့သို႔၊ အရွင္ေဂါတမသည္ တရားေတာ္အား နည္းပရိယာယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ေဟာျပေတာ္မူပါေပ၏။ ကၽြႏု္ပ္သည္ အရွင္ေဂါတမအား ကိုးကြယ္ရာဟူ၍ ဆည္းကပ္ပါ၏။ တရားေတာ္ႏွင့္ သံဃာေတာ္အားလည္း ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ပါ၏” ဟု၍ ဗုဒၶေခတ္က သရဏဂံု ေဆာက္တည္ပံုကို နိကာယ္ ၅-ရပ္မွ သုတၱန္ အမ်ားအျပားတြင္ ေတြ႔ႏိုင္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ယံုၾကည္မႈ, ၾကည္ညိဳမႈတို႔သည္ အေျခအျမစ္ကင္းမဲ့ေသာ သဒၶါတရားမဟုတ္ပဲ၊ နားလည္သိျမင္မႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ သဒၶါတရားျဖစ္သည္။ သရဏဂံု ေဆာက္တည္ျခင္းသည္ “သဒၶါအရင္းခံေသာ သမၼာဒိ႒ိ” ျဖစ္သည္၊ ပုညကိရိယာဝတၳဳ ၁ဝ-ပါးမွ ဒိ႒ဳဇုကမၼအမႈျဖစ္သည္ဟု အ႒ကထာတို႔က ဖြင့္ဆိုၾကသည္။ မွန္ကန္ေသာအျမင္သည္ စိတ္၏ အညစ္အေၾကးမ်ား ကင္းစင္၍ရေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။ ဆီမီးသည္ အမိုက္ေမွာင္ကို ပယ္သတ္ျခင္း, အမွန္ကိုျမင္ေစျခင္းဟူေသာ ကိစၥတို႔ကိုေဆာင္႐ြက္သကဲ့သို႔ သရဏဂံုတည္ျခင္းသည္ သမၼာဒိ႒ိ အျမင္ရျခင္း၊ စိတ္အညစ္အေၾကး ကိေလသာတို႔အား ပယ္သတ္ျခင္း ကိစၥတို႔ကို ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္သည္။

တဖန္ ၾကည္ညိဳျခင္း (ပသာဒ)သည္ အ႐ိုေသျပဳျခင္း, ေလးစားျခင္း(ဂ႐ုတာ), ျမတ္ႏိုး, တန္ဖိုးထားျခင္းတို႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသည္။ ျဗဟၼာယုပုဏၰားသည္ မိမိ၏ လက္ဝဲပုခံုးထက္တြင္ ကိုယ္ဝတ္ကို စမၸယ္တင္ၿပီး ဘုရားရွင္၏ ေျခေတာ္အစံုအား ဦးခိုက္ကာ ႏႈတ္ခမ္းျဖင့္ နမ္း႐ိႈက္၊ လက္ျဖင့္ ပြတ္သပ္လွ်က္ ပ်ဝပ္အ႐ိုေသေပးခဲ့သည္ကို ျဗဟၼာယုသုတ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္ (မဇၩိမပဏၰာသ၊ ျဗာဟၼဏဝဂ္၊ ျဗဟၼာယုသုတ္)။ ထို႔အတူပင္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္သည္ပင္ မိမိ အ႐ိုအေသျပဳစရာ မိမိထက္ သီလ, သမာဓိ, ပညာအရာ သာလြန္ေသာ တစ္စံုတစ္ဦးမွ် မရွိသျဖင့္ “မိမိထိုးထြင္း၍ သိေသာ တရားေတာ္ကိုပင္ အ႐ိုအေသ အေလးအျမတ္ အမွီသဟဲျပဳ၍ ေန႔အံ့” ဟု ႀကံစည္ခဲ့သည္။ (သံ.၁.၁၇၃၊ သဂၢါထာဝဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ျဗဟၼသံယုတ္၊ ဂါရဝသုတၱံ)

ပုဂၢိဳလ္အား ျဖစ္ေစ, ဓမၼအား ျဖစ္ေစ ႐ိုေသေလးစားျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္ပါ၏။ သို႔ေသာ္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ကိုးကြယ္မႈထက္ ဓမၼအေပၚ ကိုးကြယ္မႈကသာ ပို၍ အေရးႀကီး၏။ ေရာဂါ အသည္းသန္ျဖစ္၍ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္သို႔ ေရာက္ကာ ဘုရားရွင္ကို ဖူးေျမာ္ အ႐ိုအေသေပးရန္ မစြမ္းႏိုင္ေတာ့သျဖင့္ စိတ္ဆင္းရဲေနေသာ ဝကၠလိမေထရ္အား “ဝကၠလိ… ဤအပုတ္ေကာင္ကို ဖူးျမင္ရျခင္းျဖင့္ သင့္တြင္ အဘယ္ အက်ိဳး ရွိပါအံ့နည္း။ တရားကိုျမင္သူသည္ ငါဘုရားကို ျမင္၏။ ငါဘုရားကို ျမင္သူသည္ တရားကိုျမင္၏” ဟု ေဟာၾကားခဲ့ဖူးသည္။ (သံ.၃.၈၇၊ ခႏၶဝဂၢသံယုတ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ ေထရဝဂ္၊ ဝကၠလိသုတၱံ)

ထို႔အျပင္ အေျခအျမစ္ ကင္းမဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္ေရး ကိုးကြယ္မႈ, ဝါဒေရး ကိုးကြယ္မႈမ်ားသည္ကား မသင့္ေလ်ာ္။ ဗုဒၶသည္ ရဟန္းတို႔အား သမၼာသမၺဳဒၶအစစ္ ဟုတ္, မဟုတ္ကိုပင္ စိစစ္စူးစမ္းရန္ ေဟာၾကားခဲ့ဖူးသည္။ ကိုယ္ႏႈတ္ အက်င့္သီလတို႔ အျပစ္ကင္း ျဖဴစင္၏ေလာ၊ ထိုသို႔ အျပစ္ကင္းျဖဴစင္မႈသည္ ခဏတျဖဳတ္ေလာ, ရည္ရွည္ တည္ၿမဲပါသေလာ၊ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားမႈတို႔ေၾကာင့္ အျပစ္အနာဆာတို႔ တိမ္ျမဳတ္ ေမွးမွိန္၍ ေနသေလာ၊ ကာမဂုဏ္တို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းသည္ ေၾကာက္႐ြံ႕မႈေၾကာင့္ေလာ, အမွန္တကယ္ တပ္မက္မႈကင္း၍ေလာ စသျဖင့္ စူးစမ္း စစ္ေဆးသင့္သည္။ ထိုသို႔ စူးစမ္းစစ္ေဆးၿပီးမွ ဘုရားရွင္ထံ ခ်ဥ္းကပ္ကာ တရားနာၾကားရမည္။ ကိုယ္တိုင္ က်င့္ႀကံအားထုတ္ရမည္။ အခ်ိဳ႕တရားတို႔ကို (အထိုက္အေလ်ာက္) ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိေသာအခါတြင္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သမၼာသမၺဳဒၶဘုရားရွင္ အစစ္ ျဖစ္သည္ဟု ၾကည္ညိဳျခင္းျဖစ္၏။ ထိုသုိ႔ေသာ ယံုၾကည္ျခင္းသည္သာ စူးစမ္းဆင္ျခင္မႈပါေသာ သဒၶါတရား (အာကာရဝတီ သဒၶါ)၊ ဒႆနအျမင္ကို အေျခခံေသာ သဒၶါတရား (ဒႆနမူလိကာ သဒၶါ - ေသာတာပတၱိမဂ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ သဒၶါတရားကို ဆိုလိုသည္) ျဖစ္၍ ခိုင္ၿမဲသည္ဟု ဝီမံသကသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။ (မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ စူဠယမကဝဂ္၊ ဝီမံသကသုတ္)

ထို႔ေၾကာင့္ ဓမၼအား ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိျမင္ရန္ အားထုတ္ျခင္းသည္ သရဏဂံုတည္ျခင္းအရာတြင္ ပဓာနက်သည္။ “ဘုရား, တရား, သံဃာ” ဟူေသာ သရဏဂံုသံုးပါးအား ဆည္းကပျ္ခင္းအား အစထား၍ တရားဓမၼတို႔ကို က်င့္ႀကံပြားမ်ားကာ နိဗၺာန္အား မ်က္ေမွာက္ျပဳႏိုင္မွ ေဘးကင္းရာ အစစ္သို႔ ေရာက္သည္။ ဘုရားရွင္သည္ ထိုေဘးကင္းရာသို႔ ေရာက္ေစႏိုင္မည့္ လမ္းကို ၫႊန္ျပသူသာ ျဖစ္သည္။ အရိယာသံဃာတို႔သည္လည္း ျမတ္စြာဘုရား ၫႊန္ၾကားေဟာျပေတာ္မူေသာ တရားေတာ္တို႔ကို ေကာင္းစြာလုိက္နာ က်င့္ႀကံ၍ ေဘးကင္းရာနိဗၺာန္သို႔ ဆိုက္ေရာက္ေတာ္မူၾကသည့္ သာဓက စံျပ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္သည္။ ေဘးကင္းရာအစစ္သို႔ ေရာက္ရန္ကား တရားဓမၼကို ကိုယ္တိုင္ လိုက္နာ က်င့္ႀကံၾကရမည္ ျဖစ္သည္။

… အတၱဒီပါ ၀ိဟရထ အတၱသရဏာ အနညသရဏာ, ဓမၼဒီပါ ဓမၼသရဏာ အနညသရဏာ (ဒီ.၂.၁၆၅၊ ဒီဃနိကာယ္၊ မဟာ၀ဂၢ၊ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္)

ပရိနိဗၺာန္ ျပဳကာနီးတြင္ ျမတ္စြာဘုရားက “… မိမိကိုယ္ မိမိ ကၽြန္းသဖြယ္ျပဳကာ အျခားတပါးအား ကိုးကြယ္ရာ မျပဳပဲ မိမိကို ကိုးကြယ္ရာ ျပဳ၍ ေနၾကကုန္ေလာ့။ ဓမၼအား ကၽြန္းသဖြယ္ျပဳကာ အျခားတပါးအား ကိုးကြယ္မႈ မျပဳပဲ ဓမၼကို ကိုးကြယ္ရာ ျပဳ၍ ေနၾကကုန္ေလာ့” ဟု မွာၾကားခဲ့သည္။

ထိုသို႔ မိမိကို မိမိအားကိုး၍ တရားဓမၼအား က်င့္ႀကံပြားမ်ားကာ ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္း၍ သိပါက “ဘုရား, တရား, သံဃာ” အေပၚ၌ ထားေသာ သဒၶါတရားသည္ ပိုမိုခိုင္ၿမဲလာသည္။ မိစၧာဒိ႒ိအျမင္တို႔ကို အႂကြင္းမဲ့ပယ္သတ္၍ ေသာတာပန္ အရိယာျဖစ္ေသာအခါတြင္ ရတနာသံုးပါးအေပၚ၌ ၾကည္ညိဳေသာ သဒၶါတရားသည္ မတုန္မလႈပ္ခိုင္ၿမဲေသာ ၾကည္ညိဳမႈ (အေဝစၥပသာဒ) ျဖစ္သြားသည္။ “ရတနာသံုးပါးမွ အပ ကိုးကြယ္ရာ မရွိ” (အပရပစၥယ) ဟူေသာ စိတ္သည္ မပ်က္စီးေတာ့။ အပါယ္ ဒုဂၢတိဘံုသို႔ က်ေရာက္မည့္ ေဘးမွ လြတ္ေျမာက္၍ လဲေလ်ာင္းနားခိုရာ (ပရာယဏ) အစစ္သို႔ ေရာက္ရွိၿပီ ျဖစ္သည္။

ဧရာ (မႏၲေလး)

စာၫႊန္း။

၁။ ဒီဃနိကာယ္၊ သီလကၡႏၶ၀ဂ္၊ သာမညဖလသုတ္၊ သရဏဂမန အဖြင့္အ႒ကထာႏွင့္ ခုဒၵကပါဌ သရဏတၱယ အဖြင့္အ႒ကထာ
၂။ ဒီဃနိကာယ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္
၃။ မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ စူဠယမက၀ဂ္၊ ၀ီမံသကသုတ္
၄။ မဇၩိမနိကာယ္၊ မဇၩိမပဏၰာသ၊ ျဗာဟၼဏ၀ဂ္၊ ျဗဟၼာယုသုတ္
၅။ မဇၩိမနိကာယ္၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ၀ိဘဂၤ၀ဂ္၊ ဒကၡိဏ၀ိဘဂၤသုတ္
၆။ သံယုတၱနိကာယ္၊ သဂၢါထာ၀ဂၢသံယုတ္၊ ျဗဟၼသံယုတ္၊ ဂါရ၀သုတ္
၇။ သံယုတၱနိကာယ္၊ ခႏၶ၀ဂၢသံယုတ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ ေထရ၀ဂ္၊ ၀ကၠလိသုတ္
၈။ ခုဒၵကနိကာယ္၊ ဓမၼပဒ၊ ဗုဒၶ၀ဂ္၊ ဂါထာအမွတ္ ၁၈၈ မွ ၁၉၂
၉။ Going for Refuges & Taking the Precepts by Bhikkhu Bodhi, BPS, 1981.
၁၀။ Threefold Refuges by Nyanaponika Thers, The Wheel Publication No. 76, BPS, 1983.

မာယာတသိန္း

အခုတေလာ ဘေလာ့ဂ္ေတြမွာ ဟိုကခ်စ္ ဒီကခ်စ္နဲ႔ တဖ်စ္ဖ်စ္ ျမည္ေနၾကလို႔ သူမ်ားခ်စ္သလို မခ်စ္ႏိုင္ ေမ်ာက္အိုႀကီးလို မႈိင္ေနသူတေယာက္ ကပ္ဖ်က္ရပ္ဖ်က္ လုပ္လိုက္ပါတယ္။ မည္သူတဦးတေယာက္ကိုမွ် ရည္ရြယ္လိုျခင္း အလ်ဥ္းမရွိပါ။ (ပံု - မာယာတသိန္း)
*****

မပူမေလာင္ ေႏြးေႏြး
ထမင္းေပါင္းေလး
စားမလားကြယ္

က်ိဳက္ကိ်ဳက္ဆူ ပူပူခပ္
ေရေႏြးၾကမ္းလည္း
ပါပါတယ္

ေနာက္ၿပီးရင္…

ခ်ိဳမလိုလို စိမ့္စိမ့္
အိုက္စကရင္ေလး
ေကၽြးပါ့မယ္

မခိ်ဳမခ်ဥ္ ၿပံဳးၿပံဳး
စေတာ္ဘယ္ရီေလး
ၿမံဳ႕ဦးရယ္

ေလေျပရယ္ ေအးေအး
ယပ္ေတာင္ေလးနဲ႔
ခတ္ေပးမယ္

ဒါေပမဲ့
ေက်းဇူးျပဳၿပီး
အခ်စ္အခ်စ္လို႔ေတာ့
တဖ်စ္ဖ်စ္
မျမည္ေလနဲ႔…
ဟိုးးး က
လက္ပံအို ပင္ယံထိပ္
မမွီႏိုင္ေအာင္
ခ်ိတ္ထားတယ္။ ။

ေရခ်မ္း ေရစင္

ဖ၀ါးက လက္ႏွစ္လံုး
ပုခံုးက လက္ႏွစ္သစ္
အတစ္အတစ္ အရစ္အရစ္
လက္သလံုးနဲ႔ ေျခသလံုးေလးေတြ
ခဲလို႔သာ ထားလိုက္ခ်င္ရဲ႕။

နမ္းရက္ပါဘု
ပါးမို႔မို႔ နဖူးျပင္
သားလွ ေရႊစင္
ေအာင့္ကာသာ
ရင္၀ယ္ေထြးရတယ္
ေမ့သည္းဘ၀င္။

ေမြးေမေလ
အခက္ေပြေတာ့လို႔
ဘြတ္ဘြတ္နဲ႔ ႐ွဴးရွဴးေတြ
ၿပိဳင္ဘက္ကင္းေအာင္ပ
ေမ့သားေမာင္ ညစ္ေပပြဲမွာ
ဗြက္ၾကမ္းေလတယ္။

ေအာ္ သားရယ္
အပူေလာင္တတ္တယ္ကြဲ႔
သုတ္သင္ကာ မယ္မယ္ေဆးပါ့မယ္
တဆိတ္ေတာ့ ကိုယ္ေတာ္
ၿငိမ္ၿငိမ္ေလးေနပါ
လူးလူးလွိမ့္ တခစ္ခစ္ရယ္
စိန္ေခၚသည့္ႏွယ္။

လာ..လာေလ့
ဟာသြားတဲ့ မင္းဗိုက္
အျပည့္ အႀကိဳက္သာ ၀ိုက္ေတာ့
ပန္းၾကာငံု ရင္ခြင္အပ္ပါလို႔
ႏို႔ညွီနံ႔ေလး မစို႔မပို႔
၀ိုင္အိုလက္နဲ႕ မခို႔တ႐ို႕
ေျခဖမိုးေလး ဆုတ္ေျခနယ္
မ်က္ခြံကေလးေမွးစဥ္းလြယ္
ခ်ိဳခ်ိဳေတြကို လိႈင္လိႈင္ေပး
လက္ဖမိုးေလး ငံုကာေမႊး။
အို ေအ ေအ့ ေအး။ ။

ဆို က ေရး တီး ႏွင့္ အေမေပးတဲ့လက္ေဆာင္

imaginarycloudsno2 မွဆို၊ က၊ ေရး၊ တီး အေၾကာင္းေရးပါ ဟု ဆိုဖူးသည္။

ဆို၊ က၊ ေရး၊ တီးသည္ အႏုပညာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤဘ၀တြင္ အႏုပညာႏွင့္ နီးစပ္ခြင့္ မရခဲ့ပါ။ ေလ့လာ ဆည္းပူးခြင့္ မရခဲ့ပါ။ ဘ၀ခရီးလမ္းတေလွ်ာက္ မွတ္မွတ္ရရ ႀကံဳဖူးခဲ့သည္မ်ားကို အႏုပညာႏွင့္ အတင္းကာေရာ ဆက္စပ္လိုက္ပါဦးမည္။

က်မဂါ၀န္ကေလး ၀တ္ေသာအရြယ္တြင္ ကိုႀကီးက ညတိုင္လွ်င္ အိမ္အေပၚထပ္၀ရံတာတြင္ ကုလားထိုင္ေပၚထိုင္၍ ဂစ္တာ တေဒါင္ေဒါင္လုပ္ပါသည္။ “သီတာလာ သီခ်င္းဆို” ဟုေခၚလွ်င္ ၀မ္းသာအားရ အေျပးကေလးသြားၿပီး သူ႔အနား က်ံဳ႕က်ံဳ႕ေလးထိုင္ကာ
သစ္ပင္ေပၚမွာ ထိုင္ေနတဲ့ ေတာက္တဲ့ေတာက္တဲ့
မိုးေလ၀သ ေဟာတတ္တဲ့ ေတာက္တဲ့ေတာက္တဲ့
အို…ေအာ္လိုက္စမ္းပါ…၀ို
၀ိုလား မင္းလား ေလလား မိုးလား ေတာက္တဲ့ အို ေတာက္တဲ့ (မွတ္မိသည့္ အတိုင္း ျပန္ေရးပါသည္။)

Kookaburra – Nursery Rhymehttps://www.youtube.com/watch?v=9V8r52_uWhA

ဟု ဆိုရပါသည္။ ကိုႀကီး၏ ဂစ္တာလက္သံႏွင့္ျဖစ္ပါသည္။
ကိုႀကီးက “ထ ဟန္ပါလုပ္”ဟု ဆိုလိုက္လွ်င္ ဒီသီခ်င္းကိုပင္ ဟန္ႏွင့္ပန္ႏွင့္ တေက်ာ့ျပန္ရျပန္ပါသည္။
သီခ်င္းဆံုးသြားေသာ္လည္း ကိုႀကီးက ဂစ္တာကို ဆက္တီးေနပါေသးလွ်င္ ၿငိမ္ၿပီး နားေထာင္ေနမိပါသည္။
ကိုႀကီးက “သြားေတာ့” လို႔ ေျပာလိုက္မွ ခါခါ ခါခါႏွင့္ ထေျပးပါေတာ့သည္။

အိမ္မွာ ကစလ(အႀကီးစား စက္မႈလုပ္ငန္း)ထုတ္ ေရဒီယို တလံုးရွိပါသည္။ နားေထာင္သင့္သေလာက္ နားေထာင္ခဲ့ပါသည္။ က်မအလယ္တန္းေက်ာင္းသူျဖစ္ခ်ိန္မွာေတာ့ ကိုႀကီးက National ကက္ဆက္အမဲေရာင္ေလးတလံုး ၀ယ္လာပါသည္။ ႏွစ္ေထာင့္ေလးရာ(က်ပ္)ေတာင္ ေပးရသည္ဟု ဆိုပါသည္။ “႐ို႐ိုေသေသ ကိုင္ရမည္” ဟု က်မတို႔ ေမာင္ႏွမေတြ အားလံုးကို ေျပာထား၍ ညီအမေတြ တေယာက္တလွည့္ ထိုကက္ဆက္ေလးကို ဖုန္သုတ္ၾကပါသည္။ တခါတရံ ကက္ဆက္ေလးမွာ တေန႔ထဲ ႏွစ္ခါ သံုးခါ ဖုန္သုတ္ခံခဲ့ရပါသည္။ အကိုေတြက သူတို႔ ႏွစ္သက္ရာ အေခြေတြ ၀ယ္လာတတ္ပါသည္။ ကိုႀကီးက ေက်ာ္ဟိန္း၊ သန္းႏိုင္၊ စိုးပိုင္၊ ဘိုဘိုဟန္… ကိုလတ္က ေဇာ္၀မ္း၊ စိုင္းထီးဆိုင္၊ စိုင္းဆိုင္ေမာ့၊ ခြန္သန္းထြန္း၊ ကံေကာ္ေတာမ်ိဳးေအာင္… ကိုေလးက ကိုင္ဇာ၊ ေမဆြိ စသျဖင့္တို႔ ျဖစ္ပါသည္။ (သူတို႔ နားေထာင္တဲ့ သီခ်င္းေတြက သူတို႔စ႐ိုက္ကို ေျပာျပေနၾကတယ္။ ကိုႀကီးက ေဟာ့ေရွာ့၊ ကိုလတ္က လူေအး၊ ကိုေလးကေတာ့ ၾကားထဲ ထားလိုက္ပါေတာ့)

ကက္ဆက္ ၀ယ္လာသည့္ေန႔မွာပင္ အေဖက ကိုႀကီးကို အျပစ္ေျပာပါသည္။ “မင္းတို႔ဟာ ဆူညံဆူညံေတြကြာ နားမခံသာပါဘူး” ဟူ၍။ သို႔ပါေသာေၾကာင့္ အေဖအိမ္မွာရွိလွ်င္ က်မတို႔ ကက္ဆက္မဖြင့္ရပါ။ သူအျပင္သြားခ်ိန္မွ ဖြင့္ရပါသည္။ အေဖျပန္လာၿပီ ဆိုပါက လမ္းထိပ္မွ ‘ပြမ္’ဆိုေသာ ကားဟြန္းသံၾကားရၿပီ ဆိုသည္ႏွင့္ နီးရာလူက ကက္ဆက္ကို ‘ေဒါက္’ ကနဲ ပိတ္ၿပီးသား ျဖစ္ပါသည္။ တခါတရံမူလည္း အေဖ့ အရိပ္အေယာင္ ျမင္လိုက္သူ တေယာက္ေယာက္က “ဂ်ိန္းစဘြန္း လာၿပီေဟ့” ဟု ကက္ဆက္ပိတ္ရန္ လွမ္းအခ်က္ေပးရသည္မ်ားလည္းရွိပါသည္။ ဂီတႏွင့္ ခိုးေၾကာင္ခိုး၀ွက္ နီးစပ္ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

မည္သို႔ဆိုေစ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းအရ က်မတို႔အိမ္တြင္ National ပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း ကက္ဆက္ေခြ ႏွစ္ေခြထည့္၍ရေသာ ကက္ဆက္လတ္တခု ရွိလာခဲ့ျပန္ပါသည္။ က်မရွစ္တန္းတြင္ ပထ၀ီ၀င္ဘာသာ၌ ဂရပ္ဖ္ ဆြဲျခင္းကို စတင္သင္ၾကားရပါသည္။ အလြန္စိတ္၀င္စားခဲ့ပါသည္။ တညမွာေတာ့ က်မ ဂရပ္ဆြဲျခင္း သင္ခန္းစာမ်ားကို ျပန္လည္ေလ့က်င့္ေနခဲ့ပါသည္။ တအိမ္လံုးလည္း အိပ္ေနၾကၿပီျဖစ္၍ အခန္းေလးထဲတြင္ ႏွစ္ေပမီးေခ်ာင္းေလးထြန္းၿပီး တေယာက္ထဲရွိေနခဲ့ပါသည္။ ပ်င္းပ်င္းရွိလာ၍ ကက္ဆက္ထဲသို႔ အနားရွိ ကက္ဆက္ေခြတခု ေကာက္ထည့္ဖြင့္လိုက္ပါေသးသည္။ စာ၌ အာ႐ံုအျပည့္၀င္စားေနစဥ္ ဘာသံမွန္းမသိသည့္ အသံႀကီးထြက္ေပၚလာရာ က်မအလြန္ပင္ လန္႔ဖ်န႔္သြားၿပီး ေဘးဘီ၀ဲယာ အေမွာင္ထုထဲသို႔ မ၀ံမရဲ လွည့္ပတ္ ၾကည့္႐ႈမိပါသည္။ က်မ၏ အသိစိတ္အာ႐ံုမ်ား ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ခ်ိန္တြင္ေတာ့ ၿပံဳးစိစိႏွင့္ ရယ္ခ်င္ပတ္ကိ်ျဖစ္ေနၿပီး ထိုညအဖို႔ စာၾကည့္ျခင္းကိုလည္း ရပ္နားလိုက္ပါေတာ့သည္။

က်မကို လိပ္ျပာလြင့္သြားေစေသာ အသံမွာ ကက္ဆက္မွ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဆးေက်ာင္းသား ကိုေလး သူတို႔ေက်ာင္း Annual Dinner ၌ စင္ေပၚတက္ကဲရန္ ေလ့က်င့္ အသံသြင္းထားေသာ ဆိုင္းမပါ ဗံုမပါ သံုးရာသီ ေတးသံသာပင္ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။ ေနာက္ေန႔၌ ျဖစ္ေၾကာင္းရယ္ကုန္စင္ကို ဗိုလ္ပံုအလယ္၌ ေျပာျပရင္း တခြိခြိရယ္ေလရာ ကိုေလးက “ငါ့အသံကိုမ်ား..” ဆုိၿပီးက်မကို မ်က္ေစာင္းေတြ ထိုးပါသည္။ ကိုေလးသည္ သူစိတ္ေပါက္လာပါက သူ၏ ျပဴး၍ေမွးေသာ မ်က္လံုးႀကီးျဖင့္ မ်က္ေစာင္းေတြ ပစ္ျပက္ထိုးတတ္ပါသည္။ ထို႔ထက္ပို၍လည္း သူ စိတ္မဆိုးတတ္ပါ။ စိတ္ဆတ္၍ ေဒါသႀကီးေသာ အကိုႏွစ္ေယာက္ဆီမွ စိတ္ဆိုးျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူေလ့လာ ဆည္းပူးတတ္ေျမာက္ထားျခင္း မိုင္ကုန္ ျဖစ္ပါသည္။ (တကယ္တန္းမွာ သူ႔ခမ်ာ စင္ေပၚမတက္ခဲ့ရရွာပါ။ ပထမအဆင့္ လူေရြးပြဲမွာပင္ တီး၀ိုင္းက တီးေနတာ တပိုဒ္ဆံုးသြားၿပီ သူက ဘယ္ေနရာက စ၀င္ရမွန္းမသိ၍ အစမ္းပင္ မဆိုခဲ့ရပါဟု ေနာင္ အေတာ္ၾကာမွ က်မတို႔က ေမးလာ၍ မခ်ိဳမခ်ဥ္ ၿပံဳးၿဖီးၿဖီးျဖင့္ ေျပာျပပါသည္။ သံုးရာသီ သီခ်င္းၾကားတိုင္း က်မတို႔ ေမာင္ႏွမေတြ တေယာက္မ်က္ႏွာ တေယာက္ၾကည့္မိေစသည့္ အမွတ္တရ တခုျဖစ္ပါသည္။ သူမွ စင္ေပၚမတတ္ခဲ့ရသလားဆိုလွ်င္ ၇ေယာက္ႀကီးမ်ားေတာင္ရွိေသာ္လည္း တဦးတေယာက္မွ်ပင္ ပြဲ၀င္ခဲ့ရဖူးျခင္းမရွိခဲ့ပါ။)

က်မ တကၠသိုလ္ တက္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေက်ာင္းမ်ားပိတ္ထားေသာ တခိ်န္တြင္ ရန္ပံုေငြ စတိတ္ရိႈးပြဲ လက္မွတ္ အိမ္တိုင္ယာေရာက္ မ၀ယ္မေနရ လာေရာင္းေလသည္။ မျဖစ္မေနမို႔ လက္မွတ္တေစာင္ကို ငါးရာက်ပ္ႏွင့္ ၀ယ္ထားလိုက္ရပါသည္။ က်မတို႔မွာ ေမာင္ႏွမေတြမ်ား၍ ထိုသို႔ ေစ်းႀကီးေပးမွ ၾကည့္ခြင့္ရေသာ စတိတ္႐ိႈးပြဲမ်ိဳးကို ႐ံုအျပင္မွ ခဏတျဖဳတ္ မတ္တပ္ရပ္သာ ၾကည့္ဖူးပါသည္။ ဗလာပြဲမ်ားဆိုလွ်င္ေတာ့ တက္ညီလက္ညီရွိၾကပါသည္။ ပဲြရက္ေန႔က်လာေတာ့ တအံုတမႀကီးနဲ႔ လက္မွတ္တေစာင္ ဘယ္လိုၾကည့္မလဲ..လက္မွတ္ေလးမွာအလိုအေလ်ာက္ အဆံုးခံရဖြယ္သာရွိပါသည္။ က်န္သူမ်ားကား မလႈပ္ၾကပါ။ စပ္စလူးက်မသာ လႈပ္ပါတယ္။ “ႏွေမ်ာစရာႀကီး သီတာၾကည့္ခ်င္တယ္။ သီတာတို႔ဆီ လက္မွတ္ေရာင္းၿပီး ဟိုဘက္လမ္းဆက္ေရာင္းတာဆိုေတာ့ ဟိုဘက္လမ္းက သီတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြလည္း လာၾကည့္မွာပဲဟာ” ဟူ၍ လုပ္ဇတ္ခင္းကာ သိုသိုသိပ္သိပ္ ပူဆာသျဖင့္ ကိုလတ္က လိုက္ပို႔ပါသည္။ Honda Super Cub ေရႊေရာင္ ဆိုင္ကယ္ေလးႏွင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ပြဲလုပ္သည့္ေနရာကို အေသအခ်ာမမွတ္မိေတာ့ပါ။ အသြားလမ္းမွာ ဆိုင္ကယ္ဘီး၀င္ဖာရသည္ကိုေတာ့ မွတ္မိပါသည္။ ကန္ေတာ္ေလးဘက္ဟု ထင္ပါသည္။ ႐ံုေရွ႕ေရာက္ေတာ့ “ည ၁နာရီ ငါလာႀကိဳမယ္ ဒီ႐ံုေရွ႕ကပဲေစာင့္ ဘယ္မွေလွ်ာက္မသြားနဲ႔” ဟု မွာခဲ့ၿပီး ထြက္သြားပါေတာ့သည္။

က်ဴဖ်ာထရံေတြ ကာထားေသာ ဖုန္တေသာေသာထေနသည့္ ပြဲ႐ံုထဲ တေယာက္ထဲ၀င္သြားရဲျခင္းသည္ အေပ်ာ္ၾကဴးေသာ လူငယ္တဦး၏ တက္ႂကြရႊင္လန္းျခင္းမဟုတ္သလို၊ တကိုယ္ေတာ္ မိုက္႐ူးရဲျခင္းလည္း မဟုတ္မွန္း ကိုယ္တိုင္သိေနခဲ့ပါသည္။ ထိုင္ခံုေနရာရွာေတာ့ ေနရာက ေနာက္နားေတာ္ေတာ္ေရာက္သည္။ ထိုင္ခံုမ်ားမွာ သစ္သားေခါက္ကုလားထိုင္မ်ား ျဖစ္ကာ တခံုႏွင့္တခံု ႀကိဳးမ်ားျဖင့္ တြဲသီထားပါသည္။ ပြဲခင္းထဲ ေရာက္ခ်ိန္၌ အလင္းေရာင္လက္က်န္ရွိေသးၿပီး ေဘးခံုမ်ားတြင္ လူေရာက္မလာေသး။ ညေမွာင္လာသည္ႏွင့္အမွ် ကိုယ့္ေဘးကို ဘယ္လိုလူေတြမ်ားေရာက္လာေလမလဲဟု စိုးလြင္လြင္သီခ်င္းလို တိုးတိတ္စိုးထိတ္ ေၾကာက္ေနပါၿပီ။ အခိ်န္က်လာေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလို မိန္းမေဖာ္မ်ားက ေရာက္မလာ၊ ေကာင္ေလးမ်ားေရာက္လာသည္။ ဒန္တန္႔တန္။ သို႔ေသာ္…မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ေတာ့ေသာ ကိုယ္ကပင္ ဦးေအာင္ "ဒီေနရာလက္မွတ္ေတြက အန္တီျမတို႔ကို ေရာင္းထားတာ မဟုတ္လား" စကားစလိုက္သည္ႏွင့္ "ဟုတ္ပါတယ္ သူတို႔မအားလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို သြားၾကည့္ၾကဆိုၿပီး လက္မွတ္သံုးေစာင္ေပးလိုက္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေအာင္မဂၤလာေက်ာင္းက ေက်ာင္းသားေတြပါ" ဟု ဆိုလိုက္ေသာအခါ က်မရင္ထဲမွ "ေဟး" ဟုပင္ ေအာ္လိုက္မိပါေတာ့သည္။ က်မမိဘမ်ား ဆြမ္း၀တ္ျပဳေနေသာ ေအာင္မဂၤလာ စာသင္တိုက္မွ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ က်မကို ထိဖို႔တို႔ဖို႔ မဆိုထားႏွင့္ အကယ္၍ အႏၲရာယ္ တစံုတရာ က်ေရာက္လာလွ်င္ပင္ က်မအား အသက္ေပး၍ ကာကြယ္ၾကမည့္သူမ်ားေပဟု စိတ္ထဲမွ ယံုၾကည္မိ၍ ျဖစ္ပါသည္။ (လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္က ယဥ္ေက်းမႈကို တေလးတစား ထည့္သြင္းေဖာ္ျပျခင္းမွ်သာ)

ပြဲစေတာ့ စင္ကို မျမင္ရေတာ့ပါ။ က်မလည္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ တန္းတူညီတူ ထိုင္ခံုေပၚတက္ မတ္တပ္ရပ္ ၾကည့္ရပါေတာ့သည္။ မွတ္မွတ္ရရ စိုးသူ စင္ေပၚေရာက္သည္ ဆိုလွ်င္ပင္ တေနရာမွ ႐ုန္း႐ုန္း ရုန္း႐ုန္းထျဖစ္ပါသည္။ ေမွ်ာ္လင့္ၿပီး ျဖစ္သည့္ ရန္ျဖစ္ၾကသည္ဟူေသာ စကား ပရိသတ္ေတြက လက္ဆင့္ကမ္းယူလာသည္။ ကိုစိုးသူကေတာ့ ပြဲဆူေအာင္လုပ္ေလၿပီဟု အူတူတူအတတ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသူက်မပင္ တန္းသိေလသည္။ ခဏႏွင့္ ၿငိမ္သြားသည္။ ကိုစိုးသူလည္း သီခ်င္းေတြ ဆက္ဆိုေနသည္။ ေနာက္ဘယ္သူေတြ ဆိုေလသလဲ မမွတ္မိေတာ့ပါ။

က်မလည္း ေညာင္းရင္ ထိုင္လိုက္၊ ၾကည့္ခ်င္လာရင္ ခံုေပၚတက္လိုက္ႏွင့္ ေလ့က်င့္ခန္း ယူေနပါသည္။ စိုးလြင္လြင္ဟု ေက်ညာလိုက္ခ်ိန္မွာေတာ့ ထိုင္ခံုေပၚမွာ အပီအျပင္ရပ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ေနာက္က လူမ်ားကိုလည္း အားမနာႏိုင္ေတာ့ပါ။ ကိုစိုးလြင္လြင္ သီခ်င္းေတြ အမ်ားႀကီးျဖင့္ အၾကာႀကီး ေဖ်ာ္ေျဖပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဘာမူးသလဲေတာ့မသိ ယိုင္ထိုးေနပါသည္။ သူနဲ႔ အၿပိဳင္ယိုင္ေနၾကေသာ ေကာင္ေလးေတြကလည္း စင္ေပၚတက္ ၂၀၀တန္ေတြ သူ႔ပါးစပ္ထဲထည့္ ဆုခ်ၾကပါသည္။ ဘယ္လိုႀကီးလည္း ထူးဆန္းေထြလာေတြပါလား ဟူေသာ ခံစားမႈကိုရေစပါသည္။ (ထိုေခတ္အခါက ပြဲၾကည့္လာသူ ပရိသတ္မွာ မီးေရာင္ထိုးထားေသာစင္ေပၚသည္ မိမိႏွင့္မဆိုင္ေသာ ကန္႔သတ္နယ္ေျမ အျဖစ္သာ နားလည္ၾကပါသည္။) တီး၀ိုင္းက သူဆိုပါမည္ဟု ေက်ျငာလိုက္ေသာ သီခ်င္းကို တီးေနၿပီ သူက ၀င္ရမည့္ေနရာမွာ မ၀င္ေသး ဆိုခ်င္သည့္ေနရာက ထဆိုသည္။ တီးေနသူေတြ မ်က္ႏွာေတြ ႐ႈံမဲ့ကာ သူဆိုေသာေနရာက တေရာေသာပါးလိုက္တီးရသည္။ က်မ မခံစားႏိုင္ေတာ့ပါ။ ညဥ့္နက္လာသည္ႏွင့္အမွ် နာရီ အေတာ္ၾကာ အာ႐ံုျပင္းျပင္းေတြကို တလစပ္ ျမည္းစမ္းေနေတာ့ လူလည္း ငိုင္စျပဳလာပါၿပီ။ နာရီၾကည့္လိုက္ေတာ့ ၁နာရီထိုးဖို႔ ၁၅မိနစ္အလို…ပြဲခင္းထဲကေန ထြက္လာလိုက္ေတာ့သည္။ ႐ံုေရွ႕ေရာက္ေတာ့ ကိုလတ္ကေရာက္ေနၿပီ။ ဆိုင္ကယ္ေနာက္ခံုေလးက ထိုင္လိုက္လာရင္း ေမာင္ႏွမႏွစ္ေယာက္ အိမ္ျပန္လာၾကေတာ့ (စိုးလြင္လြင္ သီခ်င္း ထဲကလို မင္းဆံႏြယ္ေတြ ေတာင္ပံျဖန္႔စရာ ဆံႏြယ္ေတြေတာ့ မရွိပါ။) နားႏွစ္ဖက္မွာ ၀တ္ထားတဲ့ နားစြဲအရွည္ႀကီးကေတာ့ ေလထဲမွာ ၀ဲလို႔

ဒီပို႔စ္မွာေတာ့ ဆို ႏွင့္ ပတ္သက္သည္မ်ားသာ၊ က ကိုေတာ့ သည္မွာ ႐ႈစားႏိုင္ပါသည္။ ေရး တာေတြကေတာ့ ဘေလာ့ေပၚမွာ ကေပါက္တိ ကေပါက္ခ်ာ၊ တီး ကေတာ့ ေစာင္းႀကီးပိုက္႐ိုက္ထားသည့္ ဓာတ္ပံု ကိုယ္နဲ႔ အတူရွိမေနေတာ့၍ မႂကြားႏိုင္ေတာ့ပါ။
(က်မ ၁၆ႏွစ္မတုန္းက အိမ္မွာအလွထားသည္ဟုပင္္ မဆိုႏိုင္သည့္ ဖုန္အလိမ္းလိမ္းတက္ေနသည့္ ေစာင္းႀကီးကို သူ႔ဟာသူ ဖုန္သုတ္ယူလာၿပီး၊ ဒီလိုထိုင္ ဒီလိုပိုက္ လက္ကို ဒီလိုထားရတယ္ဟဲ့ ဆိုၿပီး ကိုေလး ႐ိုက္ေပးထားေသာ ဓာတ္ပံုျဖစ္ပါသည္။)

မႀကီး အေၾကာင္းေရးၿပီး အေႂကြးက်န္ေနသည့္ အကိုသံုးေယာက္အေၾကာင္း ကို ေရးမိလ်က္သားလည္း ျဖစ္သြားပါသည္။

သားႀကီး ၁၁ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ (August 17)အတြက္ ေမေမေပးထားၿပီးသားအေကာင္းဆံုးလက္ေဆာင္ ညီေလးနဲ႔ အတူ တြဲညွပ္ေပးခ်င္တဲ့ လက္ေဆာင္တခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

(လူဆိုတာ ေျခာက္ျပစ္ကင္း သဲလဲစင္မဟုတ္၊ အမွားႏွင့္မကင္းၾကပါ။ သည္းခံခြင့္လႊတ္အနစ္နာခံစိတ္မ်ားျဖင့္ ေသြးရင္းသားရင္း ေမာင္ႏွမခ်င္းေတြ ေရွးကထက္ပိုခ်စ္ေစလိုေသာ ဆႏၵျဖင့္)

ေဒါက္တာ နႏၵမာလာဘိ၀ံသ၏ တရားပြဲ

http://www.smcmeditation.org/DrN_0809.jpg

ခ်စ္ျခင္းအားျဖင့္ ထူးအိမ္သင္

တေန႔က သုႏွင္းဆီက ကဗ်ာ ပို႔စ္တင္ေတာ့
“… မိတ္ေဆြၾကီး သုႏွင္းဆီကိုးးး
ေတြ႔ရတာ လွလိုက္တာဗ်ာ…
(ကဗ်ာကို ေျပာတာပါ)” လို႔ ေကာ္မန္႔သြားေရးခဲ့ပါတယ္။
ေတြ႔ရတာ လွလိုက္တာဗ်ာ…ဆိုတာ သၾကၤန္မိုးဇတ္ကားထဲမွာ ကိုလတ္ႀကီး(ေဇာ္၀မ္း)က မႏြယ္(ေမသန္းႏု)ကို ႏႈတ္ဆက္လိုက္ပံုေလးကို ယူသံုးလိုက္တာပါ။
မိန္းမေခ်ာေလးတေယာက္ကို ျမင္ျမင္ခ်င္း ေတြ႔ေတြ႔ခ်င္း မခိုးမခန္႔ လုပ္လိုက္ပံုကို စိတ္မ်က္စိထဲ ႏွစ္ခါ သံုးခါျပန္ျမင္လိုက္ၿပီး ေကာ္မန္႔မွာေတာင္ (ေဇာ္၀မ္းေလသံျဖင့္ ဖတ္ပါလို႔) ထပ္သြားျဖည့္ရင္ေကာင္းမလား ေတြးမိခဲ့ပါေသးတယ္။
ေနာက္တေန႔မွာပဲ သက္ေ၀က message ပို႔လာတယ္။
Zaw One passed away last nite :( တဲ့
အို..

ဦးေဇာ္၀မ္းက ကိုယ္ရဲ႕ အသည္းစြဲ အႏုပညာသည္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုလတ္(က်မ၏ အကိုသံုးေယာက္အနက္မွ အလတ္)ကေတာ့ သူ႔သီခ်င္းေတြ အေတာ္ႀကိဳက္ပါတယ္။
မိစိမ္းကားရဲ႕ မာယာေတာၿမိဳင္ေျခ...
မုဆိုးေကာင္းတို႔မည္သည္ လမ္းမမွားေခ်.. သားေကာင္ကိုေဖြ. ေခ်ာ့ျမွဴကစားကာ သုဘဒၵါလို အသည္းမာသူပါေလ.. က်ားမ်က္ရည္ဆို ေျခေတာ္သူေဆးေန... ဆိုတဲ့ သီခ်င္း အေခြပါးေအာင္ဖြင့္လြန္းလို႔ ကိုလတ္ အသည္းမ်ားကြဲေနသလား လို႔ ေဘးကေန အကဲခတ္ခဲ့ရတာအေမာ..ဖြင့္လည္းမေမးရဲဘူး။ ကိုယ့္ထက္အႀကီးလည္းျဖစ္ျပန္၊ ေမာင္နဲ႔ႏွမ ပါးစပ္က ဖြင့္ေဆြးေႏြးလို႔ သင့္ေတာ္တဲ့အေၾကာင္းအရာ မဟုတ္ဟု လိုက္နာရတဲ့ (တင္းၾကပ္တဲ့) ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ ထံုးစံေတြရွိခဲ့ပါတယ္။
*****

မေန႔ကပါပဲ
ေပါက္နဲ႔ မငံုက CBox မွာလာႏႈတ္ဆက္ထားေတာ့
ေပါက္နဲ႔ မငံုေရ…လူက low spirits ျဖစ္ေနတယ္…ေကာ္မန္႔ေတြေတာ့ ခ်စ္ျခင္းအားျဖင့္ ႀကိဳးစားေရးေနပါတယ္ လို႔ ျပန္လိုက္တယ္။
ခ်စ္ျခင္းအားျဖင့္ ဆိုတာ ဘေလာ့ဂ္ေရးေဖာ္ေရးဖက္ေတြ အားလံုးကို ရည္ညႊန္းလိုက္တဲ့ ထူးအိမ္သင္ရဲ႕ အသံုးေလးကို ယူသံုးလိုက္တာပါ။ ခဏေနေတာ့ ေတြးမိျပန္တာက ငါ့အေျခအေနနဲ႔ ဒီေလာက္လွတဲ့ အသံုးကို ယူသံုးဖို႔ မသင့္ပါဘူးေလ ဆိုၿပီး messageကို ျပန္ဖ်က္ထားလိုက္ပါတယ္။

ဒီေန႔က ထူးအိမ္သင္ေန႔တဲ့
ဘယ္သူမွ ရိုက္မစစ္ပဲ ေျပာခဲ့ပါရေစေနာ္…
သူ သီခ်င္းဆိုရင္ေလ ကိုယ့္တေယာက္ထဲကို ဆိုျပေနသလိုပဲ…
တကယ္ေတာ့ သူက လူေတြအမ်ားႀကီး တေယာက္ခ်င္း တေယာက္ခ်င္းဆီကို အဲ့လို ခံစားခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္ေအာင္ ဆိုသြားခဲ့တာ…
အို ရွင္းရွင္းပဲ ေျပာမယ္ ရွင့္ႏွလံုးသား အႀကီးႀကီးကို က်မခ်စ္တယ္
(ရွင္သိေအာင္ ေျပာလိုက္ဦးမယ္။ ဟို ကိုဧရာဆိုတဲ့ လူလည္ႀကီးေတာင္ ရွင့္ကိုခုတံုးလုပ္ၿပီး က်မကို မလိမ့္တပတ္ လုပ္သြားေသးသေတာ့…)

ထိုတည

“ဆရာ ဆရာ တံခါးဖြင့္ပါဦး” “ဆရာ”

အခ်ိန္က ညသန္းေကာင္နားနီးေနၿပီ။ အိမ္ေရွ႕မွ တေၾကာ္ေၾကာ္ေခၚေနသည္။
အေစ့ပိတ္ထားေသာ အိမ္ေရွ႕ တံခါးမႀကီးကို အသာဟၾကည့္ေတာ့ ဆိုက္ကားေပၚမွာ လူတေယာက္၊ ဆိုက္ကားဆရာက တံခါးဖြင့္ေပးရန္ တေၾကာ္ေၾကာ္ေအာ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။
“ဘာျဖစ္လာတာလဲ” ဟု ေမးရင္း၊ တံခါးသြားဖြင့္ခ်ိန္တြင္ ဆရာ၀န္က မီးဖြင့္ၿပီး ေဆးခန္းထဲမွာ အသင့္ေစာင့္ေနသည္။
“ေသနတ္ထိလာလို႔”
“ဟင္! ဘယ္ကို ထိလာတုန္း”
“ေျခသလံုးနဲ႔ ေပါင္မွာပါ..” ဆိုက္ကားဆရာက ေျဖေနျခင္းျဖစ္သည္။
“လာလာ ရွင္တြဲေခၚလာခဲ့” …ဆိုက္ကားဆရာကို ေျပာလိုက္သည္။
*****
လူနာေဆးခန္းထဲေရာက္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ဘယ္အခ်ိန္က ဘယ္လိုျဖစ္လာတာလဲ ဟုေမးသည္။
“အ၀ိုင္းမွာ ဆရာ၊ သူတို႔ ပစ္တာ…”
“အ၀ိုင္းမွာ ပစ္တယ္ေျပာသံၾကားလိုက္တာ ညဦးပိုင္းေလာက္ကပဲ”
“ဟုတ္ပါတယ္ဆရာ… ၉-နာရီေလာက္ကတည္းကပါ။ ၿမိဳ႕ထဲက ေဆးခန္းေတြ တခု၀င္ တခုထြက္နဲ႔ ၾကည့္မေပးၾကလို႔ ဒီေနရာထိ အခုမွေရာက္လာတာပါ။”
လူနာ ကုတင္ေပၚေရာက္ေတာ့ ဆရာ၀န္က စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳေနသည္။
ေပါင္ကေတာ့ ရွပ္ထိသြားတာ ကိစၥမရွိဘူး။ ေျခသလံုးကေတာ့ က်ည္ဆန္ေဖာက္၀င္သြားတယ္။ ခြဲထုတ္ရလိမ့္မယ္။
“ရပါတယ္ဆရာ လိုအပ္သလို လုပ္ပါ။”
ဆရာ၀န္သည္ ေျခသလံုး က်ည္ဆန္ေဖာက္၀င္သြားေသာ ေနရာကို ကိရိယာမ်ားျဖင့္ အတြင္းမွ က်ည္ဆန္ေတာင့္ကို ထုတ္ယူႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားေနသည္။ အတန္ၾကာသည္အထိ က်ည္ဆန္က ရွာမေတြ႔ျဖစ္ေနသည္။
“က်ည္ဆန္ကို ရွာမရျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္ေသနတ္အမိ်ဳးအစားရဲ႕ က်ည္လဲ … G3 လား၊ G4 လား မသိဘူး။ ေအာင္၀င္းဆီ ဖုန္းဆက္လိုက္ အက်ိဳးအေၾကာင္းေျပာျပၿပီး အခုလာခဲ့ပါလို႔ ေျပာလိုက္…။” ဆရာ၀န္က သူ႔သူငယ္ခ်င္း ဆရာ၀န္ဆီ ဖုန္းဆက္ခိုင္းျခင္းျဖစ္သည္။
“ဒီအခ်ိန္ႀကီး လာပါ့မလား။”
“ဆက္သာဆက္လိုက္စမ္းပါ။”
*****
နာရီ၀က္ခန္႔အၾကာမွာပင္ သူငယ္ခ်င္းဆရာ၀န္ ေရာက္လာသည္။ ေဆးခန္းေလး အတြင္း၌ လူသံုးဦးရွိေနေသာ္လည္း လိုအပ္ေသာ အသံမွလြဲ၍ တိတ္ဆိတ္ေနသည္။ လူနာတို႔၏ အမိ်ဳးမ်ိဳးေသာ ညီးညဴးေအာ္ဟစ္သံမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးဖူးၿပီးေသာနားသည္ ထိုလူနာ၏ ေအာ္သံ မၾကားရျခင္း၌ အမည္မသိေသာ ထူးျခားမႈကို ျဖစ္ေစသည္။ ခန္းဆီးေလးကို အသာလွစ္ၾကည့္မိေတာ့ ဆရာ၀န္ႏွစ္ေယာက္ ေခါင္းခ်င္းဆိုင္ အလုပ္႐ႈပ္ေနၾကျပီး၊ လူနာမွာ နံရံဖက္သို႔ မ်က္ႏွာမူေန၍ သူ႔မ်က္ႏွာအေနအထားကို မျမင္ရ။ ဆိုက္ကားဆရာကေတာ့ အိမ္အျပင္မွာပင္ ေစာင့္ေနဟန္တူသည္။

သိပ္မၾကာလိုက္ဟု ထင္ရေသာ အခ်ိန္အပိုင္းအျခားအတြင္းမွာ လူနာ ေဆးခန္းအတြင္းမွ ထြက္လာသည္။ ဆရာ၀န္က Antibiotic - one course ႏွင့္ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆး တပတ္စာ လူနာအားေပးလိုက္ရန္ ညႊန္ၾကားသည္။ တံခါးေပါက္အေရာက္၌ လူနာက “ဆရာတို႔ကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္” ဟု ေျပာသြားသည္ကို ၾကားလိုက္ရသည္။
*****
ေနာက္ေန႔ ေဆးခန္းဖြင့္ခ်ိန္ကုန္ဆံုးသြားေသာအခါ “မေန႔က ဟိုလူနာ ေဆးလည္းလာမထည့္ဘူး” ဟု ေျပာမိေတာ့ ဆရာ၀န္က မၾကားဟန္ျပဳေနသည္။

ေဆးခန္း စတင္ဖြင့္ခ်ိန္မွ စ၍ လူနာတဦးခ်င္းစီ၏ က်န္းမာေရး မွတ္တမ္းကို အမည္၊ အသက္၊ ေနရပ္လိပ္စာႏွင့္တကြ စနစ္တက်ထားေသာ ဤေဆးခန္းေလးတြင္ ထိုတညမွ ထိုလူနာသည္ မွတ္တမ္းဖြင့္မထားလိုက္ေသာ လူနာ ျဖစ္သည္။

ခုတေလာ ဧရာသီတာတို႔...

ခုတေလာ

ကိုေအာင္သာငယ္နဲ႔	မေနာ္ဟရီက တက္ဂ္တဲ့ အတြက္
ဧရာ	သီတာ တို႔
ေတြးေနမိတာက
အေျပာင္းအလဲေတြအေၾကာင္း...။	မိဘေမတၱာအေၾကာင္း(“ကမၻာမီးေလာင္ သားေတာင္ခ်နင္း” ဆိုတဲ့ စကားပံုနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး)
ကိုယ့္ကိုယ္ကို ၿပန္ဆင္ၿခင္မိတာက
“ငါ” ဘာလဲလို႔ ကိုယ္တိုင္ တိတိက်က် မသိေသးပါလား… ။	မျပည့္မစံုနဲ႔ပဲ ေသဆံုးသြားေတာ့မလား…
က်န္းမာေရး
ေကာင္းပါတယ္။ ႏွာေစးတာက လြဲလို႔… ။	ေျခေတြ၊ လက္ေတြ မသယ္ခ်င္ပါ။ (အခ်ိဳမႈန္႔ပါတာ စားမိတယ္ထင္တာပဲ… ဆိုင္လားေတာ့ မေသခ်ာ။)
ဖတ္ၿဖစ္တဲ့စာအုပ္ေတြက
လက္လွမ္းမီတဲ့ စာအုပ္။ အပ်င္းႀကီးေတာ့ အိပ္ယာနံေဘး စာအုပ္စင္က လက္လွမ္းမီတဲ့ စာအုပ္ေတြပဲ ဖတ္ျဖစ္ေနပါတယ္။
ေရာက္ေနၿဖစ္တာက
အိမ္နဲ႔ အလုပ္၊ အလုပ္နဲ႔ အိမ္	ေလွ်ာက္ေနက် လမ္းတေလွ်ာက္
ေရးၿဖစ္ေနတာက
အလုပ္ထဲက email နဲ႔ reports ေတြ …။ အဲ… “ခုတေလာ” ပို႔စ္	ကိုယ့္အေၾကာင္းေတြခ်ည္း (ရွက္သလိုလည္း ျဖစ္မိတယ္။)
နားေထာင္ၿဖစ္ေနတာက
ျမန္မာ သတင္းပါပဲ… BBC, VOA, RFA အစံုေပါ့ ။ သားေတာ္ေမာင္ ထထဖြင့္တဲ့ သီခ်င္းေတြလည္း နားေထာင္ျဖစ္ပါတယ္။	BBC ျမန္မာပိုင္း သတင္းအစီအစဥ္
ရြတ္ေနမိတဲ့ကဗ်ာက
ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး၊ ေကာင္းေအာင္ႀကိဳး၍၊ ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္ေစမင္း…။
ၿဖစ္ခ်င္ေနတာက
ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာေတြ လုပ္ၿပီး ခ်မ္းသာတဲ့သူ၊ ကိုယ္စားခ်င္တာေတြ စားၿပီး က်န္းမာတဲ့သူ၊ ကိုယ္ေရးခ်င္တာေတြ ေရးၿပီး စာေရးဆရာႀကီးေတြလို နာမည္ႀကီးတဲ့သူ၊ အဲ…. အမ်ားႀကီးပါပဲ…။	ေအာင္ျမင္ ေက်ာ္ၾကား လူႀကိဳက္မ်ားေသာ ဘေလာ့ဂါတေယာက္ (လုပ္ခ်လိုက္ျပန္ၿပီ…အတည္မယူပါနဲ႔ေနာ္)
စားၿဖစ္ေနတတ္တာက
မသီတာခ်က္ေကၽြးတဲ့ ဟင္းနဲ႔ ထမင္း	အခ်ဥ္သီးေတြ… (ပိန္ခ်င္လြန္းလို႔)
သနားေနမိတာက
ကိုယ္အပါ၀င္ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ… ။
လြမ္းေနမိတာက
မႏၲေလးအိမ္က စာအုပ္ေသတၱာေတြ… ။	အျဖဴ အစိမ္း ၀တ္ထားတဲ့ လြယ္အိတ္ေလးေတြလြယ္ထားတဲ့ တေျပးညီ လိႈင္းလံုးႀကီးေတြ
ေမ့ေလ်ာ့ပစ္ေနမိတာက
တေ႐ြ႕ေ႐ြ႕ႀကီးလာတဲ့ ကိုယ့္အသက္…	အမွား ပါးပါးေလးေတြ
ခါးသက္ေနမိတာက
ေထြးအန္ပစ္ခ်င္မိတဲ့ အမွားေတြ…။	သိသင့္တာကို သိ၊ မသိသင့္တာကို မသိနဲ႔တဲ့
တမ္းတေနမိတာက
ငယ္စဥ္ကလို လွ်စ္စစ္မီး မွန္မွန္လာတဲ့ မႏၲေလး၊ မင္းတုန္းမင္းေခတ္၊ ကိုလိုနီေခတ္ကလိုပဲျဖစ္ျဖစ္ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းစာ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆရာေတြေခတ္ကလို တကၠသိုလ္၊ ၿမိဳ႕မၿငိမ္းတို႔ေခတ္ကလို သီခ်င္းေတြ၊ …
ၾကိတ္ၿပီးခ်ီးက်ဴးေနမိတာက
ငါ… တယ္ေတာ္ပါလား လို႔။	ကိုယ့္ထက္ငယ္တဲ့ ဘေလာ့ဂါ အခ်ိဳ႕
ၾကိတ္ၿပီးအထင္ေသးေနမိတာက
ဘာမွ မဟုတ္ပဲ “ငါတယ္ေတာ္ပါလား လို႔” ေတြးတတ္ေနတဲ့ ကိုယ့္ကို… ။	တိုးတက္မလာတဲ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္
ဆႏၵမရွိတဲ့ေနရာ
အၾကမ္းဖက္သမားေတြႀကီးစိုးတဲ့ ေနရာ…။	မ႑ပ္တိုင္
ဆႏၵရွိေနတဲ့ကိစၥ
ကိုယ္စြမ္းႏိုင္သေလာက္နဲ႔ အမ်ားအက်ိဳးရွိမယ့္ကိစၥ	ကေလးမ်ားအတြက္ ျမန္မာစာ ၀က္ဆိုဒ္
မုန္းတီးေနမိတာက
နာရီ… အထူးသျဖင့္ အိပ္ယာထရင္ေပါ့။	မလိုတမိ်ဳး လိုတမ်ိဳး ေလသံ အနိမ့္အျမင့္ေတြ
ခ်စ္ေနတာက
အခ်စ္… ။ သီတာေရစင္ပမာ တသြင္သြင္စီးေနတဲ့… အခ်စ္။	ခ်စ္ျခင္းတရားတို႔ ျမစ္ဖ်ားခံရာ ဧရာ၀တီ (လူၾကားေကာင္းေအာင္ ေရာခ်လိုက္ျပန္ၿပီ)
စိတ္ပ်က္ေနမိတာက
ကိုယ့္ဘ၀ေကာင္းစားေရးအတြက္ ဘာမဆိုအကုန္ စေတးမယ့္ လူေတြ…။	နည္းနည္းသာ စားေသာ္လည္း မ်ားမ်ားပူေသာဗိုက္ (အားရပါးရ မစားရ၍)
စြဲလန္းေနမိတာက
ကိုယ္ယံုၾကည္ရာ…	အိပ္မက္တဲ့ အရာေတြ အားလံုး
လိုအပ္ေနတာက
အမွန္တရား စိုးမိုးေရး	သေဘာထားအမွန္
ေတာင္းေနမိတဲ့ဆု
ဆုေတာင္း ခဲပါတယ္… ။ လုပ္ယူမွသာ ရတတ္လို႔…။	ေထာက္ရာတည္ရာ ရ,ရပါလို၏။
ထပ္ၿပန္တလဲလဲေအာ္ဟစ္ေနမိတာက
ပါးစပ္ထဲေရာက္လာတဲ့ သီခ်င္းမွန္သမွ်။ တခါတေလ ေမတၱာသုတ္ပရိတ္လည္း ပါရဲ့။	သားႀကီး စာၾကည့္စမ္း၊ ဘာစာလုပ္ၿပီးၿပီလဲ)))
ဝန္ခံခ်င္တာက
ကိုယ့္အမွားကို လြယ္လြယ္နဲ႔ ၀န္မခံခ်င္တာ… ။((ကိုေအာင္သာငယ္, မေနာ္ဟရီ နဲ႔ မသီတာတို႔ရဲ႕ ခုတေလာကို မွီျငမ္းျပဳၿပီး ေရးပါတယ္။ ))	ပို႔စ္ေတြ ေရးသာေရးေနတာ ဘာကို ေၾကာက္မွန္းမသိ လန္႔တာကေတာ့ ခပ္လန္႔လန္႔ပဲ…သိပ္ေတာ့လည္း မထူးဆန္းပါဘူးေလ…ေရေတြကို ငံု႔ၾကည့္ေတာ့လည္း …ေရေပၚမွာ ႏွာေခါင္းေလးေဖၚမထားတတ္လို႔…ေၾကာက္၊ ေကာင္းကင္ကို ေမာ့ၾကည့္ေတာ့လည္း တခြင္တျပင္ထဲ အမံႈေလးတစလို လႊင့္သြားမွာကို…ေၾကာက္၊ က်ယ္ေျပာနက္႐ိႈင္းရႈပ္ေထြးတဲ့ အရာေတြကို ေၾကာက္တယ္။