Tuesday, December 27, 2016

ဓာရဏပရိတ္လာ အာေဝဏိကဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး

ဓာရဏပရိတ္ေတာ္သည္ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားအျပား ႐ြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ေလ့ရွိၾကသည့္ ပရိတ္ေတာ္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုဓာရဏပရိတ္ကို သံဂါယနာတင္ နိကာယ္ ၅-ရပ္တို႔တြင္ မည္သည့္ က်မ္းတြင္မွ် မေတြ႔ရ။ ဘုရားေဟာေဒသနာ မဟုတ္။ ေရွးဆရာေတာ္ႀကီး တစ္ပါးပါး ေရွးဖြဲ႕ခဲ့သည့္ ပရိတ္ေဒသနာ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ စင္စစ္ ပရိတ္ႀကီး ၁၁-သုတ္အနက္ အခ်ိဳ႕ေသာ ပရိတ္တို႔သည္လည္း နိကာယ္ ၅-ရပ္ဝင္ ေဒသနာမ်ားႀကီးမ်ား မဟုတ္သည့္တိုင္၊ နိကာယ္ ၅-ရပ္လာ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားကို ကိုယ္ထည္ျပဳ၍ ေရွးပညာရွိ မေထရ္ႀကီးမ်ား ေရးဖြဲ႔ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ဆိုလွ်င္ ဓာရဏပရိတ္ေတာ္၏ တရားသား ကိုယ္ထည္ကို ေလ့လာ သံုးသပ္ၾကည့္သင့္ ပါသည္။


ဓာရဏပရိတ္ေတာ္

၁။ ဗုဒၶါနံ ဇီဝိတႆ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု၊ တထာ ေမ ေဟာတု။

၂။ အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ၊ အနာဂတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ၊ ပစၥဳပၸႏၷံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ။

၃။ ဣေမဟိ တီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ၊ သဗၺံ ဝစီကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ၊ သဗၺံ မေနာကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ။

၄။ ဣေမဟိ ဆဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝိပႆနာယ ဟာနိ၊ နတၳိ သမာဓိႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ။

၅။ ဣေမဟိ ဒြါဒသဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဒဝါ၊ နတၳိ ရဝါ၊ နတၳိ အပၹဳဋံ၊ နတၳိ ေဝဂါယိတတၱံ၊ နတၳိ အဗ်ာဝဋမေနာ၊ နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာ။ ဣေမဟိ အ႒ာရသဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ၊ နေမာ သတၱႏၷံ သမၼာသမၺဳဒၶါနံ။

၆။ နတၳိ တထာဂတႆ ကာယဒုစၥရိတံ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဝစီဒုစၥရိတံ၊ နတၳိ တထာဂတႆ မေနာဒုစၥရိတံ၊ နတၳိ အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ နတၳိ အနာဂတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ နတၳိ ပစၥဳပၸႏၷံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ပဋိဟတံ ဉာဏံ။ နတၳိ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏာပုဗၺဂၤမံ ဉာဏံ နာႏုပရိဝတၱံ၊ နတၳိ သဗၺံ ဝစီကမၼံ ဉာဏာပုဗၺဂၤမံ ဉာဏံ နာႏုပရိဝတၱံ၊ နတၳိ သဗၺံ မေနာကမၼံ ဉာဏာပုဗၺဂၤမံ ဉာဏံ နာႏုပရိဝတၱံ။ ဣမံ ဓာရဏံ အမိတံ အသမံ သဗၺသတၱာနံ တာဏံ ေလဏံ သံသာရဘယဘီတာနံ အဂၢံ မဟာေတဇံ။

၇။ ဣမံ အာနႏၵ ဓာရဏပရိတၱံ ဓာေရဟိ ပါေစဟိ ပရိပုစၧာဟိ။ တႆ ကာေယ ဝိသံ န ကေမယ်၊ ဥဒေက န လေဂၢယ်၊ အဂၢိ န ဍေဟယ်၊ နာနာဘယ ဝိေကာ၊ န ဧကာဟာရေကာ၊ န ဒြိဟာရေကာ၊ န တိဟာရေကာ၊ န စတုဟာရေကာ၊ န ဥမၼတၱကံ၊ န မူဠွကံ၊ မႏုေႆဟိ အမႏုေႆဟိ န ဟႎသကာ။

၈။ တံ ဓာရဏပရိတၱံ ယထာ ကတေမ၊ ဇာေလာ မဟာဇာေလာ၊ ဇာလိေတၱ မဟာဇာလိေတၱ၊ ပုေဂၢ မဟာပုေဂၢ၊ သမၸေတၱ မဟာသမၸေတၱ၊ ဘူတဂၤမွိ တမဂၤလံ။ ဣမံ ေခါ ပနာနႏၵ ဓာရဏပရိတၱံ သတၱသတၱတိ သမၼာသမၺဳဒၶေကာဋီဟိ ဘာသိတံ၊ ဝေတၱ အဝေတၱ၊ ဂႏၶေဝ အဂႏၶေဝ၊ ေနာေမ အေနာေမ၊ ေသေဝ အေသေဝ၊ ကာေယ အကာေယ၊ ဓာရေဏ အဓာရေဏ၊ ဣလႅိ မိလႅိ၊ တိလႅိ မိလႅိ၊ ေယာ႐ုေကၡ မဟာေယာ႐ုေကၡ၊ ဘူတဂၤမွိ တမဂၤလံ။

၉။ ဣမံ ေခါ ပနာနႏၵ ဓာရဏပရိတၱံ နဝနဝုတိယာ သမၼာသမၺဳဒၶေကာဋီဟိ ဘာသိတံ၊ ဒိ႒ိလာ ဒ႑ိလာ မႏၲိလာ ေရာဂိလာ ခရလာ ဒုဗ႓ိလာ။ ဧေတန သစၥဝေဇၨန ေသာတၳိ ေမ ေဟာတု သဗၺဒါ။

အထက္ပါ ပါဌ္သည္ ဓာရဏပရိတ္ေတာ္ မူကြဲမ်ားအနက္မွ တစ္ခုျဖစ္သည္။ စာပိုဒ္ (၁) တြင္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ အသက္ေတာ္ကို မည္သည့္ တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာသူကမွ် အႏၲရာယ္ ျပဳရန္ မျဖစ္ႏုိင္ ထို႔အတူ မိမိ၏ အသက္ကိုလည္း အႏၲရာယ္ မျပဳႏိုင္ေစရန္ ဆုေတာင္းထားသည္။ ‘ဗုဒၶါနံ ဇီဝိတႆ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု’ ဟူသည့္ ပါဌ္ကို ဝိနည္း ပါရာဇိကက႑ အ႒ကထာ ဒုဗ႓ိကၡကထာတြင္ ေတြ႔ႏိုင္သည္။ (၁) ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ အသက္ေတာ္ (၂) ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ (၃) ျမတ္စြာဘုရားရွင္အား ရည္စူး၍ လွဴဒါန္းအပ္သည့္ ပစၥည္းေလးပါး (၄) ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ရွစ္ဆယ္ေသာ လကၡဏာေတာ္ငယ္ ႏွင့္ ကိုယ္ေရာင္ေတာ္ – ဤေလးပါးေသာ အရာတို႔ကို မည္သူကမွ် အႏၲရာယ္ မျပဳႏိုင္ေၾကာင္း ယင္းအ႒ကထာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ ဓာရဏပရိတ္မူတို႔၏ ပထမစာပိုဒ္ကို ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႔ရသည္။

ဗုဒၶါနံ ဇီဝိတႆ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု။
ဗုဒၶါနံ သဗၺညဳတညာဏႆ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု။
ဗုဒၶါနံ အဘိဟဋာနံ စတုႏၷံ ပစၥယာနံ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု။
ဗုဒၶါနံ အသီတိယာႏုဗ်ဥၨနာနံ ဗ်ာမပၸဘာယ ဝါ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု။
ဣေမသံ စတုႏၷံ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု၊ တထာ ေမ ေဟာတု။


ဓာရဏပရိတ္စာပိုဒ္ ၂ မွ ၅ အထိသည္ ဗုဒၶ၏ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး ျဖစ္သည္။ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ဟူသည္ (ပေစၥကဗုဒၶါႏွင့္ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္မ်ား အပါဝင္) အျခားမည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ႏွင့္မွ် မဆက္ဆံေသာ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ သီးျခားဂုဏ္ေတာ္မ်ားကို ဆိုလိုသည္။ သုိ႔ေသာ္ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးကို သံဂါယနာတင္ နိကာယ္ ၅-ရပ္ ပါဠိေတာ္တို႔တြင္ အျပည့္အစံု မေတြ႔ရ။ ဂုဏ္ေတာ္အခ်ိဳ႕ကိုသာ ႀကိဳးၾကား ႀကိဳးၾကား ေတြ႔ရသည္။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ၁-ရာစု ဝန္းက်င္ခန္႔က ေပၚထြန္းခဲ့သည့္ ပညာပါရမိတာသုတ္၊ မဟာဝတၳဳ စသည့္ မဟာယာနက်မ္းစာတို႔တြင္မူ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးကို သကၠတဘာသာျဖင့္ အက်ယ္တဝင့္ ဖြင့္ဆို ေရးသားခဲ့ၾကသည္။ ခရစ္ႏွစ္ ၅-ရာစုခန္႔တြင္ အရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသ ျပဳစုသည့္ အ႒ကထာမ်ားတြင္ ဘုရားရွင္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ခ်ီးမြမ္းရာတြင္ ‘အ႒ာရသ ဗုဒၶဓမၼာ’၊ ‘အ႒ာရသ အာေဝဏိက ဗုဒၶဓမၼာ’ စသျဖင့္ ထည့္သြင္းေရးသားေလ့ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး၏ အမည္စာရင္း အျပည့္အစံုကိုမူ ဒီဃနိကာယ္ ပါထိကဝဂ္ သဂႌတိသုတ္ အဖြင့္ အ႒ကထာ၌သာ ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႔ႏိုင္သည္။

အရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသ၏ ဒီဃနိကာယ္ အ႒ကထာမွ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး

အ႒ာရသ ဗုဒၶဓမၼာ နာမ နတၳိ တထာဂတႆ ကာယဒုစၥရိတံ, နတၳိ ဝစီဒုစၥရိတံ, နတၳိ မေနာဒုစၥရိတံ။ အတီေတ ဗုဒၶႆ အပၸဋိဟတဉာဏံ, အနာဂေတ, ပစၥဳပၸေႏၷ ဗုဒၶႆ အပၸဋိဟတဉာဏံ, သဗၺံ ကာယကမၼံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ, သဗၺံ ဝစီကမၼံ, သဗၺံ မေနာကမၼံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ။ နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ, နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ, နတၳိ သတိယာ ဟာနိ, နတၳိ ဒဝါ, နတၳိ ရဝါ, နတၳိ ခလိတံ, နတၳိ သဟသာ, နတၳိ အဗ်ာဝေဋာ မေနာ, နတၳိ အကုသလစိတၱႏၲိ။ (ဒီ.႒.၃.၃၀၅၊ သဂႌတိသုတ္ အဖြင့္အ႒ကထာ)

(၁-၃) နတၳိ တထာဂတႆ ကာယဒုစၥရိတံ နတၳိ ဝစီဒုစၥရိတံ, နတၳိ မေနာဒုစၥရိတံ - ျမတ္စြာဘုရားရွင္အား ကိုယ္ျဖင့္ ျပဳအပ္ေသာ မေကာင္းသည့္ အက်င့္သည္ မရွိ။ ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုအပ္ေသာ မေကာင္းသည့္ အက်င့္သည္ မရွိ။ စိတ္ျဖင့္ ႀကံစည္အပ္ေသာ မေကာင္းသည့္ အက်င့္သည္ မရွိ။
(၄-၆) အတီေတ ဗုဒၶႆ အပၸဋိဟတဉာဏံ, အနာဂေတ, ပစၥဳပၸေႏၷ […] - ျမတ္စြာဘုရားရွင္အား အတိတ္အဖို႔၌ အတားအဆီး အပိတ္အအပင္ မရွိေသာ ဉာဏ္ေတာ္သည္ ရွိ၏။ အနာဂတ္အဖို႔၌, ပစၥဳပၸန္အဖို႔၌ အတားအဆီး အပိတ္အအပင္ မရွိေသာ ဉာဏ္ေတာ္သည္ ရွိ၏။
(၇-၉) သဗၺံ ကာယကမၼံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ, သဗၺံ ဝစီကမၼံ, သဗၺံ မေနာကမၼံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ - ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ အလံုးစံုေသာ ကာယကံ အမႈတို႔သည္ ဉာဏ္ေတာ္၏ ေနာက္သို႔ အစဥ္လိုက္၍ ျဖစ္၏။ အလံုးစံုေသာ ဝစီကံ မေနာကံ အမႈတို႔သည္ ဉာဏ္ေတာ္၏ ေနာက္သို႔ အစဥ္လိုက္၍ ျဖစ္၏။
(၁၀) နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ - (သတၱဝါတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္) ဆႏၵေတာ္၏ ယုတ္ေလ်ာ့ျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၁) နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ - ဝီရိယ၏ ယုတ္ေလ်ာ့ျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၂) နတၳိ သတိယာ ဟာနိ - သတိ၏ ယုတ္ေလ်ာ့ျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၃) နတၳိ ဒဝါ - ျမဴးတူးေပ်ာ္ပါးလို၍ ျပဳမူျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၄) နတၳိ ရဝါ - (သတိကင္းလြတ္) ခၽြတ္ယြင္းေသာ ေျပာဆိုျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၅) နတၳိ ခလိတံ - (သတိကင္းလြတ္) ခၽြတ္ယြင္းေသာ ျပဳမူျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၆) နတၳိ သဟသာ - (ဉာဏ္ျဖင့္ မဆင္မျခင္) အေဆာတလွ်င္ ျပဳျခင္းသည္ မရွိ။
(၁၇) နတၳိ အဗ်ာဝေဋာ မေနာ - အားမစုိက္ဘဲ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ေနေသာ စိတ္သည္ မရွိ။
(၁၈) နတၳိ အကုသလစိတၱံ - အကုသိုလ္စိတ္သည္ မရွိ။

သို႔ေသာ္ ကာယဒုစ႐ိုက္၊ ဝစီဒုစ႐ိုက္၊ မေနာဒုစ႐ိုက္ မရွိျခင္းတို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ႏွင့္သာ ဆက္ဆံသည့္ အာေဝဏိကတရား မဟုတ္။ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတို႔ကို အႂကြင္းမဲ့ ပယ္သတ္ၿပီးေသာ ရဟႏၲာ အရွင္ျမတ္တို႔တြင္လည္း ကာယဒုစ႐ိုက္၊ ဝစီဒုစ႐ိုက္၊ မေနာဒုစ႐ိုက္တို႔ မရွိၾက။ ထို႔အတူပင္ ေနာက္ဆံုး ဂုဏ္ပုဒ္ျဖစ္သည့္ အကုသိုလ္စိတ္ မရွိျခင္း (နတၳိ အကုသလစိတၱံ) သည္လည္း အာေဝဏိက ဗုဒၶဓမၼ မဟုတ္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ (ခရစ္ႏွစ္ ၆-ရာစု ၇-ႏွစ္ရာစုခန္႔တြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ) အရွင္ဓမၼပါလက ဒီဃနိကာယ္ အ႒ကထာ၏ အနက္ဓိပၸါယ္ကို ထပ္မံ ဖြင့္ဆိုသည့္ လီနတၳဒီပနီေခၚ ဒီဃနိကာယ္ ဋီကာက်မ္းတြင္ “ကာယဒုစ႐ိုက္၊ ဝစီဒုစ႐ိုက္၊ မေနာဒုစ႐ိုက္ မရွိျခင္းဟူသည့္ ဂုဏ္ပုဒ္တို႔သည္ ကာယကံ အစရွိေသာ အမႈတို႔သည္ ဉာဏ္ေတာ္သို႔ အစဥ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ရထိုက္သည့္ ဂုဏ္မ်ားကို ခ်ီးမြမ္းျခင္းသာ ျဖစ္သည္၊ အာေဝဏိကဓမၼကို ျပျခင္း မဟုတ္ (ကာယကမၼာဒီနံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိတာယ လဒၶဂုဏကိတၱနံ, န အာေဝဏိကဓမၼႏၲရဒႆနံ)” ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။ ထို႔ေနာက္ “ဤေနရာတြင္ ဒီဃနိကာယ္ေဆာင္အရွင္တို႔၏ ပါဌ္သည္ ႐ႈတ္ေထြးေန သည္။ မရႈတ္ေထြးသည့္ ပါဌ္မွာကား ဤသို႔ ျဖစ္သည္ (အယၪၥ ဒီဃဘာဏကာနံ ပါေဌာ အာကုေလာ ဝိယ။ အယံ ပန ပါေဌာ အနာကုေလာ)” ဟု ဆုိ၍ ဗုဒၶ၏ အာေဝဏိကဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးကို ဋီကာဆရာ အရွင္ဓမၼပါလက ေအာက္ပါအတိုင္း စာရင္းထုတ္ျပထားသည္။ ဓာရဏပရိတ္တြင္ ေတြ႔ရသည့္ အာေဝဏိကဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးမွာ အရွင္ဓမၼပါလ၏ ဋီကာမ်ားတြင္လာသည့္ ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးပင္ ျဖစ္သည္။

အရွင္ဓမၼပါလ၏ ဒီဃနိကာယ္ ဋီကာမွ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး

အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ, အနာဂတံေသ, ပစၥဳပၸႏၷံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ။ ဣေမဟိ တီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ၊ သဗၺံ ဝစီကမၼံ, သဗၺံ မေနာကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ။ ဣေမဟိ ဆဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ, နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ, နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ, နတၳိ သမာဓိႆ ဟာနိ, နတၳိ ပညာယ ဟာနိ, နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ။ ဣေမဟိ ဒြါဒသဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဒဝါ, နတၳိ ရဝါ, နတၳိ အပၹဳ႒ံ, နတၳိ ေဝဂါယိတတၱံ, နတၳိ အဗ်ာဝဋမေနာ, နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာတိ။ (ဒီ.ဋီ.၃.၃၀၅၊ သဂႌတိသုတ္ အဖြင့္ဋီကာ)

(၁-၃) အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ၊ အနာဂတံေသ, ပစၥဳပၸႏၷံေသ […]
(၄-၆) သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ၊ သဗၺံ ဝစီကမၼံ, သဗၺံ မေနာကမၼံ […]
(၇) နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ
(၈) နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ
(၉) နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ
(၁၀) နတၳိ သမာဓိႆ ဟာနိ
(၁၁) နတၳိ ပညာယ ဟာနိ
(၁၂) နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ
(၁၃) နတၳိ ဒဝါ
(၁၄) နတၳိ ရဝါ
(၁၅) နတၳိ အပၹဳ႒ံ - ဉာဏ္ေတာ္ႏွင့္ မထိေတြ႔ မႏွံ႔စပ္ေသာ ကိစၥ မရွိ
(၁၆) နတၳိ ေဝဂါယိတတၱံ - အလ်င္စလိုျပဳျခင္း မရွိ
(၁၇) နတၳိ အဗ်ာဝဋမေနာ
(၁၈) နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာ - ဉာဏ္ျဖင့္ မဆင္မျခင္ လ်စ္လ်ဴ႐ႈေသာ အမႈသည္ မရွိ။

ဋီကာဆရာ အရွင္ဓမၼပါလသည္ မိမိ အနက္ဖြင့္သည့္ မူရင္းက်မ္းျဖစ္သည့္ အရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသ၏ အ႒ကထာတြင္ လာသည့္ ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးကို မယူေတာ့ဘဲ အထက္ပါအတုိင္း ျပသည္။ ထို႔အျပင္ အရွင္ဓမၼပါလသည္ ဒီဃနိကာယ္ သမၸသာဒနီယသုတ္ အဖြင့္၌လည္း အထက္ပါ အာေဝဏိကဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးကိုပင္ အ႒ာရသဗုဒၶဓမၼဟူသည့္ အမည္ျဖင့္ ထုတ္ျပကာ၊ အခ်ိဳ႕က်မ္းမ်ားတြင္ (ေကစိ) ‘နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ’ ကို မထည့္ဘဲ ‘နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ၊ နတၳိ သတိယာ ဟာနိ’ ဟု ဆုိေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ေပးထားသည္။ “အခ်ိဳ႕က်မ္းမ်ားသည္ (ေကစိ)” မည့္သည့္ က်မ္းျဖစ္သည္ကို ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိေသာ္လည္း ဝိသုဒၶိမဂ္က်မ္း၏ ေရွ႕ေျပးက်မ္း တစ္ေစာင္ျဖစ္ေသာ ဝိမုတၱိမဂ္က်မ္းကို ဆိုလိုဟန္တူပါသည္။ ဝိမုတၱိမဂ္က်မ္းမွ အာေဝဏိကဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးသည္ အရွင္ဓမၼပါလ၏ မူႏွင့္ အေတာ္ဆင္သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ယင္းက်မ္းတြင္ ‘နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ’ ကို မပါဘဲ ‘နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ၊ နတၳိ သတိယာ ဟာနိ’ ဟု ေတြ႔ရသည္။ အျခား ကြဲလြဲခ်က္အျဖင့္ ဝိမုတၱိမဂ္က်မ္းတြင္ ‘နတၳိ ေဝဂါယိတတၱံ’ အစား ‘နတၳိ ေဒြဓာယိတတၱံ’ ဟု ေတြ႔ရေလသည္။ ဝိမုတၱိမဂ္က်မ္းမွ အာေဝဏိကဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္သည္။

အရွင္ဥပတိႆမေထရ္၏ ဝိမုတၱိမဂ္မွ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး

အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ, အနာဂတံေသ, ပစၥဳပၸႏၷံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံံ။ ဣေမဟိ တီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ, သဗၺံ ဝစီကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱ, သဗၺံ မေနာကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ။ ဣေမဟိ ဆဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ, နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ, နတၳိ သတိယာ ဟာနိ, နတၳိ သမာဓိႆ ဟာနိ, နတၳိ ပညာယ ဟာနိ, နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ။ ဣေမဟိ ဒြါဒသဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ေဒြဓာယိတတၱံ, နတၳိ ရဝါ, နတၳိ ကိၪၥိ အပၹဳ႒ံ ဉာေဏန, နတၳိ ဒဝါ, နတၳိ အဗ်ာဝဋမေနာ, နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာတိ။ (ဝိမုတၱိမဂၢ Reconstructed Pāli based on the English translation of Vimuttimagga & V.P. BAPAT’s Vimuttimagga and Visuddhimagga, A Comparative Study)

(၁-၃) အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ, အနာဂတံေသ […] ပစၥဳပၸႏၷံေသ […]
(၄-၆) သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ, သဗၺံ ဝစီကမၼံ […] သဗၺံ မေနာကမၼံ […]
(၇) နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ
(၈) နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ
(၉) နတၳိ သတိယာ ဟာနိ
(၁၀) နတၳိ သမာဓိႆ ဟာနိ
(၁၁) နတၳိ ပညာယ ဟာနိ
(၁၂) နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ
(၁၃) နတၳိ ေဒြဓာယိတတၱံ - ေရွ႕ေနာက္ မညီသည့္ အမႈတို႔သည္ မရွိ။
(၁၄) နတၳိ ရဝါ
(၁၅) နတၳိ ကိၪၥိ အပၹဳ႒ံ ဉာေဏန - နတၳိ အပၹဳ႒ံႏွင့္ အဓိပၸါယ္တူသည္။
(၁၆) နတၳိ ဒဝါ
(၁၇) နတၳိ အဗ်ာဝဋမေနာ
(၁၈) နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာ

‘နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ’ မပါဘဲ ‘နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ၊ နတၳိ သတိယာ ဟာနိ’ ဟု ေတြ႔ရသည့္ အျခားမူကြဲတစ္မ်ိဳးကို ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ အႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္က သကၠတဘာသာျဖင့္ ျပဳစုခဲ့သည့္ မဟာဝတၳဳက်မ္းတြင္ ေတြ႕ရသည္။ (မွတ္ခ်က္ အရွင္ဓမၼပါလသည္ ဋီကာက်မ္းျပဳရာတြင္ သကၠတဘာသာျဖင့္ ေရသားသည့္ ဗုဒၶဘာသာက်မ္းမ်ားႏွင့္ အျခား သမယႏၲက်မ္းမ်ားကို ၾကည့္႐ႈကိုးကားေလ့ ရွိပါသည္)။

မဟာယာန ေလာကုတၱရာဂိုဏ္း မဟာဝတၳဳက်မ္းမွ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါး

အ႒ာရသ ဗုဒၶဓမၼာ တထာ အတီတံေသ တထာဂတႆ အပၸဋိဟတံ ဉာဏဒႆနံ၊ အနာဂတံေသ အပၸဋိဟတံ ဉာဏဒႆနံ၊ ပစၥဳပၸႏၷံေသ အပၸဋိဟတံ ဉာဏဒႆနံ။ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ၊ သဗၺံ ဝစီကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ၊ သဗၺံ မေနာကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ။ နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ၊ နတၳိ သတိယာ ဟာနိ၊ နတၳိ သမာဓိယာ ဟာနိ၊ နတၳိ ပညာယာ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ၊ နတၳိ ခလိတံ၊ နတၳိ ရဝိတံ၊ နတၳိ မုသိတသတိယာ၊ နတၳိ အသမာဟိတံ စိတၱံ၊ နတၳိ အပၸဋိသခၤါယ ဥေပကၡာ၊ နတၳိ နာနာတၱသညာ။ (Reconstructed Pāli based on Mahāvastu 18. Attributes of the Buddhas)

(၁-၃) အတီတံေသ တထာဂတႆ အပၸဋိဟတံ ဉာဏဒႆနံ၊ အနာဂတံေသ […] ပစၥဳပၸႏၷံေသ […]
(၄-၆) သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱိ၊ သဗၺံ ဝစီကမၼံ […] သဗၺံ မေနာကမၼံ […]
(၇) နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ
(၈) နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ
(၉) နတၳိ သတိယာ ဟာနိ
(၁၀) နတၳိ သမာဓိယာ ဟာနိ
(၁၁) နတၳိ ပညာယာ ဟာနိ
(၁၃) နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ
(၁၄) နတၳိ ခလိတံ
(၁၅) နတၳိ ရဝိတံ - နတၳိ ရဝါ ႏွင့္ အဓိပၸါယ္ တူသည္။
(၁၆) နတၳိ မုသိတသတိယာ - သတိေမ့ေလ်ာ့ျခင္းသည္ မရွိ
(၁၇) နတၳိ အသမာဟိတံ စိတၱံ - မတည္ၾကည္ေသာ စိတ္သည္ မရွိ
(၁၈) နတၳိ အပၸဋိသခၤါယ ဥေပကၡာ - နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာ ႏွင့္ အဓိပၸါယ္ တူသည္

ဋီကာဆရာ အရွင္ဓမၼပါလ ျပဳစုခဲ့သည့္ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးသည္ မဟာဝတၳဳမွ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးႏွင့္ စာလွ်င္၊ ဝိမုတၱိမဂ္က်မ္းလာ ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးႏွင့္ ပို၍ နီးစပ္သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ေႏွာင္းေခတ္ ေထရဝါဒက်မ္းစာတို႔တြင္ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးကို ေဖာ္ျပေသာအခါတြင္ အ႒ကထာဆရာ အရွင္ဗုဒၶေဃာသ ေရးသားခဲ့သည့္ မူကို မယူၾကေတာ့ဘဲ၊ အရွင္ဓမၼပါလ၏ မူကိုသာ လက္ခံၾကသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ဓာရဏပရိတ္စာပိုဒ္ ၂ မွ ၅ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးသည္လည္း အရွင္ဓမၼပါလ ေရးသားခဲ့သည့္ ဋီကာက်မ္းမ်ားတြင္လာသည့္ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးႏွင့္ တူညီသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ‘နတၳိ ပညာယ ဟာနိ’ အစား ‘နတၳိ ဝိပႆနာယ ဟာနိ’ ဟု ျဖစ္ေန၍ အစီအစဥ္ အနည္းငယ္ လြဲေနသည္သာ ကြာသည္။

ဓာရဏပရိတ္စာပိုဒ္ ၆ တြင္ အ႒ကထာမွ ‘နတၳိ တထာဂတႆ ကာယဒုစၥရိတံ … ဝစီဒုစၥရိတံ … မေနာဒုစၥရိတံ’ ဟူေသာ ဂုဏ္ပုဒ္အား ျပန္ထည့္ထားသည္။ (အရွင္ဓမၼပါလ ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္း) ဤဂုဏ္ေတာ္သည္ ဗုဒၶ၏ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ဟု မဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း၊ ဒီဃနိကာယ္ သဂႌတိသုတ္ႏွင့္ အဂုၤတၱရနိကာယ္ သတၱကနိပါတ္ အရေကၡယ်သုတ္တို႔တြင္ တိုက္႐ိုက္လာေသာ ဂုဏ္မ်ားျဖစ္သည္။ အျပည့္အစံုအားျဖင့္ ‘ငါ၏ ဤအမႈကို သူတစ္ပါး မသိပါေစႏွင့္ဟု ေစာင့္ေရွာက္အပ္သည့္ ကာယဒုစၥ႐ိုက္မ်ိဳး ျမတ္စြာဘုရားအား မရွိ” စသျဖင့္ ေတြ႔ရသည္။ စာပိုဒ္ ၆ မွ က်န္ဂုဏ္ေတာ္တို႔မွာ အထက္တြင္ ျပခဲ့သည့္ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္မ်ားထဲမွ ဂုဏ္ေတာ္ (၁) မွ (၆) ကို အျငင္းဝါက်အျဖစ္ ေျပာင္း၍ စီကံုးထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

ဓာရဏပရိတ္စာပိုဒ္ ၇ မွ ၉ အထိသည္ ျမတ္စြာဘုရားက အရွင္အာနႏၵာမေထရ္အား ဤဓာရဏပရိတ္ေတာ္ကို ေဆာင္ထားရန္ ေဟာၾကားခဲ့ေလဟန္ စီကံုးထား၍ ဓာရဏပရိတ္၏ တန္ခိုးအာနိသင္မ်ားကို ခ်ီးမြမ္းထားသည္။ ဘုရားေဟာရွင္ ေဟာၾကားခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါဘဲလ်က္ ဘုရားရွင္ ေဟာၾကားခဲ့ေလဟန္ သီကံုး ေရးသားျခင္းမ်ိဳးသည္ မသင့္ေတာ္။

ထို႔ေၾကာင့္ ဓာရဏပရိတ္ေတာ္ကို ႐ြတ္ဖတ္ ပူေဇာ္လိုပါက စာပိုဒ္ ၇ မွ ၉ အထိကို ျဖဳတ္၍ ပူေဇာ္သင့္သည္။ စာပိုဒ္ ၄ ကိုလည္း အရွင္ဓမၼပါလ၏ ဋီကာက်မ္းမ်ားမွ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈-ပါးႏွင္ ကိုက္ညီေအာင္ ညိႇ၍ ေအာက္ပါအတိုင္း ရြတ္ဆို ပူေဇာ္ႏိုင္ပါသည္။

၁။ ဗုဒၶါနံ ဇီဝိတႆ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု၊ တထာ ေမ ေဟာတု။

၂။ အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ၊ အနာဂတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ၊ ပစၥဳပၸႏၷံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အပၸဋိဟတံ ဉာဏံ။

၃။ ဣေမဟိ တီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ၊ သဗၺံ ဝစီကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ၊ သဗၺံ မေနာကမၼံ ဉာဏပုဗၺဂၤမံ ဉာဏာႏုပရိဝတၱံ။

၄။ ဣေမဟိ ဆဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဆႏၵႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ဓမၼေဒသနာယ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝီရိယႆ ဟာနိ၊ နတၳိ သမာဓိႆ ဟာနိ၊ နတၳိ ပညာယ ဟာနိ၊ နတၳိ ဝိမုတၱိယာ ဟာနိ။

၅။ ဣေမဟိ ဒြါဒသဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ နတၳိ ဒဝါ၊ နတၳိ ရဝါ၊ နတၳိ အပၹဳဋံ၊ နတၳိ ေဝဂါယိတတၱံ၊ နတၳိ အဗ်ာဝဋမေနာ၊ နတၳိ အပၸဋိသခၤါႏုေပကၡာ။ ဣေမဟိ အ႒ာရသဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတႆ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ၊ နေမာ သတၱႏၷံ သမၼာသမၺဳဒၶါနံ။ ဧေတန သစၥဝေဇၨန ေသာတၳိ ေမ ေဟာတု သဗၺဒါ။

စာညႊန္း။
၁။ ဒီဃနိကာယ္ ပါထိကဝဂ္ အ႒ကထာ
၂။ ဒီဃနိကာယ္ ပါထိကဝိဂ္ ဋီကာ
၃။ ဝိနည္း ပါရာဇိကက႑ အ႒ကထာ
၄။ Toshiichi Endo, Buddha in Theravada Buddhism: A study of the Concept of the Buddha in the Pāli Commentaries
၅။ V.P. BAPAT’s Vimuttimagga and Visuddhimagga, A Comparative Study
၆။ Vimuttimagga: The Path of Freedom. Translation from Chinese by Rev. N.R.M. Ehara, Soma Thera & Kheminda Thera
၇။ Vimuttimagga Pāli
၈။ Mahāvastu - 18 Attributes of the Buddhas