Wednesday, December 30, 2009

သြားႏွင့္ေလဦးေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေရ

၁၉၈၄-၈၅ ပညာသင္ႏွစ္
အစဥ္အလာ အရွိန္အ၀ါႀကီးမားလွတဲ့ အ.ထ.က (၂) လသာရဲ႕ ဒႆမတန္း(က)
ေနာက္ဆံုးတန္း ညာဖက္အစြန္ဆံုးမွာ ၀ါ၀ါ၊ သီတာနဲ႔ သႏၲာ ဆိုတဲ့ သိုးမည္းေလး သံုးေကာင္ရွိေနခဲ့တယ္။
အမည္းတကာထက္မည္းတဲ့ သိုးမည္းေလးငါ သိုးအုပ္ႀကီးရဲ႕ တူရွဴသြားရာ ေဆးတကၠသိုလ္ကို လိုက္ပါမမွီခဲ့ေတာ့ မင္းနဲ႔ ေ၀းခဲ့ရတာ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကတည္းကပါပဲ…

ငါ မွတ္မိေနေသးတဲ့ မင္းက အသားညိဳ၀ါ၀င္း၀င္း၊ ေလးေထာင့္မက်တက် မ်က္ႏွာမွာ ရိုးစင္းတဲ့ မ်က္လံုးျပဴးျပဴး မ်က္ေတာင္စင္းစင္းေလးေတြ…။ မင္းေနာက္က ကပ္ပါလာတဲ့ အရွိန္အ၀ါေတြကိုေတာ့ ထားလိုက္ေတာ့… မင္းကလည္း ဒါေတြ ငါတို႔ေရွ႕ ဘယ္တုန္းကမွ ခ်မျပခဲ့သလို… ငါတို႔ကလည္း ျမင္ေနရေပမဲ့ မၾကည့္ခဲ့ပါဘူး။

ေနာက္ၿပီး မင္းလက္ေရး ရွင္းရွင္းက်ဲက်ဲေလးေတြ ငါမွတ္မိေသးတယ္။ “ဇာတိခ်က္ေႂကြ ေမြးရပ္ေျမ” ဆိုတဲ့ စာစီစာကံုး အိမ္စာေပးေတာ့ ငါက အေဖအေမ အဖိုးအဖြားတို႔ရဲ႕ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚက ရြာေလးအေၾကာင္း ကိုယ့္ေမြးရပ္ေျမ မဟုတ္ပဲ အင္ လုပ္ၿပီး ေရးလာတာ။ မင္းကေတာ့ မင္းရဲ႕ ေမြးရပ္ေျမ အမွန္ ရွမ္းျပည္နယ္က ရြာေလးတရြာ အေၾကာင္း သံုးမ်က္ႏွာ ျပည့္ေအာင္ လက္ေရးက်ဲႀကီးေတြနဲ႔ ဖ်စ္ဖ်စ္ျမည္ေအာင္ ေရးလာခဲ့တာ…။ ဖတ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ရြာထဲမွာ သူပုန္နဲ႔ အစိုးရတပ္ တိုက္ပြဲျဖစ္ၾကတဲ့ အေၾကာင္း… ရြာသားေတြ ဘယ္လို ပုန္းၾကခိုၾကရတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း… အဲ့ဒီကစ မင္းဟာ ငါအတြက္ မွတ္မွတ္ယယ ခ်စ္ဖို႔ေကာင္းသြားခဲ့တယ္။

တကယ္ေတာ့ သူငယ္ခ်င္းရယ္ သိပ္ေစာလြန္းေသးတယ္လို႔ ငါ႐ူးမိုက္စြာ ေျပာပါရေစ…။ ဆရာ၀န္တေယာက္ ျဖစ္တဲ့ မင္းက မင္းအသက္ကို ငါ့ထက္သာေအာင္ ဆြဲဆန္႔မထားႏိုင္ေတာ့ဘူးတဲ့လားကြာ... မယံုခ်င္စရာ...

သူ႕အသက္ ၁၂ႏွစ္မွာ မိခင္ကြယ္လြန္ခဲ့တဲ့ ၀ါ၀ါကေတာ့ မင္းကေလးေတြ ဘယ္အရြယ္ေရာက္ၿပီလဲလို႔ တြက္ခ်က္ေနတယ္…။ ငါကေတာ့… တို႔ေတြ ဆံုခဲ့တဲ့ ဆယ္တန္း တႏွစ္တာမွာ ၀တ္ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းစိမ္းလံုခ်ည္ေလးလို စိမ္းကားေအးစက္လြန္းတဲ့ မင္းကို သြားႏွင့္ေလဦးေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေရ…လို႔ပဲ ရင္နာနာနဲ႔ ႏႈတ္ဆက္လိုက္ပါတယ္...


Tuesday, December 29, 2009

Power of Art …

ပထမဦးဆံုးေတြ…ဆိုတဲ့ တဂ္ပို႔စ္ အခုခ်ိန္မွ ေရးရရင္ေကာင္းမယ္။ မသီတာမွာ ေရးစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနလို႔...

ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခမွာ လိႈင္းမစီးခဲ့ဘူး။ ေရမကူးတတ္ေပမဲ့ ေရေၾကာက္လို႔ မဟုတ္ပါဘူး…။ ျပည္ေတာ္ျပန္ခရီးမွာ ႐ႈိးထုတ္မယ္ဟဲ့ အႀကံနဲ႔ စကၤာပူေဒၚလာ၁၂၀ အကုန္အက်ခံၿပီး ေျဖာင့္သြားရတဲ့ ဆံပင္ေတြ နာကုန္မွာ စိုးလို႔ပါ။ မိုက္လံုးႀကီးလွတဲ့ ဒင္း ျမန္မာျပည္မွာ က်ပ္ေငြ တေသာင္းခြဲနဲ႔ ေျဖာင့္လို႔ရတာ သူေလးမသိရွာဘူး။ ဘာရမလဲ မသီတာ ႏွစ္ခါနာရင္ နာပါေစ ဆိုၿပီး ထပ္ေျဖာင့္တာေပါ့။
ေခ်ာင္းသာခရီးအေၾကာင္း အေသးစိတ္ေတာ့ မေရးလိုေတာ့ဘူး... စိတ္မေကာင္းစရာေတြသာ ပါလာေတာ့မွာမို႔ပါ။
သားငယ္ေလးနဲ႔ ရြယ္တူ အျဖဴအစိမ္း၀တ္ကေလး လြယ္အိတ္ေလးကို စလြယ္သိုင္းလြယ္လို႔ ေက်ာင္းမသြားမီ သူ႔အေမလုပ္ေပးတယ္ဆိုတဲ့ အုန္းလက္ဦးထုတ္ေတြ ကမ္းေျခတေလွ်ာက္ လိုက္ေရာင္းေနတာေတြ...
တခရီးတဲ့ အတူသြားၾကတဲ့ ကားေပၚကခရီးေဖာ္ေတြ တဦးကိုတေယာက္ မေခၚမေျပာႏိုင္ မရယ္မၿပံဳးႏိုင္ၾကေတာ့႐ံုသာမက ရန္လိုေစာင္းေျမာင္းတဲ့ စကားလံုးေတြ ေျပာထြက္ႏိုင္ၾကတာေတြ... (ေဖာ္ေရြရင္းႏွီးခင္မင္တတ္ပါတယ္ဆိုတဲ့ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ...ဘယ္ဆီကို ေရာက္ေနၿပီလဲ)
အျပန္ခရီး ဂိတ္ဆံုးေရာက္ေတာ့ ကား၀မ္းဗိုက္ထဲထည့္လာခဲ့တဲ့ ခရီးေဆာင္အိတ္နဲ႔ စားစရာေတြ ထည့္ထားတဲ့ ဆြဲျခင္း မရွိေတာ့တာကို တာ၀န္ခံက အေရးတယူ ေဆာင္ရြက္ေပးလိုျခင္းမရွိပဲ... အဖိုးမတန္ရင္ ထားလိုက္ပါေတာ့လို႔ ၿပီးစလြယ္ တာ၀န္မယူတတ္ပံုေတြ... တိတ္တိတ္ေလး ခ်န္ထားလိုက္ေတာ့မယ္ေနာ္...။
(ပစၥည္းေတြ ျပန္ရခဲ့ပါတယ္။ စပယ္ယာက ေရွ႕က ဆင္းသြားႏွင့္တဲ့ ခရီးသည္ေတြဆီမွာ မွားခ်ေပးခဲ့တာေလ...)
*****
(ျမန္မာျပည္သား)ေဆြမ်ိဳးေတြကို ႏွလံုးသား သံစဥ္ခ်ိဳခ်ိဳေလးေတြေပးဆပ္တဲ့ ခ်စ္ရတဲ့ အႏုပညာရွင္ ေမဆြိရဲ႕ စတိတ္႐ိႈးပြဲကို အမ်ိဳးသားကဇတ္႐ံုမွာ ၾကည့္႐ွဳခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားကဇတ္႐ံုကို ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ေရာက္ဖူးျခင္းပါ။ အကယ္ဒမီဆုေပးပြဲကို တႀကိမ္တခါမွ ဖိတ္ၾကားျခင္း မခံခဲ့ရဘူးေလ…း)

မေဆြကို ခ်စ္ၾကတဲ့သူေတြ တခဲနက္ လာအားေပးတယ္။ မသီတာတို႔က ေနာက္ဆံုးတန္းက အားေပးတာ… အေပၚထပ္ကေပါ့။ က႑ေတြခြဲၿပီး သီခ်င္းေတြ အမ်ားႀကီးဆိုတယ္။ ဂ်ပ္ဆင္ထိပ္က လရိပ္ျပာနဲ႔ အဓိပတိလမ္းက ေျခရာမ်ား သီခ်င္းေတြ ဆိုခဲ့တဲ့ မေဆြကို ေက်းဇူးအထူးတင္တယ္။

ေနာက္ဆံုး “ကမ္းစပ္ … တို႔ဟာ ကမ္းစပ္…မင္းဟာ ေရလႈိင္းေလးေပါ့ အခ်စ္ရယ္…” သီခ်င္းကို ဆိုရင္း မေဆြက ပရိသတ္ေတြၾကား လိုက္ႏႈတ္ဆက္တယ္။

မသီတာတို႔လည္း အေပၚထပ္က ဆင္းလာၿပီး ေအာက္ထပ္ကို ၀င္ေတာ့ လားလား အရိသတ္ေတြက အေပါက္၀အထိ အံုခဲလို႔… တိုးေ၀ွ႔ ၀င္မေနေတာ့ပါဘူးေလ ဆိုၿပီး အေပါက္၀နားေလးကပဲ ေျခဖ်ားေထာက္ ရပ္ၾကည့္ေနတုန္း မေဆြကို လာအားေပးတဲ့ သူ႔ရဲ႕ အႏုပညာ ေမာင္ႏွမ အခ်ိဳ႕က ျပန္ဖို႔ ထြက္လာေနၾကၿပီ…။ စိတ္ထဲကေန မေဆြကို အနီးကပ္ ႏႈတ္ဆက္ခြင့္မရလဲ အနားေရာက္လာတဲ့ အကယ္ဒမီ ကိုxxx ကိုပဲ… အခုလိုေတြ႔ရတာ ၀မ္းသာေၾကာင္းေလး… ဟ မလို႔ရွိေသး… မ်က္လံုးျခင္း ဆံုလိုက္တဲ့ ခဏမွာ…။ အို ငါ… ငါက သူလို လူ မဟုတ္သလိုပဲ... သူ႔ရဲ႕ attitute ကို ေအာ္တိုမစ္တစ္ ဘာသာျပန္လိုက္မိတယ္…။

“ေအာ္ အႏုပညာသည္သာ ျပည္သူအတြက္ေလ… အႏုပညာရွင္ကေတာ့ ျပည္သူအတြက္မွ မဟုတ္ပဲ…”
ေနပါေစ… ေနပါေစေတာ့…။

သူတို႔က ဘာမို႔လဲ… ငါတို႔ကေတာ့ ခ်စ္လိုက္ရတာ ဆိုၿပီး မသီတာလည္း ပုထုဇဥ္ဆိုေတာ့ တခဏအတြင္း စိတ္ဆိုးသြားလိုက္တာ…။ သူတို႔ေတြ သံုးေလ့ရွိတဲ့ အႏုပညာ ေမာင္ႏွမေတြ… ဆိုတဲ့ စကားလံုးမ်ိဳး… တို႔ ဘေလာ့ဂါေတြလည္း သံုးေလ့ရွိတယ္။ ဘေလာ့ဂ္ေမာင္ႏွမေတြဆိုတဲ့ စကားလံုးမ်ိဳး ေနာင္ေသာအခါ မသီတာ ဘယ္ေတာ့မွ မသံုးေတာ့ဖို႔ ဆံုးျဖတ္မိတယ္။ ငါက ဘေလာ့ဂ္အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ပဲ ေဆြမ်ိဳးေတာ္ခ်င္သူမဟုတ္… ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သား အားလံုးနဲ႔ ေဆြမ်ိဳးေတာ္ခ်င္သူ…။

အဲ့ဒီပြဲကို လာတဲ့ (စင္ေပၚပါတတ္တဲ့) မို႔မို႔ျမင့္ေအာင္ရဲ႕ ဖက္ရွင္ DVD ေခြထြက္လာေတာ့ ပရိသတ္ႀကီး ႐ႈစားၾကရမွာပါ။ အဲ့လို ဖက္ရွင္မ်ိဳးပဲ ေတြ႔ခဲ့ရေသးတာက... မသီတာ စကၤာပူကို ျပန္လာတဲ့ခရီးမွာ ေလယာဥ္ေပၚ တက္ဖို႔ waiting room ထဲအ၀င္ အေကာက္ခြန္ကလို႔ ထင္ရတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြက မသီတာရဲ႕ ေဘးလြယ္အိတ္ကို “ခဏဖြင့္ျပပါ” ေျပာလို႔ ဖြင့္ျပေနတုန္း… ႐ုပ္ရွင္မင္းသမီး xxx…xxx ဆိုၿပီး ၀န္ထမ္းေတြ တေယာက္ကို တေယာက္ လက္ဆင့္ကမ္းသံႏွင့္အတူ မွန္ျပတင္းေပါက္နား အေျပးအလႊား တန္းစီရပ္လိုက္ၾကတာမ်ား… ယူနီေဖာင္းေလးေတြနဲ႔ ဆိုေတာ့ တပ္စု ညာညွိလိုက္သလိုပဲ။ မသီတာလည္း ကိုယ့္အိတ္ေလး ကဗ်ာကယာပိတ္ၿပီး မွီသေလာက္ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ဆိုက္ေရာက္ ေလယာဥ္ေပၚကေန ဆင္းလာတဲ့ ေသးေသးသြယ္သြယ္ အမ်ိဳးသမီးေလး တေယာက္ရဲ႕ ေနာက္ေက်ာကို ေတြ႕လိုက္ရပါတယ္။ ေပါင္လံုးေလးေတြက မသီတာ မ်က္လံုးကၽြတ္က်ခ်င္စရာ…။

ေအာ္…Power of Art … ကို အလြဲသံုးစား လုပ္ရက္ၾကပေလ…။

Monday, December 28, 2009

ေခ်ာင္းသာ ကမ္းေျခ

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပင္လယ္ကမ္းေျခေတြကို တခါမွမေရာက္ဖူးေၾကာင္း စပ္မိစပ္ရာ သူသူငါရဲ႕ ဘေလာ့ဂ္ပို႔စ္ေတြမွာ “သြားဦးမယ္တဲ့ သြားဦးမယ္” လို႔ ၀န္ခံကြန္မန္႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ေရးခဲ့တဲ့ ဘ၀ကေန… အေရးကို အလုပ္နဲ႔ သက္ေသျပၿပီ ...

ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခသို႔ ေရာက္ခဲ့ၿပီ္ ...


သဲေသာင္..ပင္လယ္.. မိုးကုပ္စက္၀ိုင္း.. ေတြက ေပးတဲ့ သန႔္ရွင္းျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္း၊ ေပါ့ပါးျခင္း၊ အေႏွာင္အဖြဲ႔မွ ကင္းလြတ္ျခင္းေတြ…
ေန.. လ.. ေလ.. ေရ.. ေက်ာက္ေဆာင္.. ေတြကေပးတဲ့ တည္ၿမဲျခင္း၊ ခိုင္မာျခင္း၊ ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ေရြ႕လ်ားျခင္း၊ ႐ိုးသားျခင္းေတြ…
လွည့္စားျခင္း.. ယံုမွားျခင္း..မာယာ.. စတဲ့..တင္စားျခင္းနဲ႔ အံ့ၾသျခင္း.. ေတြ…
စသည္.. စသည့္.. သဘာ၀တရားနဲ႔ အလွတရားေတြ...
ပိုင္ဆိုင္သမွ် အာ႐ံုခံ sensor ေတြက ဆိုင္ရာဆိုင္ရာအာ႐ံုေတြကို အတိုးတိုးအေ၀ွ႔ေ၀ွ႔ အလုအယက္ ဖမ္းယူ ခံစားလိုက္ၾကတာမ်ား… တခုနဲ႔တခု conflict ျဖစ္ၿပီး shock ရမသြားေအာင္ သတိတရားလက္ကိုင္ထားခဲ့ရပါတယ္။ (အို တို႔ကေတာ့ ပိုပို ပဲ)

*****

ဘေလာ့ဂ္ႂကြလာ မိတ္သဟာ အေပါင္းတို႔…

ျမန္မာျပည္တြင္ blogspot.com ကို ၀င္မရေအာင္ပိတ္ထားပါသျဖင့္ အင္တာနက္ဆိုင္မွ အမိ်ဳးသားေလးက “အမ co.cc သံုးေလ” ဆိုၿပီး ကူညီေျပာင္းေပးပါ၍ ေဆြေတြမ်ိဳးေတြ sonata-cantata.co.cc ကို ဖတ္လို႔ရ ၾကည့္လို႔ရ ျဖစ္ရျပန္ပါေသာ္လည္း… အလည္ေရာက္လာ မိတ္သဟာ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ၿမဲပါေစ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွ လင့္ခ်ိတ္ထားသည့့္ လိပ္စာမ်ားအားလံုး (ေရေတြစိုလို႔) ပ်က္ကုန္ၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း… ဒူ ေ၀ ေ၀ ))) မိမိတို႔၏ ပိုင္ရာဆိုင္ရာလင့္ေလးမ်ားကို နည္းမ်ားမဆို သနားခဲ့ၾကပါခင္ညာ

Thursday, December 24, 2009

ဝိသုဒၶိမဂ္ အ႒ကထာ မိတ္ဆက္

ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ နိကာယ္ငါးရပ္ ေဒသနာေတာ္တို႔အား အက်ဥ္း႐ံုးလုိက္ပါက “သီလ, သမာဓိ, ပညာ” ဟူေသာ က်င့္စဥ္သံုးပါး ရသည္။ ထိုေဒသနာေတာ္တို႔၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္သည္ကား နိဗၺာန္ျဖစ္သည္။ ဝိသုဒၶိမဂ္ ေခၚ ဝိသုဒၶိမဂၢအ႒ကထာသည္ နိကာယ္ငါးရပ္ႏွင့္ အဖြင့္ အ႒ကထာက်မ္းမ်ား၏ အႏွစ္သာရကို စနစ္တက် အက်ဥ္းၿခံဳးကာ ေထရ၀ါဒနည္းအတိုင္း အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုျပထားသည့္ စင္ၾကယ္ျခင္းတည္းဟူေသာ နိဗၺာန္သို႔ ေရာက္ေၾကာင္း က်င့္စဥ္က်မ္း (ဝိသုဒၶိ - စင္ၾကယ္ျခင္း + မဂၢ = လမ္း) ျဖစ္၏။ က်မ္းျပဳသူမွာ နိကာယ္ငါးရပ္၏ အဖြင့္အ႒ကထာ က်မ္းေပါင္းမ်ားစြာကို ျပဳစုခဲ့၍ ဗုဒၶမတညဳ (ျမတ္စြာဘုရား၏ အလိုေတာ္ကို သိသူ) ဟု တင္စား ေခၚဆိုခံရသူ အရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသမေထရ္ ျဖစ္သည္။ သီဟုိဠ္ႏိုင္ငံ အႏုရာဓပူရၿမိဳ႕ မဟာ၀ိဟာရ ေက်ာင္းတိုက္မွ သံဃပါလမေထရ္၏ တိုက္တြန္း ပန္ၾကားခ်က္အရ သာသနာကၠရာဇ္ ၉၇၀ ခုႏွစ္၀န္းက်င္တြင္ ေရးသားျပဳစုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

က်မ္းျပဳစုပံု
သီေလ ပတိ႒ာယ နေရာ သပေညာ, စိတၱံ ပညၪၥ ဘာ၀ယံ။
အာတာပီ နိပေကာ ဘိကၡဳ, ေသာ ဣမံ ဝိဇဋေယ ဇဋႏၲိ။
(သံ-၁-၂၃၊ သဂါထာဝဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ေဒဝတာသံယုတ္၊ သတၱိဝဂ္၊ ဇဋာသုတ္)

“ပညာရွိသည္ သီလကို တည္၍ ပူပန္ေစမႈ(လံု႔လ)ရွိလွ်က္ ရင့္က်က္သည္ (ဆင္ျခင္ဉာဏ္ရွိသည္) ျဖစ္၍ စိတ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ပညာကိုလည္းေကာင္း ပြားေစေသာ္ ထိုရဟန္းသည္ ဤအ႐ႈပ္အေထြးကို ရွင္းႏိုင္ေပ၏။”

ဝိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာသည္ သဂါထာ၀ဂၢ သံယုတ္ပါဠိေတာ္လာ အထက္ပါ ဂါထာအားမူတည္၍ သီလ, သမာဓိ, ပညာဟူေသာ သိကၡာသံုးရပ္ကို အက်ယ္တ၀င့္ ဖြင့္ဆိုထားသည့္ “အ႒ကထာ” ျဖစ္သည္။ သီဟိုဠ္ဘာသာျဖင့္ ရွိေနေသာ နိကာယ္ငါးရပ္၏ ေရွးအ႒ကထာေဟာင္းမ်ားကို ကိုးကား အႏွစ္ထုတ္ကာ ဖြင့္ဆိုထားျခင္း ျဖစ္၍ ေနာင္တြင္ နိကာယ္တစ္ခုစီ၏ အ႒ကထာက်မ္းမ်ား ျပဳစုေသာအခါ အက်ယ္ကို ဝိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာတြင္ ၾကည့္ရန္ ျပန္လည္ ရည္ၫႊန္းေလ့ရွိသည္။

သီလ, ဓုတင္, အလံုးစံုေသာ ကမၼ႒ာန္း၊ စ႐ိုက္အစီအရင္ႏွင့္ တကြေသာ စ်ာန္ သမာပတ္အက်ယ္ကို လည္းေကာင္း၊ အလံုးစံုေသာ အဘိညာဥ္, ပညာကို ေပါင္း၍ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ ခႏၶာ, ဓာတ္, အာယတန, ဣေႁႏၵ, အရိယသစၥာ ေလးပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း၊ ေကာင္းစြာ စင္ၾကယ္၍ နက္နဲသိမ္ေမြ႕ေသာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ေဒသနာ၊ ပါဠိေတာ္အစဥ္လာကို မလြတ္ေသာ ၀ိပႆနာဘာ၀နာပြားမ်ားနည္းတို႔အား ၀ိသုဒၶိမဂ္က်မ္းတြင္ ျပည့္စံု စင္ၾကယ္စြာ ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီ။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤအ႒ကထာတြင္ အပိုထပ္မံ၍ စိစစ္ျခင္း မျပဳေတာ့။ (သုတၱႏၲ နိကာယ္ ေလးရပ္ အ႒ကထာမ်ား၏ က်မ္းဦးအဖြင့္အမွာစာမ်ား)

ထို႔အျပင္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရာတြင္ ရွင္မဟာကႆပစေသာ မေထရ္ႀကီးမ်ား၏ အစဥ္အဆက္ မဟာ၀ိဟာရ ေက်ာင္းတိုက္တြင္ သီတင္းသံုးၾကေသာ မေထရ္ႀကီးမ်ား၏ ေဒသနာနည္းကိုမွီကာ အျခားေသာ ဂိုဏ္းမ်ား၏ အယူ၀ါဒႏွင့္ မေရာေထြးေစပဲ စင္ၾကယ္စြာ ဖြင့္ဆိုထားပါသည္ဟု က်မ္းျပဳဆရာက မိန္႔ဆိုခဲ့သည္။ ထိုေခတ္က သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံတြင္ အဘယဂီရိေက်ာင္း, ေဇတ၀န္ေက်ာင္းတိုက္တို႔တြင္ ေထရ၀ါဒက်မ္းစာမ်ားအျပင္ အျခားေသာ ေဝတုလႅဂိုဏ္း, ဓမၼ႐ုစိဂိုဏ္းတို႔မွ က်မ္းစာမ်ားႏွင့္ မဟာယာနက်မ္းစာမ်ားကိုပါ ေရာေႏွာ သင္ၾကား ပို႔ခ်လွ်က္ရွိၾက၏။ ၀ိသုဒၶိမဂ္က်မ္းတြင္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ မေထရ္တို႔၏ အယူႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေသာ အယူ၀ါဒကြဲမ်ားအားလည္း အလ်ဥ္းသင့္သလို ေဖာ္ထုတ္ကာ အက်ိဳးအေၾကာင္းႏွင့္တကြ ေခ်ဖ်က္ထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ နိကာယ္ငါးရပ္ အႏွစ္သာရအား ထုတ္ႏႈတ္၍ ေထရ၀ါဒနည္းအရ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားျခင္း ျဖစ္သျဖင့္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ လက္စြဲက်မ္းတစ္ဆူဟု ေခၚဆိုႏိုင္သည္။

က်မ္းဖြဲ႔စည္းပံု

ဝိသုဒၶိမဂ္က်မ္းသည္ အ႐ြယ္ပမာဏအားျဖင့္ ၅၈ ဘာဏ၀ါရရွိ၍ အခန္းေပါင္း ၂၃-ခန္း ပါ၀င္သည္။ (မရပ္နားပဲ တႀကိမ္တည္း႐ြတ္ဆိုႏိုင္ေသာ ပမာဏအား တစ္ဘာဏ၀ါရဟုေခၚ၍ အကၡရာအလံုးေရ ရွစ္ေထာင္ရွိသည္။) မဇၩိမနိကာယ္ မူလပဏၰာသပါဠိေတာ္၊ ၾသပမၼ၀ဂ္၊ရထ၀ိနီတသုတ္ (မ-၁-၂၅၂) တြင္လာေသာ ဝိသုဒၶိ (စင္ၾကယ္ျခင္း) ၇-ပါး အစီအစဥ္ျဖင့္ က်မ္းကိုေရးသားျပဳစုထား၍ ဝိသုဒၶိမဂၢဟု ေခၚျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

အခန္း ၁ ႏွင့္ ၂ တြင္ သီလအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ႏွင့္တကြ ဓုတင္ ၁၃-ပါးအား အက်ယ္ဖြင့္ဆိုထား၏။ သီလ၀ိသုဒၶိ (အက်င့္စင္ၾကယ္ျခင္း) အပိုင္းျဖစ္သည္။

အခန္း ၃ မွ ၁၁ အထိ အခန္းမ်ားမွာ ကမၼ႒ာန္း ၄၀ အား အက်ယ္ျပဆိုထားသည့္ စိတၱ၀ိသုဒၶိ (စိတ္စင္ၾကယ္ျခင္း) အပိုင္းျဖစ္သည္။ ေရွးဦးစြာ ႀကိဳတင္ဖယ္ရွားထားရမည့္ ပလိေဗာဓ ေခၚ သမာဓိဘာ၀နာ၏ အေႏွာက္အယွက္၁၀-ပါး, ကမၼ႒ာနာစရိယဆရာ, စ႐ိုက္အလိုက္ ကမၼ႒ာန္းေပးျခင္း, စ်ာန္သမာပတ္မ်ားရသည့္တိုင္ သမာဓိဘာ၀နာ ပြားမ်ား အားထုတ္နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ကို ဖြင့္ဆိုထားသည္။

အခန္း ၁၂ ႏွင့္ ၁၃ တြင္ သမာဓိဘာ၀နာကို ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ ပြားမ်ားပါက ရရွိလာႏိုင္မည့္ ဣဒၶိ၀ိဓ (တန္ခိုးဖန္ဆင္းမႈအမ်ိဳးမ်ိဳး) ႏွင့္ အဘိညာဥ္ (ထူးေသာအသိဉာဏ္) အေၾကာင္းတို႔အား ဖြင့္ဆိုထားသည္။

အခန္း ၁၄ မွ ၁၇ အထိတြင္ ပညာ၏ အေျခခံျဖစ္ေသာ ခႏၶာ, အာယတန, ဓာတ္, ဣေႁႏၵ, သစၥာ, ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တို႔၏ သေဘာတရားကို ရွင္းလင္းထားသည္။ ေရွ႕အခန္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ သီလ၀ိသုဒၶိႏွင့္ စိတၱ၀ိသုဒၶိႏွစ္ပါးသည္ သစ္ပင္၏ အျမစ္ (မူလ) ႏွင့္တူ၏။ ပညာ၏ အေျခခံေျမလႊာ (ပညာဘူမိ) ႏွင့္တူေသာ ခႏၶာ, အာယတန စသည္တို႔အား နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ ေမးျမန္းသင္ယူေလ့က်က္ပါက ထိုေျမလႊာေပၚတြင္ အပင္၏ ကိုယ္ထည္ (သရီသ) ႏွင့္တူသည့္ ဒိ႒ိ၀ိသုဒၶိစေသာ က်န္အဆင့္ျမင့္ ၀ိသုဒၶိတရားမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေပမည္။ စာသိ, သေဘာတရားသိအားျဖင့္ သိအပ္သည္တို႔ကို ပိုင္းျခားသိျခင္း (ဉာတပရိညာ) အပိုင္းဟုလည္း ေခၚႏိုင္သည္။

ေနာက္အခန္းမ်ားတြင္ စာသိ, သေဘာတရားသိမွသည္ ကိုယ္တိုင္ ႐ႈမွတ္ပြားမ်ားဆင္ျခင္၍ သိေသာ အသိသို႔ ကူးေျပာင္းရန္ နည္းနိႆယမ်ားကို ေဖာ္ျပထားသည္။ အခန္း ၁၈တြင္ နာမ္႐ုပ္တရားတို႔ကို ပိုင္းျခားသိျမင္ေသာ ဒိ႒ိ၀ိသုဒၶိ (အျမင္စင္ၾကယ္ျခင္း)၊ အခန္း ၁၉ တြင္ နာမ္႐ုပ္တရားတို႔၏ အေၾကာင္းတရားကို သိျမင္ေသာ ကခၤါ၀ိတရဏ ၀ိသုဒၶိ (ယံုမွားျခင္းလြန္ေျမာက္၍ စင္ၾကယ္ျခင္း)၊ အခန္း ၂၀ တြင္ ႐ုပ္နာမ္တရားတို႔အား အနိစၥ, ဒုကၡ, အနတၱဟု လကၡဏာေရးသံုးပါးတင္၍ ႐ႈမွတ္ေသာ သမၼာသနဉာဏ္, မဂ္တုစေသာ ၀ိပႆနာညစ္ညဴးေၾကာင္းတရား, မဂၢါမဂၢဉာဏဒႆန ၀ိသုဒၶိ (လမ္းမွန္လမ္းမွားသိျမင္၍ စင္ၾကယ္ျခင္း)၊ အခန္း ၂၁ တြင္ ျဖစ္ပ်က္ျမင္သည့္ ဥဒယဗၺယဉာဏ္မွသည္ မဂ္တရားႏွင့္ေလ်ာ္ေသာ အႏုေလာမဉာဏ္, ပဋိပဒါဉာဏဒႆန ၀ိသုဒၶိ (အက်င့္လမ္းမွန္ကို သိျမင္စင္ၾကယ္ျခင္း) တို႔ကို ဖြင့္ျပထားသည္။

အခန္း ၂၂ ဉာဏဒႆန၀ိသုဒၶိနိေဒၵသတြင္ ေသာတာပတၱိမဂ္, သကဒါဂါမိမဂ္, အနာဂါမိမဂ္, အရဟတၱမဂ္ဟူေသာ မဂ္ေလးပါး, ေဗာဓိပကၡာယတရား ၃၇-ပါး, မဂ္ဉာဏ္တို႔က အသီးသီးပယ္သတ္ေသာ ကိေလသာ, သံေယာဇဥ္စေသာ တရားမ်ားအား ဖြင့္ျပသည္။

အခန္း ၂၃ ပညာဘာ၀နာ အာနိသံသနိေဒၵသအခန္းတြင္ ပညာဘ၀နာ၏ အက်ိဳးရလဒ္ျဖစ္ေသာ ဖလသမာပတ္, နိေရာဓသမာပတ္ႏွင့္ နိဗၺာန္တရားတို႔ကို ရွင္းလင္းေဖာ္ျပထားသည္။


ဝိသုဒၶိမဂၢမဟာဋီကာ
ဝိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာက်မ္း၏ ခက္ခဲေသာအနက္မ်ားကို အဖြင့္ဆိုသည့္ ပရမတၳမၪၨဴသာ (၀ိသုဒၶိမဂ္မဟာဋီကာ) က်မ္းကို ဒုတိယအ႒ကထာဆရာဟု တင္စားခံရသည့္ အရွင္ဓမၼပါလမေထရ္ ေရးသားျပဳစုခဲ့သည္။ ၀ိသုဒၶိမဂ္၌ ပယ္ထားေသာ အခ်က္အလက္တို႔႔၏ က်မ္းစာ, က်မ္းျပဳပုဂၢိဳလ္၏ အမည္, ဂိုဏ္းစသည္တို႔ကို မဟာဋီကာက်မ္းက အတိက် ေဖာ္ထုတ္ျပထားသည္။ အရွင္မဟာနာမေထရ္ ေရးသားျပဳစုေသာ သဒၶမၼပကာသနီ (ပဋိသမၻိဒါမဂၢပါဠိေတာ္၏ အဖြင့္ အ႒ကထာ) က်မ္းတြင္ ၀ိသုဒၶိမဂ္အဆိုအခ်ိဳ႕အား ေ၀ဖန္ထားသည္မ်ားရွိရာ၊ အရွင္ဓမၼပါလက မဟာဋီကာတြင္ ျပန္လည္ ေခ်ပေရးသားထားသည္။ အရွင္ဓမၼပါလသည္ မဟာဋီကာတြင္ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား၌ ယုတၱိေဗဒနည္းမ်ားသံုး၍ ေ၀ဖန္တတ္သည္။ ထိုေခတ္က အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ထင္ရွားခဲ့သည့္ ႏ်ာယ, ၀ိေသသိက, သခ်ၤ, ေယာဂ, မီမံသ, ေ၀ဒႏၲစေသာ ဒႆနဂိုဏ္း ၆-ဂိုဏ္းတို႔၏ အယူ၀ါဒမ်ားႏွင့္လည္း စိတ္၀င္စားဖြယ္ ႏိႈင္းယွဥ္ေဆြးေႏြးထားသည္။ သို႔ေသာ္ ၀ိသုဒၶိမဂ္က်မ္းတြင္ကဲ့သို႔ ပံု၀တၳဳမ်ားျဖင့္ တန္ဆာဆင္၍ ေရးသားျခင္းမျပဳခဲ့ေပ။

ဘာသာျပန္က်မ္းမ်ား
ဝိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာအား ျပည္ဆရာေတာ္ အရွင္ေမဓာလကၤကာရက “ပါဠိတစ္ခ်က္-ျမန္မာတစ္ခ်က္” တြဲ၍ နိႆယဘာသာျပန္ခဲ့သည္။ က်ိဳက္ထိုၿမိဳ႕ ဘုရားသံုးဆူဆရာေတာ္ အရွင္နႏၵမာလာသည္ “ဝိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာ ျမန္မာျပန္က်မ္း” ဟူေသာအမည္ျဖင့္ ျမန္မာဘာသာ သက္သက္ျဖင့္ ေရးသားခဲ့ဖူးသည္။ မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရား ေရးသားျပဳစုခဲ့ေသာ “၀ိသုဒၶိမဂ္ျမန္မာျပန္” က်မ္းမွာ ထင္ရွား အသံုးမ်ားသည္။ ေညာင္ေလးပင္ေတာရဆရာေတာ္ ရွင္အရိယ၏ “၀ိသုဒၶိမဂ္အရသာ”, ဆရာဦးေသာ္ဇင္၏ “၀ိသုဒၶိမဂ္” တို႕သည္ ၀ိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာအား အက်ဥ္းၿခံဳး ဘာသာျပန္ထားေသာ က်မ္းမ်ားျဖစ္သည္။

၀ိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာအား ဆရာဦးေဖေမာင္တင္က “The Path of Purity” ဟူေသာအမည္ျဖင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ ဆိုကာ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ပါဠိက်မ္းစာအသင္း (PTS) က ၁၉၂၂-ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ေနာင္တြင္ ထပ္မံပံုႏွိပ္ျခင္းမျပဳေတာ့၍ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး ရဟန္းေတာ္ ဘိကၡဳဉာဏေမာဠိက မိမိကိုယ္တိုင္ အသံုးျပဳရန္ မွတ္စုသေဘာအျဖစ္ ဘာသာျပန္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ျပန္လည္ တည္းျဖတ္ကာ “The Path of Purification” ဟူေသာအမည္ျဖင့္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ ဗုဒၶဘာသာပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ေရးအသင္း (BPS) က ၁၉၅၆-ခုႏွစ္တြင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။


၀ိမုတၱိမဂၢအ႒ကထာ
၀ိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာကဲ့သို႔ပင္ သီလ, သမာဓိ, ပညာကို အက်ယ္ဖြင့္သည့္ က်မ္းတစ္ေစာင္ ၀ိသုဒၶိမဂ္ထက္ ေစာ၍ ေပၚထြန္းခဲ့ဖူးသည္။ အရွင္ဥပတိႆမေထရ္ ျပဳစုေသာ “၀ိမုတၱိမဂ္အ႒ကထာ” က်မ္းျဖစ္သည္။ ၀ိမုတၱိမဂ္က်မ္းမွ အခ်က္အခ်ိဳ႕အား ၀ိသုဒၶိမဂ္တြင္ ရွင္ဗုဒၶေဃာသက ဧကေစၥ၀ါဒ (အခ်ိဳ႕၏ အယူအဆ) ဟူ၍ ပယ္ဖ်က္ခဲ့၍ မဟာဋီကာ ဆရာက ထိုအခ်က္တို႔သည္ အရွင္ဥပတိႆျပဳစုေသာ ၀ိမုတၱိမဂ္က်မ္းမွ ျဖစ္သည္ဟု ေဖာ္ထုတ္ျပသည္။ ၀ိမုတၱိမဂ္အ႒ကထာ လာအယူအဆအခ်ိဳ႕သည္ အဘယဂီရိ၀ါသီတို႔၏ အယူမ်ားျဖစ္သည္ဟု မဟာဋီကာဆရာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ၀ိမုတၱိမဂ္အ႒ကထာက်မ္းသည္ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး တိမ္ျမဳတ္ေန၍ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၅၀၅-ခုႏွစ္တြင္ သံဃပါလမည္ေသာ ရဟန္းေတာ္က တ႐ုတ္ဘာသာ ျပန္ဆိုထားသည့္မူကို ျပန္လည္ေတြ႔ရွိရသည္။ ၁၉၆၁-ခုႏွစ္တြင္ အရွင္ေသာမေထရ္ႏွင့္ အရွင္ေခမိႏၵတို႔က “Path of Freedom” ဟူေသာ အမည္ျဖင့္ ဘာသာျပန္ကာ သီရိလကၤာႏိုင္ငံကိုလံဘိုၿမိဳ႕တြင္ ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။

၀ိသုဒၶိမဂ္ႏွင့္ ၀ိမုတၱိမဂ္က်မ္းႏွစ္ေစာင္၏ ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားအား P.V. Bapat ေရးသားသည့္ Vimutti Magga and Visuddhi Magga – A Comparative Study ႏွင့္ မဟာစည္ဆရာေတာ္, အနီးစခန္းဆရာေတာ္, တိပိဋကဓရဓမၼဘ႑ာဂါရိက ဆရာေတာ္ ဦး၀ိစိတၱႏွင့္ တိပိဋကပါဠိ-ျမန္မာအဘိဓာန္က်မ္းျပဳ ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵတို႔ စုေပါင္းျပဳစုခဲ့ၾကေသာ “၀ိသုဒၶိမဂၢနိဒါနကထာ” (၀ိသုဒၶိမဂ္ျမန္မာျပန္နိဒါန္း) တြင္ ဖတ္႐ႈႏိုင္သည္။

ဧရာ (မႏၲေလး)
စာၫႊန္း 
၁။ မဟာစည္ဆရာေတာ္ - ၀ိသုဒၶိမဂ္ျမန္မာျပန္ ႏွင့္ နိဒါန္း
၂။ Bhikkhu Ñānamoli – The Path of Purification
 

၃။ U Pe Maung Tin – The Path of Purity
၄။ အရွင္ေကလာသ - ဗုဒၶစာေပ က်မ္းျပဳပုဂၢိဳလ္မ်ား
၅။ အရွင္ေကလာသ- ၀ိမုတၱိမဂၢပါဠိမူ
၆။ P.V. Bapat – Vimuttimagga and Visuddhi Magga – A Comparative Study
၇။ Bhikkhu AnālayoThe Treatise on The Path of Liberation and the Visuddhi Magga

Thursday, November 19, 2009

ကမၼႆကတ


ေမေမေျပာခဲ့ဖူးတာမွန္ေနမလား… လူတိုင္းမွာ ၾကမၼာဆိုတာရွိတယ္တဲ့။
ဒါမွမဟုတ္ လက္ဖ္တင္နင္ ဒန္ေျပာခဲ့သလို ဘ၀ဆိုတာ ႀကံဳသလို ေလႏွင္ရာ လြင့္ေျမာေနတာပဲလား။
(Forrest Gump)

ဗုဒၶသည္ ကမၼ၀ါဒီ ကိရိယ၀ါဒီျဖစ္သည္။ ကမၼႆကတအျမင္သည္ “မိမိတို႔ျပဳေသာ အျပဳအမူအတြက္ မိမိတို႔တြင္ တာ၀န္ရွိသည္” (ဆက္စပ္ဖတ္ရႈရန္ တာ၀န္) ဟူေသာအျမင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စင္ၾကယ္ေသာ ကမၼႆကတအျမင္ ျဖစ္ေစရန္ တာ၀န္ေရွာင္ေသာ, တာ၀န္မဲ့ေသာ အျမင္မ်ားအား ျငင္းပယ္ရသည္။ ကမၼ၀ါဒအရ
(၁) ေကာင္းေသာ အျပဳအမူ၊ မေကာင္းေသာ အျပဳအမူဟူ၍ ရွိသည္။
(၂) အေၾကာင္း အက်ိဳး ဟူ၍ရွိသည္။ ထိုေၾကာင့္ ေကာင္းမႈ, မေကာင္းမႈတို႔သည္ ေကာင္းက်ိဳး, မေကာင္းက်ိဳးေပးမည္။ (၃) ေကာင္းမႈ၊ မေကာင္းမႈတို႔ကို မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ ေ႐ြးခ်ယ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္ ဟု သိရွိနားလည္ရသည္။
အနည္းဆံုး ဤအခ်က္မ်ားကို လက္ခံယံုၾကည္ပါမွ ကမၼႆကတ၀ါဒီဟု ေခၚႏိုင္မည္။ အခ်ိဳ႕သည္ ကမၼႆကတ၀ါဒီဟု မိမိကိုယ္မိမိ လက္ခံထားၾကေသာ္လည္း လက္ေတြ႔တြင္မူ ဗုဒၶ၏ ကမၼ၀ါဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖက္အယူအဆမ်ားအား လက္ခံယံုၾကည္ေနတတ္ၾကသည္။

နိယတိ၀ါဒ / ဣႆရနိမၼိတ၀ါဒလူဘ၀သည္ ေရးထားၿပီးသား စာအုပ္တစ္အုပ္ကဲ့သို႔ မည္သည့္အ႐ြယ္တြင္ ဘာျဖစ္၍၊ မည္သည့္အ႐ြယ္တြင္ ေသမည္စသျဖင့္ ျဖစ္ပ်က္သမွ်သည္ ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ထားၿပီးသားျဖစ္သည္ဟု ယူဆေသာအျမင္အား ဒႆနတြင္ Determinism ဟုေခၚသည္။ ယင္းမူလသတ္မွတ္ခ်က္ကို (နိယတိ - Destiny) ဟုလည္းေခၚသည္။ ဤကဲ့သို႔ လူသားတို႔၏ ၾကမၼာအား တန္ခိုးရွင္ နတ္ေဒ၀တာတို႔က ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ ဖန္ဆင္းေပးထားသည္ဟု ယူဆေသာအယူ၀ါဒအား ဣႆရနိမၼိတ၀ါဒဟုေခၚသည္။ တန္ခိုးရွင္, နတ္သိၾကား, အထက္ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ေစာင္မမႈကို ငံ့လင့္ေနေသာ အယူအစြဲတို႔သည္ ဣႆရနိမၼိတ၀ါဒ၏ အစြယ္အပြားမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ဤအယူအဆအရဆိုပါလွ်င္ မိမိတို႔၏ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈတို႔သည္ အခ်ည္းအႏွီးသာ ျဖစ္ေပ ေတာ့မည္။

ပုေဗၺကတေဟတုဒိ႒ိအခ်ိဳ႕ကလည္း ျဖစ္ပ်က္သမွ်သည္ မိမိတို႔ အတိတ္ကျပဳခဲ့ေသာ ကံအတိုင္းသာ ျဖစ္ရသည္ဟုယူဆသည္။ လူ႔ဘ၀အား ကံေႂကြးဆပ္ရျခင္းပင္ ျဖစ္၍ ျဖစ္သမွ်အား ခါးဆီးခံရမည္ဟု ယူဆသည္။ ထိုသို႔ ကံေႂကြးဆပ္ျခင္းျဖင့္ ၀ဋ္တို႔ကို ကုန္ေစမည္၊ သန္႔စင္ေစမည္ဟုလည္း ယူဆၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားသည္ပင္ ဤသို႔ေသာ အယူအဆကို လက္ခံထားၾက၏။ ဤအယူအဆသည္ ဗုဒၶ၏ ကမၼ၀ါဒ စစ္စစ္ မဟုတ္။ ပုေဗၺကတေဟတုဒိ႒ိ (ေရွးကျပဳေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ ဟူေသာအျမင္) ဟု ဗုဒၶက သတ္မွတ္၏။ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္လာလွ်င္ ကံေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါေ၀ဒနာတို႔ ႐ွိသလို၊ သလိပ္, ေလ, သည္းေျခ, ရာသီဥတု, ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈစေသာ အျခားအၾကာင္းမ်ားစြာရွိ၍ ေရာဂါရတုိင္း အတိတ္ကံကုိ ပံုခ်ျခင္းသည္ မွားယြင္းေသာ ပုေဗၺကတေဟတုဒိ႒ိ ျဖစ္၏။

အေဟတုက၀ါဒအခ်ိဳ႕ကမူ လူ႔ဘ၀သည္ ႀကိဳတင္ျပ႒ာန္ထားၿပီးျခင္းမိ်ဳးလည္း မဟုတ္။ အေၾကာင္းအရင္းျမစ္လည္းမရွိဘဲ ႀကံဳႀကိဳက္ တိုက္ဆိုင္မႈ (သဂၤတိ - Accidental occurence) မ်ားသာျဖစ္သည္ဟု ခံယူၾကသည္။ လူတို႔၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ သူ႔အလိုလို သဘာ၀အေလွ်ာက္ ႀကံဳရာက်ပန္းျဖစ္ပ်က္ ေနၾကသည္ဟု ျမင္သည္။ ထိုအျမင္အား အေဟတုက၀ါဒဟုေခၚသည္။ ဤသို႔အရာရာသည္ အေၾကာင္းမဲ့ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟုယူဆပါက ေကာင္းမႈတို႔ကို ႀကိဳးစားအားထုတ္ေတာ့မည္ မဟုတ္သျဖင့္ ကမၼ၀ါဒ, ကိရိယ၀ါဒ၏ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္သည္။

အကိရိယ၀ါဒေကာင္းျခင္း, ဆိုးျခင္းသည္ကား ကာလေဒသေပၚလိုက္၍ သတ္မွတ္ထားေသာ ပညတ္ခ်က္မ်ားသာျဖစ္သည္။ သူ႔အျမင္တြင္မွန္ေသာ္လည္း ကိုယ့္အျမင္တြင္ မွားေနႏိုင္သည္ဟု ယူဆေသာ ပညတ္ဂိုဏ္းသား (moral relativists) မ်ားသည္လည္း ေကာင္းဆိုးဟူေသာ ကုသိုလ္အကုသိုလ္အား ပစ္ပယ္ရာေရာက္သည္။ ထို႔အတူပင္ အခ်ိဳ႕ပရမတ္သမားတုိ႔ကလည္း အစစ္မွန္အားျဖင့္ ပရမတ္တရားမ်ားသာ ရွိၿပီး လူ, တိရိစၧာန္ဟု မရွိဟူ၍ သမုတိသစၥာကို ျငင္းပယ္ကာ “လူသတ္သည္ဟုမရွိ၊ အရက္ေသာက္သည္”မရွိဟု ယူဆၾကျပန္သည္။ ေကာင္းမႈ၊ မေကာင္းမႈ ကံကို ပစ္ပယ္ရာေရာက္သည္။ ဒါနျပဳျခင္း, သီလ ေဆာက္တည္ျခင္းတို႔သည္ အဓိပၸါယ္မရွိဟုယူဆ၍ အကိရိယ၀ါဒဟုေခၚသည္။

ဥေစၧဒ၀ါဒအခ်ိဳ႕ေသာ႐ုပ္၀ါဒီ, မ်က္ေမွာက္၀ါဒီတို႔က “လူသားသည္ ႐ုပ္တရားမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထား၍၊ ေသလြန္ေသာ္ ျပတ္စဲ ပ်က္စီးသြားမည္၊ ေမာ္လီက်ဴးမ်ား, အက္တမ္မ်ား ျပန္ျဖစ္သြားမည္၊ ေျမႀကီးျဖစ္သြားသည္၊ တမလြန္ေလာကဟူ၍ မရွိ, အတိတ္ဘ၀ဟူ၍ မရွိ, ငရဲမရွိ, နတ္ျပည္မရွိ၊ မ်က္ေမွာက္လူ႔ဘ၀တြင္သာ ေကာင္းဆိုး အက်ိဳးတို႔ကို ခံစားရသည္” ဟုယူဆသည္။ ဤသို႔ တမလြန္ကို ျငင္းပယ္ေသာ ျပတ္စဲအယူ ဥေစၧဒ၀ါဒသည္ ေကာင္းမႈ, မေကာင္းမႈကံတို႔၏ အက်ိဳးကို ပစ္ပယ္၍ နတၳိက၀ါဒဟုလည္းေခၚသည္။

ခတၱ၀ိဇၨာ၀ါဒအခ်ိဳ႕သည္ မိမိအတြက္ အက်ိဳးရွိမည့္ကိစၥျဖစ္က ဘာလုပ္လုပ္တရားသည္ဟု ယူဆၾကသည္။ မိမိ၏ တန္ခိုးအာဏာ ႀကီးပြားေရးအတြက္ အမိ, အဖ, သားမယားေသာ္မွ သတ္သင့္လွ်င္ သတ္ရမည္၊ လမ္းေၾကာင္းသည္ ပဓာနမၾက။ ခရီးေရာက္ဖို႔သာ လိုရင္းျဖစ္သည္ဟု ယူဆသည္။ ဤအယူအဆအား မဟာေဗာဓိဇာတ္တြင္ ခတၱ၀ိဇၨာ၀ါဒဟုေခၚ၍ ကမၼ၀ါဒ၏ ဆန္႔က်င္ဖက္၀ါဒမ်ားတြင္ ထည့္သြင္း၍ျပထားသည္။ ခတၱ၀ိဇၨာသည္ အာဏာ၀ါဒ (Rule of Might), စစ္သား၀ါဒ (rule of warriors) ျဖစ္သည္။ “ၾကည္ညိဳေလးစားမႈ ခံရျခင္းထက္ အေၾကာက္အ႐ြံ႕ ခံရျခင္းကသာ၍ စိတ္ခ်ရသည္”ဟု ေရးသားခဲ့ဖူးေသာ မကၡိယာဗယ္လီ (Machiavelli) ၏ ၀ါဒမ်ိဳးျဖစ္သည္။ မဟာေဗာဓိဇာတ္တြင္ ဤ၀ါဒီမ်ိဳးအား “မိမိကိုယ္မိမိ ပညာရွိထင္ေနေသာ လူမိုက္မ်ား” (ဗာလာ ပ႑ိတမာနိေနာ) ဟု ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။ လမ္းစဥ္ထက္ အက်ိဳးရလဒ္ကိုသာ ဦးစားေပးေသာ ၀ါဒသည္ မိမိတို႔၏ အျပဳအမူအေပၚ တာ၀န္မယူပဲ၊ ေရတိုအက်ိဳးရလဒ္ ေနာက္ကိုသာလိုက္ၿပီး ဘာမဆိုလုပ္ရဲေသာ၀ါဒ ျဖစ္၍ ကမၼ၀ါဒ၏ ဆန္႔က်င္ဖက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ျပသည္။

ကမၼႆကတ၀ါဒီတစ္ဦးသည္ အနည္းဆံုး ကမၼ၀ါဒ၏ ဆန္႔က်င္ဖက္ အယူအဆမ်ားအား သိရွိနားလည္ထားရန္ လိုပါသည္။

စာၫႊန္း။

အံ-၃-၆၂၊ မဟာ၀ဂ္-တိတၳာယတနသုတ္
ဇာတက-၅၂၈၊ ပဏၰာသနိပါတ္၊ မဟာေဗာဓိဇာတ္
ဆက္စပ္ဖတ္ရႈရန္ တာ၀န္
ေနာက္ဆက္တြဲ...
Comments ေရးသြားသူေတြ ေမ့ေလာက္မွ ျပန္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။ ဒီပို႔စ္မွာ ေသခ်ာထည့္ မေရးလိုက္တဲ့ “သစၥာတရားနယ္” ကို စာဖတ္သူေတြက ျဖည့္ဖတ္သြားၾကတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးပါ။ ဘာသာစကား, ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ စသျဖင့္ လူေတြသတ္မွတ္ထားတဲ့ အမွန္တရားေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ သမုတိသစၥာနယ္မွာ မိမိသူတစ္ပါးအက်ိဳး ထိခိုက္နစ္နာေစတဲ့, သူေတာ္ေကာင္းေတြ အျပစ္တင္ေ၀ဖန္ႏိုင္တဲ့ အျပဳအမူအေျပာအဆိုေတြကို မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သမုတိသစၥာနယ္က အေကာင္း-အဆိုးတိုင္းကို ကုသိုလ္-အကုသိုလ္နဲ႔ ညီမွ်ျခင္းခ်လို႔ မရတာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာေတြကို ျငင္းပယ္လိုက္ယံုနဲ႔ေတာ့ အကုသုိလ္ ျဖစ္ မသြားပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အရာရာဟာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြပါလုိ႔ ျငင္းပယ္လိုက္ရင္ေတာ့ ကုသိုလ္-အကုသုိလ္ကို ျငင္းပယ္ရာ ေရာက္ပါတယ္။ ကာလ, ေဒသ, ဘာသာစကား, ယဥ္ေက်းမႈေတြေပၚ မမွီပဲ ပကတိမွန္ကန္တဲ့ ပရမတၳတရားဆိုတာ ရွိေနလိ႔ုပါ။ ပရမတၳသစၥာနယ္မွာ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတရားေတြ အေျခခံၿပီးျဖစ္တဲ့ စိတ္ေစတနာကို အကုသိုလ္လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ အကယ္၍ အရင္းၾကတဲ့ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတရားေတြကို မၾကည့္ပဲ၊ “ပရမတၳအားျဖင့္ လူဆိုတာ မရွိ, အရက္ဆိုတာ မရွိ၊ ႐ုပ္နာမ္တရားေတြသာရွိလို႔ လူသတ္ရင္လည္း လူသတ္တယ္ မေခၚႏိုင္ဘူး” စသျဖင့္ တလြဲကို ယူၿပီး အစြန္းေရာက္ရင္ေတာ့ ကုသိုလ္-အကုသုိလ္ကို ျငင္းပယ္ရာ ေရာက္ျပန္ပါတယ္။
သစၥာတရားနယ္နဲ႔ စပ္ၿပီး ဆက္ေျပာရရင္ … လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားက ပရမတၳသစၥာနယ္ကို (၁) “သဘာ၀သစၥာ” နဲ႔ (၂) “အရိယသစၥာ” လို႔ ထပ္ခြဲျပပါတယ္။ လူေတြ အေကာက္ အယူမလြဲေအာင္လုိ႔ပါ။ ဥပမာ ပရမတၳနယ္မွာ သုခေ၀ဒနာဆိုတာ သဘာ၀အားျဖင့္ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဘုရား, ရဟႏၲာစတဲ့ အရိယပုဂၢိဳလ္တို႔ရဲ့ အျမင္မွာ သုခေ၀ဒနာအပါအ၀င္ ေ၀ဒနာအားလံုး, သခၤါရတရားအားလံုးဟာ ေဖာက္ျပန္တတ္တဲ့အတြက္ ဒုကၡလို႔ ႐ႈျမင္ပါတယ္။ ဒုကၡသစၥာလို႔ ျမင္ပါတယ္။ သစၥာေလးပါးဟာ အရိယသစၥာနယ္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ “သစၥာေလးပါးလြဲရင္ က်န္တာပညတ္” အစား “ပရမတၳသစၥာမွလြဲရင္ က်န္တာပညတ္” ဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီး တိက်ပါလိမ့္မယ္။

Thursday, November 12, 2009

လက္ေဆာင္

အစစ္ကို ရွာဖို႔တဲ့ေလ
အတုေပၚ illusion ကို ထပ္တလဲလဲ တင္ၾကည့္မိတယ္…။


စြမ္းအင္ကို စားသံုးဖို႔
ေရမွန္မွန္ ေသာက္သလို…


အေပါက္အၾကား အာကာသမွာ
လိပ္ျပာေမာင္ႏွံ ေတာင္ပံျဖန္႔သလို…


ကိုယ့္ကိုယ္ကို ျပန္ျမင္ဖို႔
ေၾကးမံုျပင္ထက္ မွန္တဲ့ ေ႐ွ႕မွာ ေျခစံုရပ္သလို…


ျခစ္ရာေတြ အက္ေၾကာင္းထပ္ေနတဲ့ ကမၻာေျမမွာ…
ခ်စ္ရာေတြ အပ္ေၾကာင္းထပ္လိုက္တယ္…။

(ကိုဧရာအတြက္ ေမြးေန႔ အမွတ္တရ)

Wednesday, November 4, 2009

Algebra သင္ခန္းစာ


သားႀကီးက ဒီႏွစ္ P5 လို႔ ေခၚတဲ့ Primary 5 ပါ။ ေနာက္ႏွစ္ဆိုရင္ P6… PSLE လို႔ ေခၚတဲ့ Primary School Leave Examination ေျဖရမွာပါ။ ဒီမွာေတာ့ ေက်ာင္းသား၊ မိဘ၊ ဆရာ အားလံုး လႈပ္လႈပ္ရြရြနဲ႔ စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတဲ့ စာေမးပြဲတခုပါ။ အခု သားႀကီး P5 Semester 2 စာေမးပြဲ ေျဖေနပါၿပီ။ ဒီေန႔ေတာ့ သူက “ေမေမ သားကို မုန္႔ဖိုးပိုေပးလိုက္ပါ…သားတို႔ ဆရာမက စာေမးပြဲၿပီးတာနဲ႔ ေက်ာင္းမပိတ္ခင္ထိ ရတဲ့ အခ်ိန္မွာ P6 အတြက္ Algebra စသင္ေတာ့မယ္တဲ့ သားတို႔ကို Book Shop က စာအုပ္၀ယ္ခိုင္းထားတယ္” လို႔ ဆိုလာပါတယ္။
ဒီမွာတင္ အေဖက “သားေတြ႔လား P6 က အေရးႀကီးတယ္။ လာလာ သားကို အေဖ Algebra သင္ေပးမယ္..” ဆိုၿပီး
“ဒီမွာ သား စာအုပ္တအုပ္ ရွိတယ္။ ဗူးတဗူးလည္း ရွိတယ္။”
“ေဟာ စာအုပ္တအုပ္ ထပ္ထည့္လိုက္မယ္”

“စာအုပ္ ဘယ္ႏွစ္အုပ္ ျဖစ္သြားသလဲ?”
သားၾကီး က “ႏွစ္အုပ္”
“ေအး တအုပ္က ‘a’, ႏွစ္အုပ္ဆိုေတာ့ ...”
“‘2a’”

“ဗူးတဗူးက ‘b’, ႏွစ္ဗူးဆိုေတာ့…”
“‘2b’”
“‘a’ နဲ႔ ‘b’ နဲ႔ ေပါင္းေတာ့” ( ‘c’ ဒါက သားငယ္က ၀င္ေျပာတာပါ။ က်မကေတာ့ သားငယ္ အေျဖကို ရီေနရပါၿပီ)

သားႀကီး - “ဘယ္ေပါင္းလို႔ ရမလဲ အမ်ိဳးမွ မတူတာ။ Value ဆိုရင္ေတာ့ ေပါင္းလို႔ရတာေပါ့”
“ေအး ဟုတ္တယ္”
“တကယ္က သားတို႔ P1ကတည္းက သင္ၿပီးပါၿပီ…Triangle ပံုေလးေတြ Rectangle ပံုေလးေတြနဲ႔ေလ…
Triangle က ဘယ္ႏွစ္ခု
Rectangle က ဘယ္ႏွစ္ခု”
လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္… သားႀကီးကေတာ့ ဘယ္အရာမဆို ခပ္ေပါ့ေပါ့ပဲ

သူ႔အေဖက ဆက္ၿပီး
“‘a’ နဲ႔ ‘b’ ေပါင္းတာ ဟာ ‘b’ နဲ႔ ‘a’ ေပါင္း တာနဲ႔ တူတယ္...ဒီေတာ့
a + b = …”

“b + a” လို႔ သားႀကီးက ျပန္ေျဖပါတယ္
“ေအး ဟုတ္တယ္”
“a + b = b + a ဆိုတာ Mathematic မွာ law လို႔ေခၚတယ္...။ Commutative Law တဲ့”
ဒီမွာတင္ သားငယ္က
“Mother in Law ဆိုတာ ဘာတုန္း” လို႔ ထေမးပါေတာ့တယ္။
(ဟုတ္တယ္ေလ သူလည္း သူသိတာ သူ၀င္ေျပာရတာ)
“ေမေမ့ကို ေမး” ဆိုၿပီး အေဖက ဆက္ေနျပန္ပါတယ္။
“(a + b) + c ဟာ a + (b + c) နဲ႔ ညီတယ္ဆိုတာကိုေရာ သားသိလား အဲ့ဒါ အေရးႀကီးတယ္ Associative Law လို႔ ေခၚတယ္ ဒါသိပ္အေရးႀကီးတယ္။”
“သိတယ္” ဆိုၿပီး ေျပာေျပာဆိုဆို သားႀကီးက အခန္းထဲက ထြက္သြားပါၿပီ။

ဒီမွာ တင္ က်မက “ဘာ.. ဘာ.. (a + b) + c = a + (b + c) ဟုတ္လား…” ေတြကနဲ ခဏ စဥ္းစားၿပီးမွ “ေအာ္ တူမွေပါ့ အားလံုးေပါင္းတာကိုး” လို႔ ဆိုလိုက္မိေတာ့…
“မင္းတို႔ေတြ အဲ့ဒါ ခက္တာပဲ ဘာမဆို လြယ္လြယ္ေလး လြယ္လြယ္ေလးနဲ႔၊ သူမ်ားေတြလို အေသးစိတ္ ေသေသခ်ာခ်ာ ဂဃနဏ စူးစမ္းေလ့လာခ်င္စိတ္မရွိဘူး။ သူမ်ားေတြက တူတယ္ဆိုရင္ ဘာ့ေၾကာင့္တူတယ္ဆိုတာ အေရးတယူ စဥ္းစားေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ..” ဆိုၿပီး လက္ခ်ာက က်မဖက္လွည့္လာပါေတာ့တယ္။
“ေအာင္မေလးေတာ္ က်မကလည္း လြယ္တယ္လို႔ မေျပာပါဘူး။ အေပါင္းမလို႔ တူတာေပါ့ လို႔ ေျပာတာပါ။ အျခား ဟာဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္လာတူႏိုင္ပါ့မလဲ” လို႔ ႏႈတ္လန္ထိုးလိုက္ေတာ့မွ
“အင္း” ဆိုၿပီး ဆရာႀကီး ကြန္ျပဴတာဖက္ မ်က္ႏွာလွည့္ၿပီး အသံတိတ္သြားေတာ့တယ္။


ဒီကေန႔ သင္ခန္းစာ ဒီမွာတင္ၿပီးပါၿပီ။ ။


စကားခ်ပ္။ ။ က်မတို႔ လင္မယားကေတာ့ေလ … ဆရာ ဓႏုျဖဴေဆြမင္းရဲ႕ “ၾဆာတြတ္နဲ႔ မေသးမွ်င္” အတိုင္းပါပဲ။

Sunday, November 1, 2009

ဆိုညည္းျဖစ္ေသာ သီခ်င္းမ်ား

မသီတာ သီခ်င္းမညည္းေတာ့တာၾကာေပါ့…။ အရင္းစစ္ေတာ့ အျမစ္ ကိုဧရာက ဆိုသလို… တံတ်ာေတးရွင္ အဲ့လူႀကီးကို မနာလိုတာက စ,တာပါ …။ ေရႊမႏၲေလး မိ်ဳးဆက္ လို႔ မေျပာရဘူး… ဘယ္သီခ်င္းပဲ ေကာက္ညည္း ညည္း … ဘယ္ အခ်ိန္ခ်ိန္ ထ ဆိုဆို… ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္ကတတ္ဆန္း မဆို…။ မူလ အဆိုရွင္ အသံကို မမွီ မွီေအာင္ တု ဆိုေနတာႀကီးက အျမင္ကတ္စရာေကာင္းလြန္းလို႔ …။ သူ႔လို အျဖစ္မရွိတဲ့ ဒီက ဆိုကို မဆိုေတာ့တာ … မွတ္ကေရာ။ မရွိ မာန မတတ္မာန ေပါ့ေသးေသးမွတ္လို႔။ တခါတေလ အမွတ္တမဲ့ ဆိုလိုက္မိရင္လည္း သူ႔ဘက္ေတာ္သားႏွစ္ေယာက္က ဟား ဟား ေမေမႀကီး အသံႀကီး ကလည္း ဟား ဟား ဟား နဲ႔ ေကာင္းခ်ီးေပးၾကလို႔ ဘေလာ့ဂ္မွာပဲ တခါတေလ ဆိုရေတာ့တယ္။

မသီတာ ဆယ္ေက်ာ္သက္တုန္းကေတာ့ “ဓားသြားထက္ ပ်ားရည္စက္လို ခံုမင္ေနတယ္.. အခ်စ္ရဆံုး.. ကိုယ္ရဲ႕ သီခ်င္းေလး မင္း…” ဆိုတဲ့ သီခ်င္းကို ေကာ္နီစတိုင္ မတူ တူေအာင္ ဖမ္းဆိုရတာ အေမာ။ Echo သံေလးပါေအာင္ ေရခ်ိဳးခန္းထဲ အလံုပိတ္ ေအာ္တာေပါ့။

ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္.. ခဏခဏ နားေထာင္ၿပီး ဆိုညည္းမိတဲ့ သီခ်င္းေလးက စိုင္းထီးဆိုင္ရဲ႕ ေလွငယ္ရွင္ ဆုေတာင္း တဲ့ နားဆင္ၾကည့္ၾကပါရွင္…

(ေလွငယ္ရွင္ ဆုေတာင္း…. ေလွငယ္ရွင္ ဆုေတာင္း….)
(ေလွငယ္ရွင္ ဆုေတာင္း… )

ေရလယ္မွာ ကမ္းကပ္ဖို႔ မျမင္ႏိုင္ေသးတယ္ … (ေလွငယ္ရွင္အေဖာ္မဲ့ ….)
ေရလယ္မွာ လြင့္ေမ်ာကာ လိႈင္းရဲ့ဒဏ္ေတြရဲ့ၾကားမွာ
အဖန္ဖန္ ေမွာက္ရင္းလွန္ရင္းနဲ႔ ေရာက္ရာေလွာ္ခတ္လို႔….
ဘယ္ဆီေသာင္ကမ္းမွာ ေမွးစက္ရမယ္ေမွ်ာ္လင့္ကာ… (ေလွငယ္ရွင္အေဖာ္မဲ့ …. ေလွငယ္ရွင္အေဖာ္မဲ့ ….)

ေလၿငိမ္ေနတုန္းမွာ ကမ္းမကပ္ခဲ့တဲ့ ငမိုက္သားရယ္… (ေလွငယ္ရွင္ကမ္းအေ၀း)
တခါႀကံဳဖူးတဲ့ အခြင့္အခါေကာင္းတစ္ခုကို ႏွစ္ခါရဖို႔မလြယ္
သာယာတဲ့သီခ်င္းသံေလးတပုဒ္ကို ႏွစ္ခါမၾကားေတာ့တယ္…
ဆယ္သူရွိတုန္းမွာ လက္မလွမ္းေတာ့… ကယ္သူေ၀းၿပီ… (ေလွငယ္ရွင္ကမ္းအေ၀း… ေလွငယ္ရွင္ကမ္းအေ၀း…)

ကိုယ္တခါ အားထားတဲ့ ပဲ့ကေလးရယ္ ေပ်ာက္ဆံုးၿပီကြယ္
အေဖာ္မြန္ျဖစ္တဲ့ အို မီးခြက္လည္း ၿငိမ္းခဲ့ၿပီကြယ္…
ဒီအေမွာင္ထုထဲမွာ စမ္းတ၀ါးနဲ႔ မေနလိုေတာ့ၿပီ… (ဒီအေမွာင္မွာစမ္းတ၀ါး…)
ေလမၿငိမ္မုန္တိုင္းေတြရဲ့ၾကားမွာ ေနမျဖစ္ေတာ့ၿပီ
ျပန္ႏိုင္ဖို႔ လမ္း မျမင္တဲ့ဘ၀ၾကမ္းမွာ မကူးခတ္ခ်င္
တည္ၿငိမ္တဲ့ ေမတၱာ ကမ္းစပ္မွာ ခိုလံႈပါရေစ… (ေလွငယ္ရွင္ ဆုေတာင္း…. ေလွငယ္ရွင္ ဆုေတာင္း….)

အခု ေနာက္ဆံုးတပုဒ္အေနနဲ႔ ကိုခိုင္ထူးရဲ႕

ၿပံဳးေပ်ာ္ခ်င္ရင္ ၀မ္းနည္း တတ္ရမယ္… ျပည့္စံုခ်င္ရင္ ဆင္းရဲတတ္ရမယ္
ဒါဟာ .. ေလာကရဲ႕ သစၥာတရား
လိမၼာတတ္ေအာင္ မိုက္မဲဖူးရမယ္ … ခ်စ္ခင္တတ္ေအာင္ မုန္းေမ့ဖူးရမယ္
ဒါဟာ .. ေလာကရဲ႕ သစၥာတရား
မေျပလည္ေတြ မမွ်တေတြၾကား … ေဖ်ာက္ပစ္ခ်င္တာဟာ ဘ၀တခုပါ
ဘ၀ထဲမွာ လူေတြထဲမွာ
ေလာကရဲ႕ သစၥာတရားရွိေနတယ္
ေဟ့ .. သစၥာဆိုတာ အမွန္တရားပါ
ေလာကရဲ႕ အလယ္ သစၥာရွိဖို႔ တိုက္တြန္းရေအာင္
တို႔ တို႔ တို႔ တို႔လာတယ္)))

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္

မဆိုဘူး မဆိုဘူးနဲ႔ စင္ေပၚေရာက္သြားတာ … ခြင့္လႊတ္ေတာ့ တန္ခူးေရ

Wednesday, October 28, 2009

အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၄)

ေႏြမလို႔ ေခၚခ်င္ ေခၚလိုက္ေလ…။ တို႔က ဒီလို႔ပဲေနတတ္တာ…။ လြတ္လပ္တယ္။ ေပါ့ပါးတယ္။ ေလးလံမႈေတြကို ခ၀ါခ်ထားတယ္။ ဟန္မေဆာင္ခ်င္ဘူး။ ဘာရယ္? ေႏြဦးရဲ႕ ေလ႐ူးေတြမွာ ေႏြမရဲ႕ ေလွာင္ရယ္သံေတြ ကပ္ပါေနတယ္…ဟုတ္လား။ ဟိုး..ဟိုး ဒါေတာ့ တဆိတ္လြန္ၿပီ…။ မာယာအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းသိေပမဲ့ ေႏြမ.. ဘယ္တုန္းက အ႐ိုးေပၚ အရြက္ဖံုးခဲ့လို႔တုန္း ေျပာစမ္းပါအံုး။ ဖုန္ေတြ တေသာေသာလို လူတကာနဲ႔ ေရာေရာ ေႏွာေႏွာလို႔ ေႏြမရဲ႕ ပြင့္လင္းမႈကို ရွင္ အျပစ္ျမင္တယ္။ တခ်ိန္ကေတာ့ ေႏြမရဲ႕ သဘာ၀က အရိုးခံအလွဆို…။ ထားပါေတာ့ေလ…တံလ်ပ္ကို ေရထင္မိတာ ေႏြမ အမွားဆိုလည္း ေႏြမဘ၀နဲ႔ ေႏြမသာ ရွိပါေစေတာ့…။ မိုးနဲ႔ ေဆာင္းကိုသာ ေႏြမလို ႏွလံုးသားေတြ မခန္းေျခာက္ရေအာင္ သတိေပးထားရမယ္။
*****
မိုးေရလို ေခၚလိုက္ရင္… ေျမာက္ကေန ေတာင္ျဖစ္ပေစ အေျပးေလး အေရာက္လာတတ္တာ သူအသိပါေလ။ ရြာမလိုနဲ႔ ညိဳ… ညိဳမလိုနဲ႔ ၿပိဳ…အဲဒါ အဲ့ဒါေတြက မူယာမာယာေတြ မဟုတ္ရပါဘူး… ခ်စ္လို႔ က်ီစားတာပါ။ ဒါကို သူက ႐ိုးမယ္ဖြဲ႔ၿပီ္လား။ တခါတေလ စိတ္ႀကီးတဲ့ မိုး… ထစ္ခ်ဳန္းသံေတြနဲ႔ သူ႔ရင္ကို တအံုးအံုး ထုမိတာကို ေခ်ာ့ကာမွပိုဆိုး အကဲပိုလြန္းတယ္လို႔ ညဴစူရက္တယ္ေနာ္။ ေပ်ာ္ရင္လည္း ငို၊ စိတ္ညစ္ရင္လည္း ငိုတတ္တဲ့ မိုးဘ၀ကို ၿငီးေငြ႔စရာႀကီးလို႔ သူယူဆမွေတာ့ မိုးေနရာကလည္း ခံစားၾကည့္ပါဦးကြယ္လို႔ ဘယ္လို ေျပာသာေတာ့မွာလဲ…။ ရွိပါေစေတာ့ေလ ထားရာေန ေစရာသြားရတဲ့ဘ၀မွာ လြမ္းရင္လည္း ငိုတတ္ေနပါၿပီ…။ မိုးငိုရင္ ကေလးေတြကေတာ့ ေပ်ာ္ၾကလို႔ ေျဖသာပါတယ္။ ေဆာင္းနဲ႔ေႏြေရ မိုးလို အံု႔မိႈင္းျခင္းေတြ ကင္းေ၀းၾကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္ သူငယ္ခ်င္းတို႔ေရ…။
*****
အခုေတာ့လည္း ေဆာင္းရဲ႕အေဖာ္က ႏွင္းေလးေတြမွတပါး အျခားမရွိေတာ့ပါဘူးေလ။ ေအးခဲေနတဲ့ ေဆာင္းႏွလံုးသားကို ေဖြးေဖြးျဖဴတဲ့လက္ကေလးေတြနဲ႔ မြမြေလး တို႔ထိလို႔ အားေပးႏွစ္သိမ့္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္က ေအးျမေနမွေတာ့ ေႏြးေထြးမႈကို သူတို႔ေလးေတြ ဘယ္လာေဆာင္ၾကဥ္းႏိုင္ၾကပါ့မလဲ။ ဒါကို ေဆာင္းလည္း သိတယ္။ သူတို႔လည္း သိပါတယ္။ သိရက္နဲ႔ သိရက္နဲ႔ပဲ… ပု၀ါ ပါးပါးေလး ျခားထားသလို မပီျပင္၀ိုးတ၀ါးတဲ့ အိပ္မက္ျမဴေတြနဲ႔ ေနသားက်ေနပါၿပီေလ။ တျဖဳတ္ျဖဳတ္ေႂကြက်တဲ့ သစ္ရြက္ေလးေတြကေတာင္ ေဆာင္းေရ… မင္းကို မခ်စ္လို႔ မဟုတ္ပါဘူးကြယ္ လို႔ မလံုမလဲ ေျပာသြားၾကတယ္ ေႏြနဲ႔ မိုးရယ္…။ ေဆာင္းတို႔ ဆံုႏိုင္ခြင့္ရွိေသးရဲ႕လားဟင္?
ပံုကို ဤေနရာမွ ယူပါသည္။
အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၁)
အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၂)
အလွတရားရွာပံုေတာ္ (၃)

Monday, October 26, 2009

တကယ္လို႔ ကမၻာပ်က္မယ္ ဆိုရင္ေပါ့...

ကမၻာႀကီး ပ်က္မယ္ဆိုတာ ယံုၾကည္ သိထားေပမဲ့ ၂၀၁၂ ဆိုတာႀကီးေတာ့ မယံုၾကည္ပါဘူး။
ဒါကလည္း 'လူဆိုတာ ေသတတ္တယ္' ဆိုတာကို ယံုၾကည္ေပမဲ့ 'ငါေသမွာကိုေတာ့ မယံုၾကည္သလိုမ်ိဳး' ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္…။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ စိတ္ကူးနဲ႔ မၾကာမီ အခ်ိန္အတြင္း ကမၻာႀကီး ပ်က္ၾကည့္လိုက္ပါ့မယ္…။ ဒါမွ ဘေလာ့အကိုႀကီး ကိုေအာင္သာငယ္ လက္ဆင့္ကမ္းလိုက္တဲ့ တဂ္ဂိမ္းကို ဘေလာ့ ေမာင္ႏွမေတြနဲ႔ ကစားလို႔ရမွာ (သူငယ္ခ်င္း သက္ေ၀ကလည္း တဂ္ပါတယ္)...Ready 1, 2, 3


၁။ ဘယ္သူေတြနဲ႔ရွိေနခ်င္လဲ...

အင္း..ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ခ်စ္တဲ့သူေတြနဲ႔ပဲ အတူ ရွိေနခ်င္တယ္…။ ေသရေတာ့မွာမို႔ စိတ္ညစ္ေနရတဲ့အထဲ… မုန္းတဲ့သူေတြနဲ႔ ဟာ...မျဖစ္ပါဘူးကြာ။

၂။ဘာေတြခံစားေနရမလဲ...

ခႏၶာကိုယ္ႀကီးကေတာ့ အပူေတြဟပ္ၿပီး ပူေလာင္ေနမယ္…။ စိတ္ေတြက ကစဥ့္ကလ်ား ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္… ။ အလိုလိုေနရင္းေတာင္ ပ်ံ႕လြင့္လြန္းတဲ့ စိတ္အာ႐ံုေတြကို ေသခါနီးမို႔ ေသခ်ာစုစည္းဖို႔ ႀကိဳးစားရင္း ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္လည္း ျဖစ္ေနႏိုင္သလို ေအးေအး ေဆးေဆးေလးလည္း ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။

၃။ ဘာေတြျပင္ဆင္ထားမလဲ...

ျပင္ဆင္မွာပါ… ။ ကိုယ္စြမ္း ဉာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္ေပါ့…။ အခိ်န္ေတြ နည္းလာတာနဲ႔အမွ် လုပ္စရာေတြလည္း နည္းပါးသြားႏိုင္သလို… က်န္တဲ့ အခ်ိန္ေလးကို အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ်ဖို႔ စကၠန္႔မလပ္လည္း အလုပ္မ်ားေနႏိုင္တယ္။

၄။ ၀မ္းနည္းမိမွာက...

ခ်စ္ေသာကမၻာေရ မင္းနဲ႔ကိုယ္ အိုးစားကြဲၾကေပါ့…။

၅။ေၾကာက္လန္႔မိတာက...

မီးေတာက္ေတြက ကိုယ့္ကို ၀ါးၿမိဳၾကမွာ… မူးေ၀ေနာက္က်ိ ခ်ာခ်ာလည္ေနမွာ… အေမွာင္ထုထဲကို ကစဥ့္ကလ်ားက်သြားမွာ…။

၆။ေဆာင္ထားခ်င္တာ...

ၾကည္လင္ျပတ္သားတဲ့ အသိစိတ္တခု

၇။ဘာေတြေရးမိမလဲ...

အသိစိတ္အာ႐ံုထဲ ေရာက္လာတာေတြေရးမယ္။

ဂ။ေတြးမိေတြးရာ အေတြး...

ကိုယ္ေရာ စိတ္ပါ ေဆာက္တည္ရာမရေအာင္ ပင္ပန္းလာရင္၊ ကိုဧရာကို “စာဖတ္ျပ” လို႔ ပူဆာတတ္တယ္။ ဖိုးဖတ္ခ်င္ႀကီးကလည္း “ဘာဖတ္ျပရမလဲ” ဆိုၿပီး အျမဲအဆင္သင့္။ အဲ့လိုအခ်ိန္မွာေတာ့ သူလည္း သူ႔စိတ္နဲ႔ သူ႕ကိုယ္ သူ႔ေသျခင္းတရားကို ရင္ဆိုင္ပါေစေလေနာ့ … ။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားကိုးရလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ထိ စြမ္းသလဲ။

၉။ဂုဏ္ယူခ်င္တာက...

ဤကမၻာေျမမွာ လူျဖစ္ခဲ့တာ ဂုဏ္ယူစရာပါ။

၁၀။ရွာႀကံေျဖသိမ့္မိတာက...

ေရွ႕ကလူေတြ ေသသာသြားၾကေရာ ကမၻာပ်က္တာ ႀကံဳမသြားၾကရွာဘူး…။

၁၁။က်ဴးရင့္ခ်င္တဲ့ ဥဒါန္း...

အို ကမၻာေျမ…
ဤလူကို ထမ္းခဲ့သမွ်
ေလးလွသကြလို႔
ပစ္ကာရယ္ မခ်…။

“သည္းခံျခင္း” ဆိုတဲ့
မင္းရဲ႕ အျခားအမည္

၀သုန္ေျမ ပ်က္ေႂကြျပဳန္းခ်ိန္မို႔
သိၾကားေစ သက္ေသညႊန္းလို႔ရယ္
ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္
က်ဴးရင့္ခဲ့သည္။ ။

ဆက္ျပီး Tag ခ်င္တာက
သင္းႏြယ္ဇင္ (ကေလးေတြ စာေမးပြဲၿပီးရင္ေရးေပးေနာ္)

Saturday, October 24, 2009

ေလးဆယ္ဘူတာ

မသီတာက ရန္ကုန္သူ… မန္းေလးသား ကိုဧရာနဲ႔ အေၾကာင္းပါေတာ့ မီးရထားႀကီးစီးၿပီး မႏၲေလး သြားတာေပါ့…။ ရထားလမ္းခရီးမွာ ဘူတာတိုင္းကေတာ့ အေရးပါတဲ့ ဘူတာေတြ မဟုတ္ၾကဘူးေလ…ဆင္တူ႐ိုးမွား ဘူတာေလးေတြလည္း ရွိသေပါ့။ အဲ ေတာင္ငူလို သာစည္လို ဘူတာမ်ိဳးမွာေတာ့ အျမန္ရထားႀကီးက ခဏတျဖဳတ္ျဖစ္ျဖစ္ ရပ္ၾကတယ္။ ေရာက္ခါနီးေတာ့လည္း “က်မတို႔ ရန္ကုန္ မႏၲေလး အဆန္ရထားႀကီးဟာ မၾကာခင္ အခိ်န္အတြင္းမွာ ေတာင္ငူဘူတာကို ဆိုက္ေရာက္ပါေတာ့မယ္ရွင္” ဆိုတာမ်ိဳး ေလာ္စပီကာက ေၾကာ္ျငာေပးေသးတယ္ မဟုတ္လား။ ဒီသေဘာပဲ ဘ၀ခရီးကိုလည္း ႏွင္လာလိုက္တာ တႏွစ္ခ်င္း မွတ္တိုင္ ဘူတာေလးေတြ မွန္မွန္ျဖတ္ေက်ာ္ရင္း… “မၾကာခင္ အခိ်န္အတြင္းမွာ ေလးဆယ္ဘူတာကို ဆိုက္ေရာက္ပါေတာ့မယ္ရွင္”
*****
ေလးဆယ္ဘူတာ ေရာက္လာတဲ့ မသီတာ… အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အလုပ္အကိုင္ အတည္တက်ရွိမေနေတာ့ မိတ္ေဆြအမေတြက သူတို႔ အလုပ္မွာ လာလုပ္ပါ။ “ဗိသုကာဆိုင္ရာ ပံုေတြဆြဲရမွာ၊ သင္ေပးပါမယ္” တဲ့…။ “အမရယ္ သင္ဖို႔ တတ္ဖို႔ ေနာက္က်ေနပါျပီ” လို႔ အေၾကာင္းျပန္ရင္း၊ retired ယူဖို႔ကလည္း ေစာေနျပန္ေသး…။

ေစာလြန္းသည္ႏွင့္ ေနာက္က်သည္… ပ်င္းရိျခင္းတရားေျခာက္ပါးထဲမွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ား အက်ံဳး၀င္လို႔…။ မသီတာ အျပင္အလုပ္ထြက္မလုပ္ဘူး…အိမ္ထဲမွာပဲ ေနတယ္ဆိုေတာ့… “မပ်င္းဘူးလား” လို႔ မၾကာခဏ အေမးခံရပါတယ္။ ဟုတ္ပါရဲ႕ ေလးဆယ္ဘူတာကိုေရာက္သည္ထိ မသီတာ တလမ္းလံုး အိပ္လာတာ…။ အိပ္မက္ထဲက ကိုဧရာလည္း ထိပ္ႀကီး ေျပာင္လိုက္လာ၊ သားႀကီး ေရခ်မ္းေတာင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေလးျဖစ္၊ သားငယ္ ေရစင္လည္း ကေလးေလးကေန ကေလးႀကီး ျဖစ္လာေပါ့၊ အေဖတို႔ အေမတို႔လည္း အခ်ိန္ တခုကို ေစာင့္ေနၾကရပါၿပီေလ။ ခရီးေဖာ္ေတြကလည္း ေအးေဆးၿငိမ္သက္ၾကေတာ့ မသီတာတို႔ မပင္မပန္းပါပဲ ပ်င္းတိုင္း အိပ္သေပါ့…။

သြားေနတာကေတာ့ ေသရြာကိုပါေလ…။ လမ္းခရီးတေလွ်ာက္ ဘာေတြစားစား aging က တားမွ မရပဲ။ ကံေကာင္းေထာက္မတာကို မသီတာတို႔ အလဟႆ သဲထဲေတာ့ ေရသြန္မပစ္ပါဘူး…။
ဘာေတြ ယူသြားရမယ္။
ဘာေတြ ခ်န္ခဲ့ရမယ္။
ဘယ္လို ခရီးဆက္ရမယ္။
သိပါတယ္။
*****
ေက်းဇူးတရားနဲ႔ ေမတၱာတရားအေၾကာင္းေလးလည္း တေထာက္တနား ဒီေနရာေလးမွာ အမွတ္တယေဖာ္က်ဴးပါရေစ
အေမနဲ႔ အေဖ
ခင္ပြန္းနဲ႔ သား
ေမာင္ႏွမ ေဆြမ်ိဳး သားခ်င္း
မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္း
ေတြ႔ဆံု ႀကံဳခဲ့ရသူ အားလံုးကို မသီတာမွာ အထီးက်န္မည့္ အက်ည္းတန္တဲ့ အထုပၸတၱိေတြ ရွိခဲ့ရင္ ခြင့္လႊတ္ၾကပါ…လို႔

မသီတာ
ေခတၱ - ေလးဆယ္ဘူတာ

Thursday, October 22, 2009

ဟင္းခ်က္ျခင္း

ဘေလာ့ေပၚမွာ ဟင္းခ်က္နည္းေတြ ဟင္းစပ္နည္းေတြ တင္ေပးၾကတဲ့ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ေက်းဇူးတင္တယ္။ တေန႔တျခား တိုးလာတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ စိုးရိမ္မိတာက ျပန္ရင္ ေလယာဥ္အေပါက္၀ မဆန္႔မွာကိုပါပဲ။

အိမ္မွာ အတူေန အမ အရင္းက ႏွစ္ေယာက္၊ တ၀မ္းကြဲက ႏွစ္ေယာက္ ရွိေတာ့ မိဘအိမ္မွာ ဟင္းမခ်က္ခဲ့ရဘူး။ ဒီက ခ်က္မယ္ဆိုေတာ့လည္း သူတို႔က “ဟုတ္လို႔လားဟယ္..ဖယ္ဖယ္န႔ဲ” ေျပာလႊတ္ၾကတယ္။ ဒီထြက္လာေတာ့လည္း ေရာက္ေရာက္ခ်င္းေနတဲ့အိမ္မွာ အန္တီက ခ်က္ေကၽြးတယ္။ ကိုယ္က ေဘးက အကူ။ အလုပ္နားနီးတဲ့ အိမ္ေျပာင္းေတာ့လည္း အိမ္ရွင္အမက ခ်က္ေကၽြးတယ္။ ကိုယ္က ေဘးက အကူသက္သက္။ အိမ္ေထာင္က်ေတာ့ အိမ္ခန္းေလးတခန္းငွားတယ္။ အိမ္ဦးနတ္ကေတာ့ အိမ္ေပၚတက္ေနၿပီ။ ကိုယ္က ရက္မက်ေသးလို႔ ေစာင့္ေနရေသးတဲ့ အခ်ိန္…မန္းေလးသားကို မ်က္ႏွာလုပ္ၿပီး ၾကာဇံခ်က္တအိုး ခ်က္ထားေပးခဲ့တာ သူ (၇) ရက္ေလာက္ စားလိုက္ရတယ္ ေျပာတာပဲ။

ကံေကာင္းတာလား၊ ကံဆိုးတာလားေတာ့ မသိဘူး ေယာကၡမႀကီးကလည္း ဆီးခ်ိဳ ေသြးတိုးေရာဂါရွိေတာ့ ဘာအစားအစာမွ ဟက္ဟက္ပက္ပက္မစားဘူး။ သားငယ္ေလးကေတာ့ လူႀကီးခြံတာ စားရတာပဲ။ သားႀကီးကေတာ့ ရွင္းရွင္းပဲ “ေမေမခ်က္တာ ေကာင္းလည္း မေကာင္းဘူး” တဲ့။ ရင္နာလိုက္တာ။ ဟိုလူႀကီးကေတာ့ “ေကာင္းလား…” ေမးရင္ “အင္း…”။ “မေကာင္းဘူးလား” ေမးရင္လည္း “အင္း..” ပဲ။ အေဖတို႔ အေမတို႔ကို အခါအခြင့္သင့္လို႔ တခါတေလ ခ်က္ေကၽြးခဲ့ရတုန္းက… “ေကာင္း.. သိပ္ေကာင္း.. ငါ့သမီးခ်က္တာ ေကာင္းမွေကာင္း” လို႔ ေျပာခဲ့ၾကတာကိုး။ ႁခြင္းခ်က္ေလးေတြေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဘူးသီး အခ်ိဳခ်က္တာ ဆႏြင္းမႈန္႔မ်ားသြားလို႔ ဟင္းအိုးအဖံုးမဖြင့္ရဲဘူး။ ဖြင့္လိုက္ရင္ ဟင္းအိုးထဲမွာ သံုးဘီးကားေရာင္ႀကီးက ျပဴးတူးၿပဲတဲနဲ႔ မီးေနသည္နံ႔ကလည္း ေထာင္းကနဲထလာလို႔ ကမန္းကတန္းျပန္ပိတ္ရတယ္။ အေမ ဆူမွာေၾကာက္လိုက္တာ…အေမက ဆူပါဘူး။ “သမီးရယ္ ဘူးသီးက အညွီအေဟာက္မွ မဟုတ္ပဲ ဆႏြင္း အမ်ားႀကီး မလိုဘူးေလ” တဲ့။ တခါလည္း ၀က္သားဟင္း ခ်က္လိုက္တာ အငန္မ်ားသြားလို႔ “ေအာ္ ငါ့သမီးက ၀က္သားငါးပိခ်က္ ခ်က္သကိုး… သိမ္းထားလိုက္ ေနာက္ေန႔မွ အာလူးနဲ႔ ေရာစားမယ္” တဲ့ ၿပီးသြားတာပဲ။ တခါလည္း ပဲေတာင့္ရွည္သီး ..အစာသြတ္ခ်က္တာေတာ့ ျမင္ဖူးတာပဲ။ ခ်က္ဆိုေတာ့ ဘယ္လိုအစာသြတ္ရမွန္းမသိဘူး ပါးပါးလွီးၿပီး ဘူးသီးလို႔ပဲ အခ်ိဳခ်က္လိုက္တာေပါ့..။ ထမင္းပြဲမွာ အေဖက “ငါ့သမီးခ်က္တဲ့ အထူးအဆန္းဟင္း” ဆိုၿပီး စားသြားတာပဲ မ်က္ႏွာတခ်က္မပ်က္ေပါင္။

ကိုယ့္အေျခအေနကိုယ္ အမွန္အတိုင္း လက္မခံခ်င္ပဲ လက္ခံရေတာ့မဲ့ အေျခမွာ ငါေတာ့ Drive လိုၿပီ ဆိုၿပီး၊ “တပည့္ေတာ္ ဆြမ္းကပ္ခ်င္လို႔ပါ ဘုရား၊ တလမွာ တရက္ ေန႔ဆြမ္းကပ္ခြင့္ ေပးပါ ဘုရား” လို႔ ဒီက ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းသံုးေက်ာင္း တန္းစီ ေလွ်ာက္လိုက္တယ္။ ဒီေတာ့လည္း ဒီက မိတ္ေဆြ အန္ကယ္ အန္တီ အမေတြက တို႔လည္းလိုက္မယ္ဆိုၿပီး၊ ဆြမ္းလွည့္က်ရင္ စီၾကမံၾက ခ်က္ၾက ျပဳတ္ၾကလို႔ တို႔မ်ားက ေနာက္နားေလးက ေမွးလိုက္႐ံု။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မေလ်ာ့ေသာဇြဲနဲ႔ လစဥ္မပ်က္ ေက်ာင္းသံုးေက်ာင္းကို ဆြမ္းဒကာမႀကီး ဆြမ္းကပ္လာတာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္လို႔ သံုးႏွစ္နီးပါးရွိပါေပါ့။ မေန႔ကေတာ့ (၂၁.၁၀.၂၀၀၉) ဆြမ္းပတ္လွည့္က်တဲ့ ေက်ာင္းကို ကိုယ္စီအေရးကိစၥေတြေၾကာင့္ ဆြမ္းကပ္ေဖာ္ေတြ တေယာက္မွ မလိုက္ႏိုင္ၾကဘူး။ သားႀကီးေက်ာင္းပိတ္ထားလို႔သာ သားအမိႏွစ္ေယာက္ ဆြမ္းကပ္သြားၾကတယ္။ ေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္လည္း ခရီးသြားေနတယ္။ ေက်ာင္းေစာင့္အျဖစ္ အာဂႏၲဳႂကြလာေနတဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးႏွစ္ပါးက “ဒကာမႀကီး ကပ္တဲ့ဆြမ္း ဘုန္းႀကီးတို႔ ဘုန္းေပးရတာ အဆင္ေျပပါတယ္” မိန္႔လို႔ ၀မ္းသာလံုးစို႔ၿပီး ဒီပို႔စ္ကို ေရးပါတယ္။
ႁခြင္းခ်က္။ ။အိမ္နားက အန္ကယ္ႀကီးက ဆြမ္းဟင္းႏွစ္ခြက္ ခ်က္ထည့္ေပးလိုက္တယ္။
မေန႔က ကပ္တဲ့ ဆြမ္းဟင္းေတြေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မႏွစ္ကတည္းက ဆြမ္းကပ္သြားခါနီး ဘေလာ့မွာတင္ခ်င္လို႔ ႐ိုက္ထားတဲ့ပံုပါ။ ပုဇြန္ေၾကာ္၊ ပန္းေဂၚဖီေၾကာ္၊ မိႈေၾကာ္၊ ငါးပိခ်က္ (နာရီလက္တံ အတိုင္း)။ အမွတ္သတိကေလးကပ္ၿပီး ႐ႈစားၾကပါ။

Saturday, October 10, 2009

ကာလာမသုတ္ - ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသားျဖင့္ ေထာက္တည္ရာ ရွာမွီးျခင္း - ၃

ျဗဟၼ၀ိဟာရတရား ေလးပါး
ကာလာမတို႔အား “ယံုမွားဖြယ္ပမာဏ ၁၀-ခ်က္အား တရားေသစြဲယူျခင္း မျပဳရန္ႏွင့္ မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္သိႏိုင္ေသာ အကုသိုလ္တရားတို႔အား ေရွာင္ရန္, ကုသိုလ္တရားတို႔အား ျဖည့္ဆည္းရန္” ေဟာၾကားၿပီးေနာက္၊ ထိုထက္အဆင့္ျမင့္ေသာ ျဗဟၼ၀ိဟာရတရားေလးပါးအား ဆက္လက္ေဟာၾကားေတာ္မူသည္။ သီလဘာ၀နာတို႔ကို ေဟာၾကားစဥ္က “သင္တို႔သည္ (တုေမွ)” ဟုသံုးႏႈန္းကား ေဟာၾကားခဲ့၍ ျဗဟၼ၀ိဟာရကထာသို႔ ေရာက္ေသာအခါ “အရိယသာ၀က” ဟု ေျပာင္းလဲ ေဟာၾကားသည္။ “အရိယသာ၀က” သည္ မုခ်အားျဖင့္ ေသာတာပန္, သကဒါဂါမ္, အနာဂါမ္, ရဟႏၲာ” ဟူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္သာ၀က အရိယာပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ရည္ၫႊန္း၍၊ ပရိယာယ္အားျဖင့္ အရိယာတို႔အား ဖူးျမင္ေလ့ရွိ၍ အရိယာတရားတို႔၌ လိမၼာေသာ အၾကားအျမင္မ်ားေသာ ကလ်ာဏပုထုဇဥ္တို႔အား ရည္ၫႊန္းသည္။

ကာလာမတို႔… အရိယသာ၀ကသည္ ဤသို႔ မက္ေမာျခင္းကင္းသည္, ပ်က္စီးေစလိုျခင္းကင္းသည္, ေတြေ၀ျခင္းကင္းသည္, ဆင္ျခင္တံုတရားရွိသည္ သတိရွိသည္ ျဖစ္၍ ေမတၱာျဖင့္ ယွဥ္ေသာစိတ္ျဖင့္ တစ္ခုေသာ အရပ္မ်က္ႏွာသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစ၍ ေန၏။ ႏွစ္ခုေသာ, သံုးခုေသာ ေလးခုေသာ အရပ္မ်က္ႏွာသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစ၍ ေန၏။ ထို႔အတူပင္ အထက္ေအာက္ဖီလာ အလံုးစံုေသာ အရပ္မ်က္ႏွာတို႔၌ သတၱ၀ါအားလံုးအား မိမိႏွင့္အတူထား၍ က်ယ္ေျပာေသာ, ျမင့္ျမတ္ေသာ, အတိုင္းအဆမရွိေသာ, ရန္ကင္းေသာ, စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကကင္းေသာ ေမတၱာစိတ္ျဖင့္ တစ္ေလာကလံုးအား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစ၍ ေန၏။ [ထိုအတူပင္ က႐ုဏာစိတ္, မုဒိတာစိတ္, ဥေပကၡာစိတ္ … ] (အံ-၃-၆၆၊ အဂုၤတၱရနိကာယ္၊ တိကနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ ေကသမုတၱိသုတ္)
သမာဓိဘာ၀နာကို ပြားမ်ားမည့္သူသည္ သမာဓိဘာ၀နာ၏ အဟန္႔အတားျဖစ္ေသာ နီ၀ရဏတရားတုိ႔ကို ပယ္စြန္႔ထားရန္ လိုအပ္သည္။ “၀ိဂတာဘိေဇၩာ ၀ိဂတဗ်ာပါေဒါ အသမၼဴေဠႇာ သမၸဇာေနာ ပတိႆေတာ - မက္ေမာျခင္းကင္းသည္, ပ်က္စီးေစလိုျခင္းကင္းသည္, ေတြေ၀ျခင္းကင္းသည္, ဆင္ျခင္တံုတရားရွိသည္ သတိရွိသည္ျဖစ္၍” ဟူေသာစကားသည္ နီ၀ရဏတရားတို႔ကို ပယ္ခြာေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ေရွးဦးျပဳဖြယ္ (ပုဗၺဘာဂဘာ၀နာ) အက်ဥ္းျဖစ္သည္။ အက်ယ္ကို သာမညဖလသုတ္အပါအ၀င္ အျခားေသာ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားတြင္ ေတြ႔ႏိုင္သည္။

(၁) တစ္ပါးသူတို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈအား မက္ေမာျခင္း အဘိဇၩာသည္ ေႂကြးၿမီးႏွင့္တူ၏။ ေႂကြးရွိသူသည္ မိမိ၏ တိုးတက္ႀကီးပြားေရးအတြက္ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပဲ ေႂကြးရွင္၏ ဆဲေရးႏွိပ္စက္မႈကို ခံကာ, ေႂကြးရွင္အတြက္သာ အလုပ္လုပ္ေပးေနရသကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ (၂) သူတစ္ပါးအား ပ်က္စီးေစလိုျခင္း ဗ်ာပါဒသည္ အနာေရာဂါႏွင့္ တူ၏။ မက်န္းမာသူအတြက္ စားေကာင္း ေသာက္ဖြယ္တို႔၏ အရသာကို မည္မွ်ပင္ေကာင္းေစကာမူ မခံႏိုင္သကဲ့သို႔ ဗ်ာပါဒရွိသူသည္ ေလာကအား အဆိုးျမင္သည္။ ဆရာသမားတို႔၏ ဆံုးမမႈကိုလည္း မခံႏိုင္။ သာသနာ၏ အရသာကို မခံစားႏိုင္။ (၃) ေလးလံထိုင္းမိႈင္းျခင္း ထိနမိဒၶသည္ အခ်ဳပ္ေထာင္ႏွင့္ တူ၏။ အခ်ဳပ္အေႏွာင္ၾကခံေနရသူသည္ အခ်ဳပ္ေထာင္ အျပင္တြင္ က်င္းပေသာ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲမ်ားကို မခံစားႏိုင္သကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ (၄) ပ်ံ႕လြင့္ျခင္း (ဥဒၶစၥ) ႏွင့္ ေနာင္တတစ္ဖန္ ပူပန္ျခင္း (ကုကၠဳစၥ) ရွိသူသည္ ေက်းကၽြန္ႏွင့္ တူ၏။ ေက်းကၽြန္သည္ ေပ်ာ္ပြဲ႐ြင္ပြဲတြင္း၌ ေရာက္ေနခဲ့သည့္တိုင္ မိမိအားခိုင္းေစပါက သြားရသည္။ ဥဒၶစၥ ကုကၠဳစၥရွိသူသည္ ေက်းကၽြန္ကဲ့သို႔ လႊမ္းမိုး ႏွိပ္စက္ျခင္း ခံရသည္။ (၅) ကုသိုလ္, အကုသိုလ္စသည့္ တရားတို႔၌ ယံုမွားသံသယရွိျခင္း ၀ိစိကိစၧာသည္ ကႏၲာရခရီးခဲႏွင့္ တူ၏။ ၀ိစိကိစၧာရွိသူသည္ ကႏၲာရထဲတြင္ မ်က္စိလည္လမ္းမွား၍ ပင္ပန္းဆင္းရဲေနသကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။

[…] ေႂကြးကင္းျခင္းကဲ့သို႔, ေရာဂါကင္းျခင္းကဲ့သို႔, ေႏွာင္အိမ္မွ လြတ္ျခင္းကဲ့သို႔, လြတ္လပ္သူျဖစ္ျခင္းကဲ့သို႔, ေဘးကင္းရာအရပ္သို႔ေရာက္သူကဲ့သို႔အတူ ရဟန္းသည္ မိမိ၌ အပိတ္အပင္ နီ၀ရဏတရားငါးပါးတို႔ကို ပယ္ၿပီးျဖစ္သည္ကို ေကာင္းစြာျမင္၏။

မိမိ၌ နီ၀ရဏတရားငါးပါး ပယ္ၿပီးျဖစ္သည္ကို ေကာင္းစြာျမင္ေသာ ရဟန္းသည္ ၀မ္းေျမာက္ျခင္း (ပါေမာဇၨ) ျဖစ္၏။ ၀မ္းေျမာက္ေသာ္ ႏွစ္သက္ျခင္း (ပီတိ) ျဖစ္၏။ ႏွစ္သက္ျခင္းျဖစ္ေသာ္ ကိုယ္သည္ ၿငိမ္းေအး၏ (ကာေယာ ပႆမၻတိ)။ ကိုယ္ၿငိမ္းေအးသည္ရွိေသာ္ ခ်မ္းသာျခင္း (သုခ)ကို ခံစားရ၏။ ခ်မ္းသာေသာ္ စိတ္သည္ တည္ၾကည္၏ (စိတၱံ သမာဓိယတိ)။ (ဒီ-၁-၂၂၅၊ ဒီဃနိကာယ္၊ သီလကၡႏၶ၀ဂ္၊ သာမညဖလသုတ္)


ဤသို႔ နီ၀ရဏတရားမ်ားကင္း၍ စိတ္တည္ၾကည္ေသာအခါတြင္ မိမိတို႔ႏွစ္သက္ရာ ကမၼ႒ာန္ဘာ၀နာအာ႐ံု၌ စိတ္ကို စူးစိုက္ေန၏။ ဤသို႔ေနျခင္းအား စ်ာန္ဟုေခၚသည္။ ေရေမွာ္တို႔ ဖံုးပိတ္ေနေသာ ေရကန္တြင္ လက္ျဖင့္ ဖယ္ရွားလိုက္ပါက အတန္ၾကာၾကာ ၾကည္လင္မႈကိုရသကဲ့သို႔ စ်ာန္စိတ္စြမ္းအားျဖင့္ ကိေလသာတို႔အား ပယ္ခြာထားႏိုင္ပါသည္။ ယင္းကို အ႒ကထာတို႔တြင္ ၀ိကၡမၻနပဟာနဟု ေခၚသည္။ စ်ာန္စိတ္တို႔ကို ျမင့္ျမတ္ေသာ (မဟဂၢတ) စိတ္ဟုလည္း ေခၚသည္။ ကာလာမတို႔အား ပုဗၺဘာဂဘာ၀နာကို အက်ဥ္းေဟာၾကားၿပီးေနာက္ ေမတၱာ, က႐ုဏာ, မုဒိတာ, ဥေပကၡာဟူေသာ တရားေလးပါးအား ဆက္လက္ေဟာၾကားသည္။ “ေမတၱာ, က႐ုဏာ, မုဒိတာ” ဘာ၀နာတို႔သည္ တတိယစ်ာန္တိုင္ေရာက္ႏိုင္၍၊ ဥေပကၡာဘာ၀နာသည္ စတုတၳစ်ာန္တိုင္ေရာက္ႏိုင္ေလသည္။

“ေမတၱာ, က႐ုဏာ, မုဒိတာ, ဥေပကၡာ” တရားေလးပါးအား ျမတ္ေသာအက်င့္တရား (ျဗဟၼစိုရ္) ေလးပါးဟု ေခၚသည္။ ထိုေလးပါးျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္းအား ျမတ္ေသာေနထိုင္ျခင္း (ျဗဟၼ၀ိဟာရ)ဟု ေခၚသည္။ သတၱ၀ါတို႔အား မိမိႏွင့္ ထပ္တူ သေဘာထား၍ ရန္လိုျခင္း, စိတ္ဆင္းရဲေစျခင္းမျပဳပဲ ခ်မ္းသာေစလိုျခင္းအား ေမတၱာဟုေခၚသည္။ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ သတၱ၀ါမ်ားအား ဆင္းရဲမွလြတ္ေစလုိျခင္းအား က႐ုဏာဟုေခၚသည္။ ခ်မ္းသာေနေသာ သတၱ၀ါမ်ားအား ၀မ္းေျမာက္ျခင္း, ထိုသို႔တို႔ တရားသျဖင့္ရထားေသာ စည္းဥစၥာဂုဏ္တို႔ မဆုတ္ယုတ္ မပ်က္စီးေစလိုျခင္းသည္ မုဒိတာျဖစ္သည္။ သတၱ၀ါတို႔သည္ မိမိတို႔၏ ကံအားေလ်ာ္စြာ ဆင္းရဲခ်မ္းသာခံစားၾကရသည္ဟု အညီအမွ် စိတ္ထားျခင္းအား ဥေပကၡာဟု ေခၚသည္။

ျဗဟၼ၀ိဟာရသည္ သတၱ၀ါတို႔အား မိတ္ေဆြ, ရန္သူဟု က်ဥ္းေျမာင္းစြာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းကင္း၍၊ အတိုင္းအဆ ေဘာင္မရွိေသာ က်ယ္ေျပာေသာ စိတ္ျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ သူတစ္ပါး၏ ပိုင္ဆိုင္မႈအား မက္ေမာေသာစိတ္ (အဘိဇၩာ) ဟူေသာ ေလာဘစိတ္, သူတစ္ပါးအား ပ်က္စီးေနလိုျခင္း (ဗ်ာပါဒ) ဟူေသာ ေဒါသစိတ္, ေတြေ၀ျခင္းဟူေသာ ေမာဟစိတ္တို႔ ကင္းရွင္းေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျဗဟၼ၀ိဟာရတရားျဖင့္ ေနထိုင္သူသည္ ရန္လိုျခင္းကင္းသည္, ရန္ကင္းသည္, ပ်က္စီးေစလိုျခင္းကင္းသည္, စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကကင္းသည္, စိတ္အညစ္အေၾကး ကိေလသာတို႔ ကင္း၍ ျဖဴစင္ေနေလသည္။

တနည္းအားျဖင့္ ကာလာမတို႔အား ကိုယ္က်င့္သီလႏွင့္ ျဗဟၼ၀ိဟာရတရားတို႔ ေဟာၾကားျခင္းသည္ မ်က္ေမွာက္ အက်ိဳးခံစားမႈရေစႏိုင္ေသာ “မေကာင္းမႈ ေရွာင္, ေကာင္းမႈ ေဆာင္, ျဖဴေအာင္ စိတ္ကိုထား” ဟူသည့္ အဆံုးအမပင္ ျဖစ္သည္။

ေထာက္တည္ရာေလးပါး

ကာလာမတို႔အား ယံုမွားဖြယ္အခ်က္ ၁၀-ခ်က္ျဖင့္ စတင္၍ ေဟာၾကားခဲ့သည္။ ထိုတရားတို႔သည္ အမွားျဖစ္ႏိုင္သလို အမွန္ျဖစ္ႏိုင္ေသာ အက်ိဳးႏွစ္မ်ိဳး (ေဒြဓာ ၀ိပါကာ) ရွိ၍ တစ္ထစ္ခ် အားကိုးယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္ေလာက္ေသာ တရားမ်ားမဟုတ္ေၾကာင္း ေဟာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ “မေကာင္းမႈ ေရွာင္၊ ေကာင္းမႈ ေဆာင္၊ ျဖဴေအာင္ စိတ္ကိုထား” ဟူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမကို နာယူကာ မိမိတို႔၏ စိတ္အား ျဖဴစင္ေအာင္ထားႏိုင္ေသာ “အရိယသာ၀က” တို႔၏ မလြဲေခ်ာ္ႏိုင္ေသာ အက်ိဳးကို ေဟာၾကားသည္။

ကာလာမတို႔ … ဤသို႔ ရန္ကင္းေသာ, စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကကင္းေသာ, အညစ္အေၾကး ကိေလသာကင္းေသာ, စင္ၾကယ္ေသာ စိတ္ရွိသည့္ အရိယာသ၀ကအား မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ပင္ ေထာက္တည္ရာ (အႆာသ) ေလးပါးရ၏။

(၁) “အကယ္၍ တမလြန္ေလာကသည္ ရွိအံ၊ အေကာင္းအဆိုး ကံတို႔၏ အက်ိဳးဆက္သည္ ရွိအံ၊ ငါသည္ ကိုယ္ပ်က္စီး၍ ေသလြန္ၿပီး ေနာက္၌ ေကာင္းေသာလားရာ, နတ္ျပည္ေလာကသို႔ ေရာက္ရလိမ့္မည္” ဟူေသာ ပဌမေထာက္တည္ရာကို ရ၏။
(၂) “အကယ္၍ တမလြန္ေလာကသည္ မရွိအံ့၊ အေကာင္းအဆိုး ကံတို႔၏ အက်ိဳးဆက္သည္ မရွိအံ့၊ ငါသည္ မ်က္ေမွာက္၌ပင္ ေဘးရန္ကင္းသည္, စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကကင္းသည္, ဆင္းရဲကင္းသည္ျဖစ္၍, မိမိကုိယ္ကို ခ်မ္းသာစြာ ေနရ၏ (အေ၀ရံ အဗ်ာပဇၨံ အနီဃံ သုခႎ အတၱာနံ ပရိဟရာမိ)” ဟူေသာ ဒုတိယေထာက္တည္ရာကို ရ၏။
(၃) “(မေကာင္းမႈ) ျပဳေသာသူအားသာ မေကာင္းမႈျပဳသည္ မည္အံ့၊ ငါသည္ တစ္စံုတရာေသာ မေကာင္းမႈကို မျပဳခဲ့။ ထိုသုိ႔ မေကာင္းမႈ မျပဳခဲ့ေသာ ငါ့အား အဘယ္မွာ ဆင္းရဲျခင္းကို ထိေတြ႔ေစမည္နည္း” ဟူေသာ တတိယေထာက္တည္ရာကို ရ၏။
(၄) “(မေကာင္းမႈ) ျပဳေသာသူအား မေကာင္းမႈ ျပဳသည္ မမည္အံ့၊ ငါသည္ (မေကာင္းမႈ မျပဳျခင္း, ျပဳလွ်င္လည္း ျပဳသည္ မမည္ျခင္း ဟူေသာ) ႏွစ္ပါးစံုျဖင့္ စင္ၾကယ္သည္ဟု မိမိကိုယ္ မိမိ႐ႈျမင္ႏိုင္သည္” ဟူေသာ စတုတၳေထာက္တည္ရာကို ရ၏။ (အံ-၃-၆၆၊ အဂုၤတၱရနိကာယ္၊ တိကနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ ေကသမုတၱိသုတ္)


“တမလြန္ေလာကမရွိ (နတၳိ ပရ ေလာေကာ), အေကာင္းအဆိုးျပဳေသာ ကံတို႔၏ အက်ိဳးဆက္သည္ မရွိ (နတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ၀ိပါေကာ)” ဟူသည္မွာ နတၳိက၀ါဒ ျဖစ္သည္။ “ျပဳေသာ္လည္း မေကာင္းမႈ ျပဳသည္မမည္ (ကေရာေတာ န ကရီယတိ ပါပံ)” ဟူသည္မွာ အကိရိယ၀ါဒ ျဖစ္သည္။ ဤမိစၧာဒိ႒ိ အယူႏွစ္ပါးအား မူတည္ကာ ယင္း၀ါဒတို႔ မွန္သည္ျဖစ္ေစ, မွားသည္ျဖစ္ေစ မခၽြတ္မယြင္းရႏိုင္ေသာ သက္သာရာ, ေထာက္တည္ရာ (အႆာသ) ေလးပါး ကို ေဟာၾကားထားျခင္းျဖစ္သည္။

“မေကာင္းမႈ ေရွာင္, ေကာင္းမႈေဆာင္, ျဖဴေအာင္ စိတ္ကိုထား” သူသည္ “တမလြန္မရွိ, ကံ-ကံ၏ အက်ိဳး မရွိ” ခဲ့သည့္တိုင္ မ်က္ေမွာက္၌ပင္ စိတ္ျဖဴစင္ခ်မ္းသာေသာ အက်ိဳးကိုရရွိၿပီး ျဖစ္သည္။ တမလြန္ဘ၀ႏွင့္ ကံ-ကံ၏ အက်ိဳးတို႔ ရွိခဲ့လွ်င္ ေကာင္းေသာ သုဂၢတိဘံုသို႔ ေရာက္ရေပမည္။ “ေကာင္းျခင္း, ဆိုးျခင္းသည္ ေနရာေဒသအေလ်ာက္ သတ္မွတ္ခ်က္သာျဖစ္၍ အေကာင္းအဆိုး ျပဳျခင္းဟု မရွိ” ဟူေသာ အကိရိယ၀ါဒ မွန္ခဲ့ပါလွ်င္ မိမိသည္ မေကာင္းမႈ မျပဳ၍ တစ္ေၾကာင္း, ျပဳခဲ့သည့္တိုင္ အေကာင္းအဆိုး ျပဳသည္ဟု မရွိ၍ တစ္ေၾကာင္း ပူပန္စရာ မလို။ ႏွစ္ပါးစံု စင္ၾကယ္ေနသည္။ အကိရိယ၀ါဒမွားခဲ့လွ်င္လည္း မိမိသည္ မေကာင္းမႈ ျပဳမထား၍ မေကာင္းမႈ၏ အက်ိဳးကိုခံရမည္ကို မဟုတ္။ ယင္းအယူ၀ါဒတို႔ မွားသည္ျဖစ္ေစ, မွန္သည္ျဖစ္ေစ မုခ်သက္သာ ရႏိုင္သည္။ (မဇၩိမနိကာယ္မွ အပဏၰကသုတ္သည္လည္း အလားတူပင္ မ်က္ေမွာက္ႏွင့္ တမလြန္ႏွစ္မ်ိဳးလံုးတြင္ အ႐ႈံးမရွိႏိုင္သည့္ (အပဏၰက) အက်ိဳး ႐ႈေထာင့္မွ ေဟာၾကားထားသည္။) စင္စစ္ နတၳိက၀ါဒႏွင့္ အကိရိယ၀ါဒတို႔သည္ အလြန္ အျပစ္ႀကီးေလးေသာ နိယတမိစၧာဒိ႒ိမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုအယူတို႔အား မစြန္႔ပဲ က်င့္သံုးခဲ့ပါက မုခ်အပါယ္လားေစႏိုင္သည္။

ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ဤသို႔ေထာက္တည္ရာ ေလးပါးအား ေဟာၾကားၿပီးေသာအခါ ကာလာမတို႔သည္ ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္၍ သရဏဂံုသံုးပါးအား အသက္ထက္ဆံုး ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ေသာ ဥပါသကာမ်ားအျဖစ္မွတ္ယူရန္ ေလွ်ာက္ထားၾကသည္။ ဤတြင္ သီလႏွင့္ သမာဓိဘာ၀နာကိုသာ ေဟာၾကားထား၍ သစၥာေလးပါးတရား, အနတၱတရားတို႔အား ဆက္လက္ ေဟာၾကားထားသည္ကို မေတြ႔ရေခ်။ ကာလာမတို႔သည္ ထိုတရားတို႔အား နာၾကားႏိုင္စြမ္း မရွိေသး၍ ျဖစ္ေပမည္။

ကာလာမသုတ္ကဲ့သို႔ပင္ “ယံုမွားဖြယ္ ၁၀-ပါးအား တစ္ထစ္ခ်စြဲယူျခင္း မျပဳေသးပဲ မ်က္ေမွာက္၌ပင္ ကိုယ္တိုင္သိႏိုင္ေသာ ကုသိုလ္, အကုသိုလ္စသည့္တရားမ်ားအား ေဆာင္ရန္, ေရွာင္ရန္” ေ၀သာလီျပည္ ဘဒၵိယလိစၧ၀ီတို႔အားလည္း ေဟာၾကားခဲ့ဖူးသည္ (အံ-၄-၉၃၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ စတုကနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ ဘဒၵိယသုတ္)။ ဤဘဒၵိယသုတ္သည္ “ရဟန္း ေဂါတမသည္ တတၳိယ (အယူ၀ါဒျခားရွိသူ) တို႔အား မိမိဖက္ ပါလာေအာင္ ေသြးေဆာင္လွည့္ဖ်ားတတ္ေသာ အာ၀႗နိမာယာ အတတ္ရွိသည္” ဟု စြတ္စြဲမႈမ်ားသည္ မွန္ကန္မႈ ရွိမရွိ ေမးေလွ်ာက္သည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ေဟာၾကားခဲ့သည္။ ယံုမွားဖြယ္ ၁၀ပါးအား တစ္ထစ္ခ်မယူရန္ႏွင့္ ကုသိုလ္, အကုသိုလ္တရားတို႔ကို ေဟာၾကားအၿပီး၌ ဘဒၵိယလိစၧ၀ီတို႔လည္း ဥပါသကာအျဖစ္မွတ္ယူရန္ ေလွ်ာက္ထားၾကသည္။ ျမတ္စြာဘုရားက မိမိသည္ ထိုသို႔ တပည့္ခံေစရန္ ဖိတ္ေခၚခဲ့သေလာဟု ေမးေတာ္မူ၏။ ထိုအခါ ဘဒၵလိစၧ၀ီတို႔က “ရဟန္း ေဂါတမသည္ တတၳိယ (အယူ၀ါဒျခားရွိသူ) တို႔အား မိမိဖက္ ပါလာေအာင္ ေသြးေဆာင္လွည့္ဖ်ားတတ္ေသာ အာ၀႗နိမာယာ အတတ္ရွိသည္ ဟူေသာ စြတ္စြဲခ်က္သည္ မွန္ေပ၏။ ျမတ္စြာဘုရား၏ အာ၀႗နိမာယာ အတတ္သည္ ေကာင္းျမတ္ပါ၏။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ကၽြႏု္ပ္တို႔ ခ်စ္ခင္ေသာ သားခ်င္း ေဆြမ်ိဳးမ်ားအားလည္း ဤအာ၀႗နိမာယာျဖင့္ လွည့္ပတ္ပါမူ ယင္းတို႔၏ အရွည္သျဖင့္ေသာ အက်ိဳးစီးပြားခ်မ္းသာအတြက္သာ ျဖစ္ပါမည္” ဟု ျပန္လည္ ေလွ်ာက္ထားၾကသည္။ ဤဘဒၵိယသုတ္တြင္ ျဗဟၼ၀ိဟာရကထာႏွင့္ ေထာက္တည္ရာေလးပါးတုိ႔ကို ဆက္လက္ ေဟာၾကားထားျခင္း မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ ယင္းသုတ္အ႒ကထာအရ ဘဒၵိယတို႔ ေသာတာပန္ တည္ၾကသည္ဟုသိရသျဖင့္ ေထာက္တည္ရာအစစ္သို႔ ေရာက္ရွိၾကသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

“ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသားျဖင့္ ေထာက္တည္ရာရွာမွီးျခင္း” ဟူေသာ ဤ (ေကသမုတၱိ) ကာလာမသုတ္ေဒသနာသည္ တစ္ပါးေသာအယူ၀ါဒရွိသူ တတၳိယတို႔အား ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမသာသနာသို႔ ေျပာင္းလဲေစေသာ အာ၀႗နိမာယာ လည္းျဖစ္ေလသည္။ အကယ္၍ ကာလာမသုတ္၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသအား မွားယြင္းစြာဆုပ္ကိုင္ကာ ပိဋကတ္က်မ္းစာတို႔အား ျငင္းပယ္လိုက္ပါက မွန္ကန္စြာ ႏွလံုးမသြင္းတတ္ျခင္း (အေယာနိေသာ မနသိကာရ) ကိုသာ အျပစ္တင္ရေပေတာ့မည္။

ဧရာ (မႏၲေလး)

စာၫႊန္း။
ေကသမုတၱိသုတ္အပါအ၀င္ နိကာယ္ငါးရပ္မွ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားႏွင့္ Jayatilleke ၏ Early Buddhist Theory of Knowledge ကို ပဓာနကိုးကားပါသည္။

Thursday, October 8, 2009

ကာလာမသုတ္ - ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသားျဖင့္ ေထာက္တည္ရာ ရွာမွီးျခင္း - ၂


အပိုင္း (၁)

အသိပညာ သံုးမ်ိဳး
မွန္လွ်င္မွန္ မွားလွ်င္မွားႏိုင္ေသာ အက်ိဳးႏွစ္မ်ိဳးရွိ၍ တစ္ထစ္ခ်အမွန္အျဖစ္ မယူႏိုင္ေသာ ပမာဏမ်ားအား ျပန္လည္သံုးသပ္ပါက ႏွစ္သက္ ယံုၾကည္ျခင္းေပၚတည္ မွီ၍ေနသည္။ အခ်ိဳ႕သည္ မိမိ ေလးစားၾကည္ညိဳေသာ ဆရာ, က်မ္းဂန္စာေပႏွင့္ မိ႐ိုးဖလာအစဥ္အလာတို႔မွ တဆင့္ၾကားသိ၍ လက္ခံ ယံုၾကည္ျခင္းျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕သည္ ျဖစ္ႏိုင္ေကာင္းသည္ဟု ထင္၍ လက္ခံယံုၾကည္ၾကသည္။ ယုတၱိေဗဒကဲ့သို႔ နည္းတစ္ခုခုကိုယူ၍ စနစ္တက် ေတြးေခၚထားျခင္း, စူးစမ္းဆင္ျခင္ထားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မွန္သည္ဟု လက္ခံယံုၾကည္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကာလာမသုတ္ႏွင့္ စကႌသုတ္တို႔တြင္လာေသာ ပမာဏမ်ားကို ထပ္မံ၍ အက်ဥ္းၿခံဳးပါက တစ္ဆင့္ၾကားမႈ (အႏုႆ၀န) ႏွင့္ စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈ (တကၠ ၀ီမံသ) ဟူေသာ ပမာဏႏွစ္မ်ိဳး အျဖစ္ ေတြ႔ႏိုင္သည္။ တစ္ဆင့္ၾကားမႈႏွင့္ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈသည္ စိတ္ခ်ေသခ်ာေသာ ပမာဏမ်ား မဟုတ္ေသးပါက မည္သည့္ပမာဏကို အေျချပဳ၍ အမွန္တရားကို သိရွိႏိုင္ပါသနည္း။

တခါက ဘာရဒြါဇႏြယ္ဖြား သိဂၤါရ၀လုလင္သည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဘာသာတရားတို႔ကို အစဦးတီထြင္သူဟု ၀န္ခံၾကသူမ်ားအနက္ အရွင္ေဂါတမသည္ မည္သုိ႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးျဖစ္သနည္း ေမးေလွ်ာက္ဖူးသည္။ “မ်က္ေမွာက္၌ တရားထူးသိျမင္ကာ ဆံုးခမ္းတိုင္ေအာင္ေရာက္၍ ျမတ္ေသာအက်င့္၏ အစဦးကို ၀န္ခံသူ (ဒိ႒ဓမၼဘိညာ ေ၀ါသာနပါရမိပၸတၱာ အာဒိျဗဟၼစရိယံ ပဋိဇာနႏၲိ)” ဟု သံုးႏႈန္းထားေသာ္လည္း “ဘာသာတရားတို႔ကို အစဦးတီထြင္သူ” ဟု အက်ဥ္းအားျဖင့္ နားလည္ႏိုင္ပါသည္။

(၁) ဘာရဒြြါဇ… တစ္ဆင့္ၾကားလက္ခံသူ (အႏုႆာ၀ိက) သမဏ, ျဗာဟၼဏ အခ်ိဳ႕ရွိသည္။ ထိုသူတို႔သည္ တစ္ဆင့္ၾကားျဖင့္ ဘာသာတရားတို႔ကို အစဦးတီထြင္သူဟု ၀န္ခံၾကကုန္၏။ ဥပမာကား ေ၀ဒသံုးပံုေဆာင္ ေတ၀ိဇၨ ျဗာဟၼဏတို႔တည္း။
(၂) ဘာရဒြြါဇ… ယံုၾကည္မႈသက္သက္မွ်ျဖင့္ (ေက၀လံ သဒၶမၼတၱေကန) ဘာသာတရားတို႔ကို အစဦးတီထြင္သူဟု ၀န္ခံေသာ သမဏ, ျဗာဟၼဏ အခ်ိဳ႕လည္းရွိ၏။ ဥပမာကား စဥ္းစားေတြးေခၚသူတို႔ (တကၠီ ၀ီမံသီ) တည္း။
(၃) ဘာရဒြြါဇ… ထို႔အျပင္ ေရွးကမၾကားဖူးေသးေသာ တရားတို႔အား (အနႏုႆုေတသု ဓေမၼသု) ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိျမင္ကာ (သာမံေယ၀ ဓမၼံ အဘိညာယ) ဘာသာတရားတို႔ကို အစဦးတီထြင္သူဟု ၀န္ခံေသာ သမဏ, ျဗာဟၼဏ အခ်ိဳ႕လည္းရွိ၏။ ထိုသူတို႔တြင္ ငါသည္ တစ္ပါး အပါအ၀င္တည္း။ (မ-၂-၄၇၄၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ မဇၩိမပဏၰာသ၊ ျဗာဟၼဏ၀ဂ္၊ သိဂၤါရ၀သုတ္)

အထက္ပါ ေဒသနာအရ တစ္ဆင့္ၾကားမႈ (အႏုႆ၀န), စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈ (တကၠ ၀ီမံသ), ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိျမင္မႈ (သယံ အဘိညာ) ဟူေသာ ပမာဏသံုးမ်ိဳးတြင္ ဗုဒၶသည္ ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိျမင္မႈကို အေလးေပးေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ တစ္ဆင့္ၾကားမႈျဖင့္ရေသာ သုတမယပညာ, စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈျဖင္ရေသာ စိႏၲာမယပညာႏွင့္ သီလ, သမာဓိ, ပညာတို႔ကို အဆင့္ဆင့္ ပြားမ်ားအားထုတ္၍ ကိုယ္တိုင္ထိုးထြင္းသိျမင္ေသာ ဘာ၀နာမယပညာတို႔တြင္ ဘာ၀နာမယပညာကသာ စိတ္ခ်ရေသာ အသိပညာျဖစ္သည္။

သမၼာသမၺဳဒၶဘုရားရွင္ႏွင့္ ပေစၥကဗုဒၶတို႔မွလြဲလွ်င္ သူတစ္ပါးထံမွ တစ္ဆင့္ၾကားနာမႈ မပါပဲ သစၥာတရားအား ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္းသိႏိုင္ျခင္းမရွိ္။ “ေယာနိေသာ မနသိကာရ” ေခၚ မွန္ကန္ေသာ ႏွလံုးသြင္းမႈျဖင့္ ျပည့္စံုလွ်င္ သူတစ္ပါးထံမွ တစ္ဆင့္ၾကားနာျခင္းသည္ သမၼာဒိ႒ိျဖစ္ေစရန္ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ႏွလံုးသြင္းမွားပါက မိစၧာဒိ႒ိပင္ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ မိ႐ိုးဖလာအစဥ္အလာသမားမ်ား, က်မ္းဂန္စာအုပ္သမားမ်ားသည္ သုတမယပညာမွ်ကို တရားေသဆုပ္ကိုင္ကာ (မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ႀကီး၏ စကားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္) “သူတစ္ပါး ပါးစပ္ဖ်ားတြင္ လမ္းဆံုးေနၾကသူမ်ား” ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ပိုင္းျခားေ၀ဖန္၍ ဆိုေလ့ရွိေသာ “၀ိဘဇၨ၀ါဒ” ျဖစ္သည့္အားေလွ်ာ္စြာ ပိုင္းျခားေ၀ဖန္ျခင္း, စူးစမ္းဆင္ျခင္ျခင္းတို႔သည္ အေရးပါသည္။ ဆရာေကာင္း ဟုတ္မဟုတ္ကိုလည္း စူးစမ္းဆင္ျခင္ရသည္။ မိမိ၀ါဒ, သူတစ္ပါးတို႔၏ ၀ါဒကိုလည္း ကြဲျပားေအာင္ စူးစမ္းဆင္ျခင္ရသည္။ ကုသိုလ္, အကုသိုလ္, အေၾကာင္း, အက်ိဳးစသျဖင့္ တရားသေဘာတို႔ကိုလည္း စူးစမ္းဆင္ျခင္ရသည္။ သို႔ေသာ္ သစၥာတရားကို စဥ္းစားေတြးေခၚမႈသက္သက္ျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္မရ။ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈနယ္ကိုေက်ာ္လြန္ေသာ (အတကၠာ၀စရ) တရားျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကာလာမသုတ္မွ ပမာဏ (၁၀) မ်ိဳး (တနည္း စကႌသုတ္မွ ပမာဏ ငါးမ်ိဳး) တို႔ျဖင့္ရေသာ သုတမယပညာ, စိႏၲာမယပညာတုိ႔သည္ အသိဉာဏ္စာရင္း သြင္းရေသာ္လည္း ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္အစစ္ မဟုတ္ေသး။

ရဟန္းတို႔ … “အတၱသည္လည္းေကာင္း, ေလာကသည္လည္းေကာင္း ၿမဲ၏။ ဤအယူသာမွန္၍ အျခားအယူတို႔သည္ အခ်ီးႏွီးသာတည္း” ဟုေျပာဆိုေလ့ရွိေသာ သမဏ, ျဗာဟၼဏတို႔အား စင္စစ္ ယံုၾကည္ျခင္း, ႏွစ္သက္ျခင္း, တစ္ဆင့္ၾကားျခင္း, အျခင္းအရာကို ႀကံစည္ျခင္း, အယူကို စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္လက္ခံျခင္း ဟူေသာအေၾကာင္းတို႔မွ လြဲ၍ စင္ၾကယ္ျပည့္စံုေသာ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ (ပစၥတၱံေယ၀ ဉာဏံ) ျဖစ္ရန္ အေၾကာင္း မရွိ။ စင္ၾကယ္ျပည့္စံုေသာ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္မရွိသျဖင့္၊ ဤအယူတို႔၌ အသိဉာဏ္အဖို႔သို႔ (ဉာဏဘာဂမတၱေမ၀) သက္၀င္ျငားေသာ္လည္း၊ ထိုသို႔သက္၀င္ျခင္းအား အစြဲအလန္း (ဥပါဒါန္) ဟုသာ ဆိုအပ္၏။ (မ-၃-၂၈၊ မဇၩိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ေဒ၀ဒဟ၀ဂ္၊ ပၪၥတၱယသုတ္)

သုတမယဉာဏ္ႏွင့္ စိႏၲာမယဉာဏ္တို႔ကို ျငင္းပယ္ရန္ မဟုတ္ေသာ္လည္း ထိုအသိဉာဏ္သက္သက္မွ်ကို အားကိုးကာ “ဤသည္သာ အမွန္”ဟု တရားေသစြဲယူပါက အစြဲအလန္းဥပါဒါန္သာ ျဖစ္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုယ္တိုင္သိျမင္မႈျဖင့္ သိေသာအသိဉာဏသည္သာ အားထားရာျဖစ္၏။ “ကိုယ္တိုင္သိျမင္မႈ” ဆိုေသာ္လည္း “မ်က္စိျဖင့္ ျမင္သိျခင္း, နားျဖင့္ ၾကားသိျခင္း, ႏွာေခါင္းျဖင့္ နံသိျခင္း, လွ်ာျဖင့္ အရသာသိျခင္း, ကိုယ္ျဖင့္ ထိသိျခင္း” ဟူသည့္ အာ႐ံုခံအဂၤါ (ပသာဒ) ငါးပါးျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ သိေသာ ပၪၥာ႐ံုသိမ်ိဳး (Empirical Knowledge) မ်ိဳးမွ်ကို ဆိုလိုသည္ မဟုတ္။ ထိုအသိတို႔သည္ အျဖဴ, အနီစသျဖင့္ ခြဲျခားမွတ္သားမႈ သညာကိုအေျခခံသည့္ အသိမ်ိဳးသာ ျဖစ္သည္။ သညာသိတို႔သည္ (တံလွ်ပ္ျမင္က ေရရွိသည္ဟု ထင္ေအာင္) လွည့္ဖ်ားတတ္ေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္၍ အားကိုးႏိုင္ေသာ အသိမဟုတ္ေသး။ ပညာအစစ္ မဟုတ္ေသး။ ဗုဒၶအဆံုးအမအရ သခၤါရတရားအားလံုးတို႔၏ “အနိစၥ, ဒုကၡ, အနတၱ” ဟူသည့္ လကၡဏာကို ျမင္ေအာင္ သိႏိုင္ေသာ အသိမ်ိဳးသည္သာ ပညာအစစ္ျဖစ္သည္။ သစၥာေလးပါးအား ပိုင္းျခားသိျမင္ေသာ အသိမ်ိဳးသည္သာ မဂၢင္ထိုက္ေသာ ပညာအစစ္ျဖစ္သည္။ ထိုအသိပညာသည္ ထိုးထြင္းသိျခင္း, ပိုင္းျခားသိျခင္း, ကိေလသာကို ပယ္စြန္႔ျခင္းဟူေသာ အက်ိဳးရွိသည္ (အဘိညတၳာ, ပရိညတၳာ, ပဟာနတၳာ)။ ထိုအသိပညာမ်ိဳးသည္ မေနာ၀ိညာဏ္၌သာ ျဖစ္ေပၚႏိုင္သည္။ ပညာႏွင့္ ၀ိညာဏ္တို႔၏ ျခားနားခ်က္မွာ ပညာသည္ ပြားမ်ားရေသာ ဘာေ၀တဗၺတရားျဖစ္၍ ပညာႏွင့္ ယွဥ္ေသာအသိ ၀ိညာဏ္သည္ ပိုင္းျခားသိေသာ တရားျဖစ္သည္။ (မ-၁-၄၄၉၊ မ-၁-၄၅၁၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ စူဠယမက၀ဂ္၊ မဟာေ၀ဒလႅသုတ္)

ထို႔ေၾကာင့္ ကိုယ္တိုင္ ထိုးထြင္း၍ သိျမင္ေသာ ဉာဏ္ရရွိရန္ သီလ, သမာဓိ, ပညာဟူ၍ အဆင့္အဆင့္ ပြားမ်ားအားထုတ္ျခင္း ဘာ၀နာအမႈကို ျပဳၾကရသည္။ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတရားတို႔ ကိုယ္ႏွင့္ႏႈတ္တြင္ မလြန္က်ဴးေစရန္ အားထုတ္ရသည္။ စိတ္အစဥ္တြင္ မထႂကြေစရန္ အားထုတ္ရသည္။ အႂကြင္းမဲ့ ပယ္သတ္ႏိုင္ရန္ အားထုတ္ရသည္။ ထိုသို႔အားထုတ္မႈ အဆင့္ဆင့္တြင္ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတို႔ ျဖစ္လွ်င္ ျဖစ္ေပၚသည္, မျဖစ္လွ်င္ မျဖစ္ေပၚသည္ကို မိမိတို႔ အားထုတ္ေနေသာ ဉာဏ္အဆင့္အေလွ်ာက္ ကိုယ္တိုင္ သိရွိႏိုင္ေပသည္။ ထိုသို႔သိေသာ အသိတို႔သည္ “ယံုၾကည္ျခင္း, ႏွစ္သက္ျခင္း” စသည္တို႔ သက္သက္ေပၚတြင္ အေျခခံေသာ အသိမ်ားမဟုတ္ေတာ့ပဲ ပညာျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ သိျမင္ေသာ အသိမ်ားျဖစ္ေလသည္။

ရဟန္းတို႔ … ရဟန္းသည္ မ်က္စိျဖင့္ အဆင္းကို ျမင္စဥ္ မိမိတို႔၏ အဇၩတၱသႏၲာန္၌ ရာဂ, ေဒါသ, ေမာဟ ထင္ရွားရွိေသာ္ “ငါ၏ အဇၩတၱသႏၲာန္၌ ရာဂ, ေဒါသ, ေမာဟ ရွိသည္” ဟု သိ၏။ မိမိတို႔၏ အဇၩတၱသႏၲာန္၌ ရာဂ, ေဒါသ, ေမာဟ ထင္ရွား မရွိေသာ္ “ငါ၏ အဇၩတၱသႏၲာန္၌ ရာဂ, ေဒါသ, ေမာဟ မရွိ” ဟု သိ၏။ ရဟန္းတို႔ … ဤသို႔သိျခင္းသည္ ယံုၾကည္မႈျဖင့္ သိျခင္းေလာ၊ ႏွစ္သက္မႈျဖင့္ သိျခင္းေလာ၊ တစ္ဆင့္ၾကားျဖင့္ သိျခင္းေလာ၊ အျခင္းရာအား ႀကံစည္၍ သိျခင္းေလာ၊ အယူကို စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္လက္ခံကာ သိျခင္းေလာ။ မဟုတ္ပါအရွင္ဘုရား… ။ ရဟန္းတို႔ … ဤတရားတုိ႔ကို ပညာျဖင့္ သိျမင္သည္ မဟုတ္ေလာ။ မွန္ပါသည္ အရွင္ဘုရား။ (သံ-၄-၁၅၃၊ သဠာယတန၀ဂၢသံယုတ္၊ သဠာယတနသံယုတ္၊ န၀ပုရာဏ၀ဂ္၊ အတၳိႏုေခါပရိယာယသုတ္)

ကုသိုလ္ႏွင့္ အကုသိုလ္
ျမတ္စြာဘုရားသည္ ကာလာမတို႔အား ယံုမွားသံသယျဖစ္ဖြယ္ ပမာဏမ်ားေပၚတြင္ တစ္ထစ္ခ် ေကာက္ယူျခင္း မျပဳရန္ ေဟာၾကားၿပီးေနာက္ မိမိတိုအဆင့္အားေလွ်ာ္စြာ ကိုယ္တိုင္သိႏိုင္သည့္ အကုသိုလ္တရားတို႔ကို ပယ္စြန္႔ရန္, ကုသိုလ္တရားတို႔ကို ပြားမ်ားရန္ ဆက္လက္ ေဟာၾကားေတာ္မူ၏။

[…] ကာလာမတို႔ … “ဤတရားတို႔သည္ အကုသိုလ္တရားတည္း။ အျပစ္ရွိေသာ တရားတည္း။ ပညာရွိတို႔ ကဲ့ရဲ႕အပ္ေသာတရားတည္း။ လက္ခံက်င့္သံုးပါက အက်ိဳးစီးပြားမဲ့ျခင္းငွာ, ဆင္းရဲျခင္းငွာ ျဖစ္ကုန္၏။” ဟု
သင္တို႔သည္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ပင္ သိျငားအံ့ (အတၱနာ၀ ဇာေနယ်ာထ)၊ ထိုတရားတို႔အား ပယ္စြန္႔ၾကရာ၏။

ကာလာမတို႔… “မိမိတို႔၏ အတြင္းသႏၲာန္၌ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟ ျဖစ္ေသာ္ အက်ိဳးစီးပြားရွိျခင္းငွာ ျဖစ္သေလာ၊ အက်ိဳးစီးပြားမဲ့ျခင္းငွာ ျဖစ္သေလာ” အဘယ္သို႔ ထင္မွတ္သနည္း။ (အက်ိဳးစီးပြားမဲ့ျခင္းငွာ ျဖစ္ပါသည္ အရွင္ဘုရား။ )

ကာလာမတို႔…. ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတို႔ ဖံုးလႊမ္းသိမ္းယူထားသည့္ တပ္မက္သူ, အမ်က္ထြက္သူ, ေတြေ၀သူသည္ အသက္ကို သတ္၏။ မေပးသည္ကိုလည္း ယူ၏။ တစ္ပါးသူ၏ မယားကိုလည္း ျပစ္မွား၏။ မမွန္ေသာစကားကိုလည္း ဆို၏။ တစ္ပါးသူတို႔ကိုလည္း ထို႔အတူပင္ ျပဳေစ၏။ ဤသို႔ျဖစ္ေသာ္ အရွည္သျဖင့္တြင့္ အက်ိဳးစီးပြားမဲ့ျခင္းငွာ ဆင္းရဲျခင္းငွာ ျဖစ္ရာသည္ မဟုတ္ေလာ။ (ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္ အရွင္ဘုရား။)

[…] ကာလာမတို႔ … “ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္တရားတည္း။ အျပစ္မရွိေသာ တရားတည္း။ ပညာရွိတို႔ ခ်ီးမြမ္းအပ္ေသာတရားတည္း။ လက္ခံက်င့္သံုးပါက အက်ိဳးစီးပြားရွိျခင္းငွာ, ခ်မ္းသာျခင္းငွာ ျဖစ္ကုန္၏။” ဟု သင္တို႔သည္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ပင္ သိျငားအံ့၊ ထိုတရားတို႔အား ျပည့္စံုၾကေစရာ၏။

ကာလာမတို႔… “မိမိတို႔၏ အတြင္းသႏၲာန္၌ အေလာဘ, အေဒါသ, အေမာဟ ျဖစ္ေသာ္ အက်ိဳးစီးပြားရွိျခင္းငွာ ျဖစ္သေလာ၊ အက်ိဳးစီးပြားမဲ့ျခင္းငွာ ျဖစ္သေလာ?” အဘယ္သို႔ ထင္မွတ္သနည္း။ (အက်ိဳးစီးပြားရွိျခင္းငွာ ျဖစ္ပါသည္ အရွင္ဘုရား။)

ကာလာမတို႔…. ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတို႔ ဖံုးလႊမ္းသိမ္းယူထားျခင္း မရွိသည့္ မတပ္မက္သူ, အမ်က္မထြက္သူ, မေတြေ၀သူသည္ အသက္ကို မသတ္။ မေပးသည္ကိုလည္း မယူ။ တစ္ပါးသူ၏ မယားကိုလည္း မျပစ္မွား။ မမွန္ေသာစကားကိုလည္း မဆို။ တစ္ပါးသူတို႔ကိုလည္း ထို႔အတူပင္ မျပဳေစ၏။ ဤသို႔ျဖစ္ေသာ္ အရွည္သျဖင့္တြင္ အက်ိဳးစီးပြားရွိျခင္းငွာ ခ်မ္းသာျခင္းငွာ ျဖစ္ရာသည္ မဟုတ္ေလာ။ (ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္ အရွင္ဘုရား။)
(အံ-၃-၆၆၊ အဂုၤတၱရနိကာယ္၊ တိကနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ ေကသမုတၱိသုတ္)


ဤတရားေဒသနာသည္ အေနာက္တိုင္းဒႆနပညာမွ ပဓာနက်သည့္ ကိုယ္က်င့္တရားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အယူအဆသံုးမ်ိဳးအား အက်ဥ္းအားျဖင့္ ၿခံဳငံုမိေနသည္ကို ေတြ႕ရေပမည္။ ပထမအုပ္စုသည္ အျပဳအမူတို႔၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္ကို အေလးေပး၍ ေကာင္းဆိုးခြဲျခားေသာ အယူအဆ Consequentialism/Utilitarianism ျဖစ္သည္။ ဒုတိယအုပ္စု Deontological Ethics သည္ က်င့္၀တ္ စည္းမ်ည္းတို႔အား လိုက္နာမႈကို ပဓာနထားသည္။ တတိယအုပ္စု Virtue Ethics က အဇၩတၱသႏၲန္မွ သူေတာ္ေကာင္းတရား (Virtue) တို႔ကို ျမတ္ႏိုးတန္ဖိုးထား၍ ယင္းစ႐ိုက္ေကာင္းမ်ားကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္ ေလ့က်င့္ပညာေပးမႈကို အေလးထားသည္။

ကာလာမသုတ္ေဒသနာတြင္ “အျပစ္ရွိျခင္း, သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ကဲ့ရဲ့အပ္ျခင္း, အက်ိဳးစီးပြားမဲ့၍ ဆင္းရဲကို ျဖစ္ေစျခင္း” စသည့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္မ်ားျဖင့္ အကုသုိလ္၏ အနက္ပရိယာယ္ကို ေဟာၾကားထားသည္။ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္ ဆိုရာတြင္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ ခံစားရမည့္ အက်ိဳးဆက္ႏွင့္ ေနာင္တမလြန္ဘ၀၌ ခံစားရမည့္ အက်ိဳးဆက္ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳး ရွိသည္။ သုတၱန္တို႔တြင္ နာၾကားသူ၏ စ႐ိုက္, စကားဆက္စပ္မႈတို႔ေပၚတည္၍ တမလြန္အက်ိဳးကို ဦးစားေပး၍ ေဟာသည္ရွိသလို, မ်က္ေမွာက္အက်ိဳးကိုဦးစားေပး ေဟာၾကားသည္လည္း ရွိသည္။ အခ်ိဳ႕လည္း မ်က္ေမွာက္, တမလြန္ႏွစ္မ်ိဳးလံုး ထည့္သြင္းေဟာၾကားသည္။ ဥပမာ အတၱာႏု၀ါဒသုတ္ (အံ-၄-၁၂၁၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ စတုကနိပါတ္၊ ဘယ၀ဂ္၊ အတၱာႏု၀ါဒသုတ္) တြင္ (၁) မိမိကို မိမိ ကဲ့ရဲ့စြပ္စြဲအပ္ေသာ အတၱာႏု၀ါဒေဘး (၂) သူတစ္ပါးတို႔က ကဲ့ရဲ့စြပ္စြဲအပ္ေသာ ပရာႏု၀ါဒေဘး (၃) အျပစ္ဒဏ္ခတ္ျခင္း ခံရေသာ ဒ႑ေဘး (၄) ေသလြန္က မေကာင္းေသာ လားရာသို႔ေရာက္ေသာ ဒုဂၢတိေဘးဟူ၍ အက်ိဳးႏွစ္မ်ိဳးလံုး ထင္ရွားေအာင္ ေဟာၾကားထားသည္။ ဤကာလာမသုတ္ေဒသနာ၌မူ မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ “မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္ပင္ သိႏိုင္ေသာ” (အတၱနာ၀ ဇာေနယ်) အက်ိဳးမ်ားကိုသာ ေဟာၾကားထားသည္ကို ေတြ႔ႏိုင္သည္။

ကုသုိလ္, အကုသုိလ္၏ အနက္အား အက်ိဳးဆက္ သက္သက္ျဖင့္ ေ၀ဖန္ျခင္းသည္ မျပည့္စံု။ ကုသုိလ္, အကုသိုလ္၏ မူလအေၾကာင္းရင္းျမစ္သည္လည္း အေရးပါသည္။ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတရားတို႔သည္ အကုသိုလ္၏ မူလရင္းျမစ္ျဖစ္၍ အေလာဘ, အေဒါသ, အေမာဟတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္၏ မူလရင္းျမစ္ျဖစ္သည္ (မ-၁-၈၉၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ မူလပဏၰာသ၊ မူလပရိယာယ၀ဂ္၊ သမၼာဒိ႒ိသုတ္) (အံ-၃-၇၀၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ တိကနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ အကုသလမူလသုတၱံ)။ မိမိတို႔၏ အတြင္းသႏၲာန္တြင္ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟတရားတို႔ျဖစ္ပြားပါက အကုသိုလ္ဟု သတ္မွတ္၍ ထိုတရားတို႔႔ကို ပယ္သတ္ရန္ ေဟာၾကားထားသည္။ တစ္ဖန္ “အျပစ္ရွိျခင္း, သူေတာ္ေကာင္းတို႔ကဲ့ရဲ့အပ္ျခင္း, မိမိကုိ မိမိ လိပ္ျပာမလံုျခင္း, သူတစ္ပါးက ကဲ့ရဲ့စြပ္စြဲျခင္း” စသည္တို႔သည္ အက်ိဳးဆက္ျဖစ္သည္ မွန္ေသာ္လည္း၊ တနည္းအားျဖင့္ အရွက္, အေၾကာက္တရားတို႔ကို ရည္ညႊန္းသည္။ ဗုဒၶဘာသာတြင္ မေကာင္းမႈျပဳရန္ ရွက္ျခင္း (ဟိရီ), မေကာင္းမႈျပဳရန္ ေၾကာက္ျခင္း(ၾသတၱပၸ)ကို အေလးေပးတန္ဖိုးထားသည္။ ရွက္ျခင္းသည္ မိမိကို မိမိ ေလးစားေသာအားျဖင့္ မေကာင္းမႈ မျပဳျခင္းျဖစ္၍၊ ေၾကာက္ျခင္းသည္ (မိမိမွ တစ္ပါးေသာ) သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ကဲ့ရဲ့စြပ္စြဲမည္ကို ငဲ့၍ ေၾကာက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဤတရားႏွစ္ပါးသည္ မေကာင္းမႈကို ေရွာင္ၾကဥ္ရန္အတြက္ အေရးပါေသာ ေလာကပါလတရားမ်ားဟု သတ္မွတ္သည္ (အံ-၂-၉၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္ ဒုကနိပါတ္၊ ကမၼကရဏ၀ဂ္၊ စရိယသုတ္)။ “သဒၶါ, သီလ, ဟိရီ, ၾသတၱပၸ, သုတ, စာဂ, ပညာ” ဟူေသာ သူေတာ္ေကာင္း ဥစၥာခုႏွစ္ပါးတြင္ ထည့္သြင္းထားသည္။ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟ ပယ္သတ္ျခင္း, သူေတာ္ေကာင္းတရားမ်ား ပြားမ်ားေစျခင္းတို႔အား အေနာက္တိုင္းဒႆနမွ Virtue Ethics မွ စာရိတၱပညာေရးႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဗုဒၶသာသနာ၏ ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္သည္ အရစၥတိုတယ္၏ Nicomachean Ethics မွ magnanimous man ေခၚ သူေတာ္ေကာင္း ျဖစ္ေရး, သူရဲေကာင္း ျဖစ္ေရး သက္သက္မဟုတ္၊ သံသရာ၀ဋ္ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ေရး ၀ိမုတၱိရသ အတြက္ ျဖစ္ေလသည္။

အျခားေသာ႐ႈေထာင့္သည္ ကုသိုလ္အမႈ, အကုသိုလ္အမႈတို႔ကို ျဖစ္ေစေသာ လမ္းေၾကာင္း (ကမၼပထ) မွ ေ၀ဖန္ျခင္းျဖစ္သည္။ “သူ႔အသက္သတ္ျခင္း, မေပးသည္ကိုယူျခင္း” စသည္တို႔သည္ အကုသိုလ္အမႈတို႔ကို ျဖစ္ေစသည့္ လမ္းေၾကာင္း (အကုသလ ကမၼပထ) ျဖစ္၏။ ယင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းသည္ ကုသိုလ္အမႈတို႔ကို ျဖစ္ေစသည့္ လမ္းေၾကာင္း (ကုသလ ကမၼပထ) ျဖစ္၏။ သမၼာဒိ႒ိသုတ္ႏွင့္ အျခားေသာသုတၱန္ေဒသနာမ်ားတြင္ အကုသိုလ္အား အကုသလကမၼပထ (၁၀) ပါးျဖင့္ သတ္မွတ္၍ ေဟာၾကားသည္။

(၁) သူ႔အသက္သတ္ျခင္း (ပါဏာတိပါတာ)
(၂) မေပးသည္ကို ယူျခင္း (အဒိႏၷာဒါန)
(၃) ကာမ၌ မွားယြင္းစြာ က်င့္ျခင္း (ကာေမသုမိစၧာစာရ)
(၄) မဟုတ္ မမွန္ ေျပာဆိုျခင္း (မုသာ၀ါဒ)
(၅) ကုန္းေခ်ာ ေျပာဆိုျခင္း (ပိသုဏာ၀ါစာ)
(၆) ၾကမ္းတမ္းစြာ ေျပာဆိုျခင္း (ဖ႐ုသာ၀ါစာ)
(၇) ၿပိန္ဖ်င္းေသာ စကားကို ေျပာဆိုျခင္း (သမၸပၹလာပ)
(၈) (သူတစ္ပါး၏ ပစၥည္း ဥစၥာအား) မက္ေမာ ေရွး႐ႈႀကံစည္ျခင္း (အဘိဇၩာ)
(၉) သူတစ္ပါးအား ပ်က္စီးေစလိုျခင္း (ဗ်ာပါဒ)
(၁၀) မွားယြင္းေသာအယူရွိျခင္း (မိစၧာဒိ႒ိ)

ကမၼပထ ဆယ္ပါးအနက္ ပထမသံုးပါး (၁ မွ ၃ ထိ) သည္ ကိုယ္ျဖင့္ ျပဳမူေသာ ကာယကံအမႈမ်ားျဖစ္သည္။ ဒုတိယေလးပါး ( ၄ မွ ၇ ထိ) သည္ ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုေသာ ၀စီကံအမႈမ်ားျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုးသံုးပါး ( ၈ မွ ၁၀ ထိ) သည္ မေနာျဖင့္ ႀကံစည္ေသာ မေနာကံအမႈမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ဤတြင္ ကိုယ္ႏႈတ္ႏွစ္ပါးျဖင့္ (တနည္း ကမၼပထအားျဖင့္ ၇-ပါးေသာ အမႈမ်ားျဖင့္) အကုသုိလ္ မျဖစ္ပြားေစရန္ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအား သီလေစာင့္ထိန္းျခင္းဟု ေခၚသည္။ ငါးပါးသီလစသျဖင့္ေသာ ကိုယ္က်င့္သိကၡာပုဒ္မ်ားသည္ “မသတ္ရ, မခိုးရ” တားျမစ္ထားသည္မ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း (၀ိရတီ) သေဘာျဖင့္ ျပေလ့ရွိသည္။ ဤသို႔ေသာ သီလတို႔အား ၀ါရိတၱသီလဟု ေခၚသည္။ ျမတ္ေသာအက်င့္၏ အေျခခံအစ ျဖစ္သျဖင့္ အာဒိျဗဟၼာစာရိက သီလဟုေခၚသည္။ သို႔ေသာ္ “မသတ္ရန္, မခိုးရန္” သာမက “သတၱ၀ါတို႔အား လစ္လ်ဴ႐ႈမထားပဲ အစဥ္သနားေသာအားျဖင့္ သတၱ၀ါတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ေစာင့္ေရွာက္ရသည္”။ ဤသို႔ ၀တၱရားမ်ားအား ျဖည့္က်င့္ရျခင္းအား စာရိတၱသီလဟု ေခၚသည္။ အေျခခံထက္ပို၍ မြန္ျမတ္ေသာေၾကာင့္ အာဘိသမာစာရိက သီလဟု ေခၚသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမတ္ေသာအက်င့္အား က်င့္သံုးသူသည္ အေျခခံျဖစ္ေသာ ေရွာင္ၾကဥ္မႈ အာဒိျဗဟၼာစာရိကမွ်ျဖင့္ တင္းတိမ္ေနရန္ မဟုတ္ပဲ၊ ပို၍ မြန္ျမတ္ေသာ လိုက္နာက်င့္သံုးမႈ အာဘိသမာစာရိကကိုလည္း ျဖည့္ဆည္းရန္ လိုအပ္သည္။ မျဖည့္ဆည္းပါက သီလျပည့္စံုျခင္း မျဖစ္ႏိုင္၊ သီလျပည့္စံုျခင္း မျဖစ္လွ်င္ သမာဓိျပည့္စံုျခင္း မျဖစ္ႏိုင္ဟု ေဟာၾကားထားသည္။ (အံ-၅-၂၁၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ ပၪၥကနိပါတ္၊ ပၪၥဂႋက၀ဂ္၊ ပဌမအဂါရ၀သုတ္)

ဤသို႔ ေရွာင္ၾကဥ္ရန္ စည္းကမ္းမ်ား (၀ါရိတၱ) ႏွင့္ လိုက္နာရန္ စည္းကမ္းမ်ား (စာရိတၱ) မ်ားျဖင့္ ကုသိုလ္, အကုသိုလ္အား သတ္မွတ္ျခင္းသည္ အေနာက္တိုင္းကိုယ္က်င့္ဒႆနအလိုအရ Deontological Ethics ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကာလာမသုတ္ေဒသနာတြင္ ပယ္စြန္႔ရန္ အကုသိုလ္ႏွင့့္ ျဖည္ဆည္းရန္ ကုသိုလ္တရားတုိ႔အား အက်ိဳး (၀ိပါက), အေၾကာင္း (မူလ), ကံျဖစ္ေစသည့္ လမ္းေၾကာင္း (ကမၼပထ) ဟူေသာ ႐ႈေထာင့္သံုးရပ္လံုးမွ ေဟာၾကားထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ သို႔ေသာ္ အေနာက္တိုင္းဒႆနမ်ားမွ consequentialism, vritue ethics ႏွင့္ deontological ethics တို႔ကဲ့သို႔ အျမင္တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု အျငင္းပြားေနရန္မလိုပဲ ႐ႈေထာင့္သံုးရပ္လံုး တစ္စည္းတစ္လံုးတည္းရွိကာ ကိုယ္က်င့္သီလထက္ ပိုမိုအဆင့္ျမင့္ေသာ သမာဓိ, ပညာႏွင့္ ၀ိမုတၱိတရားတို႔သို႔ တက္လွမ္းရန္ ျဖစ္သည္။

[…] သီလ၌ တည္၍ ျဖစ္ေစအပ္ေသာ သမာဓိသည္ မ်ားစြာေသာ အက်ိဳး အာနိသင္ရွိ၏။ သမာဓိ၌ တည္၍ ျဖစ္ေစအပ္ေသာ ပညာသည္ မ်ားစြာေသာ အက်ိဳး အာနိသင္ရွိ၏။ ပညာ၌ တည္၍ျဖစ္ေသာ စိတ္သည္ ကာမာသ၀, ဘ၀ါသ၀, အ၀ိဇၨာသ၀ဟူေသာ အာသေ၀ါတို႔မွ ေကာင္းစြာ လြတ္ေျမာက္၏။ (ဒီ-၂-၁၅၅၊ ဒီဃနိကာယ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္)


Wednesday, October 7, 2009

ကာလာမသုတ္ - ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသားျဖင့္ ေထာက္တည္ရာ ရွာမွီးျခင္း - ၁


ကာလာမသုတ္ (ေကသမုတၱိသုတ္) သည္ ယေန႔ေခတ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ မၾကာခဏ ကိုးကားေလ့ရွိၾကေသာ ေဒသနာတစ္ပုဒ္ ျဖစ္သည္။ ဤေဒသနာအား ျမတ္ဗုဒၶ၏ လြတ္လပ္စြာ စူးစမ္းေတြးေခၚမႈ ပဋိညာဥ္စာတမ္း (Buddha’s Charter of Free Inquiry) အျဖစ္ ပညာရွင္တို႔က သတ္မွတ္ၾကသည္။ ဤေဒသနာေတာ္က မ်က္ကန္းယံုၾကည္မႈအား ဆန္႔က်င္၍ လြတ္လပ္စြာ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ, ကိုယ္ေတြ႕အသိဉာဏ္တို႔ကို ႏိႈးေဆာ္ထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း စာတစ္ပိုဒ္မွ်ကို ကိုးကားကာ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ယံုၾကည္မႈအားလံုးတို႔အား ျငင္းပယ္ေသာ ပစၥဳပၸန္၀ါဒမ်ိဳး, လက္ေတြ႕အေတြ႕အႀကံဳ၀ါဒမ်ိဳး (pragmatic empiricism) အျဖစ္ ေကာက္ခ်က္ဆြဲရန္ကား မသင့္။ ကာလာမသုတ္သည္ အယူ၀ါဒကြန္ယက္တို႔ အလယ္တြင္ ေတြေ၀ေနသူတို႔အား “ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသားကို အေျခတည္ကာ ေထာက္တည္ရာ ရွာမွီးရန္” လမ္းၫႊန္ထားေသာ ေဒသနာျဖစ္သည္။ မိမိ၏ အယူ၀ါဒအေပၚ တရားေသဆုပ္ကိုင္ထားေသာ ကာပဋိကလုလင္အား ေဟာၾကားသည့္ မဇၩိမနိကာယ္မွ စကႌသုတ္ျဖင့္ တြဲဖက္ေလ့လာၾကည့္ပါက သစၥာတရား ရွာပံုေတာ္ခရီးတြင္ “ပြင့္လင္းေသာ ႏွလံုးသား” ျဖင့္ စတင္ရန္ မည္မွ်အေရးပါေၾကာင္း သိႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကာလာမသုတ္ ေခၚ ေကသမုတၱိသုတ္၏ ဆိုလိုရင္း အဓိပၸါယ္ ေပၚလြင္ေစရန္ စကႌသုတ္အပါအ၀င္ အျခားေသာ နိကာယ္ႀကီးမ်ားတြင္ ေဟာၾကားထားသည့္ သုတၱန္ေဒသနာေတာ္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္၍ တင္ျပပါမည္။


ေဒသနာနိဒါန္း


ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေကသမုတၱိ မည္ေသာအရပ္မွ ကာလာမႏြယ္ဖြားတို႔အား ေဟာၾကားခဲ့၍ ေကသမုတၱိသုတ္ (တနည္း) ကာလာမသုတ္ဟု အမည္ရသည္။ ေကသမုတၱိသည္ ေတာအုပ္အစပ္တြင္တည္ရွိ၍ ေတာရိပ္ခိုသည့္ ရေသ့ရဟန္းတို႔ တစ္ေထာက္တနား စတည္းခ်ရာ ေနရာျဖစ္သည္။ ထိုရေသ့ရဟန္းတို႔သည္ မိမိတို႔၏ အယူ၀ါဒမ်ားကို ေဟာေျပာၾက၍ အျခားသူတို႔၏ အယူ၀ါဒမ်ားကို အျပစ္တင္ ႐ႈတ္ခ်ၾကသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ တစ္ေယာက္တစ္မ်ိဳး ေျပာေဟာေနၾကေသာအခါ ကာလာမတို႔သည္ အမွားအမွန္ကို ပိုင္းျခားေ၀ဖန္ႏိုင္စြမ္း မရွိေတာ့ပဲ ႐ႈတ္ေထြးေတြေ၀ ေနၾကသည္။ ယံုမွားသံသယတို႔ ျပည့္ေနၾကသည္။ ေကသမုတၱိသုိ႔ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ႂကြေရာက္လာေသာအခါ ကာလာမတို႔သည္ မိမိတို႔၏ ႐ႈတ္ေထြးေတြေ၀ေနမႈကို ေလွ်ာက္ထားၾက၏။ ဘုရားရွင္က “ကာလာမတို႔… သင္တို႔၏ ယံုမွားျခင္းသည္ သင့္ေပ၏။ သင္တို႔၏ မေ၀ခြဲႏိုင္ျခင္းသည္ သင့္ေပ၏။ သင္တို႔သည္ ယံုမွားသင့္ေသာအရာ၌ ယံုမွားျခင္းသာ ျဖစ္ေပ၏” ဟု အစခ်ီ၍ ကာလာမသုတ္ေဒသနာကို ေဟာၾကားခဲ့သည္။


ယံုမွားသံသယျဖစ္ဖြယ္ အခ်က္ ၁၀-ခ်က္

ကာလာမတို႔… သင္တို႔သည္
(၁) တစ္ဆင့္စကားၾကားကာမွ်ျဖင့္ မယူလင့္ဦး (မာ အႏုႆေ၀န)၊
(၂) အစဥ္အဆက္စကားမွ်ျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ ပရမၸရာယ)၊
(၃) ဤအရာသည္ ဤသို႔ ျဖစ္ဖူးသတဲ့ဟူေသာ စကားမွ်ျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ ဣတိကိရာယ)၊
(၄) စာေပက်မ္းဂန္မ်ားႏွင့္ ညီၫြတ္သည္ဟူ၍လည္း မယူလင့္ဦး (မာ ပိဋကသမၸဒါေနန)၊
(၅) ေတြးေတာႀကံစည္ျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္းမွ်ျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ တကၠေဟတု)၊
(၆) နည္းယူဆင္ျခင္ျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္းမွ်ျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ နယေဟတု)၊
(၇) အျခင္းအရာကို ႀကံစည္ေသာအားျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ အာကာရ ပရိ၀ိတေကၠန)၊
(၈) အယူကို စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္လက္ခံ႐ံုမွ်ျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ ဒိ႒ိနိဇၩာနကၡႏၲိယာ)၊
(၉) မွတ္ယူထိုက္ေသာ သေဘာမွ်ျဖင့္လည္း မယူလင့္ဦး (မာ ဘဗၺ႐ူပတာယ)
(၁၀) မိမိတို႔ ေလးစားေသာ ရဟန္း၏စကားျဖစ္ကာမွ်ျဖင့္ မယူလင့္ဦး (မာ သမေဏာ ေနာ ဂ႐ု)၊
(အံ-၃-၆၆၊ အဂုၤတၱရနိကာယ္၊ တိကနိပါတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ ေကသမုတၱိသုတ္)


လူအမ်ားစုတို႔သည္ မိမိတို႔၏ စ႐ိုက္အလိုက္ “တစ္ဆင့္စကား, အစဥ္အဆက္စကား” စသည့္ အခ်က္မ်ားမွ တစ္ခ်က္ခ်က္ႏွင့္ ျပည့္စံုပါက အမွန္ဟု ယူဆတတ္ၾကသည္။ အယူအဆတစ္ခု၏ အမွားအမွန္ကို ဤအခ်က္မ်ားျဖင့္ ေထာက္ဆတိုင္းထြာေလ့ ရွိၾကသည္။ မွန္ကန္ေသာ အသိပညာရရာ ရေၾကာင္း အေထာက္အထားတို႔အား အေရွ႕တိုင္းဒႆနစာေပတြင္ “ပမာဏ” ဟုေခၚသည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အခ်က္ ၁၀-ခ်က္, ပမာဏ ၁၀-မ်ိဳးတို႔အား ယံုမွားသံသယျဖစ္ဖြယ္ (ကခၤနီယ) အျဖစ္သတ္မွတ္၍ ထိုအခ်က္တို႔ ျပည့္စံု႐ံုမွ်ျဖင့္ အမွန္ဟု “မယူလင့္ဦး” ဟုေဟာၾကားျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းပမာဏမ်ားအား ျငင္းပယ္လိုက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။


ကာလာမသုတ္တြင္ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ ယံုမွားသံသယျဖစ္ဖြယ္ ပမာဏ ၁၀-ခ်က္အား အျခားေသာ သုတၱန္မ်ားတြင္ အယူ၀ါဒတို႔၏ အေျခခံပမာဏ ၅-ခ်က္အျဖစ္ အက်ဥ္းၿခံဳး၍ ေတြ႔ရသည္။ ထိုအခ်က္မ်ားသည္ အမွန္ဟု တထစ္ခ် ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ခိုင္လံုေသာ ပမာဏမ်ား မဟုတ္။ မွန္လွ်င္မွန္၍ မွားလွ်င္မွားႏိုင္ေသာ အက်ိဳးႏွစ္မ်ိဳး (ေဒြဓာ ၀ိပါကာ) ရွိသည့္ ပမာဏမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ဗုဒၶက စကႌသုတ္တြင္ ဘာရဒြါဇႏြယ္ဖြား ကာပဋိကလုလင္အား ေဟာၾကားခဲ့သည္။


ဘာရဒြါဇ… ဤငါးပါးတို႔သည္ မ်က္ေမွာက္၌ပင္ (အမွန္ အမွားဟူေသာ) အက်ိဳးႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ အဘယ္ငါးပါးနည္း?
(၁) ယံုၾကည္ျခင္း (သဒၶါ)
(၂) ႏွစ္သက္ျခင္း (႐ုစိ)
(၃) တစ္ဆင့္ၾကားျခင္း(အႏုႆ၀)
(၄) အျခင္းအရာကို ႀကံစည္ျခင္း (အာကာရပရိ၀ိတကၠ)
(၅) အယူကို စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္လက္ခံျခင္း (ဒိ႒ိနိဇၩာနကၡႏၲိ) တို႔တည္း။

ဘာရဒြါဇ… ေကာင္းစြာ ယံုၾကည္ထားေသာ္လည္း အခ်ည္းႏွီး အမွားျဖစ္တတ္သည္။ ေကာင္းစြာ ယံုၾကည္မထားေသာ္လည္း အဟုတ္အမွန္ ျဖစ္တတ္သည္။ […] ေကာင္းစြာ စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္လက္ခံထားေသာ္လည္း အခ်ည္းႏွီး အမွား ျဖစ္တတ္သည္။ ေကာင္းစြာ စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္လက္ခံထားျခင္း မရွိေသာ္လည္း အဟုတ္အမွန္ ျဖစ္တတ္သည္။
[…] ဘာရဒြါဇ… ေယာက္်ားအား ယံုၾကည္ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း “ဤသည္သာ မွန္၏။ အျခားသည္ အခ်ည္းအႏွီးတည္း” (ဣဒေမ၀ သစၥံ, ေမာဃမညႏၲိ) ဟု တစ္ဖက္သတ္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းသို႔ မေရာက္။ “ငါသည္ ဤသို႔ ယံုၾကည္၏” ဟုသာ ေျပာဆို၍ သစၥာေစာင့္၏။ […] ေကာင္းစြာ စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္ လက္ခံထားေသာ္လည္း “ဤသည္သာ မွန္၏။ အျခားသည္ အခ်ည္းအႏွီးတည္း” ဟု တစ္ဖက္သတ္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းသို႔ မေရာက္။ “ငါသည္ ဤသို႔ ေကာင္းစြာ စူးစိုက္ဆင္ျခင္၍ ႏွစ္သက္ လက္ခံထား၏” ဟုသာ ေျပာဆို၍ သစၥာေစာင့္၏။ ဘာရဒြါဇ… ဤမွ်ျဖင့္ ငါတို႔သည္ သစၥာေစာင့္ျခင္း (သစၥာႏုရကၡဏာ) ကို သတ္မွတ္၏။ (မ-၂-၄၂၈၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ မဇၩိမပဏၰာသ၊ ျဗာဟၼဏ၀ဂ္၊ စကႌသုတ္)


ကာလာမသုတ္လာ ပမာဏ-၁၀ ခ်က္, (အက်ဥ္းၿခံဳး၍ စကႌသုတ္လာ ပမာဏ-၅ ခ်က္) တို႔သည္ မွန္လွ်င္မွန္၍ မွားလွ်င္မွားႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ထိုအခ်က္တို႔ႏွင့္ ျပည့္စံု႐ံုမွ်ျဖင့္ အမွန္ဟု အခိုင္အမာယူ၍ မရႏိုင္ေသး။ ဤသို႔ ေလွနံဓားထစ္ တရားေသ စြဲယူမႈ မရွိျခင္းအား အမွန္တရားအား ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္း, သစၥာေစာင့္ျခင္းဟု ဗုဒၶက မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။ ထိုပမာဏမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ “ငါ့အျမင္သာ အမွန္, ငါ့အျမင္မွကြဲလွ်င္ အမွား” ဟု တစ္ဖက္သတ္ ယူလိုက္ပါက အမွန္တရား အစစ္ႏွင့္ ကင္းေ၀းသြားေပမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကာလာမသုတ္လာ အခ်က္ ၁၀-ခ်က္တို႔သည္ ျငင္းပယ္ရမည္ဟု မဆို၊ အမွန္တရားအတြက္ မိမိတို႔၏ ႏွလံုးသားအား တံခါးဖြင့္ထားရန္ ႏိႈးေဆာ္လိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သစၥာတရား ရွာပံုေတာ္ခရီး၏ အစျဖစ္ေသာ သစၥာေစာင့္ျခင္းအတြက္ျဖစ္သည္။ (စကႌသုတ္တြင္ အမွန္တရားအား ေလွ်ာ္စြာသိျခင္း (သစၥာႏုေဗာဓာ), အမွန္တရားသု႔ိ ဆိုက္ေရာက္ျခင္း (သစၥာႏုပၸတၱိ) ဟူေသာ အဆင့္ ၂-ဆင့္ကို ဗုဒၶက ဆက္လက္ ေဟာၾကားထားပါသည္။)


ဧရာ(မႏၲေလး)