Wednesday, July 13, 2011

ဒါနျပဳသည္ ဆိုရာ၀ယ္ (၁)

ဘာေၾကာင့္ ဒါနျပဳသလဲ
• ပစၥည္းဥစၥာေတြက ေသရင္ ထားခဲ့ရမွာ။ သံသရာအတြက္ ပါေအာင္, ေနာင္ဘ၀မွာ လူခ်မ္းသာ, နတ္ခ်မ္းသာျဖစ္ေအာင္ ဒါနျပဳရတယ္။
• လွူဒါန္းေပးကမ္းတယ္ဆိုတာ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္ပဲ။ ဒီေၾကာင့္ ဒါနျပဳသင့္တယ္။
• တုိ႔မိဘဘိုးဘြား အစဥ္အဆက္ လွဴဒါန္းေပးကမ္းခဲ့ၾကတယ္။ တို႔လက္ထက္ၾကမွ မယုတ္ေလ်ာ့သင့္ဘူး။
• ငါတို႔က စားႏိုင္ေသာက္ႏိုင္ေပမယ့္ သူတို႔ေတြက ခ်ိဳ႕တဲ့ၾကရွာတယ္။ ဒီလူေတြကို ေပးကမ္းလွဴဒါန္းသင့္တယ္။
• …


ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔သည္ “အလွူေရစက္လက္ႏွင့္ မကြာ” ဆိုေသာ စကားအတုိင္း အလွဴဒါနျပဳရန္ ၀န္ေလးၾကသူမ်ား မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ “ဘာေၾကာင့္ ဒါနျပဳသလဲ” ဟု မိမိကိုယ္ မိမိ ေမးခြန္းထုတ္ ၾကည့္သင့္ပါသည္။ မည္သည့္ အလွဴမ်ိဳးက ျမင့္ျမတ္သည္ဟု ဆန္းစစ္ ၾကည့္သင့္ပါသည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ လွဴဒါန္းေပးကမ္းရန္ ေစ့ေဆာ္ေပးသည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို စစ္တမ္းမ်ားေကာက္၍ ေလ့လာၾက၏။ လူမႈေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ရံပံုေငြ ရွာေဖြေရးတြင္ ပိုမို ထိေရာက္ေစရန္ ျဖစ္သည္။ ထိုသုိ႔ေလ့လာခ်က္မ်ားတြင္ The Seven Faces of Philanthropy ဟူေသာ စာအုပ္သည္ ထင္ရွားပါသည္။ ထိုစာအုပ္တြင္ အလွဴရွင္ ၇-မ်ိဳးကုိ ေဖာ္ျပထား၏။

http://www.wlhughes.net/PDF/The_Seven_Faces_of_Philanthropy_040718_Book_Review_Hughes.pdf

(၁) The Communitarians (26.3%) - စစ္တမ္းအရ အလွဴရွင္မ်ားအနက္ ၂၆.၃% သည္ မိမိတုိ႔ေဒသ, မိမိေနထိုင္ေသာ လူအဖြဲ႕အစည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ပါက မိမိအတြက္လည္း အက်ိဳးစီးပြားရွိမည္ဟု ယံုၾကည္၍ လွဴဒါန္းၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုအလွဴရွင္မ်ားသည္ မိမိတို႔ အလွဴအတြက္ အသိအမွတ္ ျပဳခံလိုၾကသည္။ အလွဴမွတဆင့္ အဆက္အသြယ္ႏွင့္ စီးပြားေရးအခြင့္ အလမ္းမ်ား ရယူလိုၾကသည္။ မိမိတို႔ေဒသ ဖြံၿဖိဳးေရးအတြက္ မိမိတို႔တြင္ တာ၀န္ရွိသည္ဟု ယူဆၾကသူမ်ားလည္း ပါ၀င္ႏိုင္ပါသည္။
(၂) The Devouts (20.9%) - ဒုတိယအမ်ားဆံုး ေတြ႔ရေသာ အလွဴရွင္မ်ားသည္ ဘာသာေရး ယံုၾကည္ခ်က္အရ လွဴဒါန္းၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ဘာသာေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအားျဖစ္ေစ, ဘာသာေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ တဆင့္ျဖစ္ေစ လွဴဒါန္းတတ္ၾကသည္။ ထိုသူတို႔သည္ (မိမိတို႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္းမွ အပ) အထူးအေထြ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို ခံယူလိုသူမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။
(၃) The Investors (15.3%) - စီးပြားေရးတြင္ ရင္းႏွီးျမဳတ္ႏွံသကဲ့သို႔ ျပန္ရလာမည့္ အက်ိဳးအျမတ္ကို ေမွ်ာ္မွန္း၍ လွဴဒါန္းသူမ်ား ျဖစ္သည္။ အစိုးရအား အခြန္ေပးမည့္အစား အစိုးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအား (အခြန္ေရွာင္ရန္အတြက္) လွဴဒါန္းၾကသူမ်ားလည္း ဤအုပ္စုတြင္ ပါ၀င္သည္။
(၄) The Socialite (10.8%) - လူမႈေရး၀င္ဆန္႔လို၍ လွဴဒါန္းၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ အလွဴထက္ အလွဴပြဲက်င္းပရန္, ပြဲလမ္းမ်ားသြားရန္, အလွဴပြဲလာသူမ်ားႏွင့္ လူမႈဆက္ဆံမႈ ပိုမိုေကာင္းမြန္ရန္ကို ပို၍ စိတ္၀င္စားၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။
(၅) The Altruists (9%) - ပရဟိတစိတ္ရွိေသာ အလွဴရွင္မ်ားျဖစ္သည္။ ဘာသာေရး အလွဴရွင္မ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ တာ၀န္တစ္ရပ္ အေနျဖင့္ အလွဴဒါန ျပဳၾကေသာ္လည္း၊ ဘုရားေက်ာင္းမ်ားထက္ ဘိုးဘြားမ်ား, မိဘမဲ့ကေလးငယ္မ်ား, ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ားအား ကိုယ္ခ်င္းစာတရား အေလ်ာက္ ေ႐ြးခ်ယ္လွူဒါန္း ေလ့ရွိၾကသည္။
(၆) The Repayer (10.2%) - မိမိအား ကူညီေစာင္မခဲ့ဖူးေသာ ပုဂၢိဳလ္, အဖြဲ႕အစည္းတို႔အား ေက်းဇူး တုန္႔ျပန္ေသာအားျဖင့္ ျပန္လည္လွဴဒါန္းၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။
(၇) The Dynast (8.3%) - မိဘဘိုးဘြား ႐ိုးရာအစဥ္အလာ မပ်က္ေစရန္ ေစာင့္ထိမ္းေသာအားျဖင့္ လွဴဒါန္းၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။
စင္စစ္ အလွဴရွင္ အမ်ိဳးအစားမ်ားသည္ ၇-မ်ိဳးထက္မက ရွိႏိုင္ပါသည္။ အလွဴေပးရန္ ေစ့ေဆာ္သည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားသည္လည္း တစ္မ်ိဳးမက ေရာယွက္ ေနႏိုင္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထိုစစ္တမ္းမ်ိဳး ေကာက္ယူပါက ရာခိုင္ႏႈန္းအခ်ိဳးအစားမ်ား တူညီမည္လည္း မဟုတ္။ မိမိသည္ မည္သည့္ အလွဴရွင္မ်ိဳးျဖစ္သည္ကို ဆန္းစစ္ၾကည့္ႏိုင္ ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တစ္ဦးအေနျဖင့္ ေဒသနာေတာ္မ်ားအရ မည္သို႔ေသာ စိတ္ထား ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ လွဴဒါန္းေသာ အလွဴမ်ိဳးက ျမင့့္ျမတ္သည္ကိုလည္း သံုးသပ္ၾကည့္သင့္ပါသည္။ 


စာၫႊန္း။
၁။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ သတၱကနိပါတ္၊ မဟာယည၀ဂ္၊ ဒါနမဟပၹလသုတ္ (အံ-၇-၅၂)
၂။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ အ႒ကနိပါတ္၊ ဒါန၀ဂ္၊ ပဌမဒါနသုတ္ (အံ-၈-၃၁)
၃။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ အ႒ကနိပါတ္၊ ဒါန၀ဂ္၊ ဒါန၀တၳဳသုတ္ (အံ-၈-၃၃)
၄။ The Seven Faces of Philanthropy - By Russ Alan Prince and Karen Maru File
ဆက္ရန္

Monday, July 11, 2011

ခိုင္ရယ္...ခင္ရယ္...ဒီက ရယ္

တို႔မ်ား ငယ္ငယ္က မိန္းကေလးေက်ာင္းမွာ ေနခဲ့တာ…။
ေက်ာင္းခန္းဆိုတာ ပစိပက်ိ အသံေလးေတြ က်ြက္က်ြက္ညံလို႔ေပါ့။
ဆရာမက ေျပာတယ္။
မိန္းမေတြ ပါးစပ္ဆိုတာ ေျပာရင္လည္း ေျပာေနရမွ၊ စားရင္လည္း စားေနရမွ… အ အားကို မထားတတ္ဘူးတဲ့။
ဆရာမ ေျပာတဲ့ စကား အလြန္မွန္ေနေတာ့တာ…
ဒီေန႔ဆို ေျပာလိုက္တဲ့ စကားေတြ…
ေန႔လည္က ခိုင္နဲ႔
ညက်ေတာ့ ခင္နဲ႔

ခိုင္က ခ်စ္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ စကားေျပာလိုက္ရင္ တလံုးတခဲႀကီး… ရင္ထဲက လာတဲ့အတိုင္းေျပာတယ္။ သူ႔စကားေတြထဲမွာ မွတ္သားေလာက္စရာေလးေတြ ပါပါသြားတယ္။

ခင္ကေတာ့ ခင္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ ခင္မင္ၿပီး စြဲလန္းေစႏိုင္သူမ်ိဳး။ ဒီက ခရားေရလႊတ္ တတြတ္တြတ္ ေျပာတာေတြကို နားေထာင္ေပးတယ္။ အင္း … အင္း… ဆိုၿပီး အင္းလိုက္တဲ့ နားေထာင္မႈမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ေရွ႕ကို စကားေတြ ဆက္ေျပာလို႔ ရေအာင္ နားေထာင္ေပးတာ…။

မိန္းမပီသခြင့္ ရလိုက္တဲ့ ဒီေန႔ေလးကို မွတ္တမ္းတင္လိုက္ပါတယ္။
တို႔က စားရင္လည္း စားေနရမွ၊ ေျပာရင္လည္း ေျပာေနရမွ…

ပံု
အစားပုတ္၊ စကားမ်ားေသာ
မသီတာ

Sunday, July 10, 2011

စိတ္ေကာင္းရွိ

“စိတ္ေကာင္းရွိ
သီလၿမဲ
၀ိပႆနာစြဲ
သံသရာ၀ဋ္မွ လြတ္မည္မလြဲ” ဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ေလးဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားနဲ႔ ရင္းႏွီးၿပီးသားပါ။

ပထမဦးဆံုး “စိတ္ေကာင္းရွိ” ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္းေလးကို အေတြးနယ္ ခ်ဲ႕မိပါတယ္။ ဘယ္အရာကို စိတ္ေကာင္း၊ ဘယ္အရာကို စိတ္ဆိုး စိတ္ညစ္လို႔ ခြဲျခားပါမလဲ။ အေကာင္းအဆိုး၊ အမွားအမွန္ ခြဲျခားေ၀ဖန္ႏိုင္တဲ့ အသိဉာဏ္ရွိေသာ လူသားမ်ားအတြက္ လြယ္မေယာင္ ရွိပါတယ္။ ငယ္စဥ္ေတာင္ေက်း ကေလးဘ၀မွ စ၍လည္း လူႀကီးမိဘ ဆရာသမားမ်ားက စိတ္ေကာင္းထားတတ္ေအာင္ သြန္သင္ ဆံုးမေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ စိတ္ေကာင္းကို အခ်ိန္တိုင္း၊ ေနရာတိုင္း၊ လူတိုင္းအေပၚ ထားႏိုင္ဖို႔၊ ထားတတ္ဖို႔ မလြယ္ကူတာကို သတိထားၾကည့္ရင္ သိႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ “တစတစ စြန္႔၀ံ့မွလွ်င္ ဘ၀ေနာက္ေႏွာင္း ဆက္တိုင္းေကာင္း၏” ဆိုတဲ့ အဆိုအမိန္႔လို၊ ကိုယ္တတ္ႏိုင္သေလာက္ အေနအထားကေန စလို႔၊ စိတ္ေကာင္းကို ႀကိဳးစားထားၾကည့္ဖို႔ ဆႏၵရွိပါတယ္။

ဒီလိုေနရင္းနဲ႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေတာ့ ထင္တာပဲ ဆိုတာလို ကိုယ့္စိတ္ကိုယ္ေတာ့ စိတ္ေကာင္းလို႔ ထင္ၾကတာခ်ည္းပါလား လို႔ သတိထားမိလာပါတယ္။ လူတေယာက္ကို ၾကည့္မရဘူး ဆိုၾကပါစို႔… ဒီလူက ေဒါင့္ကို မက်ိဳးလို႔ ငါၾကည့္မရတာ…ငါ့စိတ္ကေတာ့ စိတ္ေကာင္း။ ဒီလူေတြ ငါ့ကို အထာမၾကည္တာ ငါသိတယ္၊ ငါ့စိတ္က စိတ္ေကာင္း…၊ သူတို႔ အကုသိုလ္နဲ႔ သူတို႔ မၾကည္တာေတာ့ မတတ္ႏိုင္ ဆိုတာမ်ိဳးု ကိုယ္ကိုတိုင္လည္း သေဘာထားတယ္။ စိတ္ေကာင္းရွိပါတယ္ဆိုတဲ့ အျခားသူေတြလည္း ဒီသေဘာမ်ိဳးပဲ ရွိၾကတယ္ဆိုတာ သူတို႔ အေျပာ အလုပ္ေတြကေန သိလာရပါတယ္။

ဒီလုိစိတ္ေကာင္းေတြ ရွိတဲ့ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့အတိုင္း မဟုတ္ပဲ မေအးခ်မ္းမႈ၊ မေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြကို ေတြ႔ႀကံုလာတဲ့အခါ စိတ္ေကာင္းအေပၚ သံသယ၀င္မိပါတယ္။ ကမၻာႀကီးကပဲ စိတ္ေကာင္းနဲ႔ မတန္ေတာ့သလိုလို … စိတ္ေကာင္းဆိုတာ လူေပၚ၊ အေျခအေနေပၚလိုက္ၿပီး ထားရေတာ့မလိုလို သို႔ေလာသို႔ေလာ အေတြးမ်ား၀င္လာခဲ့ပါတယ္။ သံသယေတြနဲ႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ျပန္လည္ စိစစ္မႈေတြ လုပ္တဲ့အခါ ငါဟာ ငယ္ငယ္တုန္းကသာ စိတ္ေကာင္းရွိခဲ့ၿပီး၊ အခု ငါ့စိတ္ေကာင္းေတြ ဘယ္ေရာက္ကုန္ၿပီလဲ။ ငါဟာ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီလား။ ဘယ္အရာေတြက ငါ့ကို ေျပာင္းလဲေစခဲ့သလဲ…။ ေမးခြန္းေပါင္းစံု ေခါင္းထဲ ၀င္လာတတ္ၿပီး အေျဖက မေသခ်ာ၊ ေမးခြန္းေတြက ေ၀ေ၀၀ါး၊ မၾကည္လင္ မခ်မ္းေျမ႕မႈေတြနဲ႔ ေလးလံ ထိုင္းမႈိင္းၿပီး၊ စိတ္ေကာင္းရွိတယ္ ဆိုသူႀကီးမွာ ထြက္ေပါက္ေတြ ပိတ္၊ မြန္းၾကပ္မႈေတြ ခံစားလာရတာ မျဖစ္သင့္ မျဖစ္ထိုက္ေပမဲ့ ျဖစ္လာခဲ့တာေတြပါ။

စိတ္ရဲ႕အလ်ဥ္ဟာ အလြန္လ်င္ျမန္ၿပီး သည္လူ တဦးတေယာက္တည္းအေပၚမွာပဲ အခုတင္ စိတ္ေကာင္းေတြ ထားေနၿပီး၊ အခုပဲ စိတ္ေကာင္းမထားႏိုင္ေတာ့တဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတြက ကိုယ္နဲ႔ အရင္းႏွီးဆံုး အခ်စ္ခင္ဆံုး ဆိုတဲ့ လူေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႔ႀကံဳရတဲ့အခါ၊ စိတ္ေကာင္းေနာက္ ေကာက္ေကာက္လိုက္ရင္း ေမာပန္းႏြမ္းလ်မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

အခုေတာ့ ပုထုဇဥ္ဆိုတဲ့ အညစ္အေၾကးမ်ားနဲ႔ လူတေယာက္အေနနဲ႔ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့စိတ္ေတြမွာ အလိုအေလ်ာက္ေတာ့ စိတ္ေတြက ေကာင္းေနဖို႔ မလြယ္ကူတာ သတိထားမိပါၿပီ။ သတိ ၀ီရိယေလး ထည့္ၿပီး အားထုတ္မႈနဲ႔ ေစတနာေကာင္း၊ ေကာင္းေစခ်င္တဲ့ ေစတနာေတြ မ်ားမ်ားေမြးရင္း စိတ္ေကာင္းရွိေအာင္ ႀကိဳးစားသြားရမွာပါလားဟု ေတြးေနမိပါတယ္။

ပုထုဇဥ္တစ္ဦးအတြက္ “စိတ္ေကာင္းရွိဖို႔” ဆိုတာ ပင္ကိုယ္ ဗီဇသက္သက္ကေန ျဖစ္လာဖို႕ေတာ့ သိပ္ မလြယ္ပါဘူး။ ကိုယ္ပတ္၀န္းက်င္က ေကာင္းေကာင္း ဆိုးဆိုး ကိုယ့္စိတ္က ေကာင္းေနေအာင္ (တမင္လုပ္ယူတယ္ပဲ ေျပာေျပာ) ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရတဲ့အပိုင္းေတြက ရွိေနမွာပါ။ ဒါမွပဲ ဒီစိတ္ေကာင္းေတြက ကိုယ့္စ႐ိုက္သဘာ၀ထဲ တျဖည္းျဖည္း ေရာက္လာမွာပါ။

Wednesday, July 6, 2011

Sunday, July 3, 2011

ေ႐ႊစာရံ ေက်ာက္၀ိုင္း

၂၀၀၉-ခုႏွစ္က ပင္းယၿမိဳ႕ေဟာင္းနားက ဒု႒၀တီျမစ္ကို ေရာက္ပါတယ္။ ျမစ္သာဆိုတယ္ ေရက ေခ်ာင္းသာသာေတာင္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေလွႀကီးတစ္စင္းက ျမစ္ကမ္းေပၚ ေရာက္ေနပါတယ္။ ျမစ္ကို ေလွကူးတို႔ေတြနဲ႔ ကူးစရာ မလိုဘဲ ပုဆိုး, လံုခ်ည္ေလးေတြမၿပီး ေျခလ်င္ ကူးေနၾကပါတယ္။ ဓာတ္ပံု႐ိုက္မယ္လုပ္ေတာ့… အနားကလူတစ္ေယာက္က ေျပာပါတယ္။ “ဟိုး… မွာ ပ်ပ်ေလး ျမင္ေနရတဲ့ ေတာင္ေပၚက ရဲ႐ြာမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ဖို႔ ဆည္ေဆာက္ ေနတယ္ေလ” တဲ့။

ျမစ္ေရ ဒီေလာက္ နည္းသြားမွေတာ့ ဒီျမစ္ႀကီးကို အမွီျပဳၿပီး ရွာေဖြစားေသာက္ေနၾကတဲ့ ျမစ္႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္က လယ္ယာ, ဥယ်ာဥ္စိုက္သူေတြ, တံငါသည္ေတြ, ကူးတို႔သမားေတြ ဘယ္လိုမ်ား စခန္းသြားၾကမွာပါလိမ့္လို႔ စဥ္းစားမိတယ္။

ေနာက္ရက္ ေ႐ႊစာရံကို ဘုရားဖူး ထြက္ေတာ့ ဒု႒၀တီနဲ႔ တစ္ႀကိမ္ ျပန္ဆံုရပါတယ္။ ျမစ္ကမ္းနံေဘးက အိမ္ၿခံ၀င္းေတြမွာ လူေတြ စုေ၀းေနတာ ေတြ႔ေတာ့ စပ္စုမိတယ္။ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတာကေတာ့...ဒု႒၀တီျမစ္ခင္းေက်ာက္ လွလွေလးေတြကို ေကာက္ၿပီး ေရာင္းေနၾကတဲ့ ေက်ာက္၀ိုင္းပါ။