Saturday, August 16, 2014

ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵာဘိ၀ံသ ျပဳစုသည့္ ယုတၱိေဗဒက်မ္း

၀ိသုဒၶိမဂ္ မဟာဋီကာ၊ ကထာ၀တၳဳ အႏုဋီကာတို႔ကို ေရးသားျပဳစုသည့္ အရွင္ဓမၼပါလ မေထရ္သည္ လုိအပ္သည့္ အခါတိုင္းတြင္ ထိုေခတ္အခါက ထင္ရွားသည့္ အိႏၵိယဒႆနက်မ္းလာ ေ၀ါဟာရမ်ားကို ထည့္သြင္း ေရးသားေလ့ရွိသည္။ ထုိထို ဒႆနမ်ားႏွင့္ စိမ္းေနသူတို႔အတြက္ ၀ိသုဒၶိမဂ္ မဟာဋီကာႏွင့္ ကထာ၀တၳဳ အႏုဋီကာက်မ္းတို႔ကို ေလ့လာေသာအခါတြင္ အနက္အဓိပၸါယ္ကို မွန္ကန္စြာ နားလည္ရန္ ခက္ခဲသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္ “ကထာ၀တၳဳ အနက္ခု၊ အႏုခက္” ဟု ဆရာ အစဥ္အဆက္ ေျပာေလ့ရွိၾကသည္။

ကထာ၀တၳဳက်မ္းသည္ ေထရ၀ါဒီ ဆရာႏွင့္ (သဗၺတၳိက, မဟာသံဃိကစသည့္) ဂိုဏ္းတပါးအယူရွိေသာ ဆရာတို႔ အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးၾကသည့္ ပံုစံျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ထားေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါ၊ ပရမတၳတရားစသည့္ ေလးနက္ၿပီး အဓိပၸါယ္ေကာက္ လြဲမွားႏိုင္သည့္ အေၾကာင္းရာမ်ားကို ေဆြးေႏြးထားျခင္း ျဖစ္႐ံုသာမက၊ ထိုေခတ္က အသံုးျပဳသည့္ အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးသည့္ နည္းလမ္းမ်ား (debate techniques)၊ ယုတၱိေဗဒ နည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳကာ ေဆြးေႏြးၾကျခင္း ျဖစ္၍ ပံုသဏၭာန္ပိုင္းအရလည္း နားလည္ရန္ ခက္ခဲသည္။ ထိုသို႔ အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးသည့္ ပံုသဏၭာန္ပိုင္းကို ဖြင့္ဆိုေသာအခါတြင္ အႏုဋီကာဆရာ အရွင္ဓမၼပါလသည္ (ခရစ္ႏွစ္ ၂-ရာစုခန္႔က ေဂါတမ ရေသ့ စီရင္သည့္) ႏ်ာယသုတၱ (Nyāya Sūtras) မွလာေသာ ၀စနာ၀ယ၀ယ (fivefold syllogism) ႏွင့္ နိဂၢဟဌာန (points of defeat) ၂၂-ပါးကို ယူ၍ ျပထားသည္။ ႏ်ာယသုတ္ႏွင့္ အဖြင့္က်မ္းမ်ားကို ေလ့လာ မထားပါက အႏုဋီကာ အဖြင့္မ်ား၏ အနက္အဓိပၸါယ္ကို မွန္ကန္စြာ နားလည္ရန္ မလြယ္ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ က်မ္းစာတေစာင္ ေရးသားျပဳစုရန္ မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားက ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵအား ပန္ၾကား မိန္႔မွာခဲ့သည္။ ထိုပန္ၾကားခ်က္အရ အဘယရာမ ေ႐ႊဂူတိုက္ ဒုတိယနာယက ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵက “၀ါက်ာ၀ယ၀ ၀ဏၰနာ” က်မ္းကို ေရးသား ျပဳစုေတာ္မူခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵသည္ “၀ါက်ာ၀ယ၀ ၀ဏၰနာ” က်မ္းကို ေရးသား စီရင္ေသာအခါတြင္ မူရင္းႏ်ာယသုတ္အျပင္ ယင္း၏ အဖြင့္ျဖစ္ေသာ ႏ်ာယဘာႆ၊ ႏ်ာယ၀ုတၱိ၊ ႏ်ာယမၪၨရီ၊ တကၠဘာႆစသည့္ က်မ္းမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ မဟာယာနက်မ္းျပဳ အရွင္ဓမၼကိတၱိ၏ ႏ်ာယဗိႏၶဳက်မ္းကို လည္းေကာင္း ကိုးကားထားသည္။ အေနာက္တိုင္း ယုတၱိေဗဒက်မ္းမ်ားကိုလည္း အလွ်ဥ္းသင့္သလို ကိုးကားထားသည္။ ထို႔အျပင္ ၀ိသုဒၶိမဂ္ မဟာဋီကာ၊ ကထာ၀တၳဳ အႏုဋီကာ က်မ္းလာစကားတို႔ကို တိုက္ဆိုင္ကာ ရွင္းလင္းျပထားပါသည္။ ခရစ္ႏွစ္ ၆-ရာစု ၇-ရာစုက ေပၚထြန္းခဲ့သည့္ မဟာယာနက်မ္းျပဳဆရာ ဒိနာဂႏွင့္ ဓမၼကိတၱိတို႔၏ က်မ္းမ်ားအား Kant, Hegel, J.S. Mill တို႔၏ အယူအဆမ်ားျဖင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ကာ “Buddhist Logic” ဟု Stcherbatsky က က်မ္းတစ္ေစာင္ ေရးဖူးပါသည္။ ဆရာေတာ္၏ “၀ါက်ာ၀ယ၀ ၀ဏၰနာ” သည္လည္း ေထရ၀ါဒ စာေပကြက္လပ္ တစ္ေနရာကို ျဖည့္ေပးသည့္ Buddhist Logic က်မ္းတဆူဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵာဘိ၀ံသ ျပဳစုသည့္ ယုတၱိေဗဒက်မ္း
[ဆရာေတာ္ ဦးသီလာနႏၵ၏ ၀ါက်ာ၀ယ၀ ၀ဏၰနာ e-book]


မိမိသည္ ဆရာေတာ္၏ “၀ါက်ာ၀ယ၀ ၀ဏၰနာ” မူရင္း ပံုႏွိပ္စာအုပ္ကို မေတြ႔ဖူးပါ။ အင္တာနက္မွ Download လုပ္ထားေသာ e-book ကို သိမ္းထားရာ ယခုမွ ျပန္လည္ ဖတ္မိပါသည္။ ထို ebook တြင္ end-notes မ်ားက အၫႊန္းသေကၤတ ေပ်ာက္ေနသျဖင့္ မည္သည့္ စာပိုဒ္အတြက္ မွတ္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း အလြယ္တကူ မသိႏိုင္ေတာ့ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ စာျပန္စီ၍ မိမိ ဉာဏ္မီသေလာက္ ေအာက္ေခ်မွတ္စုမ်ားကို ျပန္ထည့္ထားကာ e-book အျဖစ္ျပန္၍ စီစဥ္ထားပါသည္။ ရွာမရေတာ့သည့္ ေအာက္ေခ်မွတ္စု အခ်ိဳ႕ကို ခ်န္ထားခဲ့ရၿပီး၊ သင့္ေတာ္မည္ဟု ယူဆရသည့္ မွတ္ခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ထပ္မံျဖည့္စြက္ ထည့္သြင္းထားပါသည္။

Saturday, June 14, 2014

သႏၲိသုခႏွင့္ အာဏာစက္

သႏၲိသုခေက်ာင္းတိုက္ကို ညအခ်ိန္မေတာ္ ၀င္ေရာက္ စီးနင္းၿပီး ခ်ိတ္ပိတ္လိုက္တယ္ ဆိုတဲ့သတင္းက သာသနာ႔ သမိုင္းမွာ အမည္းစက္တခုလို႔ဘဲ ျမင္မိပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဒီေက်ာင္းတိုက္ကို ဘယ္သူ ပိုင္ဆိုင္သင့္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဏာစက္ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို အလြဲသံုးစားလုပ္ၿပီး မ႐ုိးေျဖာင့္တဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းေနၾကလို႔ပါ။


ဘုရားရွင္ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ရွင္မဟာကႆပ အမွဴးရွိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြက သံဂါယနာတင္မယ့္အေၾကာင္း အဇာတသတ္မင္းကို အသိေပးတဲ့အခါ အဇာတသတ္မင္းက “တပည့္ေတာ္က အာဏာစက္ကို ျဖစ္ေစပါမယ္။ အရွင္ဘုရားတို႔က ဓမၼစက္ကို ျဖစ္ေစေတာ္မူပါ” ဆိုတဲ့စကား ျပန္ေလွ်ာက္ဖူးပါတယ္။ ဒီစကားက ေခတ္အဆက္ဆက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အာဏာပိုင္ေတြ အႀကိဳက္ လက္သံုးစကား ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ မင္းေတြရဲ႕ အမိန္႔အာဏာကုိ အာဏာစက္လို႔ သံုးစြဲသလို၊ ဘုရားရွင္ ပညတ္ေတာ္မူတဲ့ ၀ိနည္း အဆံုးအမေတြကိုလည္း အာဏာစက္လို႔ သံုးစြဲတာကို သတိျပဳမိဖို႔လိုပါတယ္။ ဓမၼစက္နဲ႔ အာဏာစက္က ဓမၼနဲ႔ ၀ိနယ (Principle and Law) ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ သာသနာေရးကိစၥေတြကို ေဆာင္႐ြက္တဲ့အခါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာစက္ကို လက္လြတ္စပယ္ သံုးစြဲတာထက္၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အာဏာစက္ျဖစ္တဲ့ ၀ိနည္း စည္းကမ္း လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြကို ဦးထိပ္ပန္ဆင္ၿပီး လိုက္နာတာက ဗုဒၶသာသနာနဲ႔ ပိုၿပီး အံ၀င္ပါလိမ့္မယ္။ ယခုလို ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ အတြက္ ဘုရားရွင္က နည္းလမ္း ၇-သြယ္ ညႊန္ၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေတြ႔ဆံု ေျဖရွင္းျခင္း၊ မဲခြဲ ဆံုးျဖတ္ျခင္း၊ သတိေပးျခင္း၊ ၀န္ခံေစျခင္း၊ သင္ပုန္းေခ်ျခင္း စတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္ အင္အားသံုးေျဖရွင္းဖို႔၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာရဲ႕ အကူအညီယူဖို႔ ဆိုတာေတြ မပါပါဘူး။ ရဟန္းေတာ္ေတြအတြက္ ပညတ္ခဲ့တယ္ဆိုေပမယ့္ ယဥ္ေက်းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတိုင္း အတုယူလိုက္နာသင့္တဲ့ ပဋိပကၡေျဖရွင္းနည္းေတြျဖစ္လို႔ “အဓိ႐ုဏ္း ႏွိမ္နင္းေရး (http://sonata-cantata.blogspot.sg/2009/03/blog-post_9600.html)” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ပို႔စ္တပုဒ္ ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီေလာက္ေကာင္းတဲ့ ဘုရားရွင္ အလိုက် နည္းလမ္းေတြ ရွိပါလွ်က္၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အာဏာစက္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး တထစ္ရွိတိုင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက သာသနာေရးမွာ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ အင္အားသံုးေျဖရွင္းတာကို “ဓမၼစက္ကို အာဏာစက္ နဲ႔ အကူအညီေပးတယ္”လို႔ စကားလံုးလွလွ သံုးေတာ့၊ “အာဏာသိမ္းတာကို Aid to Civil Power” လို႔ တခါတေလ စကားလံုး လွလွသံုးတတ္ၾကတာကိုပဲ ေျပးေျပး သတိရပါတယ္။

ယခုျဖစ္ရပ္နဲ႔စပ္ၿပီး သီတဂူဆရာေတာ္ႀကီးကလည္း “ဒီလိုေက်ာင္းတိုက္ေတြကို သူပိုင္ငါပို္င္ အျငင္းပြားၾကတဲ့ကိစၥမွာ ဘုရားေဟာ ပါဠိေတာ္ထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္း မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေတြ႕ဆံုၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြး ေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥမွာ ပီနန္ဆရာေတာ္ႀကီး နိုင္ငံျခားခရီးထြက္ေနတဲ့အခိုက္ တိတ္တဆိတ္ သန္းေခါင္ယံမွာဝင္ၿပီးေတာ့ ခ်ိတ္ပိတ္လိုက္တဲ့ကိစၥဟာလည္း ေတာ္ေတာ္ မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ကိစၥျဖစ္တယ္” လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။ ယခုလို နည္းလမ္းမက်ဘဲ ေျဖရွင္းမႈကို အ ေၾကာင္းျပဳၿပီး ရဟန္းသံဃာအခ်င္းခ်င္း စိတ္၀မ္းကြဲစရာ ျဖစ္လာေစႏိုင္သလို၊ ေထရ္ႀကီး၀ါႀကီး ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားအေပၚလည္း အထင္အျမင္ လြဲမွားစရာ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ ဂုဏ္သိမ္ကို ၿငိဳးမွိန္ေစတာပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ သာသနာေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ “အၾကမ္းဖက္တယ္လို႔ ယူဆရင္ အကုသိုလ္ျဖစ္တယ္။ အကယ္၍ သာသနာေတာ္ သန္႔ရွင္းေအာင္ေဆာင္႐ြက္တာလို႔ လက္ခံရင္ ကုသိုလ္ေတာင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္” ဆိုတဲ့သေဘာမ်ိဳး တရားခ်သြားပါတယ္။ အခုလို အၾကမ္းဖက္ ေျဖရွင္းရတာကို “ေဒါသမထြက္ဘဲ သည္းခံေပးၾကရင္ ခႏၲီ ကုသိုလ္ျဖစ္ပါတယ္” ေျပာခဲ့ရင္ မေထာင္းတာေပမယ့္၊ ဒီလုပ္ရပ္ကို “သာဓု အႏုေမာဒနာ ေခၚစရာ ကုသိုလ္” သေဘာေရာက္ေအာင္ ေျပာသြားတာကေတာ့ သာသနာေတာ္အတြက္ အေတာ္ေလး ရင္ေလးစရာပါ။

အခုတေလာမွာ စာနယ္ဇင္းေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ေရာေထြးမႈကိစၥကို ေျပာဆိုေနၾကတာ ရွိပါတယ္။ မိမိတဦးခ်င္း အျမင္ကေတာ့ ရဟန္းေတာ္ေတြကို ႏိုင္ငံေရးမွာ လံုး၀ မပါ၀င္ မပတ္သက္ဖုိ႔ တားျမစ္ မရႏိုင္သလို၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာပိုင္ေတြ ဘာသာေရး မလုပ္ရလို႔လဲ တားျမစ္စရာ မလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ရဟန္းေတာ္ေတြက ဘာသာေရး ၾသဇာသံုးၿပီး ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြမွာ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ၾကမယ္၊ ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြက ႏိုင္ငံေရး ၾသဇာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာေတြသံုးၿပီး သာသနာေရး ကိစၥေတြမွာ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ၾကမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မၾကာခင္မွာ သာသနာေတာ္လည္း ပ်က္စီး၊ ပ်က္စီးၿပီးသား တိုင္းျပည္လည္း နလံျပန္ထူႏိုင္ဖို႔ မလြယ္ဘူးလို႔ အေတြး၀င္မိပါတယ္။

Wednesday, May 14, 2014

ဗုဒၶဂယာ ဘုရားဖူးခရီး (၁၁) - ေ၀သာလီ

ေ၀သာလီ အေသာကေက်ာက္တိုင္ႏွင့္ ေစတီ

ခရီးစဥ္ရဲ႕ ၁၂-ရက္ေျမာက္ နံနက္ေစာေစာမွာ ကုသိနာ႐ံုကေန မိုင္ ၁၀၀-ေက်ာ္ ေ၀းတဲ့ ေ၀သာလီကို ခရီးဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီခရီးက ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ကာနီး ေနာက္ဆံုး ႂကြေတာ္မူခဲ့တဲ့ ခရီးနဲ႔ ဆန္႔က်င့္ဖက္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက ေ၀သာလီမွာ အာယုသခၤါရ လႊတ္ေတာ္မူၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘ႑ဳဂါမ၊ ဟတၳိဂါမ၊ အမၺဂါမ၊ ဇမၺဳဂါမ၊ ေဘာဂနာဂရၿမိဳ႕၊ ပါ၀ါၿမိဳ႕တို႔ကို အစဥ္အတိုင္း ခရီးလွည့္လည္လာခဲ့ၿပီး ကုသိနာ႐ံုမွာ ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္တာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ဆြမ္းဘုဥ္းေပးေတာ္မူရာ ပါ၀ါၿမိဳ႕ကို ဒီေန႔ေခတ္ ဖဇီလ္နာဂါ (Fazilnagar) လို႔ ရွာေဖြသတ္မွတ္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္၊ အျခားလမ္းခရီး ၿမိဳ႕႐ြာငယ္ေလးမ်ားက ဘယ္အရပ္မွာ ရွိမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အတိအက် မေျပာႏိုင္ၾကေတာ့ပါဘူး။ ကုသိနာ႐ံုနဲ႔ ပါ၀ါၿမိဳ႕ၾကား အလယ္ေလာက္ မွာေတာ့ ျမတ္စြာဘုရား ေနာက္ဆံုးေရၾကည္ေတာ္ ေသာက္ၿပီး ေရသပၸါယ္ခဲ့တဲ့ ကကုဓာျမစ္ ရွိပါတယ္။

ကုသိနာ႐ံုမွ ေ၀သာလီသုိ႔

ေကသရိယ

ကုသိနာ႐ံုကေန ေ၀သာလီကို သြားတဲ့လမ္းမွာ ေကသရိယ (Kesariya) ကို ျဖတ္သြားရပါတယ္။ ဒီေနရာဟာ ဗုဒၶေခတ္က ကာလာမ မ်ိဳးႏြယ္စုေတြေနတဲ့ ေကသပုတၱိ (ေကသမုတၱိ) နိဂံုး၊ ကာလမသုတ္ ေဒသနာ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ရာ အရပ္ပါ။ လမ္းအနီးမွာ ေစတီပ်က္ႀကီး တစ္ဆူရွိပါတယ္။ ဒီေစတီက တ႐ုတ္ရဟန္းေတာ္ ဖာရွန္ (ဖာဟီယန္) ရဲ႕ မွတ္တမ္းမွာ ပါတဲ့ ဗုဒၶရဲ႕ သပိတ္ေတာ္ စြန္႔ရာေနရာ အထိမ္းအမွတ္ ေစတီလို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက ေနာင္သံုးလမွာ ပရိနိဗၺာန္ျပဳေတာ့မယ္လုိ႔ အသိေပးေၾကညာၿပီး ေ၀သာလီကေန ကုသိနာ႐ံုကို ခရီးထြက္ေတာ္မူတဲ့အခါ၊ ေ၀သာလီက ၀ဇၨီတိုင္းသားေတြက ေနာင္မွာ ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးဆုိၿပီး အလြန္ယူႀကံဳးမရ ျဖစ္ၿပီး၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ ေနာက္ေတာ္ကေန ထပ္ခ်ပ္မကြာ လိုက္ပါခဲ့ၾကပါတယ္။ ေကသရိယ အရပ္ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ထပ္မံ မလိုက္ဖို႔ တားျမစ္ၿပီး မိမိကုိယ္စား ကိုးကြယ္ဖို႔ သပိတ္ေတာ္ကို စြန္႔ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ၀ဇၨီတိုင္းသားေတြက သပိတ္ေတာ္ကို မိမိတို႔ အရပ္ေဒသ ေ၀သာလီကုိ ပင့္ေဆာင္ၿပီး ဌာပနာေစတီ တည္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာင္ေတာ့ သပိတ္ေတာ္ စြန္႔ခဲ့ရာ ေကသရိယအရပ္မွာလည္း ေစတီတည္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဖာရွန္ရဲ႕ မွတ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစကေတာ့ ႐ႊံ႕ေစးနဲ႔ တည္ေဆာက္ခဲ့ဟန္တူၿပီး၊ ေနာင္ ေမာရိယ၊ သုဂၤ၊ ကုသွ်နမင္းဆက္ေခတ္ေတြမွာ ေစတီကို အုတ္ေတြနဲ႔ ငံုၿပီး ျပဳျပင္မြန္းမံခဲ့ပါတယ္။ ခရစ္ႏွစ္ ၆-ရာစု ဂုတၱေခတ္မွာ အေတာ္ေလး တိုးခ်ဲ႕မြန္းမံခဲ့ၿပီး ႐ုပ္ထုေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္နဲ႔ တန္ဆာ ဆင္ထားခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက ေဘာေရာဗုဒု (Borobudur) ေစတီေတာ္ရဲ႕ ပံုစံခ်င္းတူတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ မူလက အျမင့္ဉာဏ္ေတာ္ ေပ ၁၅၀ ထိရွိခဲ့ၿပီး၊ ယခုအခါမွာေတာ့ ၁၀၄ ေပသာ ျမင့္ပါေတာ့တယ္။ အခ်ိန္မရတဲ့အတြက္ ကားေပၚကေနသာ ဖူးခဲ့ရပါတယ္။
 
ေကသရိယ (ေကသမုတၱိ) အရပ္ရွိ ေစတီ

ေ၀သာလီ

ဗုဒၶေခတ္အခါက ၀ဇၨီတိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေ၀သာလီကို ေန႔လည္ ၁၂-နာရီေက်ာ္ေလာက္မွ ေရာက္ပါတယ္။ ဗီဟာရ္ျပည္နယ္ မူဇာဖာပူရ္ (Muzaffarpur) ရဲ႕ အေနာက္ဖက္ မိုင္ ၂၀ အကြာ၊ ပတၱနာၿမိဳ႕ကေနဆိုရင္ ေျမာက္ဖက္ ၃၉-မိုင္ အကြာမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ၀ဇၨီတိုင္းက လူမ်ိဳးႏြယ္ေတြ စုေပါင္းေနထုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ၾကတဲ့ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံ (Tribal Confedration) ျဖစ္ပါတယ္။ စာဏက် အမတ္ႀကီး စီရင္တဲ့ အ႒သွ်ၾတက်မ္းမွာ ၀ဇၨီတိုင္းႏိုင္ငံကို “ဂဏသံဃ” စနစ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ၿပီး၊ အေနာက္တိုင္း ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ေရွ႕ေျပးႏိုင္ငံ (proto-democratic republic) အျဖစ္ မၾကာခဏ ေဖာ္ျပေလ့ရွိပါတယ္။ အ႒ကထာ မွတ္တမ္းမ်ားအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ရာဇ လို႔ေခၚတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အရာရွိေပါင္း ၇၇၀၇-ဦးတို႔ ပါ၀င္တဲ့ ဂဏရာဇာ အဖြဲ႕က အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး၊ “အ႒ကုလိကာ” လို႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးႏြယ္စု ရွစ္စုတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ စုစည္းထားတဲ့ တရားေရးအဖြဲ႕က ပေ၀ဏီေပါတၳကလို႔ ေခၚတဲ့ ေရွးအစဥ္အလာ ဥပေဒက်မ္းအတိုင္း စီရင္ေလ့ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ လူမ်ိဳးႏြယ္စုေတြကေတာ့ ၀ဇၨီ၊ လိစၧ၀ီ၊ ၀ိေဒဟ၊ ဉာတိကတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအနက္ လိစၧ၀ီလူမ်ိဳးေတြကေတာ့ အထင္ရွားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ၀ဇၨီတိုင္းသားေတြရဲ႕ ညီညီညြတ္ညြတ္ စုေ၀းတိုင္ပင္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ၾကတဲ့ အစဥ္အလာကို ဗုဒၶျမတ္စြာကလည္း မၾကာခဏ ခ်ီးမြမ္းေတာ္မူေလ့ရွိပါတယ္။ မဆုတ္ယုတ္ေၾကာင္း (အပရိဟာနိယ) တရား ၇-ပါးအျဖစ္ ထုတ္ေဆာင္ျပၿပီး၊ ၀ဇၨီတိုင္းသားတို႔ကို စံနမူနာယူၿပီး ရဟန္း သံဃာေတာ္ေတြကို အညီအညြတ္ စုေ၀း တိုင္ပင္ ေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔ မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

မဟာဘာရတစတဲ့ ေရွးေဟာင္း ပုရဏ္က်မ္းေတြမွာပါတဲ့ ၀ိသာလမင္းကို အစြဲျပဳၿပီး ေ၀သာလီဆိုတဲ့ အမည္ရေၾကာင္း အဆိုရွိပါတယ္။ အ႒ကထာဆရာ ရွင္ဗုဒၶေဃာသကေတာ့ လူဦးေရ စည္ကား တိုးပြားလာတဲ့အတြက္ ၿမိဳ႕ကို သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ တိုးခ်ဲ႕ခဲ့ရတာေၾကာင့္ (၀ိသာလ = တိုးခ်ဲ႕ျခင္း) ေ၀သာလီဆိုတဲ့ အမည္တြင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေ၀သာလီၿမိဳ႕ကို တံတိုင္း သံုးထပ္ကာရံထားေၾကာင္းကိုလည္း “ေ၀သာလိယာ တီသု ပါကာရႏၲေရသု” လို႔ ရတနာသုတ္ အမႊန္းမွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိန္က ေ၀သာလီၿမိဳ႕မွာ ကပ္ႀကီးသံုးပါး ဆိုက္တဲ့အတြက္ ဗုဒၶျမတ္စြာကို ပင့္ဖိတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက အရွင္အာနႏၵာကို ရတနသုတ္ပရိတ္ သင္ၾကားေပးၿပီး ေ၀သာလီရဲ႕ တံတိုင္း သံုးထပ္အတြင္းမွာ လွည့္လည္ ႐ြတ္ဖတ္ေစခဲ့ဖူးပါတယ္။

ဂ်ိန္းဘာသာရဲ႕ဘုရားျဖစ္တဲ့ မဟာ၀ီရက ေ၀သာလီမွာ ဖြားျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶစာေပေတြမွာေတာ့ မဟာ၀ီရကို နိဂ႑နာဋပုတၱလို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေ၀သာလီက နိဂ႑ဂိုဏ္းသားေတြ ၾသဇာလႊမ္းတဲ့ ေနရာလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဘုရားရွင္လက္ထက္က လိစၧ၀ီစစ္သူႀကီး သီဟနဲ႔ သစၥကပရိဗုိဇ္တို႔က နိဂ႑ဂိုဏ္းသားမ်ား ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ သူတို႔က ဗုဒၶကို စကားစစ္ထိုး အႏိုင္ယူဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကေပမယ့္ ေနာင္ေတာ့ ဗုဒၶကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္တဲ့ ဥပါသကာေတြ ျဖစ္သြားၾကေၾကာင္း သုတၱန္ေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ သီဟစစ္သူႀကီးက ရတနာသံုးပါးကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္သူအျဖစ္ လက္ခံဖို႔ ေလွ်ာက္ထားေတာ့ ခ်က္ျခင္း မဆံုးျဖတ္ေသးဘဲ စဥ္းစားဆင္ျခင္ဖို႔ သီဟစစ္သူႀကီးကို ဗုဒၶက တုိက္တြန္းပါတယ္။ သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ေလွ်ာက္ထားေတာ့မွ လက္ခံၿပီး ယခင္ကလို နိဂ႑တို႔ကိုလည္း ဆက္လက္ လွဴဒါန္းေပးကမ္းဖို႔ တိုက္တြန္းေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ ဘာသာေရး သေဘာထားႀကီးမႈႏွင့္ အသိဉာဏ္ပါတဲ့ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈေတြကိုသာ အေလးထားတဲ့အခ်က္ကို စဥ္းစားဆင္ျခင္ ၾကည္ညိဳႏိုင္ပါတယ္။

ေ၀သာလီရဲ႕ ဗုဒၶသာသနိက သမိုင္းျဖစ္ရပ္ေတြကို ျပန္ၿပီးသံုးသပ္ရင္ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးအေပၚ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ သေဘာထားကိုလည္း ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဗုဒၶေခတ္ အိႏၵိယ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက ဇာတ္ခြဲျခားမႈ၊ က်ားမခြဲျခားမႈ အလြန္မ်ား ပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္မွာေတာင္ အိႏၵိယနဲ႔ အျခားေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ပိုင္ဆိုင္မႈပစၥည္းသဖြယ္သာသာ သေဘာထားၿပီး ဆက္ဆံၾကတာကို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ထိ လူကုန္ကူးခံရတာ၊ ပညာသင္ၾကားခြင့္ ဆံုး႐ႈံးတာ၊ ဗလကၠာရက်င့္ခံရတာ၊ အၾကမ္းဖက္ ႏွိပ္စက္ခံရတာေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ ၀ဇၨီေတြက အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အလိုမတူဘဲ အႏိုင္ထက္ သားမယားျပဳ႕က်င့္ေလ့ မရွိဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ကို ၀ဇၨီေတြရဲ႕ မဆုတ္ယုတ္ေၾကာင္း (အပရိဟာနိယ) တရား ၇-ပါးမွာ ထည့္သြင္း ခ်ီးမြန္း ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။

မိေထြးေတာ္ေဂါတမီ ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕က ဘိကၡဳနီမအျဖစ္ ရဟန္းျပဳခြင့္ ေတာင္းတာကို ခြင့္ျပဳေပးခဲ့တာကလည္း ေ၀သာလီၿမိဳ႕မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိျမင္ၿပီး နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေစႏိုင္တဲ့ အက်င့္မွာ က်ားမခြဲျခားမႈ မရွိပါဘူး။ မရွိယံုမွ်မက အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အမ်ိဳးသားမ်ား နည္းတူ ရဟန္းျပဳခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အမ်ိဳးသားမ်ားတန္းတူလို႔ ဆိုေပမယ့္ ခြဲျခားမႈ လံုး၀ မရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘိကၡဳနီေတြက ဂ႐ုဓမၼ ရွစ္ပါးကို ေစာင့္ထိန္း ရပါတယ္။ ဒါကလည္း သဘာ၀အရကိုက မတူကြဲျပားေနတာ တစ္ေၾကာင္း၊ အိႏၵိယလို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ ဗုဒၶသာသနာကို ေရရွည္တည္တံ့ေအာင္ လက္ဆင့္ကမ္း သယ္ယူႏိုင္ဖို႔ လိုတာေၾကာင့္ တစ္ေၾကာင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ရဟန္းျပဳခြင့္ ေပးယံုမွ်သာမကဘဲ၊ ရဟန္းေတာ္ေတြထဲက အရွင္သာရိပုတၱရာနဲ႔ အရွင္မဟာေမာဂၢလာန္မထရ္တို႔ကို လက္ယာေတာ္ရံ လက္၀ဲေတာ္ရံ ခန္႔အပ္ခဲ့သလို၊ ဘိကၡဳနီေတြထဲက ေခမာေထရီနဲ႔ ဥပၸလ၀ဏ္ေထရီတို႔ကို လက္ယာေတာ္ရံ လက္၀ဲေတာ္ရံ ခန္႔အပ္ၿပီး ခ်ီးေျမာက္ခဲ့ပါတယ္။

ေ၀သာလီနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေၾကာင္း ေျပာရင္ အလြန္ ေခ်ာေမာလွတဲ့ ကေခ်သည္ အမၺပါလီကိုလည္း ထည့္သြင္းရပါလိမ့္မယ္။ ေ၀သာလီဟာ အမၺပါလီေၾကာင့္ ပိုၿပီး တင့္တယ္ စည္ကားေနရတယ္လို႔ေတာင္ ဆုိေလ့ရွိပါတယ္။ ဗုဒၶျမတ္စြာက ရဟန္းေတာ္ေတြနဲ႔ အမၺပါလီရဲ႕ သရက္ေတာဥယ်ာဥ္မွာ သီတင္းသံုးေနစဥ္မွာ အမၺပါလီက ဘုရားနဲ႔ သံဃာေတာ္ေတြကို ဆြမ္းကပ္ဖို႔ ေလွ်ာက္ထားပါတယ္။ လိစၧ၀ီမင္းေတြက ဆြမ္းကပ္ဖို႔ ေလွ်ာက္တဲ့အခါ ဗုဒၶျမတ္စြာက အမၺပါလီရဲ႕ ဆြမ္းကို လက္ခံၿပီးသားျဖစ္လို႔ လိစၧ၀ီမင္းေတြရဲ႕ ဆြမ္းကို ျငင္းပယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶျမတ္စြာကိုယ္တိုင္ ပညတ္ထားတဲ့ ၀ိနည္းေတာ္အရ အရင္ လက္ခံၿပီး ဆြမ္းကိုပယ္ၿပီး ေနာက္ဆြမ္းကို လက္ခံေလ့မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေလာကအျမင္နဲ႔ၾကည့္ရင္ေတာ့ မင္းရာဇာေတြ ပင့္ဖိတ္တဲ့ ဆြမ္းကို ျငင္းပယ္ၿပီး ကေခ်သည္ ျပည့္တန္ဆာ မိန္းမပ်ိဳတစ္ဦးရဲ႕ ဆြမ္းကို လက္ခံလိုက္တယ္လို႔ ျမင္ေကာင္း ျမင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ အမၺပါလီက ဆြမ္းကပ္ၿပီး၊ သူပိုင္ဆိုင္တဲ့ သရက္ဥယ်ာဥ္ကို ဘုရားနဲ႔ သံဃာေတာ္ေတြကို လွဴဒါန္းခဲ့ပါတယ္။ ေနာင္ေတာ့ အမၺပါလီက (သူနဲ႔ ဗိမၺိသာရမင္းတို႔ကရတဲ့) သူ႔ရဲ႕သားျဖစ္သူ အရွင္၀ိမလေကာ႑ည ေဟာၾကားတဲ့တရားကို နာယူၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘိကၡဳနီအျဖစ္ ရဟန္းျပဳခဲ့ၿပီး၊ ရဟႏၲာေထရီ တစ္ပါးျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

အမၺပါလီေထရီမႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္းကို စဥ္းစားမိတိုင္း ဆရာပါရဂူ ဘာသာျပန္ခဲ့တဲ့ အမၺပါလီ၀တၳဳ ဇာတ္သိမ္းခန္းကို သတိရမိတတ္ပါတယ္။ ဒီ၀တၳဳထဲမွာ ဗိမၺိသာရမင္းက ငယ္စဥ္ကလိုဘဲ ႐ုပ္ေသးဆရာ ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ေ၀သာလီက အမၺပါလီကို သြားေတြ႔ခ်ိန္မွာ အမၺပါလီက ဘိကၡဳနီမ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒီအခ်ိန္မွာပဲ အဇာတသတ္ရဲ႕ လက္႐ံုးေတြ ေရာက္လာၿပီး ဗိမၺိသာရမင္းကို ဖမ္းဆီးလိုက္ပါတယ္။ “သား တစ္ေယာက္က မိခင္ကုိ သံသရာ အက်ဥ္းေထာင္က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္လိုက္တယ္။ ေနာက္သား တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဖခင္ကို အက်ဥ္းေထာင္ထဲ ထည့္တယ္” လို႔ ဗိမၺိသာရမင္း ေရ႐ြတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီဇာတ္ကြက္နဲ႔ စကားေျပာခန္းေတြက ပါဠိစာေပက်မ္းဂန္ေတြမွာေတာ့ မပါပါဘူး။ အဇာတသတ္ နန္းတက္တာက ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ မစံ၀င္မီ ၈-ႏွစ္ အလိုမွာျဖစ္ၿပီး၊ အမၺပါလီ ျမတ္စြာဘုရားကို သရက္ေတာဥယ်ာဥ္ လွဴဒါန္းတာက ဗုဒၶ ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္မယ့္ႏွစ္ ၀ါ မ၀င္မီေလာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီ၀တၳဳဇာတ္သိမ္းပိုင္းက လြဲေနတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ (ျပည့္တန္ဆာ တစ္ဦးရဲ႕ သားအျဖစ္ မထင္မရွား ႀကီးျပင္းခဲ့ရတဲ့) အရွင္၀ိမလေကာ႑ညက မိခင္ အမၺပါလီကို သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ေစခဲ့ၿပီး၊ (နန္းတြင္းမွာ မင္းသားအျဖစ္ ႀကီးျပင္းခဲ့တဲ့) သားေတာ္ အဇာတသတ္က ဖခမည္းေတာ္ ဗိမၺိသာရကို ဖမ္းဆီး အက်ဥ္းခ်ခဲ့တယ္ဆိုတာေတြကေတာ့ ေထရ၀ါဒ စာေပက်မ္းဂန္ေတြမွာ လာတဲ့ အခ်က္လက္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီပါတယ္။
ေ၀သာလီ ကူဋာဂါရ၀ိဟာရ ျမန္မာေက်ာင္း

 အေသာကေက်ာက္တိုင္
အေသာကေက်ာက္တိုင္သို႔ အသြား ႐ြာလမ္း
အေသာကေက်ာက္တိုင္ရွိရာ ေရွးေဟာင္းသုေတသန နယ္ေျမ

ေ၀သာလီကို ေရာက္ေတာ့ အသစ္ေဆာက္ေနတဲ့ ကူဋာဂါရ ၀ိဟာရ ျမန္မာေက်ာင္းမွာ တစ္ေထာက္နားၿပီး ေန႔လည္စာ စားၾကပါတယ္။ ေန႔လည္စာ စားၿပီးတဲ့ေနာက္ ကိုလ္ဟြာ (Kolhua) ႐ြာအနီးမွာရွိတဲ့ အေသာကေက်ာက္စာတိုင္ ရွိရာကို အရင္သြားၾကပါတယ္။ ကားက လမ္းမွာပဲ ရပ္ထားခဲ့ရၿပီး အတြင္းဖက္ကို ကိုက္ ၄၀၀ ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္၀င္ရပါတယ္။ ႐ြာေလးကို ျဖတ္သြားရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေစ်းသည္ေတြ၊ ပိုက္ဆံေတာင္းေနတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ရွိပါတယ္။ အတြင္းဖက္ကို ေရာက္တဲ့အခါ ျခေသၤ့႐ုပ္ ထိပ္ဖူးရွိတဲ့ အေသာက ေက်ာက္စာတိုင္ကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ေက်ာက္တုိင္အနီးမွာ ေရကန္၊ ေစတီပုထိုးပ်က္ အုတ္ပံုနဲ႔ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အံု ၄-ေနရာတို႔ကို ေတြ႔ရပါတယ္။
အေသာက ေက်ာက္တုိင္ႏွင့္ ေမ်ာက္မင္းေရကန္

ေရကန္က ေမ်ာက္တို႔ တူးေဖာ္ထားသည့္ ေမ်ာက္မင္းေရကန္ (မကုဋဟရဒ) ျဖစ္ၿပီး၊ ေရကန္အနီးက ေစတီႀကီးကေတာ့ ေမ်ာက္ေတြကေန ျမတ္စြာဘုရားရွင္ကို ပ်ားရည္ကပ္လွဴခဲ့တဲ့ အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ အေသာကမင္း တည္ထားခဲ့တဲ့ ေစတီျဖစ္တယ္လို႔ တ႐ုတ္ဘုရားဖူး ရဟန္းေတာ္ေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း မူလက အရွင္အာနႏၵာရဲ႕ ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ဌာပနာၿပီး လိစၧ၀ီမင္းေတြ တည္ထားတဲ့ ေစတီျဖစ္ၿပီး ေနာင္မွာ အေသာကမင္းက ေ႐ႊဒဂၤါး ၁-ကုေဋ အကုန္အက်ခံၿပီး ျပန္လည္ မြန္းမံခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကူဋာဂါရသာလာ

ကူဋာဂါရသာလာ ေက်ာင္းေတာ္ရာ

အေသာကေက်ာက္တိုင္ရဲ႕ ေျမာက္ဖက္က ေက်ာင္းေတာ္ရာကိုေတာ့ ဗုဒၶျမတ္စြာ ၀ါကပ္ေတာ္မူခဲ့ဖူးတဲ့ ေ၀သာလီျပည္ မဟာ၀ုန္ေတာအတြင္းက ကုဋာဂါရသာလ ေက်ာင္းေနရာလို႔ မွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။ စုလစ္မြန္းခၽြန္ အထြတ္ရွိတဲ့ ေက်ာင္းဇရပ္မ်ိဳး ျဖစ္တဲ့အတြက္ “ကူဋာဂါရသာလာ” (ကူဋ = အထြတ္+ အဂါရ = အိမ္၊ ေက်ာင္း + သာလာ = ခမ္းမ၊ ဇရပ္) လို႔ ေခၚတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေက်ာင္းေဆာင္မွာ ျမတ္စြာဘုရား မၾကာခဏ သီတင္းသံုးေတာ္မူခဲ့ ဖူးပါတယ္။ သစၥကပရိဗိုဇ္ကို ေအာင္ေတာ္မူခဲ့တဲ့ ေနရာျဖစ္သလို၊ မိေထြးေတာ္ေဂါတမီနဲ႔ သာကီ၀င္မင္းသမီးေတြကို ဘိကၡဳနီ၀တ္ခြင့္ ျပဳေတာ္မူခဲ့တဲ့ ဘိကၡဳနီသာသနာ စတင္ခဲ့ရာ ေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
 

ေ၀သာလီ အနီးတ၀ိုက္ ေျမပံု
ဓာတ္ေတာ္ေစတီ

ဓာတ္ေတာ္ေစတီရွိတဲ့ ေနရာကေတာ့ ယခုေနရာကေန ကားလမ္းခရီးအတိုင္း ၂-မိုင္ေက်ာ္ ထပ္သြားရပါတယ္။ ေဒသခံေတြက ခေရာင္းနား ေပါကၡရ (Kharauna Pokhar) လို႔ေခၚတဲ့ ေရကန္ ရွိပါတယ္။ တခ်ိန္က လိစၧ၀ီမင္းေတြ အဘိေသက မဂၤလာျပဳခဲ့တဲ့ ေပါကၡရဏီ ေရကန္ပါ။ စစ္သူႀကီး မဟာဗႏၶဳလရဲ႕ ဇနီး မလႅိကာမိဖုရားက ဒီကန္က ေရကို ခ်ိဳးခ်င္ပါတယ္လို႔ ခ်င္ျခင္း တပ္လို႔ အေစာင့္ေတြ အထပ္ထပ္ခ်ထားတဲ့ၾကားက သြားခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ေဒသခံေတြ ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္ရင္း ဒီကန္မွာ ေလွအေပ်ာ္စီး ၾကဟန္တူပါတယ္။ ကန္ေဘးတ၀ုိက္မွာ အစားအေသာက္နဲ႔ လက္ေဆာင္ပစၥည္း ေရာင္းတဲ့ ဆိုင္တန္းေလး ရွိပါတယ္။ ေရကန္ရဲ႕ တဖက္ကမ္းမွာေတာ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက လာတည္ထားတဲ့ Visha Shanti ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစတီကို လွမ္းျမင္ေနရပါတယ္။
လိစၧ၀ီတို႔၏ အဘိေသက ေပါကၡရဏီႏွင့္ Visha Shanti ဂ်ပန္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစတီ

ဓာတ္ေတာ္ေစတီက ေရကန္အနီးက ဥယ်ာဥ္တစ္ခုထဲမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ယခုေခတ္မွာ “Buddha Asthi-Kalash Asthal” လို႔ ေခၚပါတယ္။ အ႒ိ-ကလသ (Asthi-Kalash) က အ႐ိုးအိုးလို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ လိစၧ၀ီမင္းေတြက မိမိတို႔အတြက္ ေ၀စုရတဲ့ ဗုဒၶရဲ႕ ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ဌာပနာၿပီး တည္ထားခဲ့တဲ့ ေစတီလို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ မူလက ႐ႊံေစးေျမနဲ႔တည္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး၊ ေနာင္ ေမာရိယေခတ္၊ သုဂၤေခတ္၊ ကုသ်န္ေခတ္ေတြမွာ သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ မူလေစတီကို ငံုၿပီး တိုးခ်ဲ႕ျပဳျပင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနက တူးေဖာ္စဥ္က ဓာတ္ေတာ္ျပာ၊ ခ႐ုသင္း၊ ဖန္ပုတီးေစ့၊ ေ႐ႊျပားစ၊ ေၾကးဒဂၤါးေတြပါတဲ့ ဓာတ္ေတာ္ၾကဳပ္ကို ေတြ႔ခဲ့ၾကၿပီး၊ ၁၉၇၂-ခုႏွစ္က ပတၱနာၿမိဳ႕ ေရွးေဟာင္း သုေတသနျပတုိက္ကို ပို႔လိုက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ေစတီအုတ္ျမစ္ခံုသာ က်န္ပါေတာ့တယ္။ ေစတီအုတ္ျမစ္ေနရာကို ရာသီဥတုဒဏ္ကေန ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ သြပ္ျပားနဲ႔ အုပ္မိုးထားပါတယ္။
သြပ္ျဖင့္မိုးထားသည့္ ဓာတ္ေတာ္ ေစတီရာ
လိစၧ၀ီမင္းတို႔ တည္ထားခဲ့သည့္ ဓာတ္ေတာ္ေစတီ

ရာဇ၀ိသာလကဃရ (Rāja Bisāl-ka-garh) လို႔ေခၚတဲ့ လိစၧ၀ီမင္းေတြ အစည္းအေ၀းလုပ္တဲ့ သႏၴာဂါရလႊတ္ေတာ္ နန္းၿမိဳ႕ေဟာင္းေနရာနဲ႔ အမၺပါလီရဲ႕ သရက္ေတာဥယ်ာဥ္ ေနရာေတြကိုေတာ့ မေရာက္ျဖစ္ခဲ့ၾကေတာ့ပါ။

Monday, May 12, 2014

ဗုဒၶဂယာ ဘုရားဖူးခရီး (၁၀) ကုသိနာ႐ံု

မနက္ေစာေစာ လုမၺိနီမွာ ဘုရားဖူးၿပီးတဲ့ေနာက္ အိႏၵိယႏိုင္ငံဖက္ကို ျပန္ကူးၿပီး ဆိုေနာလီေက်ာင္းမွာ ေနလည္စာ ၀င္စားၾကပါတယ္။ တခ်ိန္က နီေပါႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရး မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေနလို႔ ျပည္၀င္ခြင့္ေတြ ပိတ္လိုက္တိုင္း ျမန္မာဘုရားဖူးေတြအေနနဲ႕ လုမၺိနီကိုလည္း ကူးလို႔မရ၊ သာ၀တၳိေက်ာင္းျဖစ္ျဖစ္ ကုသိနာ႐ံုေက်ာင္းကို ျဖစ္ျဖစ္ ခရီးဆက္ဖို႔လည္း ေနာက္က်ေနၿပီး အခက္အခဲ ႀကံဳရတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုသိနာ႐ံုဆရာေတာ္ကေန သူ႔တပည့္တစ္ပါးကို ဆိုေနာလီမွာ ေက်ာင္းေထာင္ဖို႔ စီစဥ္ေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။


ေန႔လည္စာ စားၿပီးေနာက္ ဆိုေနာလီကေန ခရီးမိုင္ ၉၀ ေလာက္ ေ၀းတဲ့ ကုသိနာရံုကို ခရီးဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ကုသိနာ႐ံုကို ညေန ၄-နာရီေလာက္မွာ ေရာက္ပါတယ္။ ကုသိနာ႐ံုက ဥတၱရာပရာေဒ့ရွ္ ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ရွိၿပီး ေဂါရတ္(ခ္)ပူရ္ (Gorakhpur) ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေရွ႕ဖက္ ၃၂-ေလာက္မွာ တည္ရွိပါတယ္။ ကုသိနာ႐ံုကို ပါဠိလို “ကုသိနာရာ” လို႔ေရးေလ့ရွိၿပီး၊ ေျမာက္ပိုင္းဗုဒၶဘာသာ သကၠတစာေပေတြမွာေတာ့ “ကုသိနဂရီ၊ ကုသိဂါမ” စသျဖင့္ ေရးေလ့ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏွစ္ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ဒီအမည္နာမေတြ တိမ္ျမဳတ္ ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ရၿပီး၊ ယခုေခတ္ပိုင္း ေရာက္မွ (ဥတၱရာပရာေဒ့ရွ္ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးျဖစ္ခဲ့တဲ့) Mayawati က ကုသိနာဂရ (Kushinagara) လို႔ အမည္ ျပန္လည္ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။

ဘုရားရွင္လက္ထက္ကေတာ့ ကုသိနာ႐ံုက မလႅာမင္းတို႔ အုပ္စိုးခဲ့တဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ မင္း (ရာဇာ) လို႔ေခၚ ေ၀ၚသံုးစြဲေပမယ့္ တစ္ဦးတည္း ဘုရင္စနစ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္တဲ့ သက္ဦးဆံပိုင္ မင္းမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ေ၀သာလီက လိစၧ၀ီမင္းေတြ၊ ကပိလ၀တၳဳနဲ႔ ေဒ၀ဒဟက သာကီ၀င္မင္းေတြလိုပဲ လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္ေတြ စုေပါင္းၿပီး (ဂဏစနစ္နဲ႔) အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏိၵယရဲ႕ ေရွးဦး ဒီမိုကေရစီ ၿမိဳ႕ျပ ႏိုင္ငံေတြလို႔ ေျပာဆုိေရးသားေလ့ရွိၾကေပမယ့္၊ ဒီမိုကေရစီထက္ Oligarchy ပိုၿပီး ဆန္ပါတယ္။ ဗုဒၶေခတ္မွာ ကုသိနာ႐ံုနဲ႔ ပါ၀ါ ဆိုၿပီး မလႅာ လူမ်ိဳးႏြယ္စုေတြရဲ႕ သီးျခား ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံ ႏွစ္ခုရွိခဲ့ပါတယ္။ ဧကရာဇ္ ဘုရင္ေတြ နန္းစိုက္တဲ့ ရာဇၿဂိဳဟ္၊ သာ၀တၳိ၊ ေကာသမၺီစတဲ့ မင္းေနျပည္ေတာ္ႀကီးေတြလိုေတာ့ မႀကီးက်ယ္ခဲ့ပါဘူး။

အရွင္အာနႏၵာက ကုသိနာ႐ံုလုိ မထင္မရွား ေက်းလက္ ၿမိဳ႕ငယ္ေလးမွာ ပရိနိဗၺာန္မျပဳဘဲ၊ သာ၀တၳိ ရာဇၿဂိဳဟ္စတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မွာ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ဖို႔ ေလ်ာက္ထားဖူးပါတယ္။ ကုသိနာ႐ံုဟာ ေရွးတခ်ိန္တခါက မဟာသုဒႆန  အမည္ရွိတဲ့ စၾက၀ေတးမင္း နန္းစိုက္ရာ၊ အလြန္ႀကီးက်ယ္ စည္ကားခမ္းနားတဲ့ ကုသာ၀တီ ေနျပည္ေတာ္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ဖူးေၾကာင္း ဘုရားရွင္က မိန္႔ၾကားေတာ္မူၿပီး၊ သခၤါရတရားေတြရဲ႕ မၿမဲတဲ့သေဘာကို သံေ၀ဂ ယူႏိုင္ေစဖို႔ မဟာသုဒႆန သုတၱန္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဘုရားရွင္လက္ထက္က အလြန္ႀကီးက်ယ္ ခမ္းနားခဲ့ပါတယ္ဆိုတဲ့ ရာဇၿဂိဳဟ္၊ သာ၀တၳိစတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြကလည္း ဒီေန႔ေခတ္မွာေတာ့ ႐ြာငယ္၊ ၿမိဳ႕ငယ္ေလးေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ႏိုင္ငံတကာက ဘုရားဖူးေတြ လာေရာက္ေနၾကလို႔သာ အနည္းအက်ဥ္း စည္ကားေနရတာပါ။



သံေ၀ဇနိယေလးဌာနမွာ အပါအ၀င္ျဖစ္တဲ့ ကုသိနာ႐ံုဟာ ဘုရားဖူးေတြ၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းတိုက္ေတြနဲ႔ စည္ကားခဲ့ဖူးေပမယ့္၊ ခရစ္ႏွစ္ ၁၁-ရာစုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ လံုး၀နီးပါး တိမ္ျမဳတ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ၁၈၅၄-ခုႏွစ္ေလာက္ ေရာက္မွ ၀ီလဆင္ (HH Wilson) က ကဆိယ႐ြာ (Kasia) အေနာက္ေတာင္ဖက္ ၂-မိုင္ခန္႔အကြာက ေစတီပ်က္ေတြ ရွိတဲ့ေနရာဟာ ကုသိနာ႐ံု ျဖစ္မယ္လို႔ မွန္းဆႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ် ေက်ာက္စာ၀န္ ကန္နင္ဟန္က ၁၈၆၁-၆၂-ခုႏွစ္မွာ တူးေဖာ္ေလ့လာခဲ့ၿပီး ကုသိနာ႐ံုျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။

နိဗၺာနေစတီႏွင့္ ဆင္းတုေတာ္

ကုသိနာ႐ံုကို တ႐ုတ္ရဟန္းေတာ္ ႐ႊန္က်န္ေရာက္ရွိစဥ္က နိဗၺာနေစတီနဲ႔ ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူဟန္ ဆင္းတုေတာ္ႀကီးကို ဖူးေျမာ္ခဲ့ရတယ္လို႔ မွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။ ၁၈၇၆-၇၇-ခုႏွစ္မွာ ကာေလးလ္ (A.C.L. Carlleyle) က တူးေဖာ္ခဲ့တဲ့အခါ နိဗၺာနေစတီနဲ႔ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္မူဟန္ ေလ်ာင္းေတာ္မူ ဆင္းတုေတာ္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့တာပါ။


ဆင္းတုေတာ္ကို တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိစဥ္က တစစီ အပိုင္းပိုင္း ျပတ္ေနတဲ့အတြက္ ျပန္ၿပီးဆက္ထားရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေပ ၂၀ေလာက္ရွိၿပီး ေက်ာက္စာတိုင္ေတြ ထုလုပ္ရာမွာ အသံုးျပဳေလ့ရွိတဲ့ ခ်ဴနာအရပ္ထြက္ သဲေက်ာက္နဲ႔ ထုလုပ္ထားတာပါ။ မ်က္ႏွာေတာ္ကို ေခါင္းရင္းကေန ဖူးရင္ ၿပံဳးေတာ္မူေနဟန္ ေတြ႔ရမွာျဖစ္ၿပီး၊ အလယ္ပိုင္းက ဖူးရင္ ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရဟန္၊ ေျခရင္းပိုင္းက ဖူးရင္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းစြာ စ်ာန္ သမာပတ္ ၀င္စားေနဟန္ ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ဧည့္လမ္းညႊန္ဆရာေတာ္က ရွင္းျပပါတယ္။ ေအာက္ေျခပလႅင္မွာ ႐ုပ္ထုငယ္ေလးေတြ ရွိပါတယ္။ ညာဖက္လက္ေပၚ ေခါင္းတင္ၿပီး ၀မ္းနည္းပူေဆြးေနဟန္ ထုလုပ္ထားတာကေတာ့ အရွင္အာနႏၵာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္ႏွာေတာ္အနီးက ရဟန္းေတာ္က အရွင္အႏု႐ုဒၶါျဖစ္ၿပီး၊ အလယ္က ရဟန္းေတာ္ကေတာ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးသာ၀ကျဖစ္တဲ့ အရွင္သုဘဒၵ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီသံေ၀ဂရဖြယ္ ဆင္းတုေတာ္ကို ခရစ္ႏွစ္ ၅-ရာစုေလာက္က မထုရာၿမိဳ႕က ဒိနာက ထုလုပ္ၿပီး ဟရိဗလဆြာမိက လွဴဒါန္းခဲ့ေၾကာင္း စာတမ္းပါရွိပါတယ္။ ဒီဆင္းတုေတာ္ သီတင္းသံုးေတာ္မူေနတဲ့ ယခုလက္ရွိ ေက်ာင္းေဆာင္ကိုေတာ့ ၁၉၅၆-ခုႏွစ္မွာ အိႏၵိယအစိုးရရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ကုသိနာ႐ံုဆရာေတာ္ ဦးစႁႏၵမုနိက ဦးစီး ေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့တာပါ။


ေက်ာင္းေဆာင္ရဲ႕ ေနာက္ကပ္ရက္မွာေတာ့ ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္မူရာ ေနရာမွာ တည္ထားတဲ့ နိဗၺာနေစတီ ရွိပါတယ္။ မလႅာမင္းေတြက ဒီေစတီကို တည္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေခတ္အဆက္ဆက္ ျပန္လည္ ျပဳျပင္မြမ္းမံခဲ့ၾကပါတယ္။ ေစတီကို တူးေဖာ္စဥ္က “ဟရိဗလဆြာမိက နိဗၺာနေစတီအတြင္း ဌာပနာသည္” လို႔ ခရစ္ႏွစ္ ၅-ရာစုက ကမၸည္းစာကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၁၉၂၇-မွာ ေစတီေဟာင္းကို ငံုၿပီး ျပန္လည္ျပဳျပင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၅၅-၅၆ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာျပည္က ဦးဘိုးက်ဴးနဲ႔ ဦးဘိုးလိႈင္တို႔ ေကာင္းမႈနဲ႔ ေစတီကို အသစ္ျပန္လည္ ျပဳျပင္ မြမ္းမံခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ႐ႈေထာင့္က ၾကည့္ရင္ေတာ့ ေရွးေဟာင္း မူလလက္ရာေတြ ဆံုး႐ႈံးသြားတယ္လို႔ ေ၀ဖန္ေကာင္း ေ၀ဖန္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာသာေရး႐ႈေထာင့္က ၾကည့္ရင္ေတာ့ (မဇၩိမေဒသက အျခားေစတီ ဘုရားပ်က္ေတြနဲ႔စာရင္) ဘုရားဖူးေတြအတြက္ ပိုၿပီး ၾကည္ညိဳ သဒၶါပြားေစႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။

နိဗၺာနေစတီ

ဘုရားဖူးေတြအေနနဲ႔ နိဗၺာနေစတီေတာ္ကို ဖူးေျမာ္ရင္း ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ ေနာက္ဆံုးခရီးစဥ္ကို ေဟာၾကားထားတဲ့ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ကုိ ႏွလံုးသြင္းၿပီး သံေ၀ဂပြားမ်ား ႏုိင္ပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ဟာ အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ ေသြး၀မ္းေရာဂါေၾကာင့္ ပင္ပန္း ႏြမ္းနယ္ေနတဲ့အတြက္ သံုးဂါ၀ုတ္သာေ၀းတဲ့ (ပါ၀ါကေန ကုသိနာ႐ံု) ခရီးကို ၂၅-ႀကိမ္တိုင္တိုင္ အနားယူၿပီး လာခဲ့ရပါတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ ညေနခင္း ဆည္းဆာေလာက္မွာ မလႅာမင္းတို႔ရဲ႕ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္ကို ေရာက္ပါတယ္။ အင္ၾကင္ပင္ အစံုၾကားမွာ ေညာင္ေစာင္းကို ခင္းေစၿပီး၊ အမွတ္သတိနဲ႔ လက္ယာနံေတာင္းေစာင္းၿပီး ေလ်ာင္းစက္ေတာ္မူပါတယ္။ ပါဠိေတာ္ေတြမွာ ျမတ္စြာဘုရား ေလ်ာင္းစက္ေတာ္မူေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပရင္ “ထမည္ဟူေသာ အမွတ္ကို ႏွလံုးသြင္း၍” (ဥ႒ာနသညံ မနသိကာရိတြာ) ဆိုတဲ့ စကားကို ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပေလ့ရွိေပမယ့္၊ ယခုေလ်ာင္းစက္ျခင္းကို ေဖာ္ျပရာမွာေတာ့ ဒီစကား မပါေတာ့ပါဘူး။ မထေသာ လဲွေလ်ာင္းျခင္းျဖင့္ ေလ်ာင္းစက္ေတာ္မူတာျဖစ္တယ္လို႔ အ႒ကထာက မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

အခ်ိန္အခါမဲ့ အင္ၾကင္းပန္းေတြ ပင္လံုးကၽြတ္ ပြင့္ၿပီး ဘုရားရွင္ရဲ႕ ကိုယ္ေတာ္ေပၚကို ႀကဲျပန္႔က်လာပါတယ္။ နတ္ေတြကလည္း မႏၵာရ၀ နတ္ပန္းေတြ၊ အေမႊးနံ႔သာေတြ၊ တူရိယာသီခ်င္းေတြနဲ႔ ဗုဒၶျမတ္စြာကို ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ ဘုရားရွင္က ဒီလုိ ပူေဇာ္ျခင္းမ်ိဳးကို အ႐ိုအေသ အေလးအျမတ္ ပူေဇာ္တယ္လို႔ မေခၚႏိုင္ဘူး။ တရားျဖင့္ေလွ်ာ္စြာ က်င့္သံုးျခင္း (ဓမၼာႏုဓမၼပဋိပႏၷ) ျဖင့္သာ ဘုရားရွင္ကို အ႐ိုအေသ အေလးအျမတ္ ပူေဇာ္ရာ ေရာက္တယ္လို႔ ေဟာၾကားၿပီး ရဟန္းေတာ္ေတြကုိ တရားနဲ႔ အညီက်င့္သံုးလုိက္နာၾကဖို႔ တိုက္တြန္းေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဘုရားရွင္က အျခားေသာ မွာၾကားစရာေတြကို မွာၾကားၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ေအာက္ပါ ေနာက္ဆံုးစကားကို မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

“ဟႏၵ ဒါနိ, ဘိကၡေ၀, အာမႏၲယာမိ ေ၀ါ၊ ၀ယဓမၼာ သခၤါရာ အပၸမာေဒန သမၸာေဒထ။”
“ရဟန္းတို႔ ယခုငါ မိန္႔ၾကားအံ့။ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရတရားတို႔သည္ ပ်က္စီးျခင္းသေဘာ ရွိကုန္၏။ မေမ့မေလ်ာ့ေသာ သတိတရားျဖင့္ ႀကိဳးစား အားထုတ္ၾကကုန္ေလာ့”

ဒီေနာက္မွာေတာ့ ဗုဒၶျမတ္စြာက စ်ာန္သမာပတ္ အဆင့္ဆင့္ကို စုန္ဆန္ ၀င္စားေတာ္မူၿပီး၊ အႂကြင္းမဲ့ အၿငိမ္းဓာတ္ျဖစ္တဲ့ ပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံေတာ္မူပါတယ္။
နိဗၺာနေစတီေတာ္ေရွ႕တြင္ စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ အင္ၾကင္းပင္

ေတေဇာ ဓာတ္ေလာင္ကၽြမ္းရာ မကုဋဗႏၶနေစတီ

နံနက္မိုးေသာက္ ေရာက္တဲ့အခါ အရွင္အာနႏၵာနဲ႔ ရဟန္းေတာ္ေတြက ကုသိန႐ံု မလႅာမင္းတုိ႔၏ လႊတ္ေတာ္ကို သြားၿပီး ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူၿပီဆိုတဲ့ သတင္းစကားကို ေျပာၿပီး၊ အေလာင္းေတာ္ကို လုိအပ္သလို စီမံေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔ လႊဲအပ္ပါတယ္။ ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္စံကာနီးမွာ ႂကြင္းက်န္ရစ္ရဲ႕ အေလာင္းေတာ္ (သရီရ) ကို ဘယ္လို စီမံရမယ္ဆိုတဲ့ အေမးစကားကို အရွင္အာနႏၵာက ေမးေလွ်ာက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရဟန္းေတြကို “သင္တို႔က အေလာင္းေတာ္ကို ပူေဇာ္ဖို႔ (သရီရပူဇာ) အတြက္ ေၾကာင့္ၾကစိုက္ မေနၾကပါနဲ႕။ တရားဓမၼကိုသာ ႀကိဳးႀကိဳးစားစား အားထုတ္ၾကပါ။ ငါဘုရားကို ၾကည္ညိဳတဲ့ မင္း၊ ပုဏၰား၊ သူႂကြယ္ေတြကေန သရီရပူဇာကို ေဆာင္႐ြက္ၾကပါလိမ့္မယ္” မွာၾကား သြားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

ကုသိနာ႐ံု မလႅာမင္းတို႔က အေလာင္းေတာ္ကို အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္ အတြင္းမွာဘဲ ၇-ရက္တိုင္တိုင္ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကုသိနာ႐ံုၿမိဳ႕ အေရွ႕ဖက္မွာရွိတဲ့ မကုဋဗႏၶန ေစတီမွာ မီးသၿဂိဳဟ္ဖို႔ စီမံၾကပါတယ္။ မလႅာမင္းေတြ အဘိသိက္ခံတဲ့အခါ မကိုဋ္ ဦးေသွ်ာင္ထံုးဖြဲ႕ရာ မင္းကြန္းျဖစ္တဲ့အတြက္ မကုဋဗႏၶန ေစတီလို႔ ေခၚတာပါ။ ဟိရည၀တီျမစ္ကမ္း နံေဘးမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ ႐ုပ္အေလာင္းေတာ္ကို ပင့္ေဆာင္လာခဲ့ၾကၿပီး ၀ါဂြမ္းႏုေတြ၊ အ၀တ္ေတြနဲ႔ အထပ္ထပ္ ရစ္ပတ္ၾကပါတယ္။ အေလာင္းေတာ္ကို ေရႊတလားအတြင္းမွာ ဆီေတြနဲ႔ အတူထည့္၊ ဖံုးအုပ္ထားၿပီး နံ႔သာမ်ိဳးစံုကို ထင္းအျဖစ္ စုပံုၿပီး မီးသၿဂိဳဟ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုပင္ မီးတိုက္ၾကေပမယ့္ မီးမစြဲေလာင္ဘဲ ေနပါတယ္။ ပါ၀ါၿမိဳ႕ကေန ႂကြလာတဲ့ အရွင္မဟာကႆပ မေထရ္က အေလာင္းေတာ္ကို လက္ယာရစ္ သံုးပတ္ပတ္ ပူေဇာ္ၿပီး၊ ေျခေတာ္အစံု ရွိရာဖက္ကို ဦးခိုက္ အဓိ႒ာန္ျပဳေတာ့မွ ထင္းပံုက အလိုအေလွ်ာက္ မီးထေတာက္ကာ ေတေဇာဓာတ္ ေလာင္ကၽြမ္းေတာ္မူပါတယ္။
ဓာတ္ေတာ္ ေလာင္ကၽြမ္းရာ မကုဋဗႏၶနေစတီ (ရာမဘာရ္)

ဒီေတေဇာဓာတ္ေလာင္ကၽြမ္းတဲ့ ေနရာမွာ မလႅမင္းေတြက ေစတီပုထိုး တည္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာင္ေတာ့ အေသာကမင္း၊ ကုမာရဂုတၱ (ခရစ္ ၅-ရာစု) တို႔က အသီးသီးျပန္လည္ မြမ္းမံျပင္ဆင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အခုအခါမွာေတာ့ အုတ္ပံုႀကီးလိုသာ က်န္ပါေတာ့တယ္။ အုတ္ပလႅင္က အခ်င္းေပ ၁၅၅-ေပေလာက္ရွိၿပီး ေစတီအေျခက အခ်င္း ၁၁၂-ေပရွိပါတယ္။ လက္ရွိအျမင့္က ေပ-၅၀ ေလာက္ပဲရွိေတာ့ေပမယ့္၊ ေအာက္ေျခအခ်င္းကို ေထာက္ဆၾကည့္ရင္ မူလယခုထက္ ၂-ဆေလာက္ ျမင့္ႏိုင္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ခန္႔မွန္းၾကပါတယ္။ ရာမဘာရ္ (Ramabhar) ေရအိုင္အနီးမွာ တည္ရွိတဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြက ဒီေစတီကို ရာမဘာရ္ ေစတီလုိ႔ ေခၚၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ႕စာအုပ္ေတြမွာ ဒီေစတီကို အဂၤါရေစတီလို႔ မွားယြင္း ေရးသား ေျပာဆိုၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။

ဓာတ္ေတာ္မ်ား ခြဲေ၀ရာ

ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေၾကာင္း သတင္းစကားၾကားတဲ့အခါ အိမ္နီးခ်င္း တိုင္းႏိုင္ငံေတြက သံတမန္ေတြ ေစလႊတ္ၿပီး ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ခြဲေ၀ေပးဖို႔ ေတာင္းခံပါတယ္။ ဓာတ္ေတာ္ ေ၀ျခမ္းေရးကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ရန္စစ္ျဖစ္လုနီးပါး ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီမွာတင္ မင္းေတြရဲ႕ဆရာျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ ေဒါဏပုဏၰားက “အခ်င္းတို႔… ငါတို႔ရဲ႕ ဗုဒၶျမတ္စြာက ခႏၲီ၀ါဒ ရွိသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ခြဲေ၀ေရးကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး စစ္ျဖစ္ဖို႔ မသင့္ပါဘူး” လို႔ ၾကား၀င္ေစ့စပ္ပါတယ္။ ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ရွစ္ပံု အညီအမွ် ေအာက္ပါအတိုင္း ခြဲေ၀ေပးပါတယ္။

၁။ မဂဓတုိင္း အဇာတသတ္မင္း
၂။ ေ၀သာလီျပည္ လိစၧ၀ီ မ်ိဳးႏြယ္စု
၃။ ကပိလ၀တၳဳမွ သာက် မ်ိဳးႏြယ္စု
၄။ အလႅကပၸမွ ဗုလိယ မ်ိဳးႏြယ္စု
၅။ ရာမ႐ြာမွ ေကာဠိယ မ်ိဳးႏြယ္စု၊
၆။ ေ၀႒ဒီပမွ ျဗာဟၼဏမ်ား၊
၇။ ပါ၀ါမွ မလႅ မ်ိဳးႏြယ္စု၊
၈။ ကုသိနာ႐ံုမွ မ်ိဳးႏြယ္စု

ေဒါဏပုဏၰားကေတာ့ ဓာတ္ေတာ္ျခင္တဲ့ ျပည္ေတာင္းကိုပဲ ရပါတယ္။ ေနာက္မွ ေရာက္လာတဲ့ ပိပၸလိေတာက ေမာရိယမ်ိဳးႏြယ္စုကေတာ့ မီးေသြး (အဂၤါရ) ေတြဘဲရပါေတာ့တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ တိုင္းျပည္ေနရာ အသီးသီးမွာ သူတို႔ရရွိတဲ့ ဓာတ္ေတာ္၊ ျပည္ေတာင္း၊ မီးေသြးေတြကို ဌာပနာၿပီး ေစတီပုထိုး (ထူပ) ဆယ္ဆူ တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ပရိနိဗၺာနေစတီေတာ္ေရွ႕နဲ႔ ဓာတ္ေတာ္ေတြ ခြဲေ၀တဲ့ေနရာမွာ အေသာကမင္း စိုက္ထူခဲ့တဲ့ ေက်ာက္စာတိုင္ေတြ ရွိတယ္လို႔ တ႐ုတ္ရဟန္းေတာ္ ႐ႊန္က်န္ရဲ႕ မွတ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ေခတ္မွာေတာ့ ဒီေက်ာက္စာတိုင္ေတြကို မေတြ႕ရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဓာတ္ေတာ္ခြဲေ၀တဲ့ ေနရာ အတိအက်ကို သုေတသနနည္းက် သတ္မွတ္ဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ဘုရားဖူး ခရီးစဥ္ေတြမွာေတာ့ ထိုင္းေက်ာင္း (Wat Thai Temple) ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္ဖက္အရပ္မွာရွိတဲ့ ေညာင္ပင္ႀကီးကို ေဒါဏပုဏၰား ဓာတ္ေတာ္ေတြ ေ၀တဲ့ေနရာအျဖစ္ ပို႔ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ကုသိနာ႐ံု မလႅမင္းေတြရဲ႕ သႏၳဂါရလႊတ္ေတာ္ အေဆာက္အအံုရဲ႕ အပ်က္အစီးေတြေတြ႕ရတယ္လို႔လည္း ဆုိပါတယ္။

ဓာတ္ေတာ္ ခြဲေ၀ရာ ေနရာ (wikimedia)
မထကူ၀

မဟာပရိနိဗၺာနေစတီေတာ္ရဲ႕ အေနာက္ေတာင္ဖက္ တစ္ဖာလံု ေလာက္အကြာမွာ မထကူ၀ (Matha Kuar) လို႔ ေဒသခံေတြေခၚတဲ့ ေက်ာင္းေတာ္ရာ ရွိပါတယ္။ “မထကူ၀” ဆုိတာ “မတကုမာရ (Dead Prince)” ကေန ဆင္းလက္တာ ျဖစ္ဟန္တူၿပီး၊ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳခဲ့တဲ့ေနရာ ျဖစ္မယ္လို႔ ၿဗိတိသွ် ေက်ာက္စာ၀န္ ကန္နင္ဟန္က အမွတ္မွားၿပီး ယူဆခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီေနရာကို ေရွးေဟာင္သုေတသနဌာနက တူးေဖာ္စဥ္က ဉာဏ္ေတာ္ ၁၀-ေပေလာက္ ရွိၿပီး၊ ေျမႀကီးကို လက္နဲ႔ထိထားတဲ့ ဘူမိဖႆမုျဒာဟန္ ႐ုပ္ပြားဆင္းတုေတာ္ တဆူကို တူးေဖာ္ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဂယာေဒသက ထြက္တဲ့ ေက်ာက္နက္နဲ႔ ထုလုပ္ထားတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီဆင္းတုေတာ္ သီတင္းသံုးတဲ့ ေက်ာင္းေဆာင္ကိုလည္း ျမန္မာဘုရားဖူး ဦးဘိုးက်ဴးႏွင့္ ဦးဘိုးလႈိင္တို႔က ၁၉၂၇-ခုႏွစ္မွာ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာက ျမတ္စြာဘုရား ေနာက္ဆံုး ေရၾကည္ေတာ္ ေသာက္ၿပီး၊ ေရသပၸါယ္ေတာ္မူခဲ့တဲ့ေနရာလို႔ ဧည့္လမ္းညႊန္ေတြက ရွင္းျပေလ့ရွိပါတယ္။ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္အရဆိုရင္ေတာ့ ဘုရားရွင္ ေနာက္ဆံုး ေရၾကည္ေသာက္ၿပီး ေရသပၸါယ္ေတာ္မူခဲ့တဲ့ ေနရာက ဒီေနရာမဟုတ္ဘဲ၊ ပါ၀ါနဲ႔ ကုသိနာ႐ံုၾကားက ကကုဓာျမစ္ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ျမတ္စြာဘုရား ေနာက္ဆံုး အနားယူတဲ့ ေနရာ၊ ေနာက္ဆံုး တရားေဟာတဲ့ ေနရာ စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ႀကံဆ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

မထကူ၀ ေက်ာင္းေတာ္

Friday, April 25, 2014

လမ္းဆံုလမ္းခြမွာ...



“သူလိုလူ” ကို အားက်ၿပီး
သတင္းစာသမား ျဖစ္လာတဲ့ သူက
ဂ်ာနယ္ေက်ာ္မမေလး လိုက္မေရးမိခဲ့တဲ့
“ကြိ” ကို ဘာသာျပန္သြားတယ္။

အေရးႀကံဳေတာ့
အေရးေတာ္ပံုတပ္သားလို႔
သူ႔ကိုယ္သူ သတ္မွတ္ၿပီး...
“မတရားတဲ့ အမိန္႔အာဏာမွန္သမွ်
(တာ၀န္အရ) ဖီဆန္ၾက” တဲ့။
သူ အက်ဥ္းက်ခဲ့ပါတယ္။

ႀကိဳးကိုင္လိုသူေတြက သူ႔ကို
ႀကိဳးကိုင္သူလို႔
အထင္တႀကီး စြတ္စြဲခဲ့ၾကေပမယ့္၊
သူကေတာ့ …
သစၥာရွိတဲ့ ေနာက္လိုက္တဦး အျဖစ္သာ
ခံယူသြားခဲ့တယ္။

ေရွ႕မွာ အမ်ားနဲ႔ေရာေယာင္ ေထာက္ခံျပၿပီး
ေနာက္ကြယ္မွာ ေဖာက္ျပန္ၾကသူေတြလို မဟုတ္၊
သူျမင္ရာကို ေထာက္ျပၿပီး၊
ပြင့္လင္းစြာ ေ၀ဖန္တတ္တာကိုက
သူ႔ရဲ႕ ႐ိုးသား သစၥာရွိမႈ တစ္ခုပဲ။

သိမ္းပိုက္လိုသူေတြက
သူ႔အသိုက္အၿမံဳကို သိမ္းယူ ၿဖိဳခြဲခဲ့ေပမယ့္၊
သူကေတာ့ ရွိသမွ်ကို ေ၀ခြဲ
ၿပိဳကြဲသြားသူေတြရဲ႕ ဘ၀ကို တည္ေဆာက္ေပးရင္း
ရေသ့တဦးရဲ႕ ဘ၀လို ေနထိုင္သြားခဲ့တယ္။

သူစြဲၿမဲစြာ၀တ္ခဲ့တဲ့
အျပာေရာင္ အက်ဥ္းသား အက်ႌေအာက္မွာ
မိုးေကာင္းကင္ျပာလို က်ယ္ေျပာလွတဲ့
သူ႔ရဲ႕ လြတ္လပ္တဲ့ ႏွလံုးကို
ေကာင္းေကာင္း ခံစားသိႏိုင္တယ္။

အခုေတာ့…
ေခတ္၀န္ကို ထမ္း၊ ေခတ္လမ္းကို ေလွ်ာက္ရင္း
သူ က်ဆံုးခဲ့ၿပီ။
ခရီးမဆံုးေသးေပမယ့္
သူက်ဆံုးတာ လမ္းခုလပ္မွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။
သူ ေသခ်ာ မွာ သြားခဲ့တယ္။
သူ က်ဆံုးခဲ့တာ ...
“လမ္းဆံုလမ္းခြ” မွာ …။

(ကြယ္လြန္ အနိစၥေရာက္သြားေသာ သတင္းစာဆရာႀကီး ဟံသာ၀တီ ဦး၀င္းတင္အား ဤစာျဖင့္ ဂါရ၀ျပဳပါသည္။)

Thursday, April 17, 2014

Chinese Orchestra

သစ္ငုတ္တိုပင္ ျဖစ္ေစဦးေတာ့
အႏုပညာဦးထုပ္ ေဆာင္းလိုက္ရင္
ႏွလံုးသားမ်ား ဦးညြတ္သြားၾကတယ္။

Sam and his cello
မေအက မိတ္ကပ္ေတြ ေဖြးေနေအာင္ လိမ္းေပးထားေသးတာ...
Singapore Youth Festival အတြက္ ျပိဳင္ပြဲ၀င္ Radin Mas Primary School - Chinese Orchestra facebook link
သၾကၤန္အတက္ေန႔မွာ အေတြ႔အၾကံဳသစ္ေတြ သားငယ္နဲ႔ ဆက္စပ္ျပီးရပါတယ္။ ဒီႏွစ္ကူးမွာ သၾကန္ဒိုးေတြနဲ႔ ေ၀းျပီး တရုတ္သံစံုတီး၀ိုင္းႀကီး ေခၚေဆာင္ရာေနာက္ ေကာက္ေကာက္ပါေအာင္ လိုက္သြားမိတယ္။
ပြဲ၀င္ၾကမည့္ ေက်ာင္းသူေလးႏွစ္ေယာက္ကို မိတ္ကပ္ျပင္ေပးတယ္။ ဒုတိယေျမာက္ ျပင္ေပးတဲ့ ေက်ာင္းသူေလး သိပ္ခ်စ္စရာေကာင္းတာပဲ။ ရုပ္ကေလးက ဆိုးရွာတယ္။ ေရွ႔တည့္တည့္သြားႏွစ္ေခ်ာင္းက ထပ္လို႔...။ မိတ္ကပ္လည္း တခါမွ မလိမ္းဖူးပဲ လိမ္းရမယ္ဆိုလို႔သာ အလိမ္းခံရရွာတာ။ သူ႔ကိုယ္သူ ရုပ္ဆိုးမွန္းလည္း သိေနျပီး မိတ္ကပ္ေတြ လိမ္းလိုက္မွ ပိုရုပ္ဆိုးသြားမလား ..သူ႔စိတ္ထဲက စိုးရိမ္ေနတာကို ခံစားလို႔ရတယ္။ ဒီက ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ႀကီးကလည္း တုန္တုန္ရီရီနဲ႔ မ်က္ခံုးေမႊး ဆြဲလိုက္တာ..တဖက္က ထူ.. တဖက္က ပါး...မနည္းျပန္ဖ်က္ရတယ္။ ခပ္ေျပေျပေလးပဲ လိမ္းေပးျပီး မွန္ျပေတာ့ ေခါင္းေလးျငိမ့္ျပီး ျပံဳးတယ္။ ေနာက္ ေက်ာင္းသူေလးေတြ က်စ္ဆံျမီးမွာ ဖဲႀကိဳးစီးေပးေနတုန္း အန္တီ အန္တီနဲ႔ ခဏ ခဏ လာေခၚ.. ရယ္...ရယ္ ျပတယ္။ ခဏေနေတာ့ သူမ်က္ႏွာ လာျပျပန္တယ္...။ ဆရာမ တေယာက္က မိတ္ကပ္ကို ပိုထင္းေအာင္ high light လုပ္ေပးလိုက္တယ္ လို႔လည္း ေျပာေသးတယ္။ သူ အလွျပင္လို႔ ရတယ္ ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္မႈေလးရွိေအာင္ အစပ်ိဳးေပးလိုက္ႏိုင္တာ ကိုယ္ေပ်ာ္ေနမိတယ္။
တာ၀န္ခံ ဆရာတေယာက္က Scorpion hair လုပ္တတ္လား...လာေမးလို႔... I don't know ေျဖလိုက္ရေသးတယ္။ ကိုယ့္ဆံပင္ၾကည့္ျပီး ဆရာ အထင္ႀကီးသြားပံုရတယ္။ ေက်ာင္းသားေလးႏွစ္ေယာက္ကို ပါးနီလိမ္းေပးလိုက္တယ္။

၁၃၇၆ သႀကၤန္အတက္ေန႔ အမွတ္တရ -
ႏွစ္ အကူးအေျပာင္းမွာ သႀကၤန္ဆိုတဲ့ အႏုပညာ တြဲခ်ည္လိုက္ေတာ့ ရင္ခုန္စရာေတြေကာင္းလို႔...
သည္ၾကားထဲ အႏုပညာဆိုတာ ဘာလဲလို႔ ေတြး ေတြးေနရတာ ခက္ကပီ

Wednesday, April 16, 2014

စိတၱဇ

သူရူးမ တေယာက္…
ပန္းနီနီတပြင့္ ထိပ္တည့္တည့္မွာ ပန္ထားတာဟာ…
သူရူးေၾကာင္းျပေနတာပါပဲ။
ေဖာက္လာရင္…
ပန္ထားတဲ့ပန္းကို ဆြဲျဖဳတ္
ပြင့္ခ်ပ္ေတြ ေခ်ဆုပ္လို႔
ငိုယိုလည္းေနေသးတယ္…။

အတၱနဲ႔မာနကို ဦးထိပ္မွာပန္ဆင္ဖို႔
တေလာကလံုးကို ရြက္ပိုးထားသူ တေယာက္…
ေလးလံလို႔တဲ့ေလ…
ပြင့္ခ်ပ္ေတြ ေခြ်ခ်နင္းတယ္။
ေႂကြမြသြားတာက
ငါ့လင္နဲ႔ ငါ့သားေလးေတြ…။  ။