Tuesday, November 27, 2012
ေက်းဇူးအမွား
Tuesday, February 16, 2010
မႏၲေလးသားစစ္စစ္ႏွင့္ မလကာထန္းလ်က္
Real urbane person of Mandalay from mdymedia on Vimeo.
ထမင္းစားအၿပီး ေထာပတ္သီးေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ၾကျပန္ရာ ေဖ်ာ္ရည္၏ အရသာမွာ အဆန္းျဖစ္ေနသည္။ ယခင္ေသာက္ဖူးေသာ ႏို႔ဆီ, သၾကားတို႔၏ အနံ႔အရသာမ်ိဳးမဟုတ္။ မိမိႏွင့္ေတာ့ အေတာ္ရင္းႏွီးေနသည္။ ျမန္မာျပည္မွ ထန္းလ်က္၏ အနံ႔အရသာမ်ိဳး…။ ေမးၾကည့္ေတာ့ “Gula Melaka” ဟုေျပာသည္။ “မလကာျပည္နယ္က ထြက္တဲ့သၾကားတစ္မ်ိဳးေပါ့” လို႔ အဓိပၸါယ္ျပန္ေပးၾကသည္။ အိမ္ျပန္ေရာက္မွ အဘိဓာန္တြင္ရွာၾကည့္ေတာ့ ပါဠိစကား “ဂုဠ” သည္ “ႀကံသကာခဲ, ထန္းလ်က္” ဟုေတြ႕ရသည္။
မေလးေ၀ါဟာရအခ်ိဳ႕သည္ ပါဠိစကားလံုး, သကၠတစကားလံုမ်ားႏွင့္ အေတာ္ေလးနီးစပ္ပါသည္။ စကၤာပူဟူေသာ အမည္သည္ပင္ ျခေသၤ့ၿမိဳ႕ေတာ္ဟု အဓိပၸါယ္ရေသာ သကၠတအမည္ျဖစ္သည္။ ရထားဘူတာ႐ံုမ်ားတြင္ Bahaya (အႏၲရာယ္ရွိသည္) ဟူေသာ မေလးစကားသည္လည္း ပါဠိ သကၠတ “ဘယ” မွ ဆင္းသက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ဘာသာစကားကိုလည္း မေလးလို Bahasa ဟုေခၚသည္။ ပါဠိ, သကၠတမွ S သံကို ျမန္မာတို႔က သ-သံထြက္ဖတ္သည္။
တခ်ိန္က သု၀ဏၰဘူမိေခၚ ဆုမၾတာကၽြန္းဆြယ္သည္ အိႏၵိယယဥ္ေက်းမႈ, ဟိႏၵဴႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈတို႔ လြမ္းမိုးခဲ့သည့္ေဒသမ်ားျဖစ္၍ ေရွးေဟာင္းေခတ္ မေလးဘာသာစကား (Old Malay)ကို သကၠတ ဘာသာစကားက လြမ္းမိုးထားသည္မွာ သိပ္ေတာ့မဆန္း။ The World is Flat စာအုပ္တြင္ Thomas Firedman က ကိုလံဘတ္ ႐ြက္လြင့္ခဲ့ေသာ ၁၄၉၂-ခုႏွစ္မွာ Globalization ပထမေခတ္ စသည္ဟု ဆို္သည္။ အေရွ႕-အေနာက္ ကမၻာႏွစ္ျခမ္းကို မဆက္မိေသးသည့္တိုင္ ကိုလံဘတ္မတိုင္မီကပင္ Globalozation က အေရွ႕ေတာင္အာရွတခြင္ေတာ့ ေရာက္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာ, ယိုဒယား, ကေမၻာဒီယာႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားတို႔တြင္ ရာမလကၡဏယဥ္ေက်းမႈက ယခုေခတ္ ဟစ္ေဟာ့ေတးေတြလို ကူးစက္ခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျဖစ္ျပန္, ပ်က္ျပန္ ေလာကဓံဆိုသလို မေလးရွား, အင္ဒိုနီးရွားေဒသသို႔ အာရပ္ယဥ္ေက်းမႈ, အစၥလာန္ယဥ္ေက်းမႈလိႈင္း ႐ိုက္လိုက္ေသာအခါ ဘာလီလို ေနရာမ်ိဳးတြင္သာ ရာမလကၡဏက်န္ခဲ့သည္။ Borobudur လုိ ဘာသာေရး အေဆာက္အအံုႀကီးမ်ားလည္း တိမ္ျမဳတ္သြားသည္။ မေလးဘာသာစကားလည္း တစ္မ်ိဳးတမည္ ေျပာင္းလဲသြားသည္။ ေရွးေဟာင္းေခတ္ မေလးဘာသာစကား (Old Malay)ကို ယခုေခတ္မေလးစကားေျပာသူတို႔ နားမလည္ႏိုင္ၾကေတာ့။
**** ***** ****
မႏၱေလး အႏွစ္ ၁၅၀-ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ က်င္းပေသာ “မႏၲေလးအႏုပညာပံုရိပ္ပြဲေတာ္” DVDေခြ ၾကည့္ျဖစ္သည္။ မႏၲေလးမွ လူ႐ႊင္ေတာ္မ်ားျဖစ္ေသာ ခ်စ္စရာ, ဒီပါတို႔၏ “မႏၲေလးသား စစ္စစ္ႀကီးပါဗ်” ဟူေသာ တစ္ခန္းရပ္ ဟာသျပဇာတ္ပါသည္။ နယ္မွ မႏၲေလးသို႔ လာလည္ရင္း လမ္းေပ်ာက္ေနေသာ အဖြဲ႔အား ခ်စ္စရာက မႏၲေလးၿမိဳ႕အေၾကာင္းကို တ႐ုတ္သံခပ္၀ဲ၀ဲျဖင့္ ရွင္းျပသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား, ဘုရားမ်ား, လမ္းမ်ား, ေစ်းမ်ားအေၾကာင္းကို သမိုင္းခ်ီ၍ အေသးစိတ္ေျပာျပေတာ့… နယ္မွ ဧည့္သည္မ်ားက လူမ်ိဳးျခားျဖစ္လွ်က္ မႏၲေလးၿမိဳ႕အေၾကာင္း ယခုလို ဂဃဏန ရွင္းျပေပး၍ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ဆိုၾကသည္။ ထိုအခါ ခ်စ္စရာက လူမ်ိဳးျခား မဟုတ္ေၾကာင္း မႏၲေလးသားျဖစ္ေၾကာင္း ပ်ာပ်ာသလဲ ေျပာ၍ု မွတ္ပံုတင္ပါထုတ္ျပသည္ကိုပင္ မယံုၾက။ ဒါဆို ဘာေၾကာင့္ စကားသံ ဒီေလာက္၀ဲေနရသလဲ ဆိုလာေတာ့ ခ်စ္စရာက “ေရမ်ားေရ… မီးမ်ား မီး ေပါ့ဗ်ာ။ တစ္ၿမိဳ႕တည္းမွာ သူတို႔နဲ႔ အတူတူေနရတယ္။ စီးပြားေရး အတုခိုးရ.. ဇာတ္လမ္းတြဲေတြ ႀကိဳက္ရနဲ႔… ေနာက္ဆံုးေတာ့ က်ဳပ္တို႔လိုေကာင္ေတြ မ၀ဲ ခံႏိုင္ မလား။ နန္းေတာ္တိုင္ ဖက္ေမြးလာတဲ့ မႏၲေလးသားစစ္စစ္ပါဗ်…” ဟု ေအာ္ငိုကာ တစ္ခန္းရပ္လိုက္ေပသည္။
Globalization ဟုဆိုလွ်င္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး, ကမၻာကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အေမရိကန္ယဥ္ေက်းမႈတို႔ကိုသာ ေျပး ျမင္တတ္ၾကသည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးက တဟုန္ထိုး တိုးတက္လာသည္။ Globalization ကသယ္ေဆာင္လာမည့္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားသည္ အေနာက္တိုင္း ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကိုသာ ထည့္တြက္၍ မရေတာ့။ ထိုလိႈင္းလံုးႀကီးမ်ားသည္ တားဆီး၍ ရမည္လည္း မဟုတ္။ လိႈင္းႏွင့္အတူ တြင္ ေရးခဲ့ဖူးသလို မည္သို႔ေသာ ယဥ္ေက်းမႈကို စားသံုး၍ မည္သို႔ေသာ ယဥ္ေက်းမႈအား ေထြးအံရမည္ ဆိုသည့္ “ယဥ္ေက်းမႈစားသံုးျခင္း အတတ္ပညာ” ကို သတိရွိရွိက်င့္သံုးၾကဖို႔ လိုသည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ခ်စ္စရာေျပာသလို “မ၀ဲ ခံႏိုင္႐ိုးလားဗ်ာ” ဟုသာ မခ်ိတင္ကဲ ဆိုရမည့္ကိန္း ဆိုက္ေပလိမ့္မည္။
စာၫႊန္း
http://veda.wikidot.com/malay-words-sanskrit-origin
http://en.wikipedia.org/wiki/Malay_language
မႏၲေလးအႏုပညာပံုရိပ္ပြဲေတာ္ DVD ေခြ
Friday, February 27, 2009
လိႈင္းႏွင့္ အတူ…
အနီေရာင္ေနာက္ခံ၊ လက္၀ဲဖက္အေပၚေထာင့္ အျပာကြက္ထဲတြင္ အျဖဴေရာင္ ၾကယ္ပြင့္ေလးမ်ားရွိသည္။ အလယ္မွ ေခြးသြားစိတ္ႏွင့္ စပါးႏွံကေတာ့ ခပ္၀ါး၀ါးသာ ျမင္ရသည္။ အစ မသိခင္က ဂုဏ္ယူရမလိုလို ထင္မိေသာ္လည္း မိမိႏွင့္ေတြ႔သည့္ တ႐ုတ္လူမ်ိဳး အမ်ားစုကေတာ့ (ျမန္မာျပည္သည္ တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္တိုင္) ျမန္မာျပည္ကို မသိၾက။ (ယူနန္ျပည္နယ္ႏွင့္ ကပ္လွ်က္ဟု ေျပာလွ်င္ေတာင္ ခပ္၀ါး၀ါး၊ အခ်ိဳ႕က ယူနန္လူမိ်ဳးမ်ားသည္ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမဟုတ္ဟု ေျပာသူပင္ ရွိေသးသည္။) ေနာက္မွ တိုင္၀မ္အလံကို တရား၀င္ခ်ိတ္ဆြဲခြင့္ မရ၍ တိုင္၀မ္အလံႏွင့္ ဆင္ေသာ ျမန္မာအလံကို ခ်ိတ္ဆြဲထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ဆိုင္ထဲတြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံသား အနည္းငယ္ရွိေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ဟု ဆိုေသာ္လည္း အ၀တ္အစားကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ formal ျဖစ္ေအာင္ ၀တ္ဆင္ၿပီး ကြမ္းတုန္ဘာသာစကား (Cantonese) ေျပာဆိုေသာ ေဟာင္ေကာင္တ႐ုတ္၊ တီရွပ္, ဂ်င္းေဘာင္းဘီႏွင့္ casual ၀တ္ေလ့ရွိၿပီး တ႐ုတ္စကားကို အဂၤလိပ္, Cantonese, Hokkien မ်ားျဖင့္ ညႇပ္၍ေျပာေလ့ရွိေသာ စကၤာပူႏွင့္ မေလးရွားတ႐ုတ္၊ ျမန္မာျပည္မွ ေက်ာက္သေဌးဂိုက္မ်ိဳးျဖင့္ စကားကို ေဟာင္ဖြာဖြာေျပာတတ္ေသာ တိုင္၀မ္တ႐ုတ္ စသျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားသားတ႐ုတ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ မိမိတို႔၏ လယ္ေျမမ်ားအား စက္႐ံုမ်ားသို႔ေရာင္း၍ ျဖစ္ေစ, အလုပ္သမား တိုက္တန္းလ်ားမ်ား ေဆာက္၍ အခန္းငွားစား၍ျဖစ္ေစ သေဌးျဖစ္လာၾကေသာ ေဒသခံတ႐ုတ္မိသားစုမ်ား အနည္းငယ္ရွိသည္။ ျပည္တြင္းမွပင္ ဤၿမိဳ႕သို႔ လာေရာက္အလုပ္ လုပ္ကိုင္ၾကေသာ အလုပ္သမားမ်ား, အင္ဂ်င္နီယာမ်ားကေတာ့ ဤဆိုင္မ်ိဳးသို႔ မကပ္ႏိုင္ၾက။
၁၉၇၇-ခုႏွစ္တြင္ တိန္းေရွာင္ပင္း(Deng Xiaoping) က စီးပြားေရးတံခါးဖြင့္လိုက္စဥ္က တ႐ုတ္ျပည္ကို မဟာေစ်းကြက္တစ္ခုအျဖစ္ ႐ႈျမင္ကာ ကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းေရာင္းခ်ရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကသည္။ ထင္သလိုကား ျဖစ္ မလာခဲ့။ ၁၉၈၀-ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မည့္အစား တ႐ုတ္ျပည္မွ လုပ္ခေစ်း သက္သာေသာ လူသားရင္းျမစ္ကို အသံုးခ်ကာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားထုတ္ကာ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကသည္။ တ႐ုတ္ ကမ္း႐ိုးတန္းၿမိဳ႕မ်ားသည္ စက္မႈဇံုႀကီးမ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။
အေစာပိုင္းရင္း ႏွီးျမဳတ္ႏွံၾကသူမ်ားမွာ တ႐ုတ္ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ မစိမ္းေသာ တိုင္၀မ္, ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ စကၤာပူတို႔မွ တ႐ုတ္ စီးပြားေရးသမားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ စကၤာပူ၊ မေလးရွားမွ MNC (Multi-National Companies) မ်ားတြင္ လုပ္ဖူးသည့္ တ႐ုတ္အင္ဂ်င္နီယာမ်ားအတြက္လည္း အလုပ္အကိုင္ အခြင့္လမ္းမ်ားေပၚလာသည္။ စကၤာပူ၊ မေလးရွားတြင္ရသည့္ လစာ၏ တစ္ဆခြဲ၊ ႏွစ္ဆေက်ာ္ေပး၍ တရုတ္ကမ္း႐ိုးတန္း စက္မႈဇံုႀကီးမ်ားတြင္ ဌာေနတ႐ုတ္မ်ားကို ဦးေဆာင္၍ လုပ္ကိုင္ေစသည္။ အိမ္ခန္းႏွင့္ ခရီးသြားလာေရးကို ကုမၸဏီက စီစဥ္ေပး၍ ၀င္ေငြအသားတင္က်န္႐ံုမွ်မက ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း, စီမံခန္႔ခြဲမႈပိုင္းေနရာတြင္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရၾက၍ အခြင့္လမ္းေကာင္းဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ တုန္းကြမ္ကဲ့သို႔ ကမ္း႐ိုးတန္းၿမိဳ႕မ်ားသို႔ စီးပြားေရးသမားမ်ား, ပညာရွင္မ်ား, အလုပ္သမားမ်ား လိႈင္းသဖြယ္ အလံုးအရင္း ေရာက္ရွိလာေသာအခါ မတူညီေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားလည္း သူတို႔ႏွင့္အတူ ေရာက္ရွိလာသည္။ မတူညီမႈမ်ား ႐ိုက္ခပ္မိေသာအခါ ဂယက္မ်ားျဖစ္ေစသည္။
ဘာ့ကူေတး (ေဆးျမစ္ႏွင့္ ျပဳတ္ထားေသာ ၀က္နံ႐ိုးစြတ္ျပဳတ္), လာဆာ (အုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲ), ပလာတာစေသာ မေလးရွား၊ စကၤာပူအစားအစာမ်ား ရသည့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား ေပၚလာသည္။ တိုင္၀မ္, ကိုရီးယား, ဂ်ပန္ဆိုင္မ်ား အလုပ္ျဖစ္လာၾကသည္။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ တ႐ုတ္တန္းဟုေခၚရမည့္ ရပ္ကြက္မ်ား ေပၚလာသည္။ တ႐ုတ္တန္းမ်ားသည္ ေျပာင္းေ႐ြ႕လာေသာ ယဥ္ေက်းမႈ၏ သေကၤတျဖစ္သည္။ ယုတ္စြအဆံုး တိုင္၀မ္မွ ပင္းလန္ (binlang) ယဥ္ေက်းမႈ လည္းေရာက္လာသည္။ ပင္းလန္ဆိုသည္က တိုင္၀မ္ ကြမ္းယာတမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ကြမ္းယာထက္ ကြမ္းယာသည္မေလးမ်ားက ထူးျခားသည္။ ကြမ္းယာမယ္ေလးမ်ားက ပန္းနီေရာင္ မီးထြန္းထားသည့္ မွန္ခန္းအတြင္းတြင္ ေခြးေျခခံုအျမင့္ေပၚတြင္ ထိုင္၍ ေရာင္းခ်ေလ့ရွိသည္။ စကပ္တိုတို၀တ္ထားၿပီး မိတ္ကပ္ေရာင္စံုအလွျပင္, လက္သည္းဆိုးရင္း, ႏႈတ္ခမ္းနီဆိုးရင္း ေစ်း၀ယ္သူကို ထိုင္ေစာင့္ေလသည္။ တိုင္၀မ္တြင္ေတာ့ အေ၀းေျပးလမ္းမႀကီးမ်ား အနီးတြင္ ေရာင္းေလ့ရွိသည္။ အေ၀းေျပးလမ္းေပၚမွ ကားသမားမ်ား ေခတၱခဏ အေညာင္းေျပ, အိပ္ခ်င္ေျပရပ္နား၍ ကြမ္းယာစားၾကသည္။ တုန္းကြမ္တြင္ေတာ့ အေ၀းေျပးကားသမားမ်ားအတြက္ မဟုတ္။ တိုင္၀မ္ အလြမ္းေျပ သို႔မဟုတ္ ေဖ်ာ္ေျဖေရး သက္သက္ဟုပဲဆိုရမည္။
ကြမ္းယာယဥ္ေက်းမႈ (http://ah-pauk.blogspot.com/2008/11/blog-post_09.html)
http://www.culture.tw/index.php?option=com_content&task=view&id=1032&Itemid=157
http://en.wikipedia.org/wiki/Betel_nut_beauty
“တုန္းကြမ္က တ႐ုတ္တန္း” ဆိုသည္က ကၽြန္ေတာ္ေခၚေသာ အမည္သာျဖစ္သည္။ သူတို႔ကေတာ့ “ဒုတိယအိမ္” ဟု ေခၚၾကသည္ (တ႐ုတ္အမည္ကို မမွတ္မိေတာ့)။ တိုင္၀မ္တ႐ုတ္ စီးပြားေရးသမားအမ်ားစုက ျပည္ႀကီး တ႐ုတ္မေလးမ်ားအား တိုက္ခန္းတစ္လံုး၀ယ္ေပးထားၿပီး၊ အလုပ္အားရက္တြင္ သြား၍ မိမိအိမ္သဖြယ္ အပန္းေျဖ ေနၾကသည္။ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ အရက္ဆိုင္၊ ဆံပင္ညႇပ္ဆိုင္မ်ား၊ ကာရာအိုေကဆိုင္မ်ား၊ အႏွိပ္ခန္း၊ ႏိုက္ကလပ္မ်ားက ၿမိဳ႕လူဦးေရႏွင္ မမွ်ေအာင္ ေပါမ်ားလာသည္။ တုန္းကြမ္သို႔ အလုပ္လုပ္ရန္ဆင္းလာၾကေသာ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားသည္ အလုပ္လြယ္လြယ္ႏွင့္ မရလွ်င္ ဆံပင္ညႇပ္ဆိုင္၊ ကာရာအိုေက၊ အႏွိပ္ခန္းမ်ားသို႔ ေရာက္သြားၾကသည္။ ေနာက္ေတာ့ ၀င္ေငြလြယ္လြယ္ရေသာ ထုိလုပ္ငန္းမ်ားမွ ႐ုန္းမထြက္ႏိုင္ေတာ့။ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကလည္း “ဒုတိယအိမ္ရွင္မ” မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းသြားၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေစတနာပိုေသာ သေဌးမ်ားႏွင့္ ေတြ႔လွ်င္ေတာ့ သူတို႔အတြက္ စားေသာက္ဆိုင္ေလး၊ ဆံပင္ညႇပ္ဆိုင္ေလး ဖြင့္ေပးေပလိမ့္မည္။ သူတို႔လည္း ေလာပန္ညန္႔ (lady boss) မ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္။
ယင္းတို႔ကို ေခတ္မီတိုးတက္မႈဟု မဆိုႏိုင္။ Globalization လိႈင္းႏွင့္အတူပါလာေသာ ဂယက္မ်ား, အမိႈက္သ႐ိုက္မ်ားသာျဖစ္သည္။ Globalization ေၾကာင့္ ယဥ္ေက်းမႈတို႔ ကူးစက္ ပ်က္စီးရသည္ဟု ဆိုေကာင္း ဆိုၾကမည္။ ယဥ္ေက်းမႈတို႔ ကူးစက္ျခင္းသည္ သဘာ၀ပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ အသားကို စားသံုး၍ အ႐ိုးကိုပစ္ပယ္ရန္ တာ၀န္မွာ ယဥ္ေက်းမႈစားသံုးသူမ်ား၏ တာ၀န္သာျဖစ္မည္။ ေရွးေခတ္က ျမန္မာတို႔သည္ အိႏၵိယယဥ္ေက်းမႈကို စားသံုးခဲ့ၾကသည္။ မြန္ယဥ္ေက်းမႈကို စားသံုးခဲ့ၾကသည္။ ယိုးဒယားယဥ္ေက်းမႈကို စားသံုးခဲ့ၾကသည္။ ယိုးဒယားအကေၾကာင့္ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ ပ်က္မသြားသည့္အျပင္ ပို၍ပင္ ျမင့္မားေစခဲ့သည္။ Globalization လိႈင္းႏွင့္အတူပါလာေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားေၾကာင့္ မိမိတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ ဆုတ္ယုတ္မည္ကို စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း, Globalization ျဖစ္ေပၚေစရန္ တြန္းအားေပးသည့္ နည္းပညာမ်ားအား ဆန္႔က်င္ျခင္းတို႔သည္ မေယာင္ရာ ဆီလူးျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ယဥ္ေက်းမႈဆုတ္ယုတ္ျခင္းသည္ အလုပ္လက္မဲ့ေပါမ်ားမႈ, ၀င္ေငြကြာဟမႈ, လူတန္းစားကြာဟမႈ, ယဥ္ေက်းမႈစားသံုးမႈ အတတ္ပညာနည္းပါးမႈတို႔က ဖန္တီးလိုက္ေသာ ဂယက္မ်ားသာျဖစ္သည္။
ဧရာ (မႏၲေလး)
Wednesday, February 18, 2009
တုန္းကြမ္မွ သႏၲိနိေကတန္သို႔
“သႏၲိနိေကတန္ ပညာေရး” ဆိုေသာေဆာင္းပါးကို ပညာေလာကစာေစာင္တြင္ ဖတ္ခဲ့ဖူးသည္ (စာေရးသူ၏ အမည္ကို မမွတ္မိေတာ့ပါ)။ သႏၲိနိေကတန္သည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကလကတၱားၿမိဳ႕ေျမာက္ဖက္ ကီလိုမီတာ ၁၈၀-ခန္႔အကြာမွ ၿမိဳ႕ငယ္ေလး ျဖစ္သည္။ စာေပႏိုဗယ္လ္ဆုရွင္ ဘဂၤလီ ကဗ်ာဆရာႀကီး ရာဘင္ျဒာနတ္သ္ တဂိုးတို႔ မိသားစုပိုင္ေသာ ေနရာျဖစ္၍ တဂိုး၏ ဖခင္ကပင္ “သႏၲိနိေကတန္” (ခ်မ္းေျမ့အိမ္) ဟုအမည္ ေပးခဲ့သည္။ ဤၿမိဳ႕ေလးတြင္ တဂိုးက ေက်ာင္းသား ၅-ေယာက္ခန္႔ျဖင့္စ၍ ေက်ာင္းတစ္ ေက်ာင္းေထာင္ခဲ့သည္။ ေက်ာင္းဆိုေသာ္လည္း စာသင္ခန္း မရွိ။ သစ္ပင္ရိပ္ေအာက္တြင္ ၀ိုင္းဖြဲ႕၍ သင္ၾကားေသာ ေက်ာင္းျဖစ္သည္။ ထိုေခတ္၏ ၾကက္တူေ႐ြးႏႈတ္တိုက္ ပညာသင္ၾကားနည္းမ်ားကို ဆန္႔က်င္၍၊ ဆရာႏွင့္ တပည့္အၾကား, လူသားႏွင့္ သဘာ၀အၾကား ပြင့္လင္းရင္းႏွီးစြာ ပညာသင္ၾကားေသာ စနစ္ျဖစ္သည္။ အေရး, အဖတ္, အတြက္ကိုသာ ဖိ၍သင္ၾကားျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္။ သစ္ပင္တက္ခ်င္ တက္မည္။ သစ္ပင္ရိပ္ေအာက္တြင္ ပန္းခ်ီဆြဲသူ ဆြဲမည္။ တူရိယာတစ္ခုခုကို တီးမႈတ္၍ ေနခ်င္ေနမည္။ ကသူက ကေနမည္။ ေျပးလႊားခုန္ေပါက္ ေနသူေတြလည္း ရွိမည္။ ပညာေရးသည္ ဘ၀အတြက္ ပညာေရးဟူေသာ ရည္မွန္းခ်က္ျဖင့္ ထူေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာျပည္တြင္လည္း ေက်း႐ြာမ်ားတြင္ ႐ြာဦးေက်ာင္း သစ္ပင္ရိပ္ေအာက္ ကြပ္ပ်စ္ေလးေပၚတြင္ “ေဒြ ဧက ေဒြ” အလီေတြ႐ြတ္၊ ဆားတစ္ဆုပ္ကို ခါးပံုစတြင္ထည့္၍ သရက္ပင္ေပၚတက္ သရက္သီးခူးစားရင္ ပညာသင္ခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ “အာဂံုေဆာင္မွ အာဂလူ” ဆိုေသာ ထံုးကို ႏွလံုးမူ၍ အလြတ္က်က္မွတ္မႈကို အေလးေပးလြန္း၍ တဂိုး၏ သႏၲိနိေကတန္ ပညာေရးမ်ိဳး မျဖစ္ေတာ့။ တကၠသိုလ္ႀကီးမ်ား၌ပင္ ၾကက္တူေရြး ပညာသင္ၾကားမႈကို အားထား လြန္းေနသည္။
၂၀၀၀-ခုႏွစ္ကာလက တုန္းကြမ္ၿမိဳ႕ေလးသည္ စက္မႈၿမိဳ႕သစ္ေလးအျဖစ္ ကူးေျပာင္းဆဲကာလျဖစ္သည္။ လယ္ကြင္းမ်ားမွသည္ စက္႐ံုမ်ားတစ္ခုၿပီး တစ္ခုေပၚလာသည္။ စကၤာပူတြင္ စီးပြားေရးပ်က္ဆုတ္ကပ္ (ထိုစဥ္က dot com ေစ်းကြက္ ပ်က္သြားသည္) ႀကံဳသည္က တစ္ေၾကာင္း၊ လုပ္ခလခႏွင့္ ကုန္က်စားရိတ္ေတြ တက္လာသျဖင့္ စကၤာပူတြင္ ကုန္ထုတ္လုပ္ရန္ မကိုက္ေတာ့သည္ကတစ္ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးက စီးပြားေရးလမ္းဖြင့္လိုက္သည္က တစ္ေၾကာင္း စသျဖင့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ စကၤာပူမွ စက္႐ံုအေတာ္မ်ားမ်ားသည္ တ႐ုတ္ျပည္ ကမ္း႐ိုးတန္းနယ္မ်ားသို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕သြားသည္။ တ႐ုတ္ျပည္ ကုန္းတြင္းေဒသမွ လယ္သမားသားသမီးမ်ားက ကမ္း႐ိုးတန္းစက္မႈၿမိဳ႕သစ္မ်ားသို႔ သိမ္းႀကံဳး ဆင္းလာၾကသည္။ Toffler ၏ စကားျဖင့္ ဆိုရလွ်င္ေတာ့ စကၤာပူအား တတိယလိႈင္း႐ိုက္ခတ္လိုက္ၿပီး၊ တ႐ုတ္ျပည္သည္ စိုက္ပ်ိဳးေရးယဥ္ေက်းမႈမွ စက္မႈယဥ္ေက်းမႈ ဒုတိယလိႈင္းထဲသို႔ ကူးေျပာင္းကာစဟု ဆိုရေပမည္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ကုမၸဏီက စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္သံုးေသာ high-precision automation စက္မ်ားကို ထုတ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္မွ (printer စက္႐ံု, head and media စက္႐ံုစေသာ) စက္႐ံုအသစ္မ်ားတြင္ assembly line မ်ား ဆင္ေပးရသည္။ စက္မ်ားအား တပ္ဆင္ၿပီးေသာအခါ မိမိတို႔ ကုမၸဏီ႐ံုးခြဲမွ နယ္ခံ အင္ဂ်င္နီယာမ်ားအား ထိုစက္တို႔ကို ျပဳျပင္ ထိမ္းသိမ္းတတ္ရန္ knowldege transfer အျဖစ္ျပန္လည္ သင္ၾကားေပးရသည္။ ထိုအခ်ိန္က ေခတ္စားေနေသာ စကားတစ္ခုမွာ “think globally, act locally” ျဖစ္သည္။ ကမၻာႏွင့္ခ်ီ၍ အျမင္က်ယ္က်ယ္ ေတြးေခၚၿပီး, မိမိတို႔ ေရေျမသဘာ၀ႏွင့္ ကိုက္ညီေအာင္ က်င့္သံုးရန္ျဖစ္သည္။ အစပိုင္းတြင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားမွ အတတ္ပညာရွင္မ်ား, စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားကို တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ေခၚယူ၍ စက္႐ံုမ်ားကို ထူေထာင္လည္ပတ္ၿပီး၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဌာေနတ႐ုတ္ အင္ဂ်င္နီယာမ်ား၊ မန္ေနဂ်ာမ်ားကို ေမြးထုတ္ေပး၍ localization လုပ္ေနေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။
renovation လုပ္ဆဲျဖစ္ေသာ စက္႐ံုအသစ္တစ္ခု၏ အခန္းထဲတြင္ projector, ကြန္ပ်ဳတာတို႔လို အေထာက္အကူပစၥည္းမ်ားမပါပဲ၊ ကၽြန္ေတာ္က white board ေပၚတြင္ အျပာေရာင္ soft-pen တစ္ေခ်ာင္းကို ကိုင္ရင္း စိတ္အားတက္ႂကြစြာ နားေထာင္ေနေသာ တ႐ုတ္အင္ဂ်င္နီယာမ်ားအား အဆင့္ျမင့္ computer vision သေဘာတရားမ်ားကို ေခၽြးတလံုးလံုးႏွင့္ ေျပာေနျခင္းျဖစ္သည္။ ေလအေ၀ွ႔တြင္ ဖံုမ်ားထသြားေသာအခါ ႐ုတ္တရက္ (မဆီမဆိုင္ပဲ ဆိုဆို) “သႏၲိနိေကတန္” ကို ေျပးသတိရမိျခင္း ျဖစ္သည္။ “ဒီ ေနရာဟာ ျမန္မာျပည္ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းလိုက္မလဲ” လို႔လည္း ေတြးမိပါေသးသည္။ သို႔ေသာ္… စက္မႈႏိုင္ငံတစ္ခု ထူေထာင္ဖို႔ လိုအပ္ေသာ infrastructure မ်ားအေၾကာင္း ေတြးမိရင္း… အင္း… ေနာက္တစ္ေခါက္ ကမၻာစီးပြားဆုတ္ကပ္ ႀကံဳရင္ေပါ့ေလ” ဟုေျဖသိမ့္ရသည္။ ဘယ္အလွည့္လည္းေတာ့ မသိ။
ဧရာ (မႏၲေလး)