ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ဖတ်စာ

ဖေဖေ… ‘ဖက်ဆစ်’ ဆိုတာဘာလဲ။
ရက်စက်ပြီး လူမဆန်တဲ့ဝါဒပေါ့။
ဒါဆိုဘာလို့ မြန်မာတွေက ဖက်ဆစ်ဂျပန်နဲ့ ပေါင်းခဲ့ကြတာလဲ။
အင်္ဂလိပ်ကို လက်နက်ကိုင်ပြီး တိုက်ချင်လို့။
ဒါပေမယ့် ဘာလို့ လူဆိုးတွေနဲ့ ပေါင်းရတာလဲ။
… `အ’ လို့။ အမြင်မကျယ်လို့ ပေါ့။
နောက်တော့ မြန်မာက အင်္ဂလိပ်နဲ့ပေါင်းပြီး ဂျပန်တွေကို ပြန်တိုက်တယ်နော်။
အင်း… ဟုတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဘာလို့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အကြောင်းစာအုပ်တွေမှာ မြန်မာတွေရဲ့ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး အကြောင်း မပါရတာလဲ။ ပါရင်လည်း တစ်ကြောင်း နှစ်ကြောင်းလောက်ပဲ…။
အင်္ဂလိပ်တွေက သိပ်အရေးလုပ်ပြီး မဖော်ပြချင်ကြဘူး။ ပြီးတော့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးတစ်ခုလုံးနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင်တော့ မြန်မာတွေရဲ့ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးဆိုတာက သေးသေးလေး။ မြန်မာတွေ ဂျပန်နဲ့ မပေါင်းခဲ့ရင်လည်း မြန်မာပြည်ကို ဂျပန်တွေသိမ်းမှာပဲ။ ဂျပန်ကို ပြန်မတော်လှန်ခဲ့ရင်လည်း မဟာမိတ်တွေက ဂျပန်တွေကို ပြန်မောင်းထုတ်မှာပဲ…။
ဟင်… ဒါဆို ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးဆိုတာ အလကားပဲပေါ့..။
မဟုတ်ဘူး.. သားရဲ့။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကနေ မြန်မာပြည်ရဲ့ လွတ်လပ်ရေးကို အရယူပေးမယ့် ဖ.ဆ.ပ.လ အဖွဲ့ချုပ်ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တယ်။ ပြီးတော့…
ပြီးတော့ ဘာလဲ…။

လူဆိုတာ မှားတတ်တယ်။ မှားရင် ပြင်ကြရတယ်။ မပြင်နိုင်ခဲ့ရင် အကြွေးတစ်ခု တင်ကျန်ခဲ့တယ်။ ဗမာ့တပ်မတော်ဟာ ဂျပန်တွေနဲ့ ပေါင်းမိခဲ့တဲ့အတွက်, မြန်မာပြည်ကို စစ်ကြီးထဲ ဆွဲသွင်းသလို ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် တိုင်းပြည်အပေါ် အကြွေးတင်သွားတယ်။ ဗမာ့တပ်မတော်က ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးမှာ ပါဝင်ပြီး ဒီအကြွေးကို ဆပ်နိုင်ခဲ့တယ်။

****

‘ဖက်ဆစ်’ ဆိုတာ ‘ရက်စက်ပြီး လူမဆန်တဲ့ဝါဒ’ ဟု ကလေး နားလည်အောင် ခပ်လွယ်လွယ် ဖြေလိုက်ရသည်။ အကယ်၍သာ ‘ဖက်ဆစ်’ဆိုတာ အီတလီ ဘာသာစကား ‘ထင်းစည်း, ဝါးစည်း’ က ဆင်းသက်လာတာ… ‘စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို အခြေခံတဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒ’ လို့သာဖြေခဲ့လျှင် ဖက်ဆစ်ဝါဒကို သဘောများကျ သွားလေမလား မသိ။ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီထက် နိုင်ငံတော်ကို ဦးစားပေးရမည်ဟူသော သဘောတရားသည် အပေါ်ယံအားဖြင့် အလွန်မြင့်မြတ်သယောင် ထင်ရသော်လည်း လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးနေပါက ထိုသူတို့ စုစည်းထားသော နိုင်ငံတော်သည်လည်း ဂုဏ်သိက္ခာ ရှိမည်မဟုတ်။ လူမဆန်, သိက္ခာကင်းမဲ့သည့် အပြုအမူများကို အားပေး အားမြှောက်ပြုပေးသည့် အမြင်ကျဉ်းမြောင်းသော အမျိုးသားရေးဝါဒသာဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းက သက်သေထူခဲ့သည်။

ထိုစဉ်က မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အချို့သည် လွတ်လပ်ရေးကို အရယူရန် စေတနာကောင်းများ ရှိခဲ့သော်လည်း နောင်အကျိုးဆက်ကို ကောင်းကောင်း ထည့်မတွက်ခဲ့ပဲ အင်္ဂလိပ်ကို ချရရင်ပြီးရောဟု ယူဆခဲ့ကြ၍ ဂျပန်နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။ “ဖက်ဆစ်စနစ်ကို လိုလား၍ မဟုတ်၊ ကျွန်တော်တို့၏ လူပါးမဝမှုကြောင့် ဓနရှင်ပေါက်စ စိုးရိမ်မှုတို့ကြောင့်သာ ဖြစ်သည်” ဟု ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကိုယ်တိုင်က ဝန်ခံခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအမြင် ကျယ်သူများကတော့ ရှေးမဆွကပင် ဂျပန်နှင့် ပူးပေါင်းရေးကို လက်မခံခဲ့ကြ။ ဂျပန်တို့ မြန်မာပြည် မဝင်ခင်ကပင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်ဝင်လာတော့လည်း မဟာမိတ်တပ်များနှင့် အဆက်သွယ်ရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။

၁၉၄၃-ခု သြဂုတ်လ ၁-ရက်နေ့တွင် ဂျပန်စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ရုတ်သိမ်း၍ ဒေါက်တာဗမော်ဦးဆောင်သော မြန်မာအစိုးရသစ်ထံ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ အပ်နှင်းကာ “မြန်မာပြည်လွတ်လပ်ရေး” ကြေညာလိုက်သည်။ စင်စစ် ဒေါက်တာဗမော်အစိုးရသည် အပေါ်ယံအယောင်မျှသာဖြစ်၍ အရေးပါသော ဌာနများနှင့် တကယ့် အချုပ်အချာအာဏာမှန်သမျှကို ဂျပန်တို့က ဆက်လက်ချုပ်ကိုင်ထားကာ မြန်မာပြည်အား အခြေတကျ ကျွန်စနစ်သွင်းလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဤသည်ကို သိလျှက်နှင့်ပင် ရာထူးမက်သော အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အချို့က တကယ့် လွတ်လပ်ရေးကြီးရလေဟန် အကြီးအကျယ် ဝါဒဖြန့် အမွှန်းတင်ခဲ့ ကြသေးသည်။

နောင်တစ်နှစ်အကြာ ၁၉၄၄-ခု သြဂုတ်လတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သော ဗမာ့တပ်မတော်၊ သခင်သန်းထွန်း, သခင်စိုးစသော ကွန်မြူနစ်များ, ကိုဗဆွေ, ကိုကျော်ငြိမ်းစသော ဆိုရှယ်လစ်များနှင့် အခြားသော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ စုစည်း၍ “ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် (ဖတပလ) ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည် (နောင်တွင် ဗေဒင်ကိန်းခန်းအရ ဖဆပလ - ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်)။ “ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ချို့ယွင်းချက်များရှိသော်လည်း သူသည် လွတ်လပ်ရေး စိတ်ဓာတ်အားလုံး၏ စုဆုံရာအထိမ်းအမှတ် ဖြစ်နေသည်၊ လူတန်းစားပေါင်းစုံ, အမြင်မတူသော အဖွဲ့စည်းပေါင်းစုံအား ကိုယ်စားပြုနိုင်သူဖြစ်သည်”ဟု မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားတို့က သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေး အင်အားစုများက ဝိုင်းရံပေးခဲ့ကြသည်။

၁၉၄၅-ခု မတ်လ ၂၇-ရက်နေ့တွင် ပြည်လုံးကျွတ် တော်လှန်ရေး စတင်ခဲ့သည် ဆိုသော်လည်း၊ စင်စစ် ဆရာတော်ဦးပညာသီဟ, ကိုညိုထွန်း, ဗိုလ်ကြာလှအောင်တို့ ဦးစီးသော ရခိုင်မျိုးချစ် တော်လှန်ရေးသမားများက ၁၉၄၄-ခု နှစ်ကုန်ပိုင်းကပင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တော်လှန်ရေးသတင်းကို မဟာမိတ်တို့က စစ်ရေးလျှို့ဝှက်ချက်အဖြစ် ဖုံးကွယ်ထားချင်ကြသည်။ သိန်းဖေမြင့်ကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံရေးသမားများက သတင်းစာ, ရေဒီယိုများပေါ်ရောက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ဗထူးဦးဆောင်သော တပ်များကလည်း သတ်မှတ်ရက်ထက် စော၍ ၁၉၄၅-ခု မတ်လ ဂ-ရက်တွင် တော်လှန်ရေး စပြန်သည်။ ပြည်လုံးကျွတ် တော်လှန်ရေးကြီး စတင်သောအခါ အချို့က “မဟာမိတ်တွေလည်း မိတ္ထိလာသိမ်းရော၊ ဂျပန်တော်လှန်ရေးလည်း စရော” ဟု သေးသိမ်အောင် ပြောကြသည်။ တော်လှန်ရေးသာ မဖြစ်ခဲ့ပါက မဟာမိတ်တို့သည် မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဂျပန်တို့၏ ပြင်းထန်သောခံစစ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရပေမည်။ ပြောက်ကျားတော်လှန်ရေးကြောင့် ဂျပန်တို့၏ အောင်မြင်စွာ ဆုတ်ခွာရေး အစီအစဉ်ပျက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ မတ်လတော်လှန်ရေး၏ စစ်ရေးတန်းဖိုးကို လက်မခံလိုသော မဟာမိတ်တို့သည်ပင် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး တန်ဖိုးကြီးပုံကိုကား ငြင်းပယ်၍ မရ။ မြန်မာပြည်လွတ်လပ်ရေးအတွက်ကား ပို၍ပင် အရေးပါခဲ့လေသည်။

အကယ်၍ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးတွင် ဗမာ့တပ်မတော်သာ မပါဝင်ခဲ့ပါက၊ မြန်မာ့မြေပေါ်သို့ ဖက်ဆစ်တို့အား ခေါ်ယူလာမိခဲ့သည့် အမှားတရပ်ကို ချေဖျက်နိုင် မည်မဟုတ်။ မတ်လတော်လှန်ရေးသည် တပ်မတော်မှ တိုင်းပြည်အပေါ်တင်ကျန်သော သမိုင်းကြွေးတရပ်ကို ဆပ်လိုက်နိုင်ခြင်း၏ သင်္ကေတလည်း ဖြစ်သည်။

ဧရာ (မန္တလေး)
စာညွှန်း

သခင်တင်မြ - ဘုံဘဝမှာဖြင့်

သိန်းဖေမြင့် - စစ်အတွင်းခရီးသည်

သခင်သန်းထွန်း - ဖက်ဆစ်ကျွန်ဘဝမှ လွတ်လပ်ရေးသို့