Thursday, May 10, 2012

မဇၩိမေဒသ နယ္နိမိတ္

ဗုဒၶသာသနာ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္လာရာ မဇၩိမေဒသ၏ နယ္နိမိတ္အား
(၁) အေရွ႕ဖက္တြင္ ကဇဂၤလနိဂံုး၊ ထိုနိဂံုးအလြန္မွ မဟာသာလ (အင္ၾကင္းပင္ႀကီး)၊
(၂) အေရွ႕ေတာင္ဖက္တြင္ သလဠ၀တီျမစ္၊
(၃) ေတာင္ဖက္တြင္ ေသတကဏၰိကနိဂံုး၊
(၄) အေနာက္ဖက္တြင္ ထူဏပုဏၰား႐ြာႏွင့္
(၅) ေျမာက္ဖက္တြင္ ဥသိရဒၶဇေတာင္ဟူေသာ နိမိတ္ ၅-ရပ္ျဖင့္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ကိုယ္တိုင္ သတ္မွတ္ေတာ္မူခဲ့သည္ (၀ိနည္းမဟာ၀ါ၊ စမၼကၡႏၶက)။

ထိုနယ္နိမိတ္တို႔အား ယေန႔ေခတ္တြင္ အတိအက် သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပရန္ မလြယ္ကူေတာ့ေသာ္လည္း အၾကမ္းအားျဖင့္ ေျမာက္ဖက္တြင္ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္တန္း၊ ေတာင္ဖက္တြင္ ၀ိၪၨေတာင္တန္း (Vindhya Range) တို႔ျဖင့္ ပိုင္းျခားထားေသာ ဂဂၤါျမစ္၀ွမ္း လြင္ျပင္ေဒသ ျဖစ္သည္။ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္တြင္ ျမစ္ဖ်ားခံ၍ ဂဂၤါျမစ္ႏွင့္ ေပါင္းဆံုကာ ဘဂၤလားပင္လယ္ အတြင္းသို႔ စီး၀င္သြားၾကေသာ ဂဂၤါ၊ ယမုနာ၊ အစိရ၀တီ၊ သရဘူ၊ မဟီဟူေသာ ျမစ္ႀကီးငါးသြယ္တို႔၏ ျဖတ္သန္း စီးဆင္းသြားေသာ လြင္ျပင္ေဒသ ျဖစ္ေလသည္။ ယေန႔ေခတ္ နီေပါႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း Terai ေခၚ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္ေျခ အရပ္ေဒသ၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ Uttar Pradesh ျပည္နယ္ ႏွင့္ Bihar ျပည္နယ္တို႔ ပါ၀င္ၾကသည္။

မဇၩိမေဒသသည္ အလ်ား ယူဇနာ ၃၀၀၊ အနံ ၂၅၀ ယူဇနာ၊ အ၀န္း ယူဇနာ ၉၀၀ ရွိ၍ ဇမၺဴဒိပ္ကၽြန္း၏ အလယ္တြင္ ရွိေၾကာင္း၊ ေလးေထာင့္ စပ္စပ္ ရွိသည္မဟုတ္ဘဲ အလယ္တြင္က်ယ္၍ အဖ်ားႏွစ္ဖက္တြင္ က်ဥ္းေသာ မု႐ိုးစည္ သ႑ာန္ရွိေၾကာင္း အ႒ကထာတို႔တြင္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိသည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာပြင့္ထြန္းရာ မဇၩိမေဒသတြင္ လူျဖစ္ရျခင္းသည္ သစၥာတရားသိျမင္ရန္ အခြင့္ေကာင္း ရျခင္းျဖစ္၍၊ ပစၥႏၲိမအရပ္တြင္ အသိဉာဏ္နည္းပါးေသာ မိလကၡဳ (လူ႐ိုင္း) အျဖစ္ ေမြးဖြားရျခင္းသည္ အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႈးမႈ (အကၡဏ) ၈-မ်ိဳးတြင္ တစ္မ်ိဳးအျဖစ္ ထည့္သြင္း ေဟာၾကားထားသည္ (အံ-၈-၂၉။ အကၡဏသုတ္)။ ထို အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႈးမႈ ၈-မ်ိဳးအား ေရွးဆရာေတာ္တို႔က “ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး” ဟုေခၚေ၀ၚ၍ ၾသကာသကံေတာ့ခ်ိဳးတြင္ ထည့္သြင္းကာ၊ ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါးမွ ကင္းလြတ္ရပါေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းေလ့ရွိ ၾက၏။


နယ္နိမိတ္ အပိုင္းအျခား


အေရွ႕ဖက္နယ္နိမိတ္ျဖစ္ေသာ ကဇဂၤလနိဂံုးသည္ ဣႃႏၵိယဘာ၀နသုတ္ (မ-၃-၄၅၃) ႏွင့္ ဒုတိယမဟာပဉွာသုတ္ (အံ-၁၀-၂၈) တို႔အား ေဟာၾကားခ့ဲရာ ေနရာျဖစ္သည္။ ဂဇဂၤလ၊ ကဇဂၤလာယစသျဖင့္ ေရးသည္လည္း ရွိ၏။ ေအဒီ ၇-ရာစုက မဇၩိမေဒသသို႔ လာေရာက္ခဲ့ေသာ တ႐ုတ္ ရဟန္းေတာ္ ႐ႊမ္းက်န္း(Xuan Zang)၏ မွတ္တမ္းအရ စမၸာၿမိဳ႕မွ အေရွ႕ဖက္ လိေပါင္း ၄၀၀ ( ၆၇ မိုင္) သြားေသာ္ ကဇဂၤလ (Kie-Ching-Kie-Lo) သို႔ေရာက္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထား၍၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ အေနာက္ဘဂၤလားျပည္နယ္ရွိ Rajmahal ၿမိဳ႕ေတာင္ဖက္ ၁၈-မိုင္ အကြာမွ Kankjol အရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဌာနမွဴး Alexander Cunningham က သတ္မွတ္သည္။ ရာဟုလာသံကိစၥည္းက ဗုဒၶစရိယာတြင္ Santhal Pragnas အရပ္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ ထိုအရပ္ေဒသ ႏွစ္ခုလံုးသည္ အေနာက္ဘဂၤလားျပည္နယ္၊ ဂဂၤါျမစ္ေၾကာင္း  ေျမာက္မွ ေတာင္သို႔ ေျပာင္းလဲ စီးဆင္းသြားရာ အနီး၌ တည္ရွိေလသည္။

မဇၩိမေဒသ၏ အေရွ႕ေတာင္ဖက္ နယ္နိမိတ္ သလဠ၀တီျမစ္ အား ယေန႔ေခတ္ Salai (Shilabati) ျမစ္ ဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ သလႅာ၀တီ၊ သလလ၀တီ စသျဖင့္လည္း ေရးၾကသည္။ ေတာင္ေပါက္ ဆရာေတာ္က ျဖဴဆူးမ်ား ေပါမ်ားသျဖင့္ သလလ၀တီဟု ေခၚေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

မဇၩိမေဒသ၏ ေတာင္ဖက္ နယ္နိမိတ္ ေသတကဏၰိကနိဂံုးသည္ မိုကၠာ (လေခ်း) အမ်ားအျပား ထြက္ေသာ Hazaribagh နယ္ျဖစ္၍ ေသတကဏၰိက ဟူေသာအမည္သည္ပင္ region of mica ဟုအဓိပၸါယ္ရေၾကာင္း Buddhism in India: from sixth century BC to Third Century AD တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

မဇၩိမေဒသ၏ အေနာက္ဖက္ နယ္နိမိတ္ ထူဏမည္ေသာ ပုဏၰား႐ြာ သည္ အိႏၵိယျပည္ေျမာက္ပိုင္း ဟာယန (Hayana) ျပည္နယ္ ကု႐ုေခတၱ (Kurukshetra) ခ႐ိုင္ရွိ ဌာေနသရ (Thanesar) အရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း သတ္မွတ္ၾကသည္။ ထိုအရပ္သို႔ တ႐ုတ္ရဟန္းေတာ္ ႐ႊမ္းက်န္း ေရာက္ခဲ့ဖူး၍၊ ထိုစဥ္က ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ၃-ေက်ာင္း၊ ရဟန္းေတာ္ ၇၀၀ ခန္႔ရွိကာ ဟိနယာန ဗုဒၶဘာသာကို သင္ယူ ပို႔ခ်ၾကေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ဥဒါန္းပါဠိေတာ္ ဥဒပါနသုတ္တြင္ ဗုဒၶျမတ္စြာ မလႅတိုင္းအတြင္း လွည့္လည္စဥ္ ထူဏပုဏၰား႐ြာသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းလာေသာလည္း၊ မလႅတိုင္းသည္ မဇၩိမေဒသ၏ အေရွ႕ပိုင္းတြင္ တည္ရွိသျဖင့္ မဇၩိမေဒသ၏ အေနာက္ဖက္ နယ္နိမိတ္ျဖစ္ေသာ ထူဏ႐ြာ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ အမည္တူ အရပ္ေဒသသာ ျဖစ္ႏိုင္၏။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ဂရိဘုရင္ အလက္ဇႏၵားက အိႏၵိအား လာေရာက္ သိမ္းပိုက္စဥ္ (BC 326) တြင္ မလႅမ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္ Ravi (ဧရာ၀တီ) ျမစ္ကမ္းတြင္ (31°N 73°E) အေျခခ် ေနထိုင္ေနၾကေၾကာင္း မွတ္တမ္းအရ ထူဏ႐ြာသည္ ထိုေနရာပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ယူဆၾက၏။ သို႔ေသာ္ ထိုဂရိမွတ္တမ္းမ်ားမွ မလႅမ်ိဳးႏြယ္ ဆိုသူမ်ားသည္ မဇၩိမေဒသအေရွ႕ပိုင္းမွ မလႅမ်ား မဟုတ္ၾကဘဲ၊ ယေန႔တိုင္ ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ မလ၀ (Malwa) လူမ်ိဳးမ်ားသာ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကု႐ုေခတၱမွ Thanesar အရပ္ (29.97°N 76.84°E) ကိုသာလွ်င္ မဇၩိမေဒသ၏ အေနာက္ဖက္ နယ္နိမိတ္အျဖစ္ ယူဆအပ္သည္။

မဇၩိမေဒသ၏ ေျမာက္ဖက္ နယ္နိမိတ္ ဥသိရဒၶဇေတာင္အား ဒိဗ်ာ၀ဒါနတြင္ ဥသီရဂိရိဟူေသာ အမည္ျဖင့္ေတြ႕ရ၍ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္၏ အနိမ့္ပိုင္းမွ ေတာင္ထြဋ္တစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္တို႔ အထြတ္အျမတ္ထားရာ ဟရိဒြါရ (Haridwa) ၿမိဳ႕အနီးတြင္ တည္ရွိသည္။ ပန္းရင္းနံ႔သာျမက္မ်ိဳး (fragrant root of Andropogon Muricatum) တို႔ အမ်ားအျပား ေပါက္ေရာက္ေသာ ေတာင္ျဖစ္၍ ပန္းရင္းျမက္တို႔ အလံတန္ခြန္ ထူဘိသကဲ့သို႔ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ဥသိရဒၶဇ အမည္ရေၾကာင္း ေတာင္ေပါက္ ဆရာေတာ္က ေဖာ္ျပသည္။

စာညႊန္း
၁။ ဗုဒၶသာသနိက ပဌ၀ီ၀င္က်မ္ႀကီး၊ ေတာင္ေပါက္ဆရာေတာ္ 
၂။ Ancient Geography of India, Alexander Cunningham
၃။ Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World by Huien Tsiang, trans. Samuel Beal. 
၄။ Buddhism in India: from sixth century BC to Third Century AD, Ashok Kumar Anand
၅။ Haryana: Past and Present, By Suresh K Sharma
၆။ Notes on the middle countries of Ancient India, TW Rhys Davids.

3 comments:

Mary Grace said...

Hi looks so impressive and interesting blogs, come and visit us back too:
http://ads.com.mm/?cid=4fd9a687e4b0fa6db841e34f&utm_campaign=ads_mm_lb_blog_mgesc&utm_source=ads_lb_blog&utm_medium=lb_blog

usai said...

Thank you so much for this Articles.

usai said...

Thank you so much for this compilation of Articles. Very informative....