Thursday, August 18, 2011

ဒါနျပဳသည္ ဆိုရာ၀ယ္ (၃)

ဒါနသည္ ေပးကမ္းျခင္းဟူေသာ အနက္သေဘာအရ ပန္းေပးျခင္း၊ လက္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ အခ်ိန္ေပးျခင္း၊ အခြန္ေပးျခင္း၊ ေဘးမဲ့ေပးျခင္း၊ လံုၿခံုမႈေပးျခင္း၊ လုပ္အားေပးျခင္း၊ အကူအညီေပးျခင္း၊ ပညာေပးျခင္း၊ အသက္ေပးျခင္း၊ ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့သူတို႔အား ေထာက္ပံ့ ေပးကမ္းျခင္း၊ ျမင့္ျမတ္သူတုိ႔အား လွဴဒါန္း ေပးကမ္းျခင္း စေသာ “ေပးကမ္းျခင္း” အမႈမ်ားအား ဒါနဟုပင္ ဆိုႏိုင္ပါသည္။

မည္သို႔ေသာ ေပးကမ္းျခင္းမ်ိဳးပင္မဆို ေပးကမ္းသူသည္ အတိုင္းအတာတခုအရ စြန္႔လႊတ္ အနစ္နာခံေသာသေဘာ ပါ၀င္သည္သာ ျဖစ္၏။ ထိုသို႔ စြန္႔လႊတ္ ေပးကမ္းရျခင္းျဖင့္ မိမိ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူ၊ မိမိ ၾကည္ညိဳေလးစားသူ၊ မိမိ စာနာသနားသူ၊ မိမိအေပၚတြင္ ေက်းဇူးရွိခဲ့ဖူးသူ စေသာသူတို႔၏ အက်ိဳးကို ေရွး႐ႈသည့္ စိတ္ေစတနာမ်ားလည္း ပါ၀င္၏။

မိမိ စြန္႔လႊတ္မည့္ အရာ၀တၳဳအေပၚ၌ ၿငိတြယ္ေသာ တဏွာေလာဘ၊ သူတပါး ေကာင္းစားသည္ကို မနာလို မ႐ႈစိမ့္ေသာ ဣႆာ၊ သူတပါးအား ေ၀ျခမ္းေပးကမ္းရန္ ၀န္တိုေသာ မစၧရိယ စသည့္ မေကာင္းေသာ စိတ္၏ အညစ္အေၾကးမ်ား ကင္းစင္ကာ ၾကည္လင္ေနေသာ စိတ္သည္ ကုသိုလ္စိတ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒါနအား ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကို ျဖစ္ေစတတ္ေသာ အေၾကာင္းတရား (ပုညကိရိယ၀တၳဳ) တစ္ပါးအျဖစ္ထည့္သြင္း ေဟာၾကားထား၏။ အကယ္၍ မိမိ၏ ေပးကမ္းလုိက္ေသာ အရာ၀တၳဳေပၚ၌ ၿငိတြယ္ျခင္းလည္း မကင္း၊ မိမိ၏ စိတ္သႏၲာန္လည္း ၾကည္လင္မႈမရွိဘဲ မတတ္သာ၍ ျဖစ္ေစ၊ မသိလိုက္ မသိပါ ေတြေ၀လွ်က္ျဖစ္ေစ ေပးကမ္းျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါက ကုသိုလ္စိတ္ ျဖစ္မည္မဟုတ္။ ထိုသို႔ေသာ ေပးကမ္းျခင္းမ်ိဳးသည္ ပရိယာယ္ သေဘာအရသာ ဒါနဟု ေခၚရေသာ္လည္း၊ ေကာင္းမႈအရာေျမာက္ေသာ ဒါန (ပုည၀ိသယဒါန) မ်ိဳးကား မဟုတ္။ ေလာကေ၀ါဟာရ သေဘာအရ ေခၚဆိုရေသာ ဒါန (ေလာက၀ိသယဒါန) သာျဖစ္၏။

တဖန္ မည္သို႔ေသာ ဒါနပင္ျဖစ္ေစ ထိုသို႔ ေပးကမ္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မိမိအား ျပန္လည္ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးေစလိုျခင္း၊ တခ်ိန္တြင္ မိမိအား ျပန္လည္ ေပးကမ္းေစလိုျခင္း၊ မိမိအား ျပန္လည္ ေက်းဇူးျပဳေစလိုျခင္း၊ တင္ရွိေနေသာက်းဇူးကို ဆပ္လိုျခင္း၊ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားလိုျခင္း၊ မ်က္ေမွာက္ႏွင့္ တမလြန္ဘ၀မ်ားတြင္ ေကာင္းက်ိဳးတရားတို႔ကုိ ရရွိခံစားလုိျခင္း၊ နိဗၺာန္ရလိုျခင္း စေသာ ေမွ်ာ္လင့္ ေတာင့္တမႈမ်ားလည္း ပါ၀င္ႏိုင္ပါသည္။ ထုိသို႔ေသာ ေမွ်ာ္လင့္ ေတာင့္တမႈမ်ားသည္လည္း တဏွာ၊ ဒိ႒ိတို႔ျဖင့္ ေလာကီစည္းစိမ္တို႔ကို ခံစားရန္ ႀကံစည္ ေတာင့္တျခင္း (တဏွာပတၳနာ) ႏွင့္ ေကာင္းေသာအမႈတို႔ကို ျပဳလိုျခင္းသက္သက္မွ်ျဖစ္ေသာ ေတာင့္တျခင္း (ကုသလစၧႏၵပတၳနာ) ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳး ခြဲျခားႏိုင္၏။

ထို႔ေၾကာင့္ ေပးကမ္းျခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးအား ပရိယာယ္အရ ဒါနဟု ေခၚရေသာ္လည္း ေပးလွူစဥ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ စိတ္ေဇာေစတနာမ်ား၊ ရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ား၊ ေမွ်ာ္လင့္ ေတာင့္တခ်က္မ်ားကြဲျပား ျခားနားေနၾကပါသည္။ အဂၤုတၱရနိကာယ္ အ႒ကနိပါတ္ ပဌမဒါနသုတ္တြင္ အလွဴဒါနျပဳရန္ ေစ့ေဆာ္သည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို ေဟာၾကားထားသည္ကို ေတြ႔ရ၏။

(၁) အလွဴခံပုဂၢိဳလ္ ေရာက္လာ၍ ေပးလွဴ၏။
(၂) ေၾကာက္၍ ေပးလွဴ၏။
(၃) မိမိအား ယခင္က ေပးကမ္းဖူးသည္ဟူ၍ ေပးလွူ၏။
(၄) မိမိအား ေနာင္တြင္ ျပန္ေပးလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္၍ ေပးလွဴ၏။
(၅) ေပးလွဴျခင္းသည္ ေကာင္းေသာ အလုပ္ျဖစ္သည္ဟု ႏွလံုးသြင္း၍ ေပးလွဴ၏။
(၆) မိမိသည္ ခ်က္ျပုတ္ စားေသာက္ပါလွ်က္ ခ်က္ျပဳတ္ စားေသာက္ျခင္း မျပဳေသာသူ (ရဟန္း, ပုဏၰား, ခရီးသြား, ခိုကိုးရာမဲ့သူမ်ားႏွင့္ ဖုန္းေတာင္းယာစကာ) တို႔အား မေပးလွဴပဲ စားသံုးရန္ မသင့္ဟု ႏွလံုးသြင္း၍ ေပးလွဴ၏။
(၇) ေပးလွဴျခင္းေၾကာင့္ ေကာင္းေသာဂုဏ္သတင္းေက်ာ္ၾကားလိမ့္မည္ဟု ေပးလွဴ၏။
(၈)(သမထ၀ိပႆနာ) စိတ္၏ အဆင္တန္ဆာ အၿခံအရံအလို႔ငွာ ေပးလွဴ၏။

အလားတူပင္ အဂၤုတၱရနိကာယ္ အ႒ကနိပါတ္ ဒါန၀တၳဳသုတ္၌လည္း အလွဴဒါနျပဳရန္ ေစ့ေဆာ္သည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားတြင္ ဆႏၵာဂတိ၊ ေဒါသာဂတိ၊ ဘယာဂတိ၊ ေမာဟာဂတိ ဟူေသာ အဂတိတရားေလးပါးေၾကာင့္ ေပးလွူျခင္းကို ထည့္သြင္း ေဟာၾကားထား၏။ ထိုသုိ႔ အဂတိမကင္းေသာ အလွူမ်ိဳးကား ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ အရာေျမာက္ေသာ ပုည၀ိသယဒါနမ်ိဳးပင္ မဟုတ္ပါ။ အခ်ိဳ႕ေသာ အလွဴဒါနမ်ားသည္ ပုည၀ိသယဒါန ေျမာက္ေသာ္လည္း၊ ဒါန ကုသိုလ္စိတ္ထက္ ေက်ာ္ေစာမႈကို လိုလားေသာ (ယသကာမတာယ) ဂုဏ္ပကာသနကို မက္ေမာေသာစိတ္ အၿခံအရံက ပို၍ လႊမ္းမိုးေနတတ္သည္။ မိမိကိုယ္မိမိ ခ်ီးေျမႇာက္၍ သူတပါးအား ႏွိပ္ခ်လိုေသာ (အတၱဳကၠံသန ပရ၀မၻနာ) စိတ္ထားမ်ိဳး လြန္ကဲေနတတ္သည္။ ထိုသို႔ေသာ အလွဴဒါနမ်ိဳးအား အညံ့စားအလွဴ (ဟီနဒါန) အျဖစ္ က်မ္းဂန္စာေပတို႔တြင္ ေဖာ္ျပထား၏။

အခ်ိဳ႕ေသာ အလွဴဒါနမ်ိဳးမွာ လူခ်မ္းသာ၊ နတ္ခ်မ္းသာစေသာ ဒါနကုသိုလ္၏ အက်ိဳးတရားမ်ားကို ေမွ်ာ္ကိုးေတာင့္တ၍ (ပုညဖလကာမတာယ) ေပးလွဴေသာ ဒါနမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ထိုဒါနမ်ိဳးသည္ ဂုဏ္ပကာသနကို ဦးစားေပးေသာ ဒါနမ်ိဳးထက္ ပို၍ ျမင့္ျမတ္ေသာ အလယ္အလတ္တန္းစား အလွဴ (မဇၩိမဒါန) ျဖစ္ပါသည္။ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႔သည္ ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါးဖ်က္ဆီး၍ ကုန္ခမ္းသြားႏိုင္သည္ ရွိသကဲ့သို႔ မိမိတို႔ ေသလြန္ေသာအခါ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႔ကို စြန္႔ပစ္ခဲ့ရမည္သာ ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိ၏ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႔အား ေ၀ျခမ္း ေပးကမ္းျခင္းျဖင့္ သံသရာ အဆက္ဆက္တြင္ မိမိ၏ ေနာက္ အစဥ္လုိက္ပါမည့္ (အႏုဂါမိက နိဓိ) ေ႐ႊအိုးကို ျမဳတ္ႏွံသင့္ေၾကာင္း ေဟာၾကားထားေသာ သုတၱန္ေဒသနာမ်ား ရွိပါသည္။ မလွဴဒါန္းသည္ ထက္စာလွ်င္ ဂုဏ္ပကာသနကို အေလးထား၍ လွဴဒါန္းသည္က ပို၍ သင့္ေတာ္၏။ အေပၚယံ ဂုဏ္ပကာသနအလွူထက္စာလွ်င္ ဒါန၏ အက်ိဳးတရားမ်ားအား ေမွ်ာ္ကိုး၍ လွဴဒါန္းျခင္းကလည္း ပို၍ သင့္ေတာ္၏။

သို႔ေသာ္ ဤသို႔ ဒါန၏ အက်ိဳးတရားမ်ားအား ေမွ်ာ္ကိုး၍၊ “တမလြန္တြင္ သံုးေဆာင္အံ့” ဟု ရည္႐ြယ္၍ လွဴဒါန္းေသာ အလွဴမ်ိဳးသည္ လြတ္လြတ္ စြန္႔ေသာ အလွူမ်ိဳးကား မဟုတ္။ အက်ိဳးကို ငဲ့ကြက္ေသာ အလွဴ (သာေပကၡ ဒါန)၊ အက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုးေသာ စိတ္ျဖင့္ ေႏွာင္ဖြဲ႕ထားေသာ အလွဴ (ပတိပဒၶစိတၱ ဒါန)၊ ရင္းႏွီး ျမဳတ္ႏွံမႈဆန္ေသာ အလွဴ (သႏၷိဓိေပကၡ ဒါန) မ်ိဳးျဖစ္ေန၏။ ထိုဒါနမ်ိဳးသည္ စြန္႔လႊတ္ျခင္း၊ ၀န္တိုမႈကင္းျခင္းစေသာ ေကာင္းျမတ္သည့္ စိတ္ေစတနာတို႔ေၾကာင့္ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈအရာ ေျမာက္ေသာ္လည္း၊ ကုသိုလ္စိတ္အား တဏွာျဖင့္ ေႏွာင္ဖြဲ႕ထားေသာ ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တမႈမ်ား ၿခံရံ၍ ျဖစ္ေပၚသျဖင့္ စင္ၾကယ္ေသာ ဒါနမ်ိဳးကား မဟုတ္။ ေကာင္းမႈ၏ အက်ိဳးကို မေမွ်ာ္ကိုး မငဲ့ကြက္ဘဲ “ဤသည္ကား ျပဳထိုက္ေသာအမႈပင္တည္း” (ကတၱဗၺေမ၀ိဒႏၱိ) ဟု ျမင့္ျမတ္ေသာ စိတ္ထားျဖင့္ ေပးလွဴျခင္းကသာ စင္ၾကယ္ေသာ အလွဴမ်ိဳး ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤသို႔ အက်ိဳးကို ပဓာနမထားဘဲ အမႈကိုသာ ပဓာနထားေသာ အလွဴမ်ိဳးအား ျမင့္ျမတ္ေသာအလွဴ (ပဏီတဒါန) ပါရမီထိုက္ေသာ အလွဴဟု က်မ္းဂန္တို႔တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ထိုသို႔ အက်ိဳးထက္ အမႈကို အေလးဂ႐ုေသာ ဒါနကုသိုလ္မ်ားတြင္ တဏွာျဖင့္ ေတာင့္တသည့္ ၿခံရံျခင္းမ်ား မရွိေတာ့။ အကယ္၍ သမထ၊ ၀ိပႆနာဟူေသာ ဘာ၀နာစိတ္မ်ားကို ပြားမ်ား ေနသူတို႔အတြက္ ဆိုပါက ဒါနေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ၾကည္လင္သည့္ စိတ္သည္ပင္ ထိုသမထ ၀ိပႆနာ ဘာ၀နာစိတ္၏ အၿခံအရံ ျဖစ္သြားရေလသည္။ ဒါနသည္ အက်ိဳးကို ခံစားရန္ဟူေသာ ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တမႈတြင္ လမ္းမဆံုးေတာ့ဘဲ၊ ဘာ၀နာစိတ္၏ ျငမ္းသဖြယ္ ျဖစ္သြား၏။ ဒါနသည္ ဘာ၀နာစိတ္အတြက္ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္သြား၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ဘာ၀နာစိတ္၏ အဆင္တန္ဆာ အၿခံအရံအလို႔ငွာ ေပးလွဴျခင္း (စိတၱလကၤာရ စိတၱပရိကၡာရတၳ ဒါန) မ်ိဳးအား အျမတ္ဆံုးဒါနအျဖစ္ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားတြင္ ေဟာၾကားထားပါသည္။ 


စာၫႊန္း
၁။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ သတၱကနိပါတ္၊ မဟာယည၀ဂ္၊ ဒါနမဟပၹလသုတ္ (အံ-၇-၅၂)
၂။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ အ႒ကနိပါတ္၊ ဒါန၀ဂ္၊ ပဌမဒါနသုတ္ (အံ-၈-၃၁)
၃။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ အ႒ကနိပါတ္၊ ဒါန၀ဂ္၊ ဒါန၀တၳဳသုတ္ (အံ-၈-၃၃)
၄။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ စတုကၠနိပါတ္၊ ဣႃႏၵိယ၀္၊ ဘိကၡဳနီသုတ္ (အံ-၄-၁၅၉)
၅။ ခုဒၵကနိကာယ္၊ ခုဒၵကပါဌ၊ နိဓိက႑သုတ္
၆။ ခုဒၵကနိကာယ္၊ ဇာတက၊ ပကိဏၰကနိပါတ္၊ သာလိေကဒါတဇာတ္ (အမွတ္ ၄၈၄)
၇။ ခုဒၵကနိကာယ္၊ ဣတိ၀ုတၱက၊ ဧကကနိပါတ္၊ ပဌမေသခသုတ္အဖြင့္ အ႒ကထာ
၈။ ၀ိနည္းမဟာ၀ါ၊ စီ၀ရခႏၶ၊ ၀ိသာခါ၀တၳဳ
၉။ လယ္တီဆရာေတာ္ - ဥတၱမပုရိသဒီပနီ
၁၀။ တိပိဋကဓရ ဆရာေတာ္ဦး၀ိစိတၱသာရာဘိ၀ံသ - မဟာဗုဒၶ၀င္ ပဌမတြဲ - အႏုဒီပနီ (ဒါနပါရမီအခန္း)
၁၁။ ဦးေ႐ႊေအာင္ - ေထရ၀ါဒအုတ္ျမစ္

3 comments:

SHWE ZIN U said...

ကိုဧရာ နဲ႕ မသီတာ ေရ

အဖိုးတန္ပိုစ္႔ ေလး ကို အရင္ဆံုး လာဖတ္သြားပါတယ္

ေက်းဇူး

seesein said...

ေက်းဇူးပါ အကိုနဲ႕ အမတို႕ေရ

စာေကာင္းေပမြန္ေတြ ဖတ္ရလို႕ အတိုင္းမသိ ၀မ္းေျမာက္ပါ၏

ခင္မင္စြာျဖင့္
စစ

ကုိေအာင္(ပ်ဴႏိုင္ငံ) said...

အကုိတုိ႕ အမတုိ႕ ဘေလာ့ေဒးအတြက္ အမွတ္တရ ေရးေပးဖုိ႕ ခင္မင္စြာ တက္ဂ္(tag) ထားပါတယ္ ...