Sunday, August 28, 2011

ဒါနျပဳသည္ ဆိုရာ၀ယ္ (၄)

လူအမ်ားအား ထမင္းကို လည္းေကာင္း၊ ျမတ္ေသာ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္၌ ျမတ္ေသာအလွဴကို လည္းေကာင္း … (ဣတိ၀ုတ္-၂၆။ တတိယ၀ဂ္-ဒါနသုတ္)

နိကာယ္က်မ္းမ်ားတြင္ ဒါနဟူေသာ ေ၀ါဟာရအား သံ၀ိဘာဂ (ေ၀ျခမ္းေပးကမ္းျခင္း၊ မွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္း)၊ အႏုဂၢဟ (ခ်ီးေျမႇာက္ျခင္း)၊ သဂၤဟ (ခ်ီးေျမႇာက္ျခင္း၊ ေထာက္ပ့ံျခင္း၊ စည္း႐ံုးျခင္း) ဟူေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားႏွင့္ တြဲ၍ သံုးစြဲေလ့ရွိသည္။ ထိုအတူပင္ ဒါနအား ယည (ယဇ္ပူေဇာ္ျခင္း), ဒကၡိဏ (ျမတ္ေသာ ပူေဇာ္ျခင္း) စေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားႏွင့္လည္း တြဲဖက္၍ အသံုးျပဳေလ့ ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒါနအား စာနာျခင္း၊ ႐ိုင္းပင္း ကူညီျခင္း၊ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ ေထာက္ပံ့ျခင္း သေဘာအရ ေပးကမ္းေသာ အလွဴႏွင့္ ျမင့္ျမတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔အား ပူေဇာ္ျခင္း သေဘာအရ ေပးလွဴေသာ အလွဴဟု ႏွစ္မ်ိဳးခြဲျခား ႏိုင္၏။

ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမအရ စီးပြားရွာေဖြျခင္း၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္သည္ မိမိတစ္ဦးတည္းသာမက အမ်ားအက်ိဳး အတြက္လည္း ျပန္လည္မွ်ေ၀သံုးစြဲရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း “ခ်မ္းသာျခင္းသည္ ဂုဏ္ရွိ၏။ သုိ႔ေသာ္…” ပို႔စ္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးသည္။ သဒၶါတရားရွိေသာ သူေတာ္ေကာင္းတို႔အား ငွက္အေပါင္းတို႔ မွီခိုအားထားရာ သစ္ပင္ႀကီးႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိ၏။ သူေတာ္ေကာင္းတို႔သည္ မိဘ၊ သားမယား၊ အေစခံ အလုပ္သမား၊ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္း၊ သမဏျဗဟၼဏစေသာ လူအမ်ားတို႔အတြက္ အက်ိဳး စီးပြားခ်မ္းသာျခင္းကို ျဖစ္ေစ၍ ေကာက္ပဲသီးႏွံတို႔ ျဖစ္ထြန္းေအာင္ျမင္ေစမည့္ မိုးႀကီးႏွင့္လည္း ႏိႈင္းယွဥ္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိ၏။

အေနာက္တိုင္း စကားပံုမ်ားတြင္ “charity begins at home” ဟူေသာ စကားရွိသည္။ ထို႔အတူပင္ ဗုဒၶဘာသာအရလည္း ဒါနသည္ မိဘမ်ားအား လုပ္ေကၽြးျခင္း (မာတာပိတု ဥပ႒ာနံ)၊ သားမယားမ်ားအား ေထာက္ပံ့ျခင္း (ပုတၱဒါရႆ သဂၤေဟာ)၊ ေဆြမ်ိဳးတို႔အားလည္း ေထာက္ပံ့ျခင္း (ဉာတကာနၪၥ သဂၤေဟာ) ဟူေသာ မဂၤလသုတ္ ေဒသနာမ်ားႏွင့္အညီ မိမိတို႔၏ မိသားစု ေဆြမ်ိဳး သားခ်င္းမ်ားအား ေပးကမ္းေထာက္ပံ့ျခင္းႏွင့္ စတင္ရသည္။ သဂၤဟဟူေသာ စကားသည္ ခ်ီးေျမႇာက္ ေထာက္ပံ့ျခင္းဟူေသာ အဓိပၸါယ္သာမက သိမ္း႐ံုးစုစည္းျခင္း၊ စည္း႐ံုးျခင္းဟူေသာ အဓိပၸါယ္လည္း ေဆာင္သည္။ ရထားလွည္းဘီး၏ နားေစာင့္ (linchpin) သည္ လွည္းဘီးအား ၀င္႐ိုးမွ ကၽြတ္ထြက္မသြားေစရန္ ေစာင့္ေရွာက္သကဲ့သို႔ သဂၤဟတရားသည္ မိသားစု၊ ေဆြမ်ိဳးအသိုင္းအ၀န္း၊ လူအဖြဲ႔အစည္း ဖ႐ိုဖရဲ ၿပိဳကြဲမသြားေစဘဲ စည္းစည္း႐ံုး႐ံုးျဖစ္ေနရန္ ေစာင့္ေရွာက္ေပး၏။ ေပးကမ္းျခင္း (ဒါန)၊ ခ်ိဳသာစြာေျပာဆိုျခင္း (ေပယ်၀ဇၨ)၊ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္း (အတၳစရိယာ)၊ မိမိႏွင့္ တန္းတူထား၍ ဆက္ဆံျခင္း (သမာနတၱတာ) ဟူေသာ တရား ေလးပါးအား သဂၤဟတရား ေလးပါးအျဖစ္ ေဟာၾကားထားပါသည္။ ဤသဂၤဟတရား ေလးပါးသည္ လူအခ်င္းခ်င္း ေပါင္းသင္းဆက္ဆံရာတြင္ လိုက္နာက်င့္သံုးရမည့္ တာ၀န္ ၀တၱရားျဖစ္ေၾကာင္း သိဂၤေလာ၀ါဒသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မိဘ၊ ေဆြမ်ိဳး၊ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္းမ်ားအား ဒါနျပဳရာတြင္ သဂၤဟတရား အေနျဖင့္၊ တာ၀န္ ၀တၱရားတရပ္ အေနျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ရ၏။ ထိုသို႔ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ စာနာျခင္း၊ ႐ိုင္းပင္း ကူညီျခင္း၊ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ ေထာက္ပံ့ျခင္းဟူေသာ အႏုကမၸတရားကို လက္ကိုင္ထားရသည္။ ထိုအတူပင္ မိမိပတ္၀န္းက်င္မွ ဒုကၡေရာက္ေနသူ၊ လိုအပ္ေနသူမ်ားအားလည္း အႏုကမၸတရားကို လက္ကိုင္ထား၍ ေပးကမ္းစြန္႔ႀကဲရ၏။ ထိုသို႔ေသာ လွဴဒါန္းမႈမ်ိဳးအား ကာလဒါနဟု ေခၚသည္။ ကာလဒါန၏ အဓိပၸါယ္အား “သင့္ေလွ်ာ္ ေလွ်ာက္ပတ္ေသာ အလွဴ” (ယုတၱဒါန၊ ပတၱဒါန၊ အႏုစၧ၀ိကဒါန) ဟု အ႒ကထာမ်ားက ဖြင့္ျပသည္။ အဂၤုတၱရနိကာယ္တြင္ ေဟာၾကားထားေသာ ကာလဒါန ငါးမ်ိဳးတို႔မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္သည္။

(၁) ဧည့္သည္အား ေပးလွဴ၏။
(၂) ခရီးသည္အား ေပးလွဴ၏။
(၃) ေရာဂါ ကပ္ေရာက္ေနေသာ လူမမာအား ေပးလွဴ၏။
(၄) ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးေသာ အခါ၌ ေပးလွဴ၏။
(၅) ေကာက္သစ္ေပၚေသာအခ်ိန္တြင္ ေကာက္ဦး, သစ္သီးဦးတို႔ကို သီလရွိသူအား ေပးလွဴ၏။


ဗုဒၶေခတ္ကာလက ယေန႔ေခတ္ကဲ့သို႔ ခရီး လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး မလြယ္ကူေသး၊ တည္းခိုခန္းမ်ား မရွိေသး၍ ဧည့္သည္အား ခရီးဦးႀကိဳျပဳျခင္း၊ ေနရာေပးျခင္း၊ ဧည့္ခံျခင္းတို႔သည္ အထူးလိုအပ္၏။ ထို႔အတူပင္ ခရီးဆက္မည့္ သူမ်ားအားလည္း လိုအပ္ေသာ ပစၥည္းႏွင့္ စားနပ္ရိကၡာတို႔ ေပးကမ္း ေထာက္ပံ့ျခင္းကိုလည္း ကာလဒါနအေနျဖင့္ ေဟာၾကားထား၏။ အခ်ိဳ႕ေသာ သုတၱန္မ်ားတြင္ ခရီးသည္တို႔ နားခိုရာ သစ္ပင္စိုက္ပ်ိဳးျခင္း၊ ဇရပ္ေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ ေသာက္ေရအိုးစင္ တည္ခင္းေပးျခင္း၊ ေရတြင္းေရကန္ တူးျခင္း၊ လမ္း တံတားတို႔ ျပဳျပင္ျခင္းစသည္တို႔အား ေန႔ေန႔ ညည ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ တိုးပြားေစေသာ ထာ၀ရဒါနအျဖစ္ ေဟာၾကားထား၏။ ကာလဒါန ငါးမ်ိဳးတို႔တြင္ ပထမေလးမ်ိဳးသည္ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္၏ လိုအပ္ခ်က္အား ျဖည့္ဆည္းရန္ ေပးကမ္းေထာက္ပံ့ေသာ ဒါနမ်ိဳးျဖစ္၏။ ပၪၥမေျမာက္ျဖစ္ေသာ သီလရွိသူတို႔အား ေကာက္ဦး၊ သစ္သီးဦးမ်ားကို မြန္မြန္ျမတ္ျမတ္ လွဴဒါန္းျခင္းသည္ ပူေဇာ္မႈသေဘာအရ လွဴဒါန္းျခင္း ျဖစ္၏။

ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာအဆံုးအမႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ စာနာေထာက္ပံ့ျခင္း သေဘာအရ ေပးကမ္းေသာ အလွဴႏွင့္ ပူေဇာ္ျခင္း သေဘာအရ ေပးလွဴေသာ အလွဴ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးအား ထိုက္သင့္သလို ေပးလွဴရသည္။ သဒၶါတရားရွိေသာ သူေတာ္ေကာင္းတို႔သည္ လူအမ်ား၏ အက်ိဳးကို ျဖစ္ထြန္းေစေသာ မိုးႀကီး (မဟာေမဃ)ႏွင့္ တူသည္ဟု အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ အလွဴခံ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကိုသာ ေပးလွဴ၍ အခ်ို႕ေသာ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႔အား မေပးလွဴေသာ အလွဴရွင္သည္ကား ကြက္က်ားမိုးႏွင့္သာ တူေၾကာင္း ဣတိ၀ုတ္ပါဠိေတာ္၊ အ၀ု႒ိကသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားပါသည္။

စာညႊန္း
၁။ အံ-၅-၃၈။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ ပၪၥကနိပါတ္၊ သုမန၀ဂ္၊ သဒၶသုတ္
၂။ အံ-၅-၄၂။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ ပၪၥကနိပါတ္၊ မု႑ရာဇ၀ဂ္၊ သပၸဳရိသသုတ္
၃။ အံ-၄-၃၂။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ စတုကၠနိပါတ္၊ စကၠ၀ဂ္၊ သဂၤဟ၀တၳဳသုတ္
၄။ အံ-၈-၂၄။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ အ႒ကနိပါတ္၊ ဂဟပတိ၀ဂ္၊ ဒုတိယဟတၳကသုတ္
၅။ ဒီ-၃-၂၇၃ ။ ဒီဃနိကာယ္၊ ပါထိက၀ဂ္၊ သိဂၤေလာ၀ါဒသုတ္
၆။ အံ-၅-၃၆။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ ပၪၥကနိပါတ္၊ သုနမ၀ဂ္၊ ကာလဒါနသုတ္
၇။ သံ-၁-၄၇။ ေဒ၀တာသံယုတ္၊ အာဒိတၱ၀ဂ္၊ ၀ေရာပမသုတ္
၈။ ဣတိ၀ုတၱက-၇၅။ တိကနိပါတ္၊ တတိယ၀ဂ္၊ အ၀ု႒ိကသုတ္

3 comments:

seesein said...

ဦးဧရာနဲ႕ အမတို႕ေရ
ဖတ္ခြင့္ရလို႕ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

ခင္မင္တဲ့
စစ

seesein said...

ဒါန
ဒါနဟူသည္ ၿပဳလုပ္ရလြယ္ကူေသာ္လည္း အသိဥာဏ္ယွဥ္သူမ်ားအတြက္ၾကီးမားေသာ အက်ိဳးအာနိသင္ရွိ၏။
ဒါနသည္ ႏွေၿမာၿခင္း'မစၧရိယ' ကုိေက်ာ္လြန္ၿပီး ၊လုိခ်င္ၿခင္း 'ေလာဘ'ကုိပယ္သတ္ႏုိင္မွသာ ေပးလွဴႏုိင္ၿခင္းမ်ိဳး
ၿဖစ္သၿဖင့္ ပါရမီဆယ္ပါးတြင္ ပထမဦးဆုံးလာေသာ ပါရမီၿဖစ္သည္။
(ေဒ၀ဒတ္၀တၱဳ)

ကိုရင္သာေပ်ာ့ said...

ဒီလို post ေတြက ရွားကုန္ၿပီ..တစ္ခ်ိဳ ႔ ရဟန္း bloggerေတြေတာင္ မေရးၾကဘူး..ဖတ္ခြင့္ရလို႔ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ စာေရးသူေရ..

ေလးစားစြာၿဖင့္
ကိုရင္