Sunday, January 13, 2019

မဂၤလသုတ္ (၆) - Nurturing the Good Nature

"လူမိုက္နဲ႔ မေပါင္းနဲ႔" လို႔ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ပုဂၢလသေဘာကို ေက်ာ္ၿပီး ဓမၼသေဘာနဲ႔ လူမိုက္ ျဖစ္ေၾကာင္းတရားေတြကို မမွီဝဲ မဆည္းကပ္နဲ႔ ႏွစ္သက္-ျမတ္ႏိုး-တန္ဖိုးထားျခင္း မျပဳနဲ႔လို႔ ေကာက္ယူႏိုင္ေၾကာင္း ေရးခဲ့တယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီလို ဓမၼ႐ႈေထာင့္ကေန ယူလိုက္ရင္ မဂၤလသုတ္ရဲ႕ ေဒသနာစဥ္ ပ်က္သြားပါလိမ့္မယ္။ အကုသုိလ္တရားေတြကို မွီဝဲဆည္းကပ္ျခင္း မျပဳနဲ႔ ကုသိုလ္တရားေတြကို မွီဝဲဆည္းကပ္လုိ႔ ဆိုရင္ ဓမၼသေဘာအရ "မေကာင္းမႈ ေရွာင္၊ ေကာင္းမႈေဆာင္၊ ျဖဴေအာင္ စိတ္ကိုထား" ဆိုတဲ့ ဗုဒၶရဲ႕ အဆံုးအမအႏွစ္ခ်ဳပ္ထဲ အကုန္ပါသြားၿပီး ေနာက္ထပ္ မဂၤလာေတြကို ဆက္ေဟာစရာ မလိုေတာ့ဘဲ ျဖစ္သြားႏိုင္လို႔ ေဟာစဥ္ ေဒသနာစဥ္ ပ်က္တယ္လို႔ ဆိုတာပါ။

ဒုတိယအေနနဲ႔ကေတာ့ ေကာင္းဆိုး ခြဲျခားနားမလည္ႏိုင္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြအတြက္ "ဘာက မေကာင္းမႈ၊ ဘာက ေကာင္းမႈ၊ ဘယ္သူက လူမိုက္၊ ဘယ္သူက လူလိမၼာ" လို႔သိဖို႔ အတြက္ မိဘဆရာသမားရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈ လိုအပ္ေနလို႔ပါ။ ကေလးဆိုတာက သူျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္က အမူအက်င့္၊ ဓေလ့စ႐ိုက္နဲ႔ အေတြးအေခၚေတြကို အတုယူတတ္ၾကလို႔ပါ။ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ သေဘာကို ငါးရာ့ငါးဆယ္ ဇာတ္ေတာ္ေတြမွာ ရေသ့ရဲ႕ ေက်ာင္းသခၤမ္းနဲ႔ သူခုိးဓားျပေတြဆီ တကြဲတျပားစီ ေရာက္သြားၾကတဲ့ ေက်းညီေနာင္ (ဇာတကအမွတ္ ၅၀၃၊ သတၱိဂုမၺဇာတ္)၊ ေျခခြင္တဲ့ ျမင္းထိန္းေၾကာင့္ လိုက္ၿပီး ေျခခြင္သြားတဲ့ မဂၤလာျမင္း (ဇာတကအမွတ္ ၁၈၄၊ ဂီရိဒတၱဇာတ္)၊ တမာပင္၊ ေခြးေတာက္ပင္တို႔နဲ႔ ေရာယွက္ေပါက္လို႔ အခါးသီးေတြ သီးလာတဲ့ သရက္ပင္ (ဇာတကအမွတ္ ၁၈၆၊ ဒဓိဝါဟနဇာတ္) စသျဖင့္ ေဟာၾကားထားတဲ့ ပံုဝတၳဳေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။



ဒီေန႔ေခတ္ Neuroscience နဲ႔ Psychology ပညာရွင္ေတြရဲ႕ သုေတသနအရလည္း ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို လက္ခံၾကပါတယ္။ လူေတြ ျပဳမႈေျပာဆိုေတြးေခၚပံုေတြရဲ႕ ၉၅% ေလာက္ကို သူတို႔ရဲ႕ မသိစိတ္က လႊမ္းမိုးထားတယ္။ မသိစိတ္ဆိုတာကလည္း ေမြးကင္းစကေန ၇-ႏွစ္သားအ႐ြယ္အတြင္းမွာ ပံုေပၚသြားတယ္။ တနည္းဆိုရင္ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ မသိစိတ္ကို ၇-ႏွစ္အ႐ြယ္အတြင္းမွာ programmed လုပ္ထားတာလို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။ (ဗုဒၶဘာသာအရေတာ့ မသိစိတ္ဆုိတဲ့ ေဝါဟာရက အျငင္းပြားစရာပါ)။

အမိဝမ္းထဲကေန စလို႔ ၂-ႏွစ္သားအ႐ြယ္ထိ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္မွာ delta wave ပိုၿပီး အျဖစ္မ်ားတယ္။ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီး လူတစ္ေယာက္ဆိုရင္ delta wave က အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေမြးစကေလးငယ္ေလးေတြက တခ်ိန္လံုး အိပ္ေနၾကတယ္ဆိုတာက သူတို႔ရဲ႕ ဦးေႏွာက္မွာ delta wave ေတြပဲ ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ဒီအ႐ြယ္မွာ ဦးေႏွာက္က အာ႐ံုငါးပါးကေနတဆင့္ ရလာတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္က အခ်က္အလက္ေတြကို စုေဆာင္းကူးယူပါတယ္။

၂-ႏွစ္ကေန ၆-ႏွစ္ေရာက္ေတာ့ theta wave ေတြ အျဖစ္မ်ားလာတယ္။ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီးတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဆိုရင္ theta wave က စိတ္ညိႇဳ႕ခံထားရတဲ့ အခ်ိန္၊ တရားထိုင္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္း စဥ္းစားေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအ႐ြယ္ကေလးငယ္ေတြက ျပင္ပေလာကနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အဇၩတၱေလာကကို ေရာယွက္ေနတဲ့ စိတ္ကူးယဥ္ ကမ႓ာေလးထဲမွာ ေနတတ္ၾကပါတယ္။ စိတ္ညိႇဳ႕ခံထားရသလို ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ တိရစၧာန္ အ႐ုပ္ကေလးေတြနဲ႔ ကစားေနတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ အတြက္ေတာ့ ဒီအ႐ုပ္ကေလးေတြက တကယ့္ တိရစၧာန္ေလးေတြနဲ႔ သိပ္မျခားနားလွပါဘူး။ ဒီအ႐ြယ္မွာ သူတို႔ရဲ႕ ဦးေႏွာက္က ယုတၱိနည္းလမ္းက် စဥ္းစားဖို႔ထက္ ဘာမဆို လက္ခံသင္ယူဖို႔ တံခါး အျပည့္ဖြင့္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပညာေရးအတြက္ အေရးအပါဆံုး အ႐ြယ္လို႔ ဆိုေလ့ရွိပါတယ္။ ယံုၾကည္မႈ၊ ဓေလ့စ႐ိုက္ အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ဒီအ႐ြယ္မွာ ပံုေပၚလာပါတယ္။ ၅-ႏွစ္ကေန ၈-ႏွစ္မွာ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ဆန္းစစ္သံုးသပ္ အဓိပၸါယ္ေဖာ္ရာမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ alpha wave ေတြက ပိုအျဖစ္မ်ားလာၿပီး ၈-ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ေတာ့ ယုတၱိနည္းက် စဥ္းစားတဲ့အခါမွာ ျဖစ္တဲ့ beta wave ေတြက တျဖည္းျဖည္း ပိုၿပီး လႊမ္းမိုးသြားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ သင္ယူမႈအတြက္ တံခါး အျပည့္ဖြင့္ထားတဲ့ ကေလးငယ္ဘဝမွာ "လူမိုက္နဲ႔ မေပါင္းဘဲ၊ လူလိမၼာ ပညာရွိနဲ႔ေပါင္းၿပီး၊ ပူေဇာ္ထိုက္သူကို ပူေဇာ္" ေစတာက ကေလးေတြကို ဘာကို တန္ဖိုးထားျမတ္ႏိုးရမလဲဆိုတဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားရဲ႕ အေျခခံကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရာ ေရာက္ပါတယ္။ ငယ္စဥ္က ဒီလို အရည္အေသြးေတြ မရခဲ့ရင္ အမွားကို အမွန္ထင္တတ္ၾကၿပီး၊ ဒီလို အရည္အေသြးေတြ ခိုင္မာေနပါမွ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုးေတြရဲ႕ ဆြဲေဆာင္ လႊမ္းမိုးမႈဒဏ္ကို ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

0 comments: