ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် သည်းခံခြင်း

ရောင့်ရဲခြင်းသည် အလိုနည်းခြင်းဖြစ်သော်လည်း၊ ရည်မှန်းချက်ကင်းမဲ့ခြင်း, ပျင်းရိခြင်း, လုံ့လနည်းခြင်းမဟုတ်။ သည်းခံခြင်းသည် အမျက်မထွက်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း၊ လက်လျော့ အရှုံးပေးခြင်းမဟုတ်။

ရောင့်ရဲခြင်း၊ သည်းခံခြင်းတရားတို့အား မင်္ဂလာတရားများအဖြစ် မြတ်ဗုဒ္ဓက ဟောကြားခဲ့သည်။ စင်စစ် ထိုတရားတို့သည် ဗုဒ္ဓအဆုံးအမ၌သာမဟုတ် အခြားသော ဘာသာအယူဝါဒတို့ အတွက်လည်း လေးစားအပ်သော တန်ဖိုးများ ဖြစ်ပါသည်။ အချို့က ရောင့်ရဲခြင်း, သည်းခံခြင်းတို့သည် တိုးတက်မှု၏ အတားအဆီးများဖြစ်သည်ဟု ယူဆလာကြခြင်းသည် ထိုတရားတို့၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို လွဲမှားစွာ နားလည်ထားကြ၍သာ ဖြစ်ပေမည်။

ရောင့်ရဲခြင်း (သန္တောသ)သည် အလိုကြီးခြင်း, အလိုဆိုးခြင်းတို့၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည်။ သူတစ်ပါးတို့၏ ပစ္စည်း, ဥစ္စာ, ဂုဏ်တို့အား မတရားသဖြင့် မက်မောလိုလားခြင်းသည် အလိုကြီးခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိအစွမ်းအစဖြင့် ရထားသော ပစ္စည်း, ဥစ္စာ, ဂုဏ်တို့နှင့် ကျေနပ်နှစ်သိမ့်ခြင်းသည် ရောင့်ရဲခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ မိမိအရည်အချင်း အလျောက် ရသင့်သလောက်နှင့် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်းအား ‘ယထာလာဘသန္တောသ’ ဟု ခေါ်သည်။ မိမိအရည်အချင်း အလျောက် ရရှိလာသော ပစ္စည်းတို့ကိုလည်း ရသလောက် မယူရ။ ယူသင့်သလောက်သာ ယူရသည်။ မိမိတွင် ရောဂါဝေဒနာရှိနေပါက မိမိနှင့် သင့်တင့်သော အစားအသောက်နှင့်သာ ရောင့်ရဲရသည်။ ဤသို့သော ရောင့်ရဲမှုမျိုးအား ‘ယထာဗလသန္တောသ’ ဟု ခေါ်သည်။ မိမိ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် သင့်တော်စေကာမူ၊ မိမိထက် ပို၍ ထိုက်တန်သင့်လျော်သူတို့ရှိပါက မိမိမသုံးစွဲပဲ ပို၍ သင့်တော်သူတို့ကို သုံးစွဲစေရသည်။ ဤသို့သော ရောင့်ရဲခြင်းမျိုးအား ‘ယထာသာရုပ္ပသန္တောသ’ ဟုခေါ်သည်။

ထို့ကြောင့် ရောင့်ရဲခြင်းသည် အလိုကြီးခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ၊ ရက်ရောခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ထိုရောင့်ရဲခြင်းနှင့် ရက်ရောခြင်းအစုံသည် မိမိပတ်ဝန်းကျင်အကျိုး၊ အများအကျိုးအတွက် စွန့်လွတ်အနစ်နာခံခြင်းအတွက် ပထမခြေလှမ်းဖြစ်သည်။ ရောင့်ရဲခြင်းသည် ရည်မှန်းချက်ကင်းမဲ့ခြင်း၊ ပျင်းရိခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယနည်းခြင်းတို့မဟုတ်။ အသိပညာရှေ့ဆောင်သော အားထုတ်မှုဖြစ်သည်။

ရည်မှန်းချက် ပြည့်မြောက်အောင် မလျော့သော ဇွဲလုံ့လဖြင့် အားထုတ်ရသည်။ အခက်အခဲ အတားအဆီးတို့ ကြုံလာပါကလည်း ရည်မှန်းချက်ကို အလျော့မပေးပဲ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ရသည်။ သည်းခံနိုင်ရသည်။ အလောင်းတော် မဟာဇနကမင်းသည် မင်းအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ မိမိကိုယ်မိမိ ပြန်လည်သုံးသပ်၍ အောက်ပါ အဓိပ္ပါယ်ရှိသော ဥဒါန်းကို ကျူးရင့်သည်။

ယောက်ျားကောင်းမှန်က မြတ်သော ရည်မှန်းချက်ထားရာ၏။ ကြိုးစားလုံ့လပြုရာ၏။ မပျင်းရိရာ။

အခြားမကြည့်လင့်။ သမုဒ္ဒရာမှ လွတ်မြောက်၍၊ မိမိ အလိုရှိသည့်အတိုင်း မင်းအဖြစ်သို့ရောက်သော

ငါ့ကိုပင် သက်သေထား၍ ဆိုသတည်း။

ဆင်းရဲဒုက္ခ ကြုံတွေ့ရသော်လည်း ရည်မှန်းချက်ကို မစွန့်ရာ။ ဆင်းရဲကို သည်းခံ၍ မလျော့သော လုံ့လပြုရာ၏။ ‘ဆင်းရဲတစ်ခါ ချမ်းသာတစ်လှည့်’ဟူသော လောကဖြစ်မြဲဓမ္မတာကို နှလုံးမမူပဲ၊ ပျင်းရိခြင်းကို ရှေ့တန်းတင်ကာ လုံ့လလျော့သူတို့သည် သမုဒ္ဒရာတွင် ငါးလိပ်စာသာဖြစ်ကြရသည်။ ဆင်းရဲမှ မလွတ်ကင်းနိုင်။

လောကတွင် လူတို့သည် မကြံစည်ပဲ ဖြစ်လာတတ်သည် ရှိသလို၊ ကြံစည်တိုင်းလည်း ဖြစ်မလာတတ်။ လုံ့လရှိသူတို့သာ အထမြောက်အောင်မြင်နိုင်သည်။

ဖြစ်ချင်သော ဆန္ဒတို့ကို လုပ်ချင်သော လုံလဝီရိယတို့နှင့် ညှိပေးရသည်။ ရည်မှန်းချက်တို့ မြင့်လေ ပို၍ အားစိုက်ပေးရလေ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ မိမိ၏ အားထုတ်မှု အလျောက် ရရှိလာသည့်တို့နှင့် ကျေနပ်နှစ်သိမ့်ခြင်းကို ရောင့်ရဲခြင်းဟုခေါ်သည်။ ရေစီးတစ်ခါ ရေသာတစ်လှည့်ဆိုသလို ထင်သလိုမဖြစ်ပဲရှိပါက မိမိ၏ ရည်မှန်းချက်တို့ကို မစွန့်ပဲ ဆင်းရဲဒုက္ခကို သည်းခံနိုင်ရသည်။ လောကဓံကို သည်းခံနိုင်ရသည်။

ရောင့်ရဲမှုမရှိသူ၊ သည်းခံမှုမရှိသူတို့က ထိုသို့သောအခြေနေတွင် အမှန်တရားကို လက်လျော့အစွန့်ပေး၍၊ လာဘသက္ကာရတို့ကို မက်မောပြီး အမှားဖက်သို့ ကူးပြောင်းသွား တတ်သည်။ ခန္တီတရားနှင့် ပြည့်ဝသူ၊ သန္တောသတရားနှင့် ပြည့်ဝသူတို့ကား မည်သို့သော ဆင်းရဲဒုက္ခများ၊ သတ်ဖြတ်၊ နှိပ်စက်ခြင်းများနှင့် တွေ့စေကာမူ ဓမ္မလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ကြံ့ကြံ့ခံ၍ ရပ်တည်သွားနိုင်သည်။

တေမိမင်းသားသည် ဆွဲဆောင်ဖျားယောင်းမှုအမျိုးမျိုး, ခြိမ်းခြောက်မှုအမျိုးမျိုးကို သည်းခံကာ မိမိ၏ အဓိဋ္ဌာန်ကို မဖျက်ခဲ့။ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ဘုရားအလောင်းတော် ခန္တီဝါဒီရသေ့သည် မိမိရပ်တည်ချက်ကို မစွန့်ပဲ အသက်သာ အသေခံသွားခဲ့သည်။ အဓမ္မဝါဒီတို့၏ ရှုထောင့်တွင် ခန္တီဝါဒီရသေ့သည် ရှုံးနိမ့်သွားသည်ဟု ဆိုကောင်း ဆိုပေလိမ့်မည်။ စင်စစ်ကား ပါရမီထိုက်သော သည်းခံခြင်းဖြင့် အနိုင်ယူသွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

စာညွှန်း။

ခုဒ္ဒကပါဌအဋ္ဌကထာ - မင်္ဂလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

ဦးသြဘာသ - မဟာဇနကဇာတ်တော်ကြီးဝတ္ထု

ဦးရွှေအောင် - ဗုဒ္ဓ လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ ကျေးဇူးရှင်

ဦးရွှေအောင် - ဘဝအမြင်သစ်

("ချင်" ကိုဖတ်ပြီး ကော်မန့် ရေးပေးကြတဲ့ မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းများအတွက်)

မပျော်တဲ့ တော်ရာ...

“ချင်” ပို့စ်ကို မတင်ခင် တုန်းက လက်ထဲမှာ ရေးပြီးစ သုံး၊ လေးပုဒ် ရှိနေတယ်။ (အဟဲ လေသံကတော့ တကယ့် ဝါရင့် စာရေးဆရာကြီး အတိုင်း.. ဂလို ပြောချင်နေတာ ကြာပြီ..အဂုလို ပြောလိုက်ရလို့ ဝမ်းသာလိုက်တာ)

ကိုဧရာကိုတောင် တစ်ပြိုင်ထဲ သုံးပုဒ် တင်လိုက်ရမလား လို့ ညှိကြည့်သေးတယ်။ သူက တစ်ပုဒ်ချင်းပဲ တင်ပါဆိုလို့ “ချင်” ကို တင်လိုက်တယ်။

ဘလော့ဂ်ပေါ်က မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းတွေကို အထူးကျေးဇူးတင်တယ်။ မသီတာ ပြောချင်တာတွေကို နားထောင်ပေးပြီး၊ စိတ်ဝင်တစား အမြင်လေးတွေ ဆွေးနွေးပေးကြလို့။ အပြင်လောကမှာ ဒီလောက်ကြီး ပြောပြဖို့ အခြေအနေအရ အခွင့် မသာဘူး။

ဒီတော့ အခွင့်သာသလို နှိပ်စက်လိုက်ဦးမယ်… ဖတ်ကြည့်ကြပါဦး… မသီတာရဲ့ မပျော်ပုံ နောက်တစ်မျိုး

****

ကျနော် အဲ့ဒီ အိမ်ရှေ့က ဖြတ်လျှောက်တော့ ဘယ်ကြောင့်မှန်းမသိ အိမ်ထဲဘက်ကို ခေါင်းငဲ့ကြည့်လိုက်မိတယ်။ သြော် ဟိုအမျိုးသမီး ဟင်းချက်နေတယ်ကိုး။ အိမ်ရှေ့ တံခါးပေါက်ကနေ လှမ်းကြည့်လိုက်ရင် ဧည့်ခန်းကိုကျော်လို့ အိမ်နောက်ဖေး မီးဖိုချောင်ထိ လှမ်းမြင်နေရတယ်လေ။ အိမ်ချင်းကပ်လျက် ဆိုပေမဲ့ ကျနော်တို့က အခေါ်အပြော မရှိကြပါဘူး။

အဲ့ဒီ အိမ်ဆိုသည်မှာ အိမ်ထောင်ဦးစီးဖြစ်မဲ့ ယောက်ျားရယ်, ခုန ဟင်းချက်နေတဲ့ မိန်းမရယ်, သူတို့ ရဲ့ သားနှစ်ယောက်ရယ် … မိသားစု ပုံစံလေးကတော့ စုံစုံလင်လင်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီ မိသားစုပေ့ါ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလောက်အောင် ပျင်းစရာကောင်းတဲ့ ကျနော့်ရဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေ… ။

ကဲပါလေ အစဉ်လိုက်အတိုင်း စလိုက်ရအောင်။ အိမ်ထောင်ဦးစီး ဆိုတဲ့ ထိုယောက်ျား။ မနက်အစောကြီး အိမ်ကထွက်တယ်၊ ညမိုးချုပ်မှ အိမ်ပြန်လာတယ်။ အဲ့ဒီလူကတော့ ပန်းချီကားထဲက လူဗျ။ ဘယ်အချိန်တွေ့တွေ့ ဒီအတိုင်းပဲမို့ပါ။ ကျနော် သူ့အပြုံးကို မမြင်ဖူးသလို သူ့အသံကိုလည်း မကြားဖူးဘူး။ ကဲ မထူးဆန်းဘူးလား။

ဘယ်အချိန်ကြည့်လိုက် ကြည့်လိုက် အမြဲတမ်း အိပ်ချင်နေတဲ့ မျက်လုံးတွေနဲ့ အခုမှ အိပ်ယာက ထလာတဲ့ ပုံစံနဲ့ မမကတော့ အခုနက ဟင်းချက်နေတဲ့ မမပေါ့။ သူ့ ကလေးနှစ်ယောက်နဲ့ ဟိုနားဒီနား သွားတာ မြင်တယ်။ ကျနော့် မိန်းမလို့ လှလှပပ ပြင်ပြင်ဆင်ဆင် တစ်ခါမှ မတွေ့ရဘူး။ ယုတ်စွ အဆုံးဗျာ အဲ့ဒီ မိန်းမကို စကတ်လေး၊ ဒရတ်စ် လေးနဲ့တောင် မမြင်ဖူးဘူး။

ပိန်လှီ ခြောက်ကပ်နေတဲ့ သူတို့ ကလေးနှစ်ယောက်ကတော့ ၂၁ ရာစုရဲ့ ဖွံဖြိုးပြီးနိုင်ငံ တစ်ခုက ကလေးတွေပါဆိုတာ ကျိန်တွယ်ပြီး ပြောရတော့ မလို …။ နေနိုင်လိုက်ကြတာဗျာ playground ဆိုတာလည်း သူတို့နဲ့ မဆိုင်သလို။

သေချာတာကတော့ သူတို့ဟာ လူတွေနဲ့ မတူပေမဲ့ စက်ရုပ်တွေတော့လည်း မဟုတ်ကြဘူးဗျ။

ခင်ဗျားတို့ အကျယ်ချုပ် အကျဉ်းကျခံနေရတယ် ဆိုတာ ကြားဖူးကြလား။ အကျယ်တွေရော အကျဉ်းတွေရော မျက်စိတော့ ရှုပ်ကုန်ကြမှာပဲ။ ကျနော်မြင်တာတော့ အဲဒ့ီ အတိုင်း.. အဲဒီ အတိုင်းပဲဗျာ။

ကဲ ဗျာ ဒီလောက်ပါပဲ...။

*****

တော်ရာမှာ မပျော်တဲ့ အကြောင်းလေးတွေ ပိုပိုမိုမို ဖွဲ့နွဲ့သည်ပေါ့… သယ်ရင်းတို့ ..များကို သနားပြီး ငိုမနေကြနဲ့ဦး။

စိတ်ဆရာဝန်များ ဖတ်မိရင် “မသီတာ ကျနေပြီ .. ကောက်တင်ဦး” လို့ ပြောမှာလည်း ကြောက်လို့ (ဒီက အယူးပါး)

ကျွန်စိတ်၊ ပညာရေး နှင့် လွတ်လပ်မှု

“A Slave is one who waits for someone to come and free him” [Ezra Pound]
 

‘ပညာရွှေအိုး လူမခိုး’၊ ‘ပညာရဲရင့် ပွဲလယ်တင့်’ စသော ဆိုရိုးစကားတို့ဖြင့် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ပညာအပေါ် တန်ဖိုးထားမှုကို နားလည်နိုင်သည်။ ပညာဟူသည် အမှားအမှန်ကို ပိုင်းခြားခြင့်ချိန်နိုင်သော အသိဖြစ်၍ ထိုအသိက လူ၏ အတွေးအမြင်, အကျင့်အကြံတို့ ပြောင်းလဲသော ဖြစ်စဉ်ကို ဦးဆောင်သည်။ ဗဟုသုတအကြားအမြင်များစေရန် လေ့လာမှတ်သားရသည်။ ထိုဗဟုသုတတို့ကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုကို ရင့်သန်စေရန် လေ့ကျက်ရသည်။ အမှားကို ရှောင်၍ အမှန်ကို လိုက်နာကျင့်ကြံရန် ထပ်တလဲလဲ လေ့ကျက်ရသည်။ ဤသို့ သုတမယ, စိန္တာမယ, ဘာဝနာမယဟူ၍ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်သွားခြင်းကိုပင် လူတို့၏ စိတ်ဓာတ်၊ အကျင့်အကြံတို့ ပြောင်းလဲသောဖြစ်စဉ်ဟု ဆိုရ၏။ အမှန်တရားနှင့် လိုက်လျောညီထွေမည့် အတွေးအခေါ်၊ အကျင့်စရိုက်တို့ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါက ပညာအစစ်မဟုတ်။ အတုအယောင်သာ ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးနယ်ပယ်၌် ပညာစစ်သည် ကိလေသာ၏ ကျေးကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်မှုအရသာ ‘ဝိမုတ္တိရသ’ ကို ပေး၏။ ထို့အတူပင် လောကီနယ်၌လည်း ပညာက လွတ်လပ်မှုကို ဆောင်ကျဉ်း ပေးသည်။ 

မြန်မာတို့သည် ပညာ၏ အရေးပါမှုကို နားလည်ခဲ့ကြသည်။ ကိုလိုနီခေတ် အင်္ဂလိပ်တို့၏ ပညာရေးကို ကျွန်ပညာရေးဟု နားလည်ခဲ့ကြသည်။ ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတွင် အသုံးချရန်အတွက်သာ ရည်ရွယ်ခဲ့သော အတုအယောင်ပညာရေး အဖြစ်နားလည်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၂၀-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ယူနီဗာစီတီအက်ဥပဒေအား ကျွန်ပညာရေးအဖြစ် သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးနှင့် ဆီလျော်မည့် အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားပညာရေးမှ ချပေးခဲ့သော မျိုးစေ့များသည် နဂါးနီစာအုပ်အသင်း၊ ဘားမားဘုတ်ကလပ် စသော လူထုပညာပေး အသင်းအဖွဲ့များကို မွေးဖွားပေးခဲ့သည်။ သခင်အောင်ဆန်း, သခင်နု စသော လွတ်လပ်ရေး ခေါင်းဆောင်များကို မွေးထုတ်ပေးမည့် ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမျိုးသားပညာရေးသည် ကျွန်စိတ်မှ သခင်စိတ်သို့ ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။

မိမိဆန္ဒမပါဘဲ၊ အမှားအမှန် စဉ်းစားဝေဖန်ခွင့်မရှိဘဲ၊ တစ်ပါးသူ၏ အလိုကျ လုပ်ပေးရ, နေပေးရသောဘဝကို ကျွန်ဘဝဟု သတ်မှတ်သည်။ ‘ပေးတာယူ၊ ကြွေးတာစား၊ ခိုင်းတာလုပ်’၍ သူတစ်ပါးအလိုကျနေရသော သိမ်ငယ်သည့် စိတ်ဓာတ်မျိုးသည် ကျွန်စိတ်ဖြစ်သည်။ ကျွန်တို့၏ လုပ်အား၊ ရပိုင်ခွင့်တို့ကို အမြတ်ထုတ်သွေးစုတ်နေသူတို့က ကျွန်စိတ်ကို ရိုက်သွင်းပေးသည်။ ကျွန်မွေးသည်။ ကျွန်တို့ကလည်း မိမိဘဝရပ်တည်မှုအတွက် သခင်မွေးသည်။ ကျွန်သက်ရှည်ရခြင်းသည် ကျွန်စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သော Ezra Pound က  ‘ကျွန်ဟူသည် မိမိလွတ်မြောက်ရေးအတွက် သူတစ်ပါး လာရောက်ကယ်တင်မှုကို စောင့်ဆိုင်းနေသူ’’ ဟု အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ပေးခဲ့၏။ 

ကျွန်စိတ်သည် သိမ်ငယ်စိတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုလျှင် သခင်စိတ်သည် တာဝန်ယူစိတ်ဖြစ်သည်။ စိတ်ကို အစိုးရသည်မှာ ပညာဖြစ်၍ ပညာကို စာပေတို့မှတဆင့်ရသည်။ သခင်စိတ်ကို မွေးဖွားပေးနိုင်သော စာပေ၊ ပညာရေးတို့ ထွန်းကားပါမှ လွတ်လပ်ရေးကို ရယူနိုင်မည်။ ကိုလိုနီခေတ်မြန်မာတို့က ဤအချက်ကို ကောင်းစွာ နားလည်ခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှု၏ ခေါင်းဆောင် ဆရာကြီးသခင်ကိုတော်မှိုင်းက “ခေတ်ဆိုးလျှင် ခေတ်ကို အပြစ်မဆိုသာ။ ထိုခေတ်တွင်ရှိသော သူတို့ကိုသာ အပြစ်ဆိုစရာ ဖြစ်သောကြောင့် ငါတို့ခေတ်အတွက် ငါတို့တာဝန်ကြီးပေတကားဟု များများကြီး နှလုံးသွင်းအပ်ပေသည်” ဟု ဂန္ထလောကမဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသား တိုက်တွန်းခဲ့၏။ ဤကား ၁၉၂၀-ခုနှစ်ကာလတွင် အစပျိုးခဲ့သော အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှု၏ ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက်များ ဖြစ်သည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

၈၈ ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားအောင်ပွဲနေ့ အထိမ်းအမှတ်

၁၃၇၀ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆုတ် ၁၀ရက် (၂၂-၁၁-၂၀၀၈)

နိကာယ်ငါးရပ် မိတ်ဆက်

ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ်အခါက ဗုဒ္ဓဟောကြားသော တရားတော်တို့အား “ဓမ္မဝိနယ” ဟု ရည်ညွှန်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အားလျော်စွာ၊ ပထမအကြိမ် သံဂါယနာတင်ပွဲတွင် ဓမ္မနှင့် ဝိနယဟု နှစ်စုခွဲ၍ ရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဒေသနာတော် အားလုံးအား ဓမ္မဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည် မှန်သော်လည်း ဝိနည်း ဒေသနာတော်တို့အား ဝိနယ ဟုလည်းကောင်း၊ ဝိနည်းတော်မှ အပဖြစ်သော သုတ္တန်နှင့် အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတော်တို့အား ဓမ္မဟုလည်းကောင်း ခွဲခြား သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သံဂါယနာ တင်သောအခါတွင် ဝိနည်း၊ သုတ္တန်၊ အဘိဓမ္မာဟူသော အစီစဉ်အားဖြင့် စုပေါင်းရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

ပထမသံဂါယနာတင်ပွဲတွင် အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်က စီစစ် မေးမြန်းသော “ပုစ္ဆက” ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ဝိနည်းအရာတွင် ဧတဒဂ်ရတော်မူခဲ့သော အရှင်ဥပါလိမထေရ်က ဝိနည်း ဒေသနာတော်အား ဖြေကြားသည့် “ဝိသဇ္ဇက” ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့၏။ သုတ္တန်နှင့် အဘိဓမ္မာဟူသော ဓမ္မ ဒေသနာတော်တို့အား “ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက” (တရားဘဏ္ဍာစိုး) ဖြစ်သည့် အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်က ဖြေကြား၍ သံဂါယနာ တင်တော်မူခဲ့ကြသည်။

ဤတွင်လည်း ဓမ္မဒေသနာတို့အား သဘောတူရာ တူရာစု၍ အောက်ပါအတိုင်း “နိကာယ (အစုအပေါင်း)” ငါးစုဖြင့် (တနည်း နိကာယ် ငါးရပ်ဖြင့်) စု၍ ခွဲခြားခဲ့ကြပါသည်။

(၁) ဒီဃနိကာယ - သုတ္တန်အရှည်များ စုစည်းထားသော အုပ်စု
(၂) မဇ္ဈိမနိကာယ - အလယ်အလတ်သုတ္တန်များ စုစည်းထားသော အုပ်စု
(၃) သံယုတ္တနိကာယ - အချင်းချင်း ဆက်နွယ်နေသော သုတ္တန်များအား စုထားသော အုပ်စု
(၄) အင်္ဂုတ္တရနိကာယ - အင်္ဂါအရည်အတွက်အလိုက်စုစည်းထားသော နိကာယ်
(၅) ခုဒ္ဒကနိကာယ - အရွယ်အစား သေးငယ်သော သုတ္တန်များနှင့် အဘိဓမ္မာဒေသနာအုပ်စု

“သုတ္တ”သည် “တမျဉ်းချည်၊ ပန်းသီတံ၊ ပန်းသီကြိုး”ဟု တိုက်ရိုက် အနက်အဓိပ္ပါယ်ရ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ဓမ္မဒေသနာတို့အား ဖရိုဖရဲ မဖြစ်ရအောင် သီကုံးပေးထားသော ကြိုးသဖွယ် ယူဆနိုင်ပါသည်။ (ပါဠိဝေါဟာရ “သုတ္တ”အား သုတ်, သုတ္တန်, သုတ္တံစသဖြင့် မြန်မာမှုပြု လေ့ရှိသည်။)

ဒီဃနိကာယ (Collection of Long Discourses)

ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်များအား အကျဉ်းခြုံးလိုက်ပါက သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဟူသော အုပ်စုသုံးစုရသည်။ ဒီဃနိကာယ်တွင် ပါဝင်သော သုတ်များသည် သီလ, သမာဓိ, ပညာတို့ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဟောကြားထားသော သုတ်များဖြစ်သည်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-မျိုးအကြောင်း ဟောကြားသော ဗြဟ္မဇာလသုတ်၊ ရဟန်းပြုရခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို အဇာတသတ်မင်းအား ဟောကြားထားေသာ သာမညဖလသုတ်၊ ဗုဒ္ဓ၏ နောက်ဆုံးကာလ ဖြစ်စဉ်များအား ဟောကြားထားသော မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၊ နိဗ္ဗာန်သို့ မျက်မှောက်ပြုရန် တစ်ကြောင်းတည်းသော လမ်းစဉ်ဖြစ်သည့် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ဟောကြားသော မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်၊ မိဘဝတ်, သားသမီးဝတ် စသဖြင့် လူမှုကျင့်ဝတ်များကို ဟောကြားထားသော သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် တို့သည် ဒီဃနိကာယ်လာ သုတ္တန်များဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒီဃနိကာယ်လာသုတ်များသည် ဘာသာခြားတို့အား ဗုဒ္ဓအဆုံးမ, ဗုဒ္ဓသာသနာကို လိုက်နာသူများ ဖြစ်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ ဟောကြားထားသော သုတ်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အသောကမင်းလက်ထက်တွင် အရှင်သောဏနှင့် အရှင်ဥတ္တရတို့သည် ဒီဃနိကာယ်၏ ပထမဆုံးသုတ်ဖြစ်သော ဗြဟ္မဇာလသုတ်ကို ဟောကြား၍ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိအရပ်တွင် သာသနာပြုခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။

စုစုပေါင်း သုတ္တန် ၃၄-ပုဒ်ပါဝင်သော ဤဒီဃနိကာယ်အား “ဝဂ္ဂ (=အစု)” ခေါ် အစုသုံးစု ကျမ်းသုံးကျမ်း ခွဲခြားထားသည်။

(၁) သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ (မြန်မာအခေါ် သုတ်သီလက္ခန်) - သုတ်ပေါင်း ၁၃-သုတ်
(၂) မဟာဝဂ္ဂ (မြန်မာအခေါ် သုတ်မဟာဝါ) - သုတ်ပေါင်း ၁၁-သုတ်
(၃) ပါထိကဝဂ္ဂ (မြန်မာအခေါ် သုတ်ပါထေယျ) - သုတ်ပေါင်း ၁၀-သုတ်

ပါဠိစာပေတို့တွင် ကျမ်းစာ၏ အရွယ်ပမာဏတို့ကို မရပ်မနားဘဲ တစ်ကြိမ်တည်း ရွတ်ဆိုနိုင်သော ပမာဏဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။ ယင်းပမာဏအား “ဘာဏဝါရ” ဟုခေါ်သည်။ တစ်ဘာဏဝါရတွင် အက္ခရာအလုံးရေ ရှစ်ထောင်ရှိသည်။ ဒီဃနိကာယ်အား ဘာဏဝါရဟူသော unit ဖြင့်တိုင်းထွာက ၆၄-ဘာဏဝါရ ရှိသည်။

မဇ္ဈိမနိကာယ (Collection of Middle Length Discourses)

ဒီဃနိကာယ်လာ သုတ်များသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှည်ရှည်လျားလျား ဟောကြားထားသော သုတ်များဟုဆိုပါက၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်မှ သုတ်များသည် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဟောကြားထားသော သုတ်များဟု ဆိုနိုင်သည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်လာ သုတ် အများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်များအား ရည်ရွယ်ဟောကြားထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ မူလပရိယာယသုတ်၊ သဗ္ဗာသဝသုတ်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်၊ ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ်၊ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်၊ တဏှာသင်္ခယသုတ်၊ စူဠဝေဒလ္လသုတ်၊ အာနာပါနဿတိသုတ်၊ ဆဆက္ကသုတ် စသော အဓိပ္ပါယ်လေးနက်သည့် သုတ္တန်များသည် မဇ္ဈိမနိကာယ်လာ သုတ်များဖြစ်သည်။

မဇ္ဈိမနိကာယ်မှသုတ်များသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ဒီဃနိကာယ်မှ သုတ်များလောက် မရှည်လျားသော်လည်း၊ အခြားနိကာယ်များမှ သုတ်များလောက် တိုတောင်းခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် မဇ္ဈိမ (အလယ်အလတ်) နိကာယ်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်တွင် သုတ်အရေအတွက်အားဖြင့် ၁၅၂ သုတ်ရှိကာ၊ ကျမ်းတစ်ကျမ်းလျှင် သုတ် ၅၀-ခန့်ဖြင့် ပဏ္ဏာသ ခေါ် ကျမ်း သုံးကျမ်း ခွဲထားသည်။ ပဏ္ဏာသဟူသည် ငါးဆယ်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

(၁) မူလပဏ္ဏာသ (ရှေးဦးအစ သုတ်ငါးဆယ်)
(၂) မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ (အလယ် သုတ်ငါးဆယ်)
(၃) ဥပရိပဏ္ဏာသ (အဆုံးသုတ် ငါးဆယ်)

မှတ်ရ, ခေါ်ရလွယ်ရန် ပဏ္ဏာသ (ငါးဆယ်) ဟုဆိုရသော်လည်း နောက်ဆုံး ဥပရိပဏ္ဏာသတွင် သုတ်အရေတွက်အားဖြင့် ၅၂-သုတ်ရှိ၍ စုစုပေါင်း ၁၅၂-သုတ်ရှိသည်။ တဖန် ပဏ္ဏာသတစ်ခုစီတွင် သုတ် ၁၀-သုတ်စီအား “ဝဂ္ဂ”ခေါ် အခန်း တစ်ခန်းစီ ခွဲ၍ ထားသည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ် တစ်ခုလုံးအနေဖြင့် ဘာဏဝါရ ၈၀ ရှိ၍ ဒီဃနိကာယ်ထက် ပို၍ အရွယ်ပမာဏကြီးမားသည်။

သံယုတ္တနိကာယ (Collection of Connected Discourses)

သံယုတ္တနိကာယ်တွင် အတွဲ ၅-တွဲ (တနည်း ကျမ်း ၅ကျမ်း) ရှိသည်။
(၁) သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၂) နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၃) ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၄) သဠယတနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၅) မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း

သံယုတ္တနိကာယ်တွင် သုတ်အရေအတွက်အားဖြင့် ၇၇၆၂-သုတ် ပါဝင်၍ ဘာဏဝါရအားဖြင့် ၁၀၀ ရှိသည်။ (ဘိက္ခုဗောဓိအလိုအရ သုတ်ပေါင်း ၂၉၀၄-သုတ်သာတွေ့ရသည်ဟု ဆို၏။ ရေတွက်ပုံကွဲလွဲ၍ ဖြစ်ပေမည်။) ကျမ်းတစ်ကျမ်းစီအား အကြောင်းအရာ တူရာတူရာအလိုက် သံယုတ္တခေါ် အခန်းများထပ်မံခွဲထားရာ ကျမ်း ၅-ကျမ်းတွင် စုစုပေါင်း သံယုတ် ၅၆-ခန်းပါဝင်သည်။ တစ်ဖန် ထိုသံယုတ်တို့ကိုလည်း သုတ် ၁၀-သုတ်ခန့်လျှင် ဝဂ္ဂ တစ်ခုစု၍ ထပ်မံခွဲထားပြန်သည်။

“သံယုတ္တ” ဟူသည် “အတူတကွယှဉ်တွဲပေါင်းစပ်ထားခြင်း”ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ သံယုတ္တနိကာယသည် အကြောင်းအရာ တူညီသော သုတ္တန်များအား စုပေါင်းထားသော နိကာယ်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် သံယုတ္တနိကာယ်၏ ပထမတွဲ (သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း)သည် ဂါထာဖြင့် ဟောကြားထားသည့် တရားတော်များအား စုစည်းထားသည်။ ဤကျမ်းအားလည်း ကောသလမင်းကြီးနှင့် ပတ်သက်သက်၍ ဟောကြားထားသော တရားတော်များအား ကောသလသံယုတ္တ၊ မာရ်နတ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဟောကြာထားသော တရားတော်များအား မာရသံယုတ္တစသဖြင့် ထပ်မံ၍ ပိုင်းခြား စုစည်းထားသည်။

နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းသည် အကြောင်း(နိဒါန)နှင့် အကျိုးဆက်စပ်ပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဟောကြားထားသော တရားတော်များဖြစ်၍၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းသည် ခန္ဓာငါးပါးနှင့် ပတ်သက်၍ ဟောကြားထားသော တရားတော်များဖြစ်သည်။ သဠယတနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းတွင် အာရုံသိမှုအတွေ့အကြုံ (experience)၏ အခြေခံဖြစ်သော ဗာဟိရာယတန (external bases) ခေါ် အာရုံခြောက်ပါးနှင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (internal bases) ခေါ် ဒွါရခြောက်ပါးတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော တရားများဖြစ်သည်။

မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းတွင် သုတ်အရေတွက်အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပမာဏအားဖြင့်ဖြစ်စေ အကြီးဆုံးဖြစ်သောကြောင့် “မဟာဝဂ္ဂ”ဟု အမည်ရသည်။ မဂ္ဂင် ၈ပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ၇ပါး၊ သတိပဋ္ဌာန် ၄ပါး၊ ဣန္ဒြေ ၅ပါး၊ သမ္ပပ္ပဓာန် ၄ပါး၊ ဗိုလ် ၅ပါးနှင့် ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄ပါး ဟူသော ဗောဓိပက္ခိယ ၃၇ပါးနှင့် ပတ်သက်သော တရားတော်များ၊ ဈာန်, သစ္စာလေးပါး, အာနာပါန, သောတာပတ္တိမဂ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော တရားတော်များ ပါဝင်သည်။

ထို့ကြောင့် ပထမ လေးကျမ်းသည် ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ သစ္စာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတို့ကို နားလည် သဘောပေါက်စေ၍ အယူမှားဒိဋ္ဌိတို့ ကင်းစင်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး၊ နောက်ဆုံး မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းသည် ဗောဓိဉာဏ်အတွက် ကျင့်ကြံအားထုတ်မှု ဘာဝနာရှုမှတ်ရန် လမ်းညွှန် တရားဒေသနာတော်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (Collections of Numerical Discourses)

ဗုဒ္ဓလက်ထက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ စာပေသင်ကြားပို့ချသော နည်းစနစ်သည် နှုတ်တိုက်သင်ယူပို့ချသော နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျက်မှတ်ရလွယ်ကူစေရန် အချက်အလက် တစ်ခုရှိသောတရားများ၊ အချက်အလက် နှစ်ခုရှိသော တရားများ စသဖြင့် အင်္ဂါ (အချက်အလက်) အရေအတွက်ကို မူတည်၍ သင်ယူပို့ချလေ့ရှိသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်သည် ဤသို့ အင်္ဂါအချက်လက်အရေအတွက် ပေါ်မူတည်၍ စုစည်းထာသော နိကာယ်ဖြစ်သည်။

နိပါတ (နိပါတ်) ခေါ် အခန်း ၁၁-ခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမအခန်း ဧကကနိပါတတွင် အင်္ဂါတစ်ပါးရှိသော သုတ်များ၊ ဒုတိယအခန်း ဒုကနိပါတ်တွင် အင်္ဂါနှစ်ပါးရှိသော သုတ်မျာ၊ တိကနိပါတ်တွင် အင်္ဂါသုံးပါးရှိသော သုတ်များ စသဖြင့် အခန်း ၁၁-ခန်းရှိသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်သည် ဘာဏဝါရအားဖြင့် ၁၂၀ ဘာဏဝါရရှိ၍ သုတ် အရေတွက်အားဖြင့် ၉၅၅၇-သုတ်ရှိသည်ဟု အဋ္ဌကထာများကဆိုသည်။ (ဘိက္ခုဗောဓိအလိုအရ သုတ်ပေါင်း ၂၃၄၄-သုတ်သာတွေ့ရသည်ဟု ဆို၏။ ရေတွက်ပုံကွဲလွဲ၍ ဖြစ်ပေမည်။) နိပါတ်တစ်ခုစီအား ဝဂ္ဂ ခေါ် အစုများထပ်မံ ခွဲခြားထားရာ စုစုပေါင်း  ဝဂ် ၁၆၀ ပါဝင်သည်။ ဝဂ်တစ်ခုစီတွင် အကြမ်းအားဖြင့် သုတ် ၁၀-သုတ်မျှ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အချို့ဝဂ်များတွင် ၇-သုတ်သာပါသည်ရှိသလို၊ အချို့တွင် ၂၆၂-သုတ်ထိပါဝင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

အကြောင်းအရာအားဖြင့်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်အကျိုး၊ တမလွန်အကျိုးများသာမက မျက်မှောက်ဘဝကြီးပွားရေးအတွက် ကျင့်ကြံရမည့် အောင်မြင်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ မိသားစုရေး၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးစသဖြင့် အကြောင်းအရာစုံလှ၏။ ထို့ကြောင့် ဤနိကာယ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ စွယ်စုံကျမ်းသဖွယ်ဖြစ်နေ၍ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ရေသောက်မြစ်ဟုလည်း တင်စားခေါ်ဆိုကြသည်။

ခုဒ္ဒကနိကာယ (Collections of Minor Texts)

ပထမ သံဂါယနာတင်ရာတွင် အရှင်ဥပါလိမထေရ်က ဝိနည်းဒေသနာတော်အား ဖြေဆို၍ စုပေါင်း ရွတ်ဆိုတော်မူခဲ့၏။ ထို့နောက် ဒီဃနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သံယုတ္တနိကာယ်နှင့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်တို့ကို ရှင်အာနန္ဒာမထေရ်က ဖြေဆို၍ သံဂါယနာတင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ သုတ္တန်ဒေသနာ၏ နိကာယ်ကြီးလေးရပ်အားတင်ပြီးနောက် အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ကို ဆက်လက် တင်တော်မူကြသည်။ ထို့နောက်မှ ကြွင်းသောသုတ္တန်ဒေသနာ အတိုအထွာတို့အား ခုဒ္ဒကနိကာယ်အဖြစ် သံဂါယနာ တင်တော်မူခဲ့ကြသည်။ အချို့သောကျမ်းများ (ဥပမာ မိလိန္ဒပဉှာ)သည် ပထမသံဂါယနာတင်စဉ်တွင် မပါဝင်ပဲ နောက်မှ ထည့်သွင်းထားသော ကျမ်းများဖြစ်၍ အချို့က သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ် အသိမှတ်မပြုကြ။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင်ပါသည့် သုတ္တန်ကျမ်း အရေအတွက်မှာ ြမန်မာနိုင်ငံမူအရ ၁၈-ကျမ်း၊ သီရိလင်္ကာမူအရ ၁၇-ကျမ်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံမူ ၁၅-ကျမ်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမူအရ ဤသုတ္တန်ကျမ်း ၁၈-ကျမ်းကိုသာမက၊ ဝိနည်းနှင့် အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကိုလည်း ခုဒ္ဒနိကာယ်တွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

၁။ ခုဒ္ဒကပါဌ (ခုဒ္ဒကပါဌ်)
၂။ ဓမ္မပဒ
၃။ ဥဒါန (ဥဒါန်း)
၄။ ဣတ္တိဝုတ္တက (ဣတ္တိဝုတ်)
၅။ သုတ္တနိပါတ (သုတ္တနိပါတ်)
၆။ ဝိမာနဝတ္ထု
၇။ ပေတဝတ္ထု
၈။ ထေရဂါထာ
၉။ ထေရီဂါထာ
၁၀။အပဒါန (အပါဒါန်)
၁၁။ ဗုဒ္ဓဝံသ (ဗုဒ္ဓဝင်)
၁၂။ စရိယာပိဋက
၁၃။ ဇာတက (ဇာတ်)
၁၄။ နိဒ္ဒေသ (မဟာနိဒ္ဒေသ နှင့် စူဠနိဒ္ဒေသ)
၁၅။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ (ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်)
၁၆။ မိလိန္ဒပဉှာ*
၁၇။ နေတ္တိ*
၁၈။ ပေဋကောပဒေသ*

နေတ္တိကျမ်းနှင့် ပေဋကောပဒေသကျမ်းတို့ကို ထိုင်းနိုင်ငံမူတွင် သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ် အသိမှတ်မပြု။ မိလိန္ဒပဉှာကို ထိုင်းနိုင်ငံရော, သီရိလင်္ကာနိုင်ငံကပါ သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ်အသိမှတ်မပြုပါ။

ခုဒ္ဒကပါဌ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အခြေခံဖတ်စာဟု ဆိုနိုင်သည်။ သရဏဂုံဆောက်တည်ခြင်း၊ ဆယ်ပါးသီလခံယူခြင်း၊ ၃၂-ကောဋ္ဌာသဆင်ခြင်ခြင်း၊ သာမဏေငယ်လေးများအတွက် အမေးအဖြေတို့ ပါဝင်သည်။ ပရိတ်ကြီး ၁၁-သုတ်အနက်မှ မင်္ဂလသုတ်၊ ရတနသုတ်၊ မေတ္တာသုတ်တို့သည်လည်း ဤခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော်တွင် ပါဝင်သည်။

ထေရဂါထာ, ထေရီဂါထာနှင့် ဓမ္မပဒတို့သည် ဂါထာသက်သက်ဖြစ်၍၊ သုတ္တနိပါတ်, ဥဒါန်းနှင့် ဣတ္တိဝုတ် တို့သည် စကားပြေ အနည်းငယ်ရောထားသော ဂါထာများဖြစ်၍ ဂါထာပေါင်းချုပ်ကျမ်းများ ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထေရဂါထာနှင့် ထေရီဂါထာသည် ရဟန္တာအရှင်များ၊ အရှင်မများ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဥဒါန်းကျူးရင့်သော ဂါထာများ၊ အမေးအဖြေများ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခါနီး သံေဝဂရဖွယ် မြွက်ကြားသော ဂါထာများဖြစ်သည်။

သုတ္တနိပါတ် ပါဠိတော်၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတို့ကဲ့သို့ တစ်ပါးတည်း ဧကစာရီကျင့်သုံးသော ရသေ့ရဟန်းတို့၏ ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ် (ကြံချိုပမာကျင့်ဖွယ်တရား)၊ မုနိသုတ်တို့ပါဝင်သည်။ နိဒ္ဒေသ ပါဠိတော်သည် သုတ္တနိပါတ်လာ အဋ္ဌကဝဂ်၊ ပါရာယနဝဂ်နှင့် ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ်တို့၏ အဖွင့်ကျမ်းဖြစ်သည်။

ဝိမာနဝတ္ထု (ဝိမာန= ဗိမာန်) သည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် နတ်စည်းစိမ်ခံစားရပုံ ဝတ္ထုသာဓကများဖြစ်၍၊ ပေတဝတ္ထုသည် မည်သို့ ပြိတ္တာဘဝရာက်ရပုံ၊ မည်သို့ကျွတ်လွတ်ပုံ ဝတ္ထုသာဓကများဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဝင်သည် သုမေဓာရှင်ရသေ့ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ဗျာဒိတ်ခံပုံ၊ ပါရမီဖြည့်ပုံနှင့် ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားမှသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားတိုင် ၂၅-ဆူသော မြတ်စွာဘုရားတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းဖြစ်သည်။ စရိယာပိဋက ကျမ်းသည် မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်ဘဝက ပါရမီဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့ပုံ ပုံဝတ္ထု ၃၅-ပုဒ်အား ပါရမီ ၁၀-ပါး အစီအစဉ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ အပါဒါန် ပါဠိတော်သည်လည်း ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓနှင့် ရဟန္တာ အရှင် အရှင်မတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကျမ်း ဖြစ်သည်။

ဇာတက ကျမ်းအား ၅၅၀-နိပါတ်တော်ဟူသော အမည်ဖြင့် အသိများသည်။ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပျက်သော အကြောင်းအရာတို့ ဆက်နွယ်၍ အတိတ်ကို ေဆာင်ကာ ရှေးကလည်း ဤသို့ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်ဟု ဟောကြားထားသော ဇာတ်တော်များ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်တော်ပုံပြင် ၅၄၇-ပုဒ်သာ ရှိသော်လည်း အခေါ်လွယ်စေရန် ငါးရာငါးဆယ်ဇာတ်ဟုသာ ခေါ်ြခင်းဖြစ်သည်။

ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်သည် ဓမ္မဒေသနာတို့အား အဘိဓမ္မာဆန်ဆန် အသေးစိတ် ခွဲခြားဝေဖန် ဟောကြားထားသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ သုတမယဉာဏ်, သီလမယဉာဏ်မှ အစချီကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်, အနာဝရဏဉာဏ်တိုင် ၇၃-မျိုးသော ဉာဏ်များအား ဉာဏကထာခန်းတွင် ပိုင်းခြားပြသည်။ သစ္စာအနက် ၁၆-ချက်၊ ၅၂၈-သွယ် မေတ္တာပွားနည်းတို့သည် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပါဠိတော်လာ ဒေသနာများဖြစ်သည်။

ပေဋကောပဒေသ (ပိဋကတ်လမ်းညွှန်ကျမ်း) နှင့် နေတ္တိ (လမ်းညွှန်ကျမ်း)တို့သည် ပိဋကတ်သုံးပုံအား စနစ်တကျ ခြုံငုံလေ့လာသော လမ်းညွှန်ကျမ်းဖြစ်၍ ပိဋကတ်တော်တို့၏ အဖွင့် အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ၊ ဒီပနီကျမ်းပြုဆရာတို့၏ လက်စွဲကျမ်း တစ်စောင်ဖြစ်သည်။

မိလိန္ဒပဉှာကျမ်းသည် ဂရိနွယ်ဖွား တစ်ဦးဖြစ်သော သာဂလပြည်ဘုရင် မိလိန္ဒမင်းကြီးနှင့် အရှင်နာဂသေန (အရှင်နာဂသိန်)တို့ တရားဓမ္မနှင့်စပ်၍ စကားစစ်ထိုးသော ကျမ်းဖြစ်သည်။

ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ ပါဠိတော်ကျမ်းများ

ပိဋကအားဖြင့် သုံးပုံ, နိကာယ်အားဖြင့် ငါးရပ်သော ပါဠိတော်ကျမ်းရင်းများသည် စုစုပေါင်း ၅၂-ကျမ်းရှိ၏။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင်မူအရ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရာတွင် အချို့ကျမ်းငယ်များအား တစ်အုပ်တည်းတွင်ပေါင်း၍ ထုတ်ဝေသဖြင့် စာအုပ်ပေါင်း ၄၀ ရှိလေသည်။

(က) သုတ္တန်ပိဋက (နိကာယ် ၅-ရပ်) ကျမ်းပေါင်း ၄၀ (၂၃-အုပ်)
၁။ ဒီဃနိကာယ် ၃-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၂။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၃-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၃။ သံယုတ္တနိကာယ် ၅-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ၁၁-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၅။ ခုဒ္ဒကနိကာယ် ၁၈-ကျမ်း (၁၁-အုပ်)
(ခ) ဝိနည်းပိဋက (ခုဒ္ဒကနိကာယ်) ၅-ကျမ်း (၅-အုပ်)
(ဂ) အဘိဓမ္မာပိဋက (ခုဒ္ဒကနိကာယ်) ၇-ကျမ်း (၁၂-အုပ်)

နိကာယ် ၅-ရပ် ဒေသနာတော်များကို ဖတ်ရှုလိုပါက

၁။ ပါဠိတော်များနှင့် ပါဠိတော်မြန်မာပြန်ကျမ်းအစုံကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကမ္ဘာအေး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဝယ်ယူနိုင်သည်။

၂။ ဆရာကြီးဦးဂိုအင်ကာ ဦးစီးသော ဝိပဿနာသုတေသနအသင်း (Vipassanā Research Institute) မှထုတ်သော ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ စီဒီခွေကို အောက်ပါ link တွင် မှာယူနိုင်ပါသည်။
http://www.vri.dhamma.org/publications/cdorder.html

၃။ ပိဋကတ်သုံးပုံ မြန်မာပြန် အစုံအား အောက်ပါ link တွင် download လုပ်ယူနိုင်သည်။
http://www.mediafire.com/?qjcxnohtgmh

၄။ အကယ်၍ အကျဉ်းချုပ်ကို ဖတ်ရှုလိုပါက ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး၏ ပိဋကတ်အနှစ်ချုပ် စာအုပ်များတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

စာညွှန်း။
၁။ ပါဠိတော်မြန်မာပြန်ကျမ်းများ (ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ)
၂။ U Ko Lay – The compendium of Buddhism: Guide to Tipiṭaka.
၃။ A.K. Warder- Indian Buddhism.
အောက်ပါစာအုပ်များမှ ကျမ်းဦးနိဒါန်းများ
၄။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် ဒီဃနိကာယ်
၅။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် မဇ္ဈိမနိကာယ်
၆။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် သံယုတ္တနိကာယ်
၇။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပထမတွဲ ၊ ဒုတိယတွဲ
၈။ Bhikkhu Bodhi – In the Buddha’s Words: Anthology of Discourses from the Pāḷi Canon.
၉။ Maurice Walshe – The Long Discourses of The Buddha: A Translation of Dīgha Nikāya, 1987
၁၀။ Bhikkhu Ñānamoḷi and Bhikkhu Bodhi – The Middle Length Discourses of the Buddha: A Translation of the Majjhima Nikāya, 1995.
၁၁။ Bhikkhu Bodhi – The Connected Discourses of the Buddha: A Translation of Saṃyutta Nikāya.
၁၂။ Bhikkhu Bodhi – Numerical Discourses of the Buddha: An Anthology of Suttas from Aṅguttara Nikāya.
ယှဉ်တွဲ ဖတ်ရှုလိုပါလျှင် - အဘိဓမ္မာ မိတ်ဆက်

ရင့်ကျက်မှုဆယ်စုနှစ်ခရီးအစ

အမြန်ရထားတစ်စီးလို

ဘူတာတွေကို တရိပ်ရိပ် ဖြတ်ကျော်ပြီး၊

ညနေခင်းရဲ့ ကျနေဟာ

ပြင်းပြစွာ လောင်မြိုက်နေဆဲ၊

အမှတ်တမဲ့ပဲ ရောက်လာခဲ့တယ်။

ရင့်ကျက်မှုဆီ လှမ်းမဲ့

မင်္ဂလာခရီးရဲ့ အစခြေလှမ်းအဖြစ်

‘ဗာလ’ဆိုတဲ့ လူ့အချည်းနှီးကို

အဝေးကရှောင်ရမယ်လို့ ဆုံးမခဲ့တယ်။

“တောင်ကို ဖြည်းဖြည်း တက်ရာ၏။

ကာမဂုဏ်ကို ဖြည်းဖြည်း ခံစားရာ၏။

အမျက်ကို ဖြည်းဖြည်း ထွက်ရာ၏”

လောကနီတိစကား မနာကြားပဲ

ကြံကို အရင်းကစ ဝါးမြိုနေခဲ့တယ်။

“အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော”လို့

နှုတ်ကတဖွဖွ ရွတ်ဆိုရင်း၊

တာဝန်တွေကို မျက်ကွယ်ပြု

လွတ်လပ်မှုကို ငြင်းဆန်၊

ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရိုးမယ်ဖွဲ့နေခဲ့ပြန်တယ်။

အဓမ္မတွေ တိုက်စားလို့

ခပ်ပါးပါးလေး ကျန်ရစ်တဲ့

အမှန်တရား မြေပြင်ပေါ်ကို

ရဲဝံ့စွာ ခြေစုံရပ်ဖို့ကိုလည်း

တွန့်ဆုတ်နေမိသေးတယ်။

အပေါင်းအသင်းတွေက

“အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအတွက်

ဆထက်ထမ်းပိုး သယ်ပိုးနိုင်ပါစေ”တဲ့။

ရောင်းရင်းတို့ရေ…

ခင်ဗျားတို့ မိတ်ဆွေကြီး ကျွန်တော်ဟာ

‘ပျောက်ဆုံးသွားသော နိဗ္ဗာန်ဘုံ’ တေးသွားကို

တသသ ညည်းတွားရင်း၊

အပြစ်မသိသေးတဲ့ ကလေးတို့ဘဝမှာ

နုံ့နဲစွာ ရပ်တန့်နေသေးတယ်။

ဗာလ = လူမိုက် (သို့မဟုတ်) ကလေး

ဧရာ (မန္တလေး)

ဘ၀ရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ေဒသ (၂) Draftswoman

ပထမ အလုပ်က ထွက်ခဲ့ပြီး နောက် ၇နှစ် အကြာမှာ

(ဒီကြားထဲ စာသင်တဲ့ အလုပ်ကလေးတွေတော့ ကြိုကြား ကြိုကြား လုပ်ခဲ့သေးတယ်။)

နောက်တဖန် Marine Navigation and Communication ကုမ္ပဏီ တစ်ခုမှာ Draftswoman ဖြစ်ပြန်တယ်။ ၂နှစ်နီးပါးပါပဲ။ AutoCAD 2000LT သုံးရတယ်။ ဒီမှာလည်း စင်္ကာပူရုံးခွဲမှာ ဝန်ထမ်း ၃၀လောက်ရှိပေမဲ့ ပုံဆွဲသူ Draftswoman ကတော့ တစ်ယောက်ထဲပါပဲ။

ရေကြောင်း လမ်းညွှန်ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာမျိုးစုံကို ပစ္စည်းထုတ်လုပ်တဲ့ အခြားကုမ္ပဏီတွေကနေ ကိုယ်စားလှယ်ယူပြီး၊ တစ်ဆင့်ပြန်လည်တပ်ဆင် ရောင်းချပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီပါ။ Customer လိုအပ်သလို ကိရိယာမျိုးစုံကို စုပေါင်း, စပ်ပေါင်းလုပ်ပြီး ဆင်ပေးရတဲ့ System Integrator လို့ခေါ်တဲ့ ကုမ္ပဏီမျိုးပေါ့။ Installation & Commissioning အထိ အပြီးအစီး။ Contract နဲ့ရောင်းထားတဲ့ system တွေကိုလည်း ကုမ္ပဏီကပဲ ပြုပြင်ထိမ်းသိမ်းမှု ပေးပါသေးတယ်။ Servicing & Retrofitting တွေလည်း လုပ်တယ်။

Integrated Bridge Systems and nautical equipment တွေဖြစ်တဲ့

Gyro Compasses System

Autopilots System

Steering Control System

Monitoring Systems

Radar Systems

Electronic Sea Chart Equipment

Communication - Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS) တွေအပြင်

AIS (Automatic Identification System)

GPS (Global Position System)

Echosounder System

SpeedLog System

Wind Speed and Direction System

Intercommunication System - PA (Public Address) System

VDR (Voyage Data Recorder) System စသဖြင့်

System တစ်ခုချင်းစီအတွက် System Connection Diagram ကို ဦးစွာဆွဲရပါတယ်။ Power Supply (ပုံမှန်အားဖြင့် Main Supply နဲ့ Back up Supply , အနည်းဆုံး source နှစ်ခုနဲ့) သွယ်ထားရတယ်။ သင်္ဘောမှာ သုံးတဲ့ လျှပ်စစ်ပစ္စည်း အများစုက stable ဖြစ်အောင် 24 VDC သုံးတာများတယ်။

Cable Information တွေ ပေးရတယ်။ အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့်တော့ Power Supply Cable, Input/ Output Data Cable တွေနဲ့ Antenna Cable တွေပါ။ Power Cable တွေက လုံးပတ်ကြီးတယ်။ Data Cable တွေကတော့ မလိုအပ်ပဲ ကြိုးလုံးကြီးရင် Installation လုပ်ရခက်တယ်။ Antenna Cable တွေက manufacturer တွေက supply လုပ်ပြီး ပစ္စည်းနဲ့ အတူပါလာတတ်တယ်။ အရှည်မလုံလောက်ရင် ကုမဏီကပေးမှာလား၊ Shipyard ကပေးမှာလားဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း Drawing မှာ ဖေါ်ပြထားရတယ်။

နောက်အဲ့ဒီ System ထဲမှာ သုံးထားတဲ့ Equipments Drawing တွေ attached လုပ်ရတယ်။ Manufacturer တွေက Manual ကို softcopy ပေးရင်တောင် pdf file နဲ့ပဲပေးလို့ AutoCAD နဲ့ပြန်ဆွဲထားရတယ်။ Equipment Drawing တွေက တစ်ခါဆွဲ သိမ်းထားပြီး နောက်လိုသလို ပြန်သုံးလို့ရတယ်။

System Connection Diagram တွေကတော့ project တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု နည်းနည်းစီ ကွာတတ်တော့ Draft အယင်ဆွဲပြီး အင်ဂျင်နီယာကို စစ်ခိုင်း ပြီးတော့မှ Finalised ပုံတွေရပါတယ်။ အချို့ အမြဲတမ်းမှာနေကျ customer တွေကတော့ Overall System Connection Drawing ကို တောင်းဆိုတတ်တယ်။

Overall System Connection Drawing

နောက်တစ်ခုက project တိုင်း (သင်္ဘောတိုင်း) အတွက် Antenna တွေကို ဘယ်မှာထားမယ်ဆိုတဲ့ Antenna Layout ပုံဆွဲရတယ်။ (အများစုကတာ့ Antenna Mast မှာထားပါတယ်။ လက်ဝဲဖက်မှာ ဘယ် System တွေရဲ့antenna တွေထားမယ်။ လက်ယာဖက်မှာတော့ ဘယ် System တွေရဲ့antenna တွေ ထားသင့်တယ်၊ အဲ့ဒီလိုမျိုးတွေတော့ ရှိတယ်။) သင်္ဘောရဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေမှာ ဦးနဲ့ ပဲ့၊ လက်ဝဲနဲ့ လက်ယာကို stem & rear, port & starboard လို့ သုံးရတယ်။

နောက်တော့ ပစ္စည်းထုတ်တဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေက အချို့ System (ဥပမာ GMDSS) တွေ မထုတ်တော့တဲ့အခါ ကျမတို့ ကုမ္ပဏီက ကိုယ်ပိုင် ထုတ်လုပ် ရောင်းချပါတယ်။ အင်ဂျင်နီယာဌာနက လိုအပ်တဲ့ ကိရိယာတွေကို order မှာ၊ panel တွေကို ဒီဇိုင်းလုပ်ကြတယ်။ Fabrication အပ်ဖို့ Console panel ရဲ့ အသေးစိတ်ပုံတွေ ဆွဲရတယ်။ ပြီးတော့ Panel Layout Diagram တွေ၊ Wiring Diagrams တွေနဲ့ System Connection Diagram တွေကို ဆွဲရပါတယ်။ (Marketing က quote လုပ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ Engineer ဌာနက တကယ်သုံးဖို့ မှာတဲ့ ပစ္စည်းတွေ လွဲနေရင်၊ ဒါမှမဟုတ် တကယ်ဆင်တော့မှ အဆင်မပြေရင် … Marketing ဌာနကလည်း ဒီပစ္စည်းတွေက customer နဲ့ ပြောပြီးသားဆို ရှောင်ထွက်၊ Engineering ကလည်း ဒါတွေကလုပ်မှ မရတာဆို ငြင်း။ ပျော်စရာကြီး။ ကြားက Draftswoman မှာ ဟိုဟာဆိုလည်း..ရော့၊ ဒီဟာဆိုလည်း..အင့် လို့ ထွက်နိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားရပါတယ်။)

နောက်တော့ Autodesk ကပဲ ထုတ်တဲ့ 3D ပုံတွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဆွဲလို့ရတယ် ဆိုတဲ့ Inventor 11 သင်တန်းကိုလွှတ်ပါတယ်။ Inventor နဲ့ GMDSS ရဲ့ Equipments (parts) တစ်ခုချင်းဆီ၊ Console တို့ကို 3D ဆွဲပြီး Presentation အတွက် Animation file တစ်ခု လုပ်ပေးခဲ့အပြီး…

(ISO Certified Company ဖြစ်တဲ့ အတွက် Technical Library (HardCopy နဲ့ SoftCopy တွေ) ကို စနစ်တကျ ပြုပြင်၊ ထိန်းသိမ်း၊ မွမ်းမံ၊ ဖြည့်စွက်ခြင်းဟာလည်း Draftswoman ရဲ့ Job Scope အောက်မှာပဲရှိနေခဲ့ပါတယ်။)

ကျမ ကျန်းမာရေးကြောင့် အလုပ်နားတဲ့ အခါ မြန်မာ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ကိုပဲ Draftswoman အလုပ်တာဝန်တွေ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။

ဒီအလုပ်မှာတော့ ကိုယ် သင်ခဲ့တဲ့ major ဘာသာရပ်နဲ့ သက်ဆိုင်သော်လည်း ကိုယ်ဘက်က Learning Strategy မှားယွင်းနေခြင်း (ပုံများ dead line အမှီအပ်နိုင်ရေးကို သာ အာရုံစူးစိုက်နေခြင်း) ကြောင့် ဒီတစ်ခါလည်း idea မပါဘဲ၊ ပုံဖြစ်အောင်၊ အလုပ်ဖြစ်ရုံ Draftswoman လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဝန်ခံပါတယ်။

ဘဝရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ (၁) Draftswoman

အစကောင်း
ကျောင်းပြီးတော့ Computer Training Center တစ်ခုမှာ instructor အလုပ်ရပါတယ်။ ကျောင်းတွေ အကြာကြီး သုံးနှစ်ပိတ်ထားတဲ့ အချိန်ကတည်းက နှံ့နှံ့စပ်စပ်ရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းရဲ့ မိတ်ဆွေ အစ်မတစ်ယောက် အလုပ် လုပ်နေတဲ့ အဲ့ဒီသင်တန်းကျောင်းမှာ သူ စာသင်တဲ့အချိန် ဘေးကနေ လိုက်လေ့လာ ဆည်းပူးရင်း အကူသဘောမျိုးပေါ့လေ။ လက်ထောက်ဆရာမ ရာထူးလေး ရနေခဲ့ပါတယ်။ ကျောင်းပိုင်ရှင် ဆရာကလည်း ကျောင်းပြီးလို့ ဘယ်အလုပ်မှ မဝင်ဖြစ်သေးရင် ငါ့ဆီသာ လာခဲ့လို့ အမှာစကား ရှိထားခဲ့ပါတယ်။ (ကျောင်းသားဘဝကနေ လက်တွေ့ ဘဝထဲကို ရောက်မှန်းမသိအောင်ကို ညင်သာစွာ ဖေးမဆွဲခေါ်သွားခဲ့တဲ့ ဆရာနဲ့ အစ်မ ကျေးဇူးကို အစဉ်အောက်မေ့သတိရလျက်ပါ။)

ရွှေတနေ့၊ ငွေတနေ့
ကျောင်းပြီးစ ကျမဘဝကို တနေ့ရွှေ၊ တနေ့ငွေလို့ တင်စားပါရစေ။ ကုန်သည် ပွဲစား အဖေဟာ ကျမကို ပွဲစား ကုန်သည်သာ ဖြစ်စေချင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျမလည်း တာလီမှတ်၊ စာရင်းလုပ်နဲ့ အချိန်တွေ ကုန်မှန်းမသိ ကုန်နေချိန်။ အမေက “ဟဲ့ နင် ဒီ၁၀နှစ်လောက် သင်ထားတာတွေကို ဒီလိုပဲ ထားခဲ့တော့မလား” တဲ့။ အမေ့ သတိပေး စကားကြားတော့ ကျမ ဆရာ့ဆီ ပျာပျာသလဲ ပြေးရပါတယ်။ Basic Course လို့ခေါ်တဲ့ WordPerfect, Lotus123, DBaseIV တို့ ဆရာက ရှေ့က တစ်ချိန်သင်ပြပြီးရင် နောက်က ကျမကလိုက်သင်ပေါ့။ (အဖေ့ကိုတော့ သမီး သင်တန်းတက်နေတယ် ညာထားတော့ အဖေက သင်တန်းလိုက်ပို့ရှာတယ်။) ဒီတော့ ကျမ ဈေးလည်း ရောင်းတယ်။ စာလည်း သင်တယ်။

ကိရိယာ တန်ဆာပလာလေးတွေ
ကျောင်းပိုင်ရှင် ဆရာက အင်ဂျင်နီယာဆိုရင် AutoCAD တတ်ရမယ်ဆိုလို့ ကျောင်းမှာပဲ အားတဲ့အချိန် Senior အစ်ကိုကြီး (သင်တန်းကျောင်းမှာ AutoCAD တာဝန်ခံဆရာ) ဆီမှာ သင်ပါတယ်။ စက်အား လူအားတဲ့ အချိန်တွေမှာပါ။ Release 10 စက်နဲ့ အဆင်ပြေရင် 10 သင်တယ်။ Release 12 စက်အားရင် 12 နဲ့ သင်တယ်။ အလွန် စာသင်ကောင်းတဲ့ ဆရာမို့ သူ့ တပည့်တွေက AutoCAD ဆို Version ထည့်မပြောနဲ့ Software နဲ့ ဘယ်လောက် အဆက်ပြတ်နေပါစေ ဘယ်အချိန်ဆွဲရဆွဲရ အေးဆေးပဲလို့ ပြောနိုင်ကြပါတယ်။

လိုအပ်သလို ထုတ်သုံးပုံ
နောက် စင်္ကာပူ လာ အလုပ်လုပ်တော့ Landscape and Interior Design Consultant Firm မှာ B.E (Electronics) ကျမ CAD Designer…။ AutoCAD R14 မှာ LandCAD software ကို hard lock နဲ့ add in လုပ်ပြီးပုံတွေဆွဲတာပါ။ ၂နှစ်နီးပါးလုပ်ခဲ့တယ်။ ဤပညာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရထားသော ပိုင်ရှင်သူဌေး၊ လက်ဖြင့်ပုံဆွဲသူ တစ်ဦး၊ ကွန်ပျူတာဖြင့် ပုံဆွဲသူ ကျမ၊ စာရေးမ ။ ဒါပါပဲ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက။ ဒီ ကုမ္ပဏီမှာ အမှတ်တရဖြစ်စေတာလေးက အလုပ်လာလျှောက်တဲ့ အင်တာဗျူး အပြီးမှာ သူဌေးက Landscape ပုံအချို့ ထုတ်ပြပါတယ်။ ပြီးတော့မေးတယ်.. ဒါဘယ်နေရာလည်း သိလားတဲ့။ ကျမစဉ်းစားနေတုန်းမှာပဲ..Yangon International Bussiness Center (IBC) တဲ့။ အဲ့ဒီက Landscaping ကို သူ လုပ်ခွင့်ရခဲ့တာတဲ့လေ။

လုပ်ငန်းသဘာဝ
Architect ဆီက site drawing – Ground Floor Plan ရရင် အပင်တွေထည့်ရတယ်။ အပင်အမျိုးအစားတွေကတော့ Tree (Broadleaf, Conifer, Palm, Cactus) နဲ့ Shrub ဆိုတဲ့ (Groundcover) တွေ။ အပင်တွေရဲ့ Botanical name က အရှည်ကြီးတွေ Label ထိုးရင် စာလုံးပေါင်း မမှားအောင် အတော် သတိထားရတယ်။ အစပိုင်းမှာ သူဌေးပေးတဲ့ ပုံကြမ်းမှာ ဘယ်အပင်ကတော့ Tree အမျိုးအစား၊ ဘယ်ဟာကတော့ Palm၊ ဘယ်ဟာကတော့ shrub မခွဲတတ်သေးတော့ ပြန်မေးရတယ်။ သူ့သင်္ကေတနဲ့ သူ အနီးစပ်ဆုံးကို ပုံထဲမှာထည့်ပေးရမှာကိုး။ ဥပမာ-

အရေးအကြီးဆုံးက Fire Engine Stand အတွက် လျာထားတဲ့ နေရာမှာ အပင်တွေ သွားမစိုက်မိစေဖို့။ Fire Engine ရဲ့ weight ကိုခံနိုင်အောင် Reinforcement အတုံးလေးတွေနဲ့ မြက်ခင်းလေးစိုက်ပေးထားရုံပါပဲ။ Architect က Layout ပြောင်းပြီဆိုရင်တော့ ကိုယ့် drawing ကို ပြင်ရပါတယ်။ ခပ်ပေါ့ပေါ့ဆဆ update လုပ်လိုက်မိရင်တော့ ကိုယ့်သစ်ပင်ကြီးက Condominium ရဲ့ အဝင်အထွက်ပေါက်ကြီးမှာ ခန့်ခန့်ကြီး စိုက်ရက်သား ဖြစ်သွားတတ်တယ်။ ပြီးရင် ဘယ်သစ်ပင် အမျိုးအစားက ဘယ်နှစ်ပင် စာရင်းလေးကို Legend လိုမျိုး ဘေးမှာ ထည့်ပေးရတယ်။

နောက်က လိုအပ်မဲ့ detail ပုံတွေ attached လုပ်။

Lighting Plan တွေလည်း ဆွဲရတယ်။ ပန်းခြံထဲမှာ ထွန်းတဲ့ Lighting အမျိုးအစားကလည်း အတော် အများသား။ Shrub Light, Spot Light, Pole Light, Bollard Light စသဖြင့်ကို အကွာအဝေး ဘယ်လောက်ဆီမှာ သင့်တော်သလို ထည့်ရတယ်။ သုံးထားတာတွေကို အရေအတွက် စာရင်းထုတ်။ နောက်လိုအပ်သလို အသေးစိတ်ပုံတွေ(mounting စသဖြင့်) ဆွဲရတယ်။

ပန်းခြံထဲမှာ အလှဆင်တဲ့ Trellis တို့လို၊ Bench လေးတွေ၊ Fence တွေ၊ Rockscape တွေ၊ Water Fall တွေ စုံနေတာပါဘဲ။ အဲ့ဒါတွေက Outdoor ။ Interior Design အတွက်ကတော့ Hotel တွေ၊ Resort တွေရဲ့ အတွင်းပိုင်း အပြင်အဆင်တွေပေါ့။ ကိုယ့် အလုပ်က ပန်းချီကို AutoCAD နဲ့ဆွဲသလိုကြီး။ နောက်တော့ 3D ပုံတွေ နိုင်သလောက်လေး ဆွဲခဲ့သေးတယ်။ Presentation အတွက်ပေါ့။

ဒီလို ပုံမျိုးလေးတွေ ဆွဲခဲ့တယ်။

Swimming Pool Side

Lift Lobby Sketch

အရောင်တွေကတော့ print out ထုတ်ပြီးမှ လက်နဲ့ လိုက်ခြယ်ထားတာပါ။

Consultant meeting မျိုးတွေ သွားခဲ့ရသေးတယ်။ ဘာမှနားမလည်လို့။ မေးချင်ရာမေး၍ ဖြေချင်ရာဖြေသည်ဘဲ။ Idea မရှိပဲ ပုံဖြစ်အောင်၊ အလုပ်ဖြစ်အောင်တော့ Draftswoman လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဝန်ခံပါ၏။

(အဲ့ဒီကုမ္ပဏီက အလုပ်ထွက်ပြီး နောက် နှစ်အတော်ကြာတော့ သူဌေး မင်္ဂလာဆောင်တယ်။ ကျမတို့ ဇနီးမောင်နှံကို လှမ်းဖိတ်တော့ သွားခဲ့ရသေးတယ်။ ဧည့်ခံပွဲမှာ ဧည့်သည်အချို့ကို ပို့စ်ပါDraftswomanဟာ သူ့ကုမ္ပဏီရဲ့ System တစ်ခုလုံးကို Computerized ဖြစ်အောင် upgrade လုပ်ပေးခဲ့တဲ့သူလို့ မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပါတယ်။)

ဆက်ရန်

များများကြီးတော့ လွဲနေတယ်...

ကိုယ်ချင်းစာသည် ဆိုသည်မှာ သူ့နေရာ၌ ကိုယ်ဝင်ကြည့်ခြင်းဆိုသည့် အဆင့်လောက်တော့ မကြာခဏဆိုသလို လေ့ကျင့်မိပါသည်။

သားနှစ်ယောက်မိခင် ဖြစ်သောကျမမှာ သမီးရှင်ဟူသော ခံစားချက်ကို မှတ်မှတ်ရရ ဖြစ်စေသော တစ်ချိန်တစ်ခါတော့ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ သားငယ်ကို မွေးပြီးစ အချိန်ကဖြစ်သည်။ “သားလေးမွေးကြောင်း” အမေဆီဖုန်းဆက် အကြောင်းကြားတော့ တဖက်က အမေက “သမီးလေးရတာပေါ့” ဟု ပြန်ပြောလေသည်။ ကျမက အမေ အသက်ကြီးပြီဖြစ်၍ နားကြားများလွဲလေသလား ဟူသော အထင်ဖြင့် “မဟုတ်ဘူး… အမေ။ သားလေးမွေးတာ၊ သား” ဟု ထပ်ပြောမိသည်။ အမေက “အေးလေ သားလေး မွေးတယ်ဆိုတော့လည်း နောက် သမီးလေးပါရတာပေါ့”ဟု ပြန်ပြောသောအခါမှ အမေ ဘာကိုရည်ရွယ်ကြောင်း ကျမ အတွေးပေါက်၏။

အနုပညာ သမားတွေကို ကျမ ကောင်းကောင်း နားမလည်ပါသော်လည်း အနုပညာကို တန်ဖိုးထားသူဖြစ်ပါ၍ သူတို့ကို အထင်မသေးပါ။ သူတို့ ဖန်တီးသော အနုပညာကို ကျမမှာရှိသော sensor များဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ အစွမ်းကုန် ခံစားတတ်ပါသဖြင့် ကြီးတောင်ကြီးမားထိ သီချင်းတွေက ငါ့ကိုများစောင်းဆိုနေတာလား ဆိုတာမျိုး ။ ဇာတ်လမ်းထဲက မင်းသမီး က ကိုယ်လိုလိုနှင့် သူများနေရာ ဝင်၍ ကိုယ်ချင်းစာတတ်သေးသည်။

ဒီ သီချင်းကြည့်ပြီး ကျမ သမီးရှင်၏နေရာ၌ ခဏတောင် ဝင်ပြီး ကိုယ်ချင်းစာ မကြည့်ချင်တော့ပါ။

ထွင်သူကလည်း ထွင်သည်။

ပါဝင်သူကလည်း ပါဝင်သည်။

အားပေးသူကလည်း အားပေးသည်။

ပရိသတ်ထဲမှ သမီးလုပ်သူကို ပခုံးအထက်ထမ်း၍ သမီးလေးကို အလိုလိုက်ရှာသည့်အဖေ။ အဖေ့ပခုံးထက်မှ concert ကြည့်ရင်း သမီးလေး အတုယူမမှားဖို့...
အင်း... များများကြီးတော့  လွဲနေတယ်...