၂၀၀၈ ကိုႏႈတ္ဆက္ျခင္း

၂၀၀၈ခုႏွစ္မွာ လက္တြဲခဲ့တဲ့ ဘေလာ့ဂ္ သူငယ္ခ်င္းေတြကို သီခ်င္းေလးနဲ႔ ေက်းဇူးတင္လိုက္တယ္...
video ေလးလုပ္ၿပီးမွ ခင္မင္ခြင့္ရလို႔ က်န္သြားတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြလည္း သီခ်င္းေလး တူတူနားေထာင္မယ္ေနာ္...SONATA-CANTATA မွာ ဆံုၾကသူ အားလံုးအတြက္...

(Leo အဖြဲ႔ရဲ႕ သီခ်င္းေလးကို ကိုဧရာရဲ႕ ညီက တီးခတ္ သီဆိုထားၿပီး ဟာမိုနီ ကိုဧရာႏွင့္ ေမာင္ႏွမမ်ားျဖစ္ပါတယ္။)

စိတ္ကူးယဥ္ အမွ်င္တန္းကို...

Craton ေရ စိတ္ကူးယဥ္ရမယ္ ဆိုရင္…
အသက္အရြယ္အရ ကဗ်ာက သိပ္ဆန္လို႔မရေတာ့ဘူး။
အိမ္မက္ရင္ေတာင္ ေခ်ာက္ျခားစရာေတြသာ ေရြးမက္ေနေတာ့သလားလို႔ ေတြးရမဲ့ အေျခအေနမွာ
အလွဆံုးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ယဥ္လိုက္ခ်င္စမ္းေတာ့တယ္…
ယဥ္ယဥ္ေလး႐ူးေတာ့မယ္…။

ပိုက္လိုင္းကေန ေသးငယ္တဲ့ ေရလံုးနဲ႔ ထြက္က်လာတဲ့ ေရက ခံထားတဲ့ ဇလံုကိုျပည့္ဖို႔ အခ်ိန္အတန္ၾကာေစာင့္ရတယ္။ ဇလံုထဲေရျပည့္လုၿပီဆိုေတာ့ ေရပံုးထဲကိုခပ္ထည့္။ ေရပံုးထဲေရျပည့္ေတာ့ ေရပံုးကို အားနဲ႔ေျမႇာက္ ေဘးနားက တိုင္ကီထဲသြန္ထည့္။ ဇလံုထဲေရျပည့္ဖို႔ အခ်ိန္အတန္ၾကာေစာင့္ရျပန္တယ္။ ေရပံုးထဲကေရေတြ သြန္ခ်လိုက္စဥ္က တိုင္ကီထဲရွိေနတဲ့ေရေတြ ေဘာင္ဘင္ခတ္သြားျခင္း၊ ေရမႈံေရမႊားေတြ ႐ိုက္ခတ္ျခင္းေၾကာင့္ အနက္ေရာင္ တိုင္ကီရဲ႕ အတြင္းနံရံမွာ ထင္သြားတဲ့ အ႐ုပ္ေတြ… ဒါက ဘုရင္ႀကီး ဆင္ႀကီးကို စီးလို႔၊ ေဘးကမွ စစ္သည္ဗိုလ္ပါေတြ ၿခံရံလို႔။ ဒီဟာကေတာ့ စစ္သူႀကီးျဖစ္ရမယ္။ ဒီလိုဦးထုပ္မိ်ဳးက စစ္သူႀကီးေတြမွ ေဆာင္းတာ။ ဓားေတြ လွံေတြ တလြင့္လြင့္နဲ႔ သူတို႔ ဘယ္ကိုမ်ား သြားတိုက္ၾကမွာပါလိမ့္။ ႏိုင္ေရာ ႏိုင္လာၾကမွာလား။ ႏိုင္လာေစဦးေတာ့ ဒီအထဲက ဘယ္သူေတြမ်ားေသ က်န္ခဲ့ေလမလဲ…။ ေဟာေဟာ ဇလံုထဲမွာေရျပည့္ျပန္ၿပီ။ လွ်ံမက်ခင္ ေရပံုးထဲအျမန္ ခပ္ထည့္မွ တိုင္ကီထဲမွာ အ႐ုပ္တစ္မိ်ဳးရဦးေတာ့မယ္။ အခုန အ႐ုပ္နဲ႔ေတာ့ ဘယ္နည္းနဲ႔မွတူမွမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒီတစ္ခါေတာ့ စစ္တိုက္တဲ့ပံု မလိုခ်င္ပါဘူး…။ (((ဘြမ္း))) ဟင္ဒီတစ္ခါလည္း စစ္တိုက္တဲ့ ပံုႀကီးပဲရျပန္ၿပီ…။ ေတာင္တန္းေလးမွာ ေနေရာင္ျခည္ေလးေတြ ယွက္ျဖာလို႔ ငွက္ကေလးေတြ ပ်ံ၀ဲေနတဲ့ပံုမ်ိဳးရေအာင္ ေရကို ဘယ္လိုေလာင္းထည့္ရပါ့။ ငါ့ႏွယ္ေရာ ႐ူးလိုက္တာ.. မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အရာ… ဒါဆို တိုင္ကီထဲက ေရေတြကို လက္ေခ်ာင္းေလးန႔ဲ႔တို႔ တိုင္ကီနံရံမွာ ငါလိုခ်င္တဲ့ပံု ဆြဲတယ္ကြာ။ ေဟာေဟာ ဇလံုထဲမွာ ေရျပည့္ျပန္ၿပီ...။ (((ဘြမ္း))) အမေလး ငါဆြဲထားတဲ့ ပံုေလး ပ်က္ပါၿပီေတာ္...

ငယ္ငယ္တုန္းက ေရျဖည့္ရင္း စိတ္ကူးယဥ္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းေလးကိုပဲ ျပန္ေရးရင္း ငယ္မူျပန္လိုက္ပါေတာ့တယ္။
(tg ကိုတက္ဂ္မလို႔ Craton တက္ဂ္ၿပီးသားမို႔ ျပန္တက္ဂ္ရမဲ့လူ ရွာေတြ႔ေသးဘူး။)

ယုံလွယ်လွန်းလိုက်တာလေ

ဤပုံကို emailမှ ရပါသည်။ (သာရာစေမှု ကို သာယာစေမှု ဟုပြင်ဖတ်ပါ)

"မမရေ ကြားလိုက်ရရင်တော့ အသစ်တွေချည်းပဲ။"

မြန်မာပြည်မှ ပြန်ရောက်လာကာစ မောင်ဝမ်းကွဲလေးက ခရီးရောက်မဆိုက် ပြောလာသည်။

"ဘာတွေလဲဟဲ့ ဆိုစမ်းပါဦး။"

"မမတို့လေ (သူ့အစ်မအရင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်) သူတို့ အဖြစ်က ရီလည်း ရီရတယ်။ ကိုမောင် (ယောက်ဖဖြစ်သူ) ပုသိမ် - ကျောင်းကုန်းဘက် ဆိုင်းသွားတီးပြီး အပြန် အဲ့ဒီရွာက ဘုန်းကြီးကို နှုတ်ဆက် ကန်တော့တော့ စိတ်ထဲမှန်းထားတာ ငါးထောင် တစ်သောင်း လှူဖို့ပါပဲ၊ အိတ်ထဲကထုတ်လိုက်တော့ ငါးသောင်းထွက်လာတာနဲ့ ငါးသောင်းလုံး ကန်တော့လိုက်တယ်တဲ့…။ အဲ့ဒီမှာတင် ဘုန်းကြီးက ရေလျှံတယ်ဆိုပြီး ရိုက်တော့တာ။ ကန်တော့ရင်း ကိုမောင်က တစ်လောလေးကမှ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ မိခင်ကြီးကို ရည်မှန်းပြီး လှူဒါန်းပါတယ်လို့ လျှောက်လိုက်မိတယ်။ ဘုန်းကြီးက အဲ့ဒီအကွက် ဖမ်းနင်းပြီး ဒကာ့မိခင်ကြီး ဒီရောက်နေတယ်… လို့ စလိုက်တော့ ကိုမောင့်ဆိုင်းအဖွဲ့ထဲက လူတွေ ပူးသူပူး စီးသူစီး ဖြစ်ကုန်ကြတာ (အဲ့ဒီပူးတဲ့ စီးတဲ့ လူတွေဆိုတာကလည်း နတ်ဒိုးလေးမှ မတီးရဲအောင်ကို အလကားနေ ဝင်ချင်နေကြတဲ့ ဟာတွေ)။ ဘုန်းကြီးက ဒီမှာ သာသနာပြုရမယ်။ ဘုရားတည်ရမယ် ထလုပ်တော့တာ။

ကိုမောင်ကလည်း ယုံတယ်ဗျာ။ မမကလည်း ကြောက်တတ်တဲ့သူ ဆိုတော့ သ့ူယောကျ်ားလုပ်သမျှ နောက်ကလိုက်လုပ်တော့တာ။ ရန်ကုန်နဲ့ ကျောင်းကုန်းခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန်သွား၊ တစ်ခါသွားရင်လည်း ဆန်၊ ဆီ အပြည့်နဲ့ ဘုန်းကြီးက သတ်သက်လွတ်စားရမယ် ဆိုလို့ သတ်သက်လွတ် မုံ့ဗူးတွေ အထပ်လိုက် သယ်သွားနဲ့။ ကုန်နေပြီ ကုန်နေပြီ…။ ဘုရားတည်ဖို့ကလည်း သိန်းသုံးရာလောက် ကုန်မှာဆိုတော့ အဓိဋ္ဌာန်စုဗူးတွေလည်း နီးစပ်တဲ့သူတွေဆီ ဝေငှလို့…။ သူတို့လည်း သိန်းဆယ်ဂဏန်း ထိနေပြီ။ အဲ့ဒီကျောင်းမှာက သီလရှင်တွေလည်း ရှိသတဲ့။ နောက်သူတို့အိမ်က ကောင်မလေးလည်း ရူးကြောင်၊ မူးကြောင်ဖြစ်လာလို့ (အဲ့ဒီဘုန်းကြီးကျောင်းသွားတုန်းက စိတ်ကြွဆေးတွေ ဘာတွေ တိုက်လွှတ်လိုက်တာ နေမှာပေါ့) သီလရှင်ဝတ်ရမယ် ဖြစ်ပြီး သီလရှင်ဘ၀ ရောက်တယ်။ ကိုမောင့်တူမတွေလည်း သီလရှင်တွေ ဖြစ်ကုန်တယ်။ အဲ့ဒီ ဘုန်းကြီးကို ခေါ်တာ ဖေဖုန်းတဲ့ (ကိုကိုဖုန်း လို့ မခေါ်တာတော်သေး)။ နောက်တော့ အဲ့ဒီကလေးမတွေက ပြန်ပြောလာတယ်။ ကျောင်းပေါ်တက်သွားရင် သီလရှင်က ဘုန်းကြီး ပေါင်ပေါ်ခေါင်းအုံး အိပ်နေတာ...။ အဲ့ဒီဘုန်းကြီးက ဘယ်သူ့ကို ဘယ်နှစ်ခါနမ်းလိုက်တာ…။ အဲ့ဒီကမှ တစ်စတစ်စပေါ်တာ လိမ်စဉ်ကြီးဆိုတာ…"

ရွှေခဲကြက်တူရွေး

ကြက်တူရွေး ကြက်တူရွေး

ရွှေခဲ ကြက်တူရွေး။

ညီပုလေးကို စာအံသင်၊

ရွှေခဲ စာအံသင်။

ညီလေးခင်က စာပြန်တုန်း၊

ရွှေခဲ စာပြန်တုန်း။

ဝလုံးရေးဖို့ ညီလေးထိုင်၊

ရွှေခဲ မရေးနိုင်။

ငေးမှိုင်ရှာပေါ့ ကြက်တူရွေး၊

ရွှေခဲ ကြက်တူရွေး။ ။

ဘဝမှာ

မတူလို့ မတုနိုင်တဲ့ အခါတွေမှာ

သတိရမိတဲ့

ကဗျာလေးပါ…

ဆရာကြီး မင်းသုဝဏ် ရေးသားခဲ့ပြီး ဆရာကြီးဦးဘဉာဏ်ရဲ့ ပန်းချီလက်ရာ

အင်္ဂလိပ်သို့ ဘာသာပြန်သူ ပါမောက္ခ လုစ်

(မောင်ခွေးဖို့ ကဗျာများ စာအုပ်မှ ထုတ်နှုတ် တင်ပြပါသည်။)

ဘလော့ဂ် တာ...(၁)

အချိန်ကာလတို့ အရေအတွက်တို့နဲ့ တိုင်းတာမယ်ဆိုရင် sonata-cantata ရဲ့ နှစ်ပတ်လည် ပို့စ်အားဖြင့် ရာပြည့်ခဲ့ပြီ။

-- ဘလော့ဂ် မစမီ အခြေအနေ

ဘဝပေးအခြေအနေက သိပ်ကိုကျဉ်းမြောင်းတယ် ဆိုတဲ့ ဒေါမနဿတွေ... နေ့နေ့ညည ခံစားနေရခြင်းနှင့်အတူ

လောဘကြီးနေတယ်ပဲဆိုဆို၊ အတ္တလွန်ကဲနေတယ်ပဲပြောပြော၊ ဖဲမရိုက် အရက်မသောက်သော်လည်း အဓမ္မတွေမှာပဲ တဝဲလယ်လယ် ကျင်လည်နေတဲ့အဖြစ်က ထွက်ပေါက်ရှာတာတဲ့… တငိုငိုတရီရီနဲ့ မင်္ဂလာမရှိစွာ ဂျီကျနေခြင်းပါ။ --

- မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ပွင်းလင်းမှု နည်းပါးပြီး ချုပ်တည်း မြိုသိပ်ရလွန်းတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့်

အနည်းဆုံး ဒိုင်ယာရီရေးတာမျိုးလို ဖွင့်ချမှတ်တမ်းတင်တတ်တဲ့ အလေ့အထ နည်းပါးလာတယ်။

- မည်သည့် အခြေအနေတွင်မဆို ခေါင်းကို တွင်တွင်ကြီးသာ ငြိမ့်ရဖန်များလာသောအခါ ခံစားချက်၊ အတွေးအမြင်တွေကို မှန်ကန်စွာ မထုတ်ဖေါ်နိုင်တော့ဘူး။

- မသေချာဘူး၊ မရေရာဘူး၊ မဖြစ်သေးဘူးတွေသာ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး ယောင်ဝါးဝါး သံသရာမှာ နေသားကျလာတယ်။

ဒီအမှားတွေကို ပြင်သင့်ပြီဆိုတဲ့ အသိတရား တစ်စွန်းတစ်စရချိန်မှာ ဘလော့ဂ် လုပ်ပါလားဆိုတဲ့ ကိုဧရာရဲ့အကြံကို လက်ခံလိုက်တယ်။

မောဟဥခွံထဲကနေ ကြိုးစားပြီး တိုးထွက်ကြည့်မယ်။ ဦးခေါင်းလေး စထွက်မယ်။ ဖြေးဖြေးချင်း ကိုယ်လုံးလေး ထိုးထွက်မယ်။ တနေ့မှာတော့ ကျေနပ်လောက်တဲ့ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိမယ်လို့ ယုံကြည်ရင်း…

ဘလော့ဂ်တွေမှတစ်ဆင့် ကိုယ့်ကိုကိုယ်နဲ့ မြန်မာပြည်သူ၊ ပြည်သားများ၊ ကမ္ဘာသူ၊ ကမ္ဘာသားများ၊ အားလုံး ကို နားလည် လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ရင်း…

ဘလော့ဂ် ဆိုတာကို ဘလော့ဂ်ရေး ရင်း နားလည်အောင် ကြိုးစားနေတဲ့ ဘလော့ဂါ တစ်ယောက်ပါ။

*****

ဘလော့ဂ်စတော့ နာမည်တစ်ခု ရွေးဖို့ လိုလာတယ်။

sonata, cantata ဆိုတဲ့ စာလုံးလေးတွေကို ဆရာ တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်ရဲ့ အမြင့်သို့ အာရုံညွန့်တက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ကဗျာဆိုတဲ့ စာအုပ်ထဲက ရပါတယ်။

ကိုဧရာ နဲ့ မသီတာ - ကိုဧရာက sonata ဖြစ်လိုက်၊ မသီတာက cantata ဖြစ်လိုက်။ အပြန်အလှန် ဖြစ်လိုက်နဲ့ ခရီးစခဲ့ပါပြီ။

ဘလော့ဂ်ရေးတော့ စာတွေရေးရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ သူများဘလော့ဂ်က စာတွေလည်း ဖတ်တယ်။ ကော်မန့်တွေရေးတယ်။ ကိုယ်ရေးတာတွေအတွက်လည်း ကော်မန့်တွေ ရတယ်။ သဘောကျလို့ အမြဲဖတ်ဖြစ်ပေမဲ့ ကော်မန့် မရေးဖြစ်တဲ့ ဘလော့ဂ်တွေ ရှိသလို အမှတ်တမဲ့ ရောက်သွားတဲ့ ဘလော့ဂ်တွေမှာ ကော်မန့်တွေ ရေးဖြစ်ခဲ့တာလည်းရှိတယ်။ တွေးတယ်။ ရေးတယ်။ ဖတ်တယ်။ ဖေါ်ထုတ်တယ်။ လက်ခံတယ်။ ငြင်းဆန်တယ်။ အားလုံးဟာ စေတနာအစု သင်္ခါရက္ခန္ဓာ အလုပ်တွေမို့ အလွန်နှစ်သက်တဲ့ ‘တာ’ ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရလေးကိုပဲ ဒီနေရမှာ ယူသုံးလိုက်ပါရစေ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါတွေ အားလုံးဟာ sonata-cantata ရဲ့တာ အတွင်းမှာ ရိုးသားစွာ တည်ရှိနေကြပါတယ်။

tag ခံရရင် ကိုယ်ကပြန် tag ရတယ်ဆိုတာလည်း ပထမဦးဆုံးtag ပို့စ်ရေးပြီးတဲ့ အချိန်နားမလည်သေးလို့ ပြန် မtag မိတဲ့ အမှားပါးပါးလေး အတွက် ဒီနေရာက တောင်းပန်လိုက်ပါတယ်။ မသိခြင်းဟာ ဆိုးဝါးပါတယ်။

User on line ထည့်ထားဖူးတယ်။ User on line 2, 4 နဲ့ ပြနေတာ တွေ့တော့ ရင်တွေခုန်လိုက်တာ.. တစ်ခါတော့ ည သန်းခေါင် ၁နာရီ လောက်မှ User on line 20 တောင်ပြပြီး ချက်ချင်းဆိုသလိုပဲ 1 ကို ပြန်ရောက်သွားတော့.. ဘာများဖြစ်သလဲပေါ့.. နောက်တော့ ဟို သီချင်းစာသား (ရင်ခုန်ရလွန်းလို့ ရူးမှာပဲ) ကိုကြောက်လို့ ဖြုတ်ထားလိုက်တော့တယ်။ နုနုလေးမို့… Hit Counter ပါထည့်ရင် ကျော်မကောင်း ကြားမကောင်းတွေ (Hit မတက်လို့ suicide လုပ်သွားပါတယ် ဆိုတာမျိုး) ဖြစ်မှာစိုးလို့ ကိုဧရာပြောနေပေမဲ့ တင်းခံထားတယ် မထည့်ဘူး။ ဘလော့ဂ် အတွက် ဘယ်လောက် အချိန်ပေးနေသလဲ။ ဘလော့ဂ်ကို ဘာတွေနဲ့ လဲလှယ်နေသလဲ။ monitor လုပ် စောင့်ကြည့်ခြင်းဟာ လိုအပ်တဲ့ အလုပ်ဖြစ်ပေမဲ့ ဘာအတွက် ဘာကို စောင့်ကြည့်ပါသလဲ ဆိုတာ ကိုယ်ပိုင်ရွေးချယ် ဆုံးဖြတ်ခြင်းမို့ အကျိုးသွားရလဒ်ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ တာဝန်သာဖြစ်တယ်။

sonata-cantata ဟာထီးတည်း ဖြစ်တည်နေတာမဟုတ်ပါဘူး။ သူ့ကို ...အဓိပတိတွေ, အညမညတွေ, အတ္ထိတွေ, နတ္ထိတွေ, ...တွေ, ...တွေ, ကျေးဇူးတရားတွေနဲ့ ပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းထားတယ်။

ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့်...

ဧရာသီတာ

ရင့်ကျက်မှု ဆယ်စုနှစ်ခရီး အစ နှင့် Road Less Traveled

တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝက သူငယ်ချင်းတွေစုပြီး စာကြည့်ကြ, ဂီတာတီး သီချင်းဆိုကြ, ဝေဖန်ရေး လေကန်ရေးတွေ လုပ်လေ့ရှိကြသည်။ တစ်ခါတော့ သူငယ်ချင်း သီချင်းရေးဆရာ တစ်ဦး (အခုတော့ ဆုံးသွားပါပြီ) ၏ ကဗျာကို ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ စကားပြေဝိုင်းပြန်ကြသည် (၁၀-တန်းမြန်မာစာ စာမေးပွဲအတွက် ကဗျာ စကားပြေပြန်သလို) ။ ကျွန်တော်တို့တွေ အားရပါးရ သမပြီးမှ၊ ကဗျာပိုင်ရှင်က “မင်းတို့ကလည်းကွာ … ဒီလိုပြောချင်ရင်တော့ ဘာလို့ ကဗျာ ရေးနေဦးမလဲ” လို့ စိတ်ပျက်လက်ပျက် လေသံနဲ့ ညည်းရှာ၏။ အခုကျွန်တော်က “ရင့်ကျက်မှု ဆယ်စုနှစ်ခရီး အစ” အကြောင်းပြန်ပြောမယ်လုပ်တော့ “သြော်… သူသာရှိသေးရင် မင်းကလည်း လုပ်ပြန်ပြီကော” လို့ ပြောဦးမလား မသိ။ ကိုယ်ရေးသည့် ကဗျာ (ကာရန်, နရီတွေမပါ၍ မဝံ့မရဲသာ ကဗျာလို့ ခေါ်ရပါသည်) ကို ကိုယ်တိုင် ပြန်ပြောတာဆိုတော့ ခွင့်တောင်းနေစရာတော့ မလိုတော့ပါ။

ခွင့်တောင်းစရာ မလိုသော်လည်း၊ အသိပေးစရာတစ်ခု ကျန်သွား၍ ဖြစ်သည်။ စင်စစ် ကျွန်တော်ရေးသော စာအတော်များများမှာ ကိုယ်တိုင်ရေးသည်ဟု ပြော၍ မရပါ။ ထို့ကြောင့် အမြဲတမ်းလိုလို အောက်တွင် စာညွှန်းလေး ထည့်ပေးလေ့ရှိသည်။ မိမိကိုယ်ပိုင် ဉာဏ်ဖြင့် ရေးခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ဝန်ခံလို၍ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အကယ်၍ ပို၍ အရင်းမြစ်ကျကျ ဖတ်ရှုလိုပါက ထိုစာညွှန်းများအား ရှာ၍ ဖတ်ကြရန် တိုက်တွန်းလို၍လည်း ဖြစ်သည်။ ဤကဗျာလေး ရေးစဉ်ကတော့ ‘ကဗျာပဲလေ’ ဟုဆို၍ စာညွှန်း မထည့်လိုက်မိ။

မွေးနေ့ ရောက်လာတော့ မိမိကိုယ် မိမိပြန်၍ သုံးသပ်ကြည့်ရင်း “ငါဟာအတော်လေး မရင့်ကျက်သေးပါလား”ဟု တွေးမိသည်။ ‘ဗာလ’ ဟူသော ပါဠိဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို စဉ်းစားမိသည်။ ‘လူမိုက်’ ဟူသော အနက်ကို လူအများ နားလည်ထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ‘ကလေးသူငယ်’ ဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ရပါသေး၏။ အဓိပ္ပါယ် နှစ်မျိုးစလုံး အကျုံးဝင်အောင် ဘာသာပြန်ကြည့်ရလျှင် ‘ကလေးဆန်သောသူ, မရင့်ကျက်သေးသောသူ’ ဟုဆိုနိုင်မည်။ ကလေးဘဝတွင် ကလေးဆန်ခြင်းသည် ဖြူစင်ရိုးသား အပြစ်ကင်းသည်ဟု ဆိုရသော်လည်း၊ ကြီးကောင်ကြီးမားတိုင် ကလေးဆန်နေလျှင်တော့ ‘ဖြူစင်သည်’ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထိုက်တန်မည် မဟုတ်။

ရင့်ကျက်မှုကို ကလေးဘဝမှ စ၍ တဖြည်းဖြည်း လေ့ကျင့် သင်ယူရသည်။ ထိုသို့ ‘သင်ယူခြင်း၊ တပည့်ခံခြင်း’ ကိုပင် discipline ဟုခေါ်နိုင်သည်။ discipline သည် disciple (တပည့်သာဝက) ဟူသောဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာသည် မဟုတ်ပါလား။ စည်းကမ်းဟူသည် လူကြီးမိဘ ခိုင်းသည်ကို ကြောက်၍ တသွေမတိမ်း လိုက်နာရသည်မျိုးထက်၊ မိမိကိုယ်မိမိ ထိမ်းထိမ်း သိမ်းသိမ်း နေတတ်ရန်၊ စည်းစနစ်ကျရန် လူကြီးမိဘများထံမှ နည်းယူ လေ့ကျင့်သင်ကြားသော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဟု ယူဆနိုင်သည်။

ဤသဘောအား M. Scott Peck ၏ Road Less Traveled ဟူသော စာအုပ်တွင်တွေ့ရသည်။ တိုးတက်ကြီးပွားရေး စာအုပ်မျိုးများအား သိပ်ဖတ်လေ့ မရှိသော်လည်း၊ ဤစာအုပ်ကို စိတ်ဝင်တစား ဖတ်ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ Discipline, Love, Growth and Religion, Grace ဟူ၍ အပိုင်း လေးပိုင်းခွဲ၍ ရေးထားသည်။ အနှစ် သုံးဆယ်ကာလအတွင်း အကြိမ်ကြိမ် ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေရသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးနွှယ်သော နောက်ပိုင်းအခန်းများအား ဝေဖန်သူ (ခရစ်ယာန်ရော, ခရစ်ယာန် မဟုတ်သူရော) အချို့က မနှစ်သက်ကြသော်လည်း၊ Discipline အပိုင်းကိုတော့ လူအတော်များများ နှစ်သက်ကြသည်။ (လက်တွေ့မဆန်, စာအုပ်ကြီး ဆန်လွန်းသည်ဟု ဝေဖန်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိပါသည်။)

ဘဝပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းသည် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းခြင်းပင်သည်။ ထိုသို့ ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် ခွန်အားမွေးကြရသည်။ အနာခံမှ အသာစံရမည်ဟူသောထုံးအတိုင်း အောက်ပါ စည်းမျဉ်း လေးခုကို ကြိုတင်ပြင်ဆင် လေ့ကျင့်သင်ကြားထားသင့်သည်။ (1) Delay Gratification, (2) acceptance of responsibility, (3) dedication to truth, (4) balancing တို့ဖြစ်သည်ဟု Discipline အခန်းတွင် ရေးသားထားသည်။ ဤစည်းမျဉ်း လေးခုထဲမှ ပထမသုံးခုအား ယူ၍ “ရင့်ကျက်မှု ဆယ်စုနှစ် ခရီး အစ”ကို ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓစာပေများ၌ လူဘဝသက်တမ်းကို ‘ဒသက’ ခေါ် ‘ဆယ်စုနှစ်' ဆယ်ခုနှင့် အသက်တစ်ရာတမ်းထိ ပိုင်းခြားပြလေ့ ရှိသည်။ အသက် လေးဆယ်နှင့် ငါးဆယ်ကြားကာလအား ‘ပညာဒသက’ ဟုခေါ်သည်။ အသိပညာ ဖွံ့ဖြိုးသော အရွယ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အသိပညာ ဖွံ့ဖြိုးမှု၏ အတိုင်းအတာသည် ရင့်ကျက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာဒသကကို “ရင့်ကျက်မှု ဆယ်စုနှစ်” ဟု ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။

ကဗျာအဖွင့် ရေးသားလို၍ မဟုတ်ပါ။ စာညွှန်းမထည့်မိခဲ့သော်လည်း မိမိကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ရေးသည်မဟုတ်ကြောင်း ဖွင့်ဟဝန်ခံလို၍ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စိတ်ဝင်စားမည်ဆိုပါက “Road Less Traveled” ကို ဖတ်ကြည့်ကြရန် တိုက်တွန်းလို၍ ဖြစ်ပါသည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

ဆြမ္းေတာ္ကပ္

က်မ အဖြား (အေဖရဲ႕ အေမ) က တ႐ုတ္ကျပား။ အဖြားရဲ႕ အေဖက ဦးအမြိဳင္တဲ့ (တ႐ုတ္ျပည္က လာတဲ့ တ႐ုတ္ႀကီး) အေမ ကေတာ့ ေဒၚဆင့္တဲ့ (ျမန္မာပါ)။ ေဒၚဆင့္ ဖဲအားႀကီး ႐ိုက္တယ္။ အိမ္ကပ္တယ္ မရွိ။ ရြာစဥ္ေလွ်ာက္ ကစားတယ္။ ေဒၚဆင့္ တစ္ေယာက္ ေနမေကာင္းဘူးဆိုၿပီး အိမ္ထဲမွာမိႈင္ေနရင္ေတာ့ သေဘာေပါက္။ လက္ကိုင္ေလး လက္ထဲထည့္ေပးလိုက္ၿပီဆိုရင္ တဘက္ေလး ေခါင္းေပါင္းၿပီး ထြက္သြားေတာ့တာ။ ဦးအမြိဳင္ တ႐ုတ္ႀကီးကေတာ့ အိမ္မွာ ကုန္စံုဆိုင္ႀကီး ဖြင့္ၿပီး စီးပြားရွာတယ္။ တဖက္ကလည္း အိမ္မႈကိစၥေတြ လုပ္လို႔ အိမ္က ဘုရားကို ဆြမ္းပြဲေလးျပင္ၿပီး ဆြမ္းေတာ္ကပ္တယ္။

“အက်ိဳးအေၾကာင္းကိုေတာ့ မဆင့္လာမွ ေျပာပါလိမ့္မယ္ ဘုရား” တဲ့။

အမိ်ဳးသားေတြ ဆြမ္းေတာ္ကပ္ရင္ အကိ်ဳးအေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာေျပာတတ္ေအာင္ လုပ္ထားၾကေနာ္။ ေတာ္ၾကာ ဦးအမိြဳင္လို မဆင့္ကိုပဲ အားကိုးေနရမယ္။

ဘဝ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ (၃) ဆရာမ

ဘောင် အကြောင်းရေး ပြီးတော့
အရောင် ကို ရေးပါတယ်။

အခုတော့ ထောင် အကြောင်းလေး ရေးပါရစေ။

ရူးကြောင် မူးကြောင်နဲ့ ဘာတွေရေးတော့မလဲလို့တော့ မတွေးလိုက်ပါနဲ့။

ဘလော့ဂ်လေးက စာရေးဖြစ်အောင် ဒေါင်ဒေါင်နဲ့ သံချောင်းခေါက် လို့ပါ။

လောကီလူ့ဘောင်မှ အမျိုးမျိုးသော ထောင်တွေထဲက Drug Rehabilitation Center လို့ ခေါ်တဲ့ အမျိုးသမီးထောင်မှာ (၂) လတာ အတွေ့အကြုံလေးပါ။

ဒီက Computer School တစ်ခုမှာ trainer လုပ်နေချိန်တုန်းကပေါ့။ ကျောင်းက အဲ့ဒီ အကျဉ်းထောင်မှာ သင်ဖို့ Contract ရထားလေရဲ့။ အယင်သွားသင်နေကျ အိန္ဒိယ ဆရာမလေး တစ်ယောက်တော့ ရှိပါတယ်။ ဘာလို့လည်း မသိ ကိုယ့်အလှည့်ဆိုပြီး ကျလာတယ်။ ကိုယ်ကလည်း မငြင်းပါဘူး။ မငြင်းတတ်တာရယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ အခြား Inhouse Training တွေနဲ့စာရင် ဒီနေရာကို စေတနာ ရှိလို့ပါ။ စေတနာလို့ ဆိုရတာကတော့ ကိုယ့် အတွေ့အကြုံအရပေါ့လေ ကျောင်းမှာ သင်ရတာက ဆရာ၊ တပည့်သဘော ဆက်ဆံရေးမျိုးနဲ့ သူ့စည်း ကိုယ့်စည်း ဘောင်ထဲမယ် ချောမွေ့သေးတယ်။ Inhouse Traing ဆိုတာမျိုး သူတို့ ကုမ္ပဏီတွေမှာများ သွားသင်ရရင်တော့ စည်းလွတ်၊ ဝါးလွတ် ညှင်းချင်တိုင်း ညှင်းကြတော့တာပဲ။ သူတို့ ခုံပေါ်က အလုပ်တွေက စလို့ သူတို့ရုံးချုပ် Server ရှိရာ ချက်ချင်းကြွမြန်းရတော့မဲ့ အခြေအထိပါ။ ပညာစမ်းတာလည်း အလူးအလဲ ခံရပါတယ်။ ဥပမာဆိုပါတော့ “worksheet ကို ဒီလို lock လုပ်လို့ ရတယ်” ဆိုရင်၊ သူတို့က hack လုပ်ပြီး “ဒီလိုဖွင့်လို့ရတယ်” ပြန်လုပ်ကြတာ။ ပညာဆွေးနွေးဖလှယ်တဲ့ ပုံစံမျိုးဆို ပျော်ဖို့တောင်ကောင်းပါတယ်။ လူမျိုးခြားမို့ နှိမ်ချင်သလိုဆိုရင်တော့ “ဟုတ်ကဲ့ Microsoft ကို အကြောင်းကြားပြီး ဆုငွေထုတ်ယူနိုင်ပါတယ်” လို့ပဲ ပြောရပါတော့တယ်။

သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကတော့ သိပ်ထွေထွေထူးထူး မဟုတ်ပါဘူး။ Basic Computer Knowledge နဲ့ Microsoft Office Applicaton Softwares တွေပါ။ ကျောင်းမှာ သင်တဲ့ WebPage Design တောင် သင်ရိုးညွှန်းတန်းထဲ မပါပါဘူး။ ပေ့ါပေါ့ပါးပါး ပြင်ဆင်မှု အနေနဲ့ အိမ်ကလူကို “ကိုရေ ထောင်ထဲသွားရမှာဆိုတော့ ကျမတို့ချင်း ဆက်သွယ်ဖို့ ဟန်းဖုန်းလေး တစ်လုံးစီတော့ ရှိထားမှ ထင်တယ်နော်” ဆိုပြီး နှစ်ယောက်သား ဟန်းဖုန်း ဝယ်ကြပါတယ်။ ဒါက ပထမဆုံး ဟန်းဖုန်း ဝယ်ဖြစ်တဲ့ အကြောင်းပါ။ တစ်သွေးထဲ တစ်ရောင်ထဲ။ (နံပါတ်တောင် တစ်ခုတည်းယူလို့ မရလို့… အဟတ်) ကပ်လျက်နံပါတ်ရှာကြသေးတာ မတတ်သာ ခပ်ခွာခွာနဲ့ နံပါတ်တစ်ခုကျော်တာ ယူလိုက်ရတယ်။

သင်တန်း စတဲ့နေ့ ရထားတစ်တန်၊ taxi တစ်တန်နဲ့ ရောက်ပါပြီ ထောင်ဘူး၀ … (ပထမဦးဆုံးသွားရတဲ့ နေရာတွေကို မြေပုံ ကြည့်တာတို့ Street Directory ကြည့်တာတို့က ကိုယ့် အလုပ်မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့် Secretary ကိုဧရာ့ အလုပ်ပါ။ သူကတော့ Directory ထဲက သွားမဲ့နေရာမြေပုံကို သူ့နည်းသူဟန်နဲ့ ပြန်ဆွဲပါတယ်။ ပြီးမှ နံပတ်တွေကို မှားကူးတတ်လို့ လမ်းပေါ်မှာ ယောင်လည်လည် မကြာခဏ ဖြစ်ရပါတယ်။ Secretary အသစ်ပြောင်းခန့်ဖို့တော့ အစီအစဉ် မရှိပါဘူး။ Secretary က ကိုယ့်ကို အလုပ်ဖြုတ်မှာ စိုးလို့ပါ။ သူပဲ Boss လေ။ HR head လည်း သူပဲလားလို့တော့ ရွဲ့ မမေးနဲ့တော့။)

အကျဉ်းထောင်ရဲ့ ဧည့်သည်တွေ မှတ်ပုံတင်ရတဲ့ ကောင်တာမှာ register လုပ်တော့ အထဲကို “ဟန်းဖုန်း လုံးဝယူသွားလို့ မရပါဘူး” တဲ့။ ပစ္စည်းတွေကို locker ထဲ ထည့်၊ သော့ တစ်ချောင်းသာ ကိုင်ပြီး ဖွင့်ပေးတဲ့ လူတစ်ကိုယ်ဝင်စာ သံတံခါးကနေ ဝင်လိုက်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ဉာဏ်အမြှော်အမြင် ကြီးမားမှုကို စိတ်ထဲက ကျိတ်ချီးကျူးရင်း စင်္ကာပူ တစ်မြို့လုံး ဒီနေရာကျမှ ဘာလို့ ကွက်မှောင်နေတာလဲလို့ တွေးကြည့်နေမိတယ်။ ထောင်ဆိုတာမျိုးဟာ မှောင်ကို မှောင်ရမဲ့ နေရာမျိုးလေလားလို့ ရှိစုမဲ့စုဉာဏ်ကိုလည်း အားကုန် ဖျစ်ညှစ် နေမိတယ်။ အဲ့ဒီနေရာမှာတင် ခန္ဓာကိုယ် ရှာဖွေမှုတွေ လုပ်ပါတယ်။ သွားလို့ရပါပြီ… ဆိုလို့ အထဲကိုဝင်ခဲ့တယ်။ နောက်က သံတံခါးကြီးပြန်ပိတ်လို့ ချိမ်းဆိုတဲ့ အသံကြီးကြားလိုက်တော့ Terminator 2 – Judgement Day ထဲက Sarah Connor ထောင်ထဲက ထွက်ပြေးတဲ့ အခန်းကို သတိရဖြစ်အောင် ရလိုက်သေးတယ်။ ကတ္တရာခင်းကားလမ်းမ တစ်ခုကို ဖြတ်ပြီး အဆောင်တစ်ခုထဲကို ဝင်လိုက်တယ်။ ထပ်ပြီး သတင်းပို့။ ခဏထိုင်စောင့်ပါဆိုလို့ အဲ့ဒီနားမှာ ဖုန်သုတ်၊ ကြမ်းတိုက်လုပ်နေကြတဲ့ ရင်ဘတ်မှာ နံပါတ်တွေရိုက်နှိပ်ထားတဲ့ ဝါကျင်ကျင် ဝတ်စုံတွေနဲ့ inmate တွေကို ငေးနေမိတယ်။ ဘာကိုပဲလုပ်နေလုပ်နေ ဘယ်အချိန်ပဲဖြစ်စေဖြစ်စေ သူတို့စိတ်ဟာ သူတို့ကိုယ်မှာ မရှိဘူးဆိုတာ သူတို့မျက်လုံးတွေက ပြောနေကြတယ်။ ရဲမေတစ်ယောက်က တံခါးတစ်ခုဖွင့်ပေးပြီး ဒီလှေခါးအတိုင်း တက်သွားပါတဲ့။

လှေကားထစ်တွေ ဘယ်နှစ်ထစ်လောက် တက်ခဲ့ပြီးပြီလဲလို့ ပြန်စဉ်းစားမိချိန်မှာ ရှေ့မှာ တက်စရာ လှေကားထစ် မရှိတော့ဘူး။ အင်တာကွန်းကနေ ဟယ်လို ဟယ်လို လုပ်လိုက်တော့ တပ်ကြပ်ရဲမေ တစ်ယောက် တံခါးလာဖွင့် ပေးတယ်။ သူက ဒီအဆောင်က တာဝန်ခံပါ။ ကော်ရစ်ဒါ တစ်လျောက် အချုပ်ခန်း သုံးခုကို ဖြတ်ပြီး သူ့နောက်က လိုက်သွားတော့ တစ်ဖက် အစွန်းမှာ ရုံးခန်းကိုရောက်တယ်။ တာဝန်ခံရဲမေက အကျဉ်းသားတွေနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာတွေ မဆွေးနွေးဖို့၊ ဘာကြောင့်ကျတာလဲ၊ ဘာအမှုလည်း မမေးဖို့ တင်ကြိုသတိပေးပါတယ်။ နောက် ကျမလက်ထဲကို ကျောင်းသူ စာရင်း list ထည့်ပြီး သင်ရမဲ့ အချုပ်ခန်း (ကော်ရစ်ဒါ အတိုင်းပြန်လျှောက်လာတော့ ဒီဘက်အစွန်း)ကို ပြန်လိုက်ပို့တယ်။ ဒီအဆောင်က အခြားရဲမေ တစ်ယောက်ခွင့်ယူထားလို့ တာဝန်ကျရဲမေကို အလုပ် အများဆုံး ရှုပ်စေတာကတော့ တံခါးသော့ ဖွင့်လိုက်၊ ပိတ်လိုက် လုပ်ရခြင်းပဲလို့ ကျမတွေးနေမိတယ်။

ကြမ်းခင်း တမံသလင်းပေါ်မှာ တန်းစီ ထိုင်နေကြတဲ့ အဲ့ဒီဟာလေးတွေ အယောက်နှစ်ဆယ်လောက်က Good Morning Madam လုပ်ကြတယ်။ ကြောင်အန်းအန်းနဲ့ Good Morning လိုက်ရပြီး သူတို့ကို ကွန်ပြူတာ နဲ့ စားပွဲ ကုလားထိုင်မှာ ထိုင်ခိုင်း၊ Let me introduce myself တွေ ဘာတွေပြီးတော့ Language မကျွမ်းကျင်တဲ့ ကျမ ထုံးစံအတိုင်း White Board ကြီးပေါ် အရောင်စုံ softpen တွေနဲ့ Diagram တွေ အပြည့်ဆွဲပြီး Basic Computer Knowledge စပါတော့တယ်။ ၁၅မိနစ်၊ မိနစ်၂၀ လောက်နေတော့မှ နားလည်ကြရဲ့လား ဆိုပြီး သူတို့ကို ဝေထားတဲ့ စာအုပ်ထဲမှာ သင်ပြီးသလောက်ထိ ပြန်ဖတ်ခိုင်းလိုက်တယ်။ အတန်းလေးက မဆိုးပါဘူး ငြိမ်ငြိမ်ဆိမ်ဆိမ်နဲ့။ တွေးပူထားသလို ကလန်ကဆန် အရိပ်အယောင် မတွေ့ရဘူး။ အလွန်အကျွံ ပျင်းတဲ့သူ အချို့ ထိုင်ခုံနောက်မှီကို ပစ်စလက်ခတ်ကြီး မှီထိုင်ရုံလောက်ပဲ။ ဆယ်ကျော်သက်လေးတွေ။ အကြီးဆုံးကမှ ၂၂-နှစ် Polytechnic ကျောင်းသူ တရုတ်မလေး။ သူနဲ့ မတိမ်းမယိမ်း ကုလားဆင် မလေး ကတော့ တစ်မျိုးပဲ သူ့ပုံစံက ဂျစ်ကန်ကန် မဟုတ်ပါပဲ ဘာဖြစ်လို့ ကော့လန်လန် ဖြစ်နေရပါလိမ့် …သြော် ကိုယ်ဝန်နဲ့ကိုး။ ဒိုင်ယာနာကေနဲ့ အေးတိအေးစက် ပြန်မပြော နားမထောင်ပုံ တရုတ်မလေးကတော့ တစ်မျိုး .. လက်ချောင်း တစ်ချောင်းကို တက်တူး တစ်ရုပ်စီ လက်ဆယ်ချောင်းလုံးမှာ ထိုးထားလေရဲ့။ သူလေးက အတန်းထဲမှာ အချောဆုံး… ။

အခန်းထဲမှာ ဖုန်တွေက ထုတက်နေသလို၊ သတိထားလိုက်မိတော့ ငါအသက်ကို တဝက်ပဲရှူမိနေပါလား… ။ နေဦး... အပြင်ကလေနဲ့ ဒီကလေ ဘာကွာလဲလို့ သေချာရှူကြည့်လိုက်ဦးမယ်။ ကွာတယ်… ကွာတယ် … တကယ့်ကို ကွာတာပဲ… ။

ဒီလိုနဲ့ ထမင်းစားချိန်ရောက်လာတော့ သူတို့ကို ရဲမေက လာခေါ်တယ်။ ကိုယ့်ကို ရုံးခန်းထဲမှာ ခဏထိုင်စောင့်နေပါတဲ့။ ကော်ရစ်ဒါက လျှောက်လာခဲ့တော့ သြော် ကပ်ရပ် အခန်းတွေမှာလည်း စာသင်နေကြတာပါလား။ တစ်ခန်းက English၊ နောက်တစ်ခန်းက Maths သင်နေတယ်။

ကိုယ့်ကို ထမင်း အပြင်မှာ ထွက်စားချင်ရင်လဲ ရတယ်။ ဒီမှာ ဝန်ထမ်းတွေ စားတဲ့ ဆီမှာ ပိုက်ဆံပေးပြီး စားရင်လည်းရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အပြင်ထွက်စားရင် နေပူနေတာရယ်၊ တံခါးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြတ်ရတာကို စိတ်ပျက်တာရယ်ကြောင့် ရဲမေနဲ့အတူ ဝန်ထမ်းတွေ စားတဲ့ နေရာမှာပဲ လိုက်စားလိုက်ပါတယ်။ စားသောက်ဆောင်မှာ ချက်ပြုတ်၊ ဝေယျာဝစ္စ လုပ်နေသူများကတော့ လွတ်ရက်နီးပြီ ဖြစ်တဲ့ (အများစုကတော့ အချိုးကျချင်ယောင် ဆောင်ထားတယ်လို့ ကျမစိတ်ထဲကထင်တဲ့) inmate ကြီးတွေပါ။ ထမင်းစားချိန်အဖြစ် ပေးထားတဲ့ အချိန် ကုန်သည်အထိ စားသောက်ဆောင်မှာပဲ အချိန်ဖြုန်းပြီး စာသင်ဆောင်က ရဲမေနဲ့ အတူ အဆောင်ကို ပြန်ပါတယ်။ စားသောက်ဆောင်ကို လာခဲ့တဲ့လမ်းနဲ့ အပြန်လမ်း မတူတာကို လမ်းလျှောက်ရင်း ဘေးဘီတွေကို ကြည့်လို့ သတိထားမိနေတယ်။ အပြန်လမ်းမှာတော့ အထဲမှာ အကျဉ်းသား သုံးလေးယောက်နဲ့ မဟာယာနဘုန်းကြီးတစ်ပါး ရှိနေတဲ့အခန်း၊ ခရစ်ယာန် သီလရှင်တွေ ရှိနေတဲ့အခန်း၊ နောက် ခေါင်းမူးခြုံဆရာမ တွေ ရှိနေတဲ့အခန်း တွေ ဖြတ်ခဲ့ရတယ်။ Counseling လုပ်နေကြတာတဲ့။

နေ့လည် တစ်နာရီမှာ သင်တန်း ပြန်စတယ်။ သင်တန်းသူလေး တစ်ယောက်က ကျမအတွက် ရေအေးတစ်ခွက် ရေနွေးတစ်ခွက် စားပွဲပေါ်လာတင်ပေးတယ်။ ခုတင် သူတို့တွေ ချက်တဲ့ အစာတွေ တနင့်တပိုး စားလာခဲ့ပြီးမှ (အားလုံးဟာ ဆေးမှုနဲ့ ကျသူချည်း မဟုတ်လို့ ကျမအတွက် ရေခပ်ပေးသူလေးဟာ ဆေးသမား ဟုတ်မဟုတ် မသေချာပေမဲ့) သူခပ်ပေးတဲ့ ရေကို ကျမ မသတီနိုင်ခဲ့တာ ဆန်းကြယ်တဲ့ လူ့စိတ်နော် ။ ဒါပေမဲ့ ကျမ မသောက်ဖူး ဆိုတာကိုလည်း သူတို့ မသိအောင် အတတ်နိုင်ဆုံး သိုဝှက်ခဲ့ပါတယ်။ ရေကို မသောက်ခဲ့ပေမဲ့ စာသင်အချုပ်ခန်းလေးထဲမှာပဲရှိတဲ့ တံခါးတဝက်သာ တပ်ထားတဲ့ အိမ်သာကိုတော့ သူတို့နဲ့အတူ သုံးခဲ့ပါတယ်။ ရုံးခန်းထဲက ရဲမေကို “ကျမ အိမ်သာ သွားချင်လို့ လာခေါ်ပါ” လို့ အင်တာကွန်းကနေ အော်ပြီး အခွင့်ထူးခံ ကရိကထ မများချင်ပါဘူး။

နေ့လည်ပိုင်း စာသင်ချိန်တွေမှာတော့ လေးလံ ထိုင်းမှိုင်းတတ်လို့ လေ့ကျင့်ခန်းလေးတွေ ပေးထားပြီး၊ မစပ်စုရ လို့ ဆိုထားပေမဲ့ နေ့လည်စာ ဘာတွေ စားခဲ့ကြလဲ၊ စားလို့ ကောင်းရဲ့လား ဆိုတာမျိုး အလာပ သလာပ လေးတွေ စကားစလိုက်တယ်ဆို လေ့ကျင့်ခန်း ပြီးသူတွေက ကိုယ့်နားဝိုင်းလာကြပြီ။ တစ်ချို့ တစ်ချို့သော မျက်နှာသေလေးတွေ (ဖြစ်နိုင်ချေကတော့ လိမ်လည်မှုနဲ့ ကျနေသူများ)ကတော့ နေမြဲအတိုင်း…။ ရှိပါစေလေ။ ဒီအချိန်မှာ သူတို့တွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုကိုတောင် အကြောက်အကန် ကြိုးစား တည်ဆောက်နေရတယ် ဆိုတာ နားလည်ပေးနိုင်ပါတယ်။

ညနေ ငါးနာရီမှာ တစ်နေ့တာ အတွက် စာသင်ချိန် ကုန်ဆုံးလို့ ပြန်ရတော့မယ်။ တစ်ဖက်ခန်းက အင်္ဂလိပ် သင်တဲ့ ဆရာမလဲ ထွက်လာပြီ။ ဖြူဖြူသေးသေး နုနုနယ်နယ် ဆရာမက “ဘယ်လိုပြန်မလဲ။ ရထားနဲ့ဆို ဘူတာထိ သူ့ကားနဲ့ လိုက်ခဲ့ပါ” တဲ့။ သူ့ကား နီနီသေးသေးလေးပေါ် ရောက်တော့ တပ်ထားတဲ့ အမှတ်တံဆိပ်တွေကြောင့် ဆရာမဟာ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်မှန်း သိရတယ်။ ကျမထက် ဆယ်နှစ်ခန့်ကြီးပြီး အကျဉ်းထောင်မှာ စာပြနေတာ ဆယ်နှစ်လောက်ရှိပြီတဲ့။

တရွေ့ရွေ့နဲ့ စာသင်ရက်တွေကုန်လို့ စာမေးပွဲစစ် အမှတ်စာရင်းအတိုင်း အောင်စာရင်းလေးထုတ်ပေးတယ်။ သင်တန်းဆင်းလက်မှတ်တွေ ပေးအပြီး “တီချယ် တီချယ် Orchard မှာတွေ့ရင် ခေါ်မယ်နော်” လို့ ပြောလိုက်တဲ့ ကောင်မလေး တစ်ယောက်စကားကြောင့် Orchard လမ်းပေါ်ရောက်တိုင်း ဘယ်နေရာကများ ကိုယ့်ကို ခေါ်လိုက်လေမလဲလို့ ယောင်လည်လည်နဲ့နားစွင့်ရင်း...

ရာသီပြောင်းချိန်

ရာသီ စက်ဝန်းတွေ သံသရာစက်ဝိုင်းမှာ

အမြဲမပြတ် တရစပ် လည်ပတ်နေတယ်

စက်ဝိုင်းရဲ့ စမှတ် "တစ်" ဆိုတာ

မသိနိုင်တဲ့ အရာ...။

ချာချာလည်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုက

လွင့်စင်လာတဲ့ သစ်ရွက်ကြွေတွေ ဟောတဲ့ တရား

စက်ဝိုင်းရဲ့ ဆုံးမှတ် "သုည" ဟာ

စက်ဝန်းထဲမှာ... တဲ့။ ။

*****

5 Dec 08, 15:56

A Linn Nyi: ကဗ်ာလာဖတ္ပါတယ္။အဓိပၸါယ္ကုိ..ဆက္ေတြးေနမိတယ္။

Fri, Dec 5th 2008, 04:55 PM

S-C: ဘာေတြ ဆက္ေတြးမိလဲ? ေျပာဦး။ assignment ၃ရက္ေတာင္ အခ်ိန္ေပးတယ္ေနာ္။ (ဒီကေတာ့ ေရးရင္းနဲ႔ ခ်ာလည္လည္သြားလို႔ တံုးတိႀကီး ...တဲ့ နဲ႔ ပိတ္လိုက္ရတယ္။)

6 Dec 08, 14:42

A Linn Nyi: အပုိဒ္၁က လူေတြ ေမြးတဲ႕ ဇာတိ(မသိနုိင္တာ)၊ အပုိဒ္၂က မသိနုိင္တဲ႕ ဇာတိအမ်ိဳးမ်ိဳးကလာေပမယ္႕ ေသဆံုးတာတူမယ္
6 Dec 08, 14:42

A Linn Nyi: ဘာမွမယူသြားနုိင္ ဗလာနဲ႕ ဆုံးမွာက သိနုိင္(ေသခ်ာ)တယ္ လုိ႕ ေျပာခ်င္တာ..ဟုတ္လားဟင္ မသီတာ..

ရာသီ စက်ဝန်းတွေ သံသရာစက်ဝိုင်းမှာ

အမြဲမပြတ် တရစပ် လည်ပတ်နေတယ်

စက်ဝိုင်းရဲ့ စမှတ် "တစ်" ဆိုတာ

မသိနိုင်တဲ့ အရာ...။

ရာသီ စက်ဝိုင်း...

သံသရာ စက်ဝန်း...

စက်ဝိုင်း တစ်ခုကို ဘယ်နေရာက စဆွဲထားတယ် ဆိုတာ မသိနိုင်သလို

သတ္တဝါတို့ရဲ့ အစဟာလည်း 'အပင်နဲ့ မျိုး' အစရှာမရသလို မသိနိုင်တဲ့အရာ။

ချာချာလည်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုက

လွင့်စင်လာတဲ့ သစ်ရွက်ကြွေတွေ ဟောတဲ့ တရား

စက်ဝိုင်းရဲ့ ဆုံးမှတ် "သုည" ဟာ

စက်ဝန်းထဲမှာ... တဲ့။ ။

ချာချာလည်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုကို အဆုံးသတ်ဖို့

ဘဝသံသရာ အဆုံးသတ်ဖို့...

(A Linn Nyi ၏ တရားဂုဏ်တော် ခြောက်ပါး ပို့စ်မှ) ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက ရောဟိတဿသုတ္တန်မှာ “လောကရဲ့အစ၊ လောကရဲ့အဆုံးကို ဘယ်စကြဝဠာမှာမှ လိုက်ရှာမနေနဲ့။ ဤတစ်လံမျှရှိသော ခန္ဓာကိုယ်မှာပဲ လောကရဲ့ အစလည်းရှိတယ်။ လောကရဲ့ အဆုံးလည်း ရှိတယ်” လို့ဟောကြားခဲ့သည့်အတိုင်း သစ်ရွက်ကြွေတွေ ဟောတဲ့တရား၊ ခန္ဓာဟောတဲ့တရား “အနိစ္စ” ကို အခါခါနာကြားစို့ရဲ့။

၅ႏွစ္ျပည့္ ေရစင္

ထမင္း ၀ိုင္းမွာ ထိုင္ခံုက ေလးခံုသာရွိတယ္။ ဖြားဖြားရယ္၊ ေဖေဖရယ္၊ ေမေမရယ္၊ ကိုကိုရယ္ ထိုင္ၿပီးၿပီဆိုေတာ့ သားငယ္ထိုင္စရာ ခံုမရွိေတာ့လို႔ ေအာ္ေနတာ “သားသားလည္း ထိုင္ေစခ်င္၊ ထိုင္ေစခ်င္တယ္” တဲ့

ခံုတစ္ခု ထိုးေပးလိုက္ၿပီး ေနရာက်သြားျပန္ေတာ့ ပူဆာျပန္တယ္။ “ေမေမ အာလူးေၾကာ္ စားခ်င္တယ္” တဲ့။ အာလူးမရွိဘူး ကုန္ေနၿပီ သားရဲ႕ဆိုေတာ့ Sauce ပုလင္းကို လက္ညွိဳးထိုးျပၿပီး “ဒါဆိုသားက ဒါခ်ည္းဘဲ စားရမွာလား” တဲ့

ည အိပ္ယာ၀င္ခါနီး မိုင္လိုကို ႏို႔ဗူးနဲ႔ ေသာက္တယ္။ ႏို႔သီးေခါင္း အဖံုးကို ေသေသခ်ာခ်ာ အံ၀င္ခြင္က်ေအာင္ မပိတ္ေပးမိလို႔ ေဘးကေန စိမ့္ထြက္လာတဲ့ မိုင္လိုေတြေၾကာင့္ အလန္႔တၾကား ေအာ္လိုက္တာက “မိုင္လို မ်က္ရည္၊ မိုင္လို မ်က္ရည္” တဲ့

ဒီေန႔ ၅ႏွစ္ျပည့္တဲ့ သားငယ္ အတြက္ အမွတ္တရ ေခါင္းစဥ္ကို ခ်စ္တဲ့ ေဒၚေဒၚေတြ ေပးတဲ့ နာမည္ေလးတပ္လိုက္တယ္

ဓါတ္ပံု႐ိုက္ခ်င္လို႔ ခဏထိုင္ခုိင္းထာတဲ့ ပံုပါ။

ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် သည်းခံခြင်း

ရောင့်ရဲခြင်းသည် အလိုနည်းခြင်းဖြစ်သော်လည်း၊ ရည်မှန်းချက်ကင်းမဲ့ခြင်း, ပျင်းရိခြင်း, လုံ့လနည်းခြင်းမဟုတ်။ သည်းခံခြင်းသည် အမျက်မထွက်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း၊ လက်လျော့ အရှုံးပေးခြင်းမဟုတ်။

ရောင့်ရဲခြင်း၊ သည်းခံခြင်းတရားတို့အား မင်္ဂလာတရားများအဖြစ် မြတ်ဗုဒ္ဓက ဟောကြားခဲ့သည်။ စင်စစ် ထိုတရားတို့သည် ဗုဒ္ဓအဆုံးအမ၌သာမဟုတ် အခြားသော ဘာသာအယူဝါဒတို့ အတွက်လည်း လေးစားအပ်သော တန်ဖိုးများ ဖြစ်ပါသည်။ အချို့က ရောင့်ရဲခြင်း, သည်းခံခြင်းတို့သည် တိုးတက်မှု၏ အတားအဆီးများဖြစ်သည်ဟု ယူဆလာကြခြင်းသည် ထိုတရားတို့၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို လွဲမှားစွာ နားလည်ထားကြ၍သာ ဖြစ်ပေမည်။

ရောင့်ရဲခြင်း (သန္တောသ)သည် အလိုကြီးခြင်း, အလိုဆိုးခြင်းတို့၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည်။ သူတစ်ပါးတို့၏ ပစ္စည်း, ဥစ္စာ, ဂုဏ်တို့အား မတရားသဖြင့် မက်မောလိုလားခြင်းသည် အလိုကြီးခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိအစွမ်းအစဖြင့် ရထားသော ပစ္စည်း, ဥစ္စာ, ဂုဏ်တို့နှင့် ကျေနပ်နှစ်သိမ့်ခြင်းသည် ရောင့်ရဲခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ မိမိအရည်အချင်း အလျောက် ရသင့်သလောက်နှင့် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်းအား ‘ယထာလာဘသန္တောသ’ ဟု ခေါ်သည်။ မိမိအရည်အချင်း အလျောက် ရရှိလာသော ပစ္စည်းတို့ကိုလည်း ရသလောက် မယူရ။ ယူသင့်သလောက်သာ ယူရသည်။ မိမိတွင် ရောဂါဝေဒနာရှိနေပါက မိမိနှင့် သင့်တင့်သော အစားအသောက်နှင့်သာ ရောင့်ရဲရသည်။ ဤသို့သော ရောင့်ရဲမှုမျိုးအား ‘ယထာဗလသန္တောသ’ ဟု ခေါ်သည်။ မိမိ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် သင့်တော်စေကာမူ၊ မိမိထက် ပို၍ ထိုက်တန်သင့်လျော်သူတို့ရှိပါက မိမိမသုံးစွဲပဲ ပို၍ သင့်တော်သူတို့ကို သုံးစွဲစေရသည်။ ဤသို့သော ရောင့်ရဲခြင်းမျိုးအား ‘ယထာသာရုပ္ပသန္တောသ’ ဟုခေါ်သည်။

ထို့ကြောင့် ရောင့်ရဲခြင်းသည် အလိုကြီးခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ၊ ရက်ရောခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ထိုရောင့်ရဲခြင်းနှင့် ရက်ရောခြင်းအစုံသည် မိမိပတ်ဝန်းကျင်အကျိုး၊ အများအကျိုးအတွက် စွန့်လွတ်အနစ်နာခံခြင်းအတွက် ပထမခြေလှမ်းဖြစ်သည်။ ရောင့်ရဲခြင်းသည် ရည်မှန်းချက်ကင်းမဲ့ခြင်း၊ ပျင်းရိခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယနည်းခြင်းတို့မဟုတ်။ အသိပညာရှေ့ဆောင်သော အားထုတ်မှုဖြစ်သည်။

ရည်မှန်းချက် ပြည့်မြောက်အောင် မလျော့သော ဇွဲလုံ့လဖြင့် အားထုတ်ရသည်။ အခက်အခဲ အတားအဆီးတို့ ကြုံလာပါကလည်း ရည်မှန်းချက်ကို အလျော့မပေးပဲ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ရသည်။ သည်းခံနိုင်ရသည်။ အလောင်းတော် မဟာဇနကမင်းသည် မင်းအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ မိမိကိုယ်မိမိ ပြန်လည်သုံးသပ်၍ အောက်ပါ အဓိပ္ပါယ်ရှိသော ဥဒါန်းကို ကျူးရင့်သည်။

ယောက်ျားကောင်းမှန်က မြတ်သော ရည်မှန်းချက်ထားရာ၏။ ကြိုးစားလုံ့လပြုရာ၏။ မပျင်းရိရာ။

အခြားမကြည့်လင့်။ သမုဒ္ဒရာမှ လွတ်မြောက်၍၊ မိမိ အလိုရှိသည့်အတိုင်း မင်းအဖြစ်သို့ရောက်သော

ငါ့ကိုပင် သက်သေထား၍ ဆိုသတည်း။

ဆင်းရဲဒုက္ခ ကြုံတွေ့ရသော်လည်း ရည်မှန်းချက်ကို မစွန့်ရာ။ ဆင်းရဲကို သည်းခံ၍ မလျော့သော လုံ့လပြုရာ၏။ ‘ဆင်းရဲတစ်ခါ ချမ်းသာတစ်လှည့်’ဟူသော လောကဖြစ်မြဲဓမ္မတာကို နှလုံးမမူပဲ၊ ပျင်းရိခြင်းကို ရှေ့တန်းတင်ကာ လုံ့လလျော့သူတို့သည် သမုဒ္ဒရာတွင် ငါးလိပ်စာသာဖြစ်ကြရသည်။ ဆင်းရဲမှ မလွတ်ကင်းနိုင်။

လောကတွင် လူတို့သည် မကြံစည်ပဲ ဖြစ်လာတတ်သည် ရှိသလို၊ ကြံစည်တိုင်းလည်း ဖြစ်မလာတတ်။ လုံ့လရှိသူတို့သာ အထမြောက်အောင်မြင်နိုင်သည်။

ဖြစ်ချင်သော ဆန္ဒတို့ကို လုပ်ချင်သော လုံလဝီရိယတို့နှင့် ညှိပေးရသည်။ ရည်မှန်းချက်တို့ မြင့်လေ ပို၍ အားစိုက်ပေးရလေ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ မိမိ၏ အားထုတ်မှု အလျောက် ရရှိလာသည့်တို့နှင့် ကျေနပ်နှစ်သိမ့်ခြင်းကို ရောင့်ရဲခြင်းဟုခေါ်သည်။ ရေစီးတစ်ခါ ရေသာတစ်လှည့်ဆိုသလို ထင်သလိုမဖြစ်ပဲရှိပါက မိမိ၏ ရည်မှန်းချက်တို့ကို မစွန့်ပဲ ဆင်းရဲဒုက္ခကို သည်းခံနိုင်ရသည်။ လောကဓံကို သည်းခံနိုင်ရသည်။

ရောင့်ရဲမှုမရှိသူ၊ သည်းခံမှုမရှိသူတို့က ထိုသို့သောအခြေနေတွင် အမှန်တရားကို လက်လျော့အစွန့်ပေး၍၊ လာဘသက္ကာရတို့ကို မက်မောပြီး အမှားဖက်သို့ ကူးပြောင်းသွား တတ်သည်။ ခန္တီတရားနှင့် ပြည့်ဝသူ၊ သန္တောသတရားနှင့် ပြည့်ဝသူတို့ကား မည်သို့သော ဆင်းရဲဒုက္ခများ၊ သတ်ဖြတ်၊ နှိပ်စက်ခြင်းများနှင့် တွေ့စေကာမူ ဓမ္မလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ကြံ့ကြံ့ခံ၍ ရပ်တည်သွားနိုင်သည်။

တေမိမင်းသားသည် ဆွဲဆောင်ဖျားယောင်းမှုအမျိုးမျိုး, ခြိမ်းခြောက်မှုအမျိုးမျိုးကို သည်းခံကာ မိမိ၏ အဓိဋ္ဌာန်ကို မဖျက်ခဲ့။ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ဘုရားအလောင်းတော် ခန္တီဝါဒီရသေ့သည် မိမိရပ်တည်ချက်ကို မစွန့်ပဲ အသက်သာ အသေခံသွားခဲ့သည်။ အဓမ္မဝါဒီတို့၏ ရှုထောင့်တွင် ခန္တီဝါဒီရသေ့သည် ရှုံးနိမ့်သွားသည်ဟု ဆိုကောင်း ဆိုပေလိမ့်မည်။ စင်စစ်ကား ပါရမီထိုက်သော သည်းခံခြင်းဖြင့် အနိုင်ယူသွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

စာညွှန်း။

ခုဒ္ဒကပါဌအဋ္ဌကထာ - မင်္ဂလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

ဦးသြဘာသ - မဟာဇနကဇာတ်တော်ကြီးဝတ္ထု

ဦးရွှေအောင် - ဗုဒ္ဓ လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ ကျေးဇူးရှင်

ဦးရွှေအောင် - ဘဝအမြင်သစ်

("ချင်" ကိုဖတ်ပြီး ကော်မန့် ရေးပေးကြတဲ့ မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းများအတွက်)

မပျော်တဲ့ တော်ရာ...

“ချင်” ပို့စ်ကို မတင်ခင် တုန်းက လက်ထဲမှာ ရေးပြီးစ သုံး၊ လေးပုဒ် ရှိနေတယ်။ (အဟဲ လေသံကတော့ တကယ့် ဝါရင့် စာရေးဆရာကြီး အတိုင်း.. ဂလို ပြောချင်နေတာ ကြာပြီ..အဂုလို ပြောလိုက်ရလို့ ဝမ်းသာလိုက်တာ)

ကိုဧရာကိုတောင် တစ်ပြိုင်ထဲ သုံးပုဒ် တင်လိုက်ရမလား လို့ ညှိကြည့်သေးတယ်။ သူက တစ်ပုဒ်ချင်းပဲ တင်ပါဆိုလို့ “ချင်” ကို တင်လိုက်တယ်။

ဘလော့ဂ်ပေါ်က မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းတွေကို အထူးကျေးဇူးတင်တယ်။ မသီတာ ပြောချင်တာတွေကို နားထောင်ပေးပြီး၊ စိတ်ဝင်တစား အမြင်လေးတွေ ဆွေးနွေးပေးကြလို့။ အပြင်လောကမှာ ဒီလောက်ကြီး ပြောပြဖို့ အခြေအနေအရ အခွင့် မသာဘူး။

ဒီတော့ အခွင့်သာသလို နှိပ်စက်လိုက်ဦးမယ်… ဖတ်ကြည့်ကြပါဦး… မသီတာရဲ့ မပျော်ပုံ နောက်တစ်မျိုး

****

ကျနော် အဲ့ဒီ အိမ်ရှေ့က ဖြတ်လျှောက်တော့ ဘယ်ကြောင့်မှန်းမသိ အိမ်ထဲဘက်ကို ခေါင်းငဲ့ကြည့်လိုက်မိတယ်။ သြော် ဟိုအမျိုးသမီး ဟင်းချက်နေတယ်ကိုး။ အိမ်ရှေ့ တံခါးပေါက်ကနေ လှမ်းကြည့်လိုက်ရင် ဧည့်ခန်းကိုကျော်လို့ အိမ်နောက်ဖေး မီးဖိုချောင်ထိ လှမ်းမြင်နေရတယ်လေ။ အိမ်ချင်းကပ်လျက် ဆိုပေမဲ့ ကျနော်တို့က အခေါ်အပြော မရှိကြပါဘူး။

အဲ့ဒီ အိမ်ဆိုသည်မှာ အိမ်ထောင်ဦးစီးဖြစ်မဲ့ ယောက်ျားရယ်, ခုန ဟင်းချက်နေတဲ့ မိန်းမရယ်, သူတို့ ရဲ့ သားနှစ်ယောက်ရယ် … မိသားစု ပုံစံလေးကတော့ စုံစုံလင်လင်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီ မိသားစုပေ့ါ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလောက်အောင် ပျင်းစရာကောင်းတဲ့ ကျနော့်ရဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေ… ။

ကဲပါလေ အစဉ်လိုက်အတိုင်း စလိုက်ရအောင်။ အိမ်ထောင်ဦးစီး ဆိုတဲ့ ထိုယောက်ျား။ မနက်အစောကြီး အိမ်ကထွက်တယ်၊ ညမိုးချုပ်မှ အိမ်ပြန်လာတယ်။ အဲ့ဒီလူကတော့ ပန်းချီကားထဲက လူဗျ။ ဘယ်အချိန်တွေ့တွေ့ ဒီအတိုင်းပဲမို့ပါ။ ကျနော် သူ့အပြုံးကို မမြင်ဖူးသလို သူ့အသံကိုလည်း မကြားဖူးဘူး။ ကဲ မထူးဆန်းဘူးလား။

ဘယ်အချိန်ကြည့်လိုက် ကြည့်လိုက် အမြဲတမ်း အိပ်ချင်နေတဲ့ မျက်လုံးတွေနဲ့ အခုမှ အိပ်ယာက ထလာတဲ့ ပုံစံနဲ့ မမကတော့ အခုနက ဟင်းချက်နေတဲ့ မမပေါ့။ သူ့ ကလေးနှစ်ယောက်နဲ့ ဟိုနားဒီနား သွားတာ မြင်တယ်။ ကျနော့် မိန်းမလို့ လှလှပပ ပြင်ပြင်ဆင်ဆင် တစ်ခါမှ မတွေ့ရဘူး။ ယုတ်စွ အဆုံးဗျာ အဲ့ဒီ မိန်းမကို စကတ်လေး၊ ဒရတ်စ် လေးနဲ့တောင် မမြင်ဖူးဘူး။

ပိန်လှီ ခြောက်ကပ်နေတဲ့ သူတို့ ကလေးနှစ်ယောက်ကတော့ ၂၁ ရာစုရဲ့ ဖွံဖြိုးပြီးနိုင်ငံ တစ်ခုက ကလေးတွေပါဆိုတာ ကျိန်တွယ်ပြီး ပြောရတော့ မလို …။ နေနိုင်လိုက်ကြတာဗျာ playground ဆိုတာလည်း သူတို့နဲ့ မဆိုင်သလို။

သေချာတာကတော့ သူတို့ဟာ လူတွေနဲ့ မတူပေမဲ့ စက်ရုပ်တွေတော့လည်း မဟုတ်ကြဘူးဗျ။

ခင်ဗျားတို့ အကျယ်ချုပ် အကျဉ်းကျခံနေရတယ် ဆိုတာ ကြားဖူးကြလား။ အကျယ်တွေရော အကျဉ်းတွေရော မျက်စိတော့ ရှုပ်ကုန်ကြမှာပဲ။ ကျနော်မြင်တာတော့ အဲဒ့ီ အတိုင်း.. အဲဒီ အတိုင်းပဲဗျာ။

ကဲ ဗျာ ဒီလောက်ပါပဲ...။

*****

တော်ရာမှာ မပျော်တဲ့ အကြောင်းလေးတွေ ပိုပိုမိုမို ဖွဲ့နွဲ့သည်ပေါ့… သယ်ရင်းတို့ ..များကို သနားပြီး ငိုမနေကြနဲ့ဦး။

စိတ်ဆရာဝန်များ ဖတ်မိရင် “မသီတာ ကျနေပြီ .. ကောက်တင်ဦး” လို့ ပြောမှာလည်း ကြောက်လို့ (ဒီက အယူးပါး)

ခ်င္

စိတ္မခ်မ္းေျမ႕စရာေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို ရွာေဖြမိေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ ရခ်င္တာရယ္၊ ျဖစ္ခ်င္တာရယ္၊ လုပ္ခ်င္တာရယ္ စသျဖင့္ေပါ့ေလ.. ‘ခ်င္’ ေတြကို ေတြ႔ရတယ္။

က်မကို ဒုကၡ အေပးဆံုးကေတာ့ ‘ျဖစ္ခ်င္တာ’ ။ က်မဟာ result oriented တစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္။ က်မ ကိုဧရာကို ေျပာေလ့ရွိတဲ့ စကားက “စမွတ္နဲ႔ ဆံုးမွတ္တူေနရင္ေတာ့ work done 'zero' ပဲေနာ္။ power ေတြ အကုန္ lost ျဖစ္တယ္။” ေျပာဖန္မ်ားလြန္းေတာ့ (ဘာမွမျဖစ္ခ်င္ေန တစ္ခုခုကို လုပ္ေနဖို႔က အေရးပိုႀကီးတယ္လ႔ို ဆိုတတ္တဲ့) သူေတာင္ ဒီ zero ႀကီးကို ေၾကာက္ခ်င္ခ်င္ ျဖစ္ေနၿပီထင္တယ္။ ဒါကလည္း ပင္ကိုယ္ဗီဇနဲ႔ ငယ္ငယ္ထဲက စြဲခဲ့တဲ့ အဆံုးအမေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနတယ္လို႔ ဆိုခ်င္တယ္။ အရာရာမွာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ခ်င္တာဟာ အျပစ္တစ္ခု မဟုတ္ခဲ့ေပမဲ့၊ က်မရဲ႕ ငယ္ရြယ္ႏုနယ္တဲ့ ဘ၀အစိတ္ အပိုင္း တစ္ခုလံုးကို ေပ်ာ္ရႊင္မႈဆိုတာ ဘာမွန္း မသိေအာင္ ရက္စက္စြာ ၀ါးၿမိဳ ခံခဲ့ရတာဟာ… အဲဒီ အ့ဲဒီ ‘ျဖစ္ခ်င္တာ’ ပါဘဲ။

က်မေလ ျဖစ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ ဆရာ၀န္မေလး တစ္ေယာက္ေပါ့။ က်မမွာ ေမတၱာတရား ဘယ္ေလာက္ႀကီးမားလဲ မေသခ်ာေပမဲ့ ယဥ္ေက်းမႈမွာ သိမ္ေမြ႔မႈပါမွ ႏွစ္သက္ႏိုင္တာ ေသခ်ာတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဆန္းသစ္မႈေလးေတြ ေရာစြက္ေနတဲ့ အလွတရားကိုမွ က်မ ျမတ္ႏိုးတယ္။ အဲဒီ အခ်က္ေတြကပဲ က်မရဲ႕ ဆရာ၀န္မ တစ္ေယာက္ ျဖစ္လိုမႈအတြက္ လံုေလာက္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္။

ဘုရားေဟာခဲ့တဲ့ အနတၱ ဆိုတဲ့တရားကို လက္ခံဖို႔ သတိေပး ခံလိုက္ရတာကေတာ့ စက္မႈတကၠသိုလ္ ၀င္ခြင့္ရ ခဲ့ျခင္း ပါဘဲ။ ဆယ္ႏွစ္တာကာလ တစ္ခုမွာ က်မကိုယ္ က်မ ေပ်ာက္ေနခဲ့တယ္။ ျပန္ရွာဖို႔လည္း ဘယ္ေတာ့မွ အေတြးထဲေတာင္ မေရာက္ခဲ့ဘူး။ အေအးေၾကာက္တဲ့ က်မ အတြက္ RIT ဟာ ႏွင္းေတာထဲမွာ ျဖစ္ေနတယ္။
အင္ဂ်င္နီယာလား။ ဘယ္တုန္းကမွ မျဖစ္ခ်င္ခဲ့သလို၊ ဘယ္ေတာ့မွလည္း မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေရွ႕ စာလံုးႏွစ္ခုတူတဲ့ ဆရာမေတာ့ ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒီ ျဖစ္ခ်င္တာေတြ မျဖစ္ရတဲ့ဲ ဆင္းရဲမႈေတြ (ကိုဧရာ ေျပာသလို ဆိုရင္ေတာ့ လုပ္ယူထားတဲ့ ဒုကၡေတြ) ေပြ႔ရင္းပိုက္ရင္း က်မရဲ႕ အခ်ိန္ေတြဟာ ရွက္စရာေကာင္းစြာ ကုန္ဆံုးေနပါတယ္။

ေပ်ာ္ခဲတဲ့က်မ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ေ၀းရပါသလဲ။ အခုေတာ့ သိပါၿပီ။ ရင္ထဲမွာ ရွိမွန္း မသိေအာင္ ကိန္းေအာင္းေနတဲ့ အယူမွားတစ္ခုေၾကာင့္ပါ။ ဘာလဲသိလား။ ေပ်ာ္ရတာကို မေလးနက္ဘူးလို႔ လြဲမွားစြာ စြဲထင္ထားတာေလ။ အခုေတာ့ က်မဟာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရဲ႕ ေလးနက္မႈကို တစ္စတစ္စ ခံစားတတ္လာေနပါၿပီ။ ေပ်ာ္ရႊင္မႈဟာ တန္ဖိုးတစ္စံုတရာ ရွိတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္မႈဟာ က်မနဲ႔ တစ္သားတည္းျဖစ္ေစဖို႔ ျဖစ္ခ်င္တာေတြကို လုပ္ခ်င္တာေတြနဲ႔ အစားထိုး၊ ရခ်င္တာေတြကို ျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ ခ်င့္ခ်ိန္… ဒီလိုေလးေပါ့ေနာ္...

ကၽြန္စိတ္၊ ပညာေရး ႏွင့္ လြတ္လပ္မႈ

“A Slave is one who waits for someone to come and free him” [Ezra Pound]
 

‘ပညာေ႐ႊအိုး လူမခိုး’၊ ‘ပညာရဲရင့္ ပြဲလယ္တင့္’ စေသာ ဆို႐ိုးစကားတို႔ျဖင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ ပညာအေပၚ တန္ဖိုးထားမႈကို နားလည္ႏိုင္သည္။ ပညာဟူသည္ အမွားအမွန္ကို ပိုင္းျခားျခင့္ခ်ိန္ႏိုင္ေသာ အသိျဖစ္၍ ထိုအသိက လူ၏ အေတြးအျမင္, အက်င့္အႀကံတို႔ ေျပာင္းလဲေသာ ျဖစ္စဥ္ကို ဦးေဆာင္သည္။ ဗဟုသုတအၾကားအျမင္မ်ားေစရန္ ေလ့လာမွတ္သားရသည္။ ထိုဗဟုသုတတို႔ကို အေျခခံ၍ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈကို ရင့္သန္ေစရန္ ေလ့က်က္ရသည္။ အမွားကို ေရွာင္၍ အမွန္ကို လိုက္နာက်င့္ႀကံရန္ ထပ္တလဲလဲ ေလ့က်က္ရသည္။ ဤသို႔ သုတမယ, စိႏၲာမယ, ဘာဝနာမယဟူ၍ အဆင့္ဆင့္ တုိးတက္သြားျခင္းကိုပင္ လူတို႔၏ စိတ္ဓာတ္၊ အက်င့္အႀကံတို႔ ေျပာင္းလဲေသာျဖစ္စဥ္ဟု ဆိုရ၏။ အမွန္တရားႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြမည့္ အေတြးအေခၚ၊ အက်င့္စ႐ိုက္တို႔ ေျပာင္းလဲျခင္းမရွိပါက ပညာအစစ္မဟုတ္။ အတုအေယာင္သာ ျဖစ္သည္။ ဘာသာေရးနယ္ပယ္၌္ ပညာစစ္သည္ ကိေလသာ၏ ေက်းကၽြန္ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္မႈအရသာ ‘ဝိမုတၱိရသ’ ကို ေပး၏။ ထို႔အတူပင္ ေလာကီနယ္၌လည္း ပညာက လြတ္လပ္မႈကို ေဆာင္က်ဥ္း ေပးသည္။ 

ျမန္မာတို႔သည္ ပညာ၏ အေရးပါမႈကို နားလည္ခဲ့ၾကသည္။ ကိုလိုနီေခတ္ အဂၤလိပ္တို႔၏ ပညာေရးကို ကၽြန္ပညာေရးဟု နားလည္ခဲ့ၾကသည္။ ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၲရားတြင္ အသံုးခ်ရန္အတြက္သာ ရည္႐ြယ္ခဲ့ေသာ အတုအေယာင္ပညာေရး အျဖစ္နားလည္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၂၀-ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ယူနီဗာစီတီအက္ဥပေဒအား ကၽြန္ပညာေရးအျဖစ္ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ဆီေလ်ာ္မည့္ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၾကသည္။ အမ်ိဳးသားပညာေရးမွ ခ်ေပးခဲ့ေသာ မ်ိဳးေစ့မ်ားသည္ နဂါးနီစာအုပ္အသင္း၊ ဘားမားဘုတ္ကလပ္ စေသာ လူထုပညာေပး အသင္းအဖြဲ႔မ်ားကို ေမြးဖြားေပးခဲ့သည္။ သခင္ေအာင္ဆန္း, သခင္ႏု စေသာ လြတ္လပ္ေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ေမြးထုတ္ေပးမည့္ ဒို႔ဗမာအစည္းအ႐ံုးကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသားပညာေရးသည္ ကၽြန္စိတ္မွ သခင္စိတ္သို႔ ေျပာင္းလဲေပးခဲ့သည္။

မိမိဆႏၵမပါဘဲ၊ အမွားအမွန္ စဥ္းစားေဝဖန္ခြင့္မရွိဘဲ၊ တစ္ပါးသူ၏ အလိုက် လုပ္ေပးရ, ေနေပးရေသာဘဝကို ကၽြန္ဘဝဟု သတ္မွတ္သည္။ ‘ေပးတာယူ၊ ေႂကြးတာစား၊ ခိုင္းတာလုပ္’၍ သူတစ္ပါးအလိုက်ေနရေသာ သိမ္ငယ္သည့္ စိတ္ဓာတ္မ်ိဳးသည္ ကၽြန္စိတ္ျဖစ္သည္။ ကၽြန္တို႔၏ လုပ္အား၊ ရပိုင္ခြင့္တို႔ကို အျမတ္ထုတ္ေသြးစုတ္ေနသူတို႔က ကၽြန္စိတ္ကို ႐ိုက္သြင္းေပးသည္။ ကၽြန္ေမြးသည္။ ကၽြန္တို႔ကလည္း မိမိဘဝရပ္တည္မႈအတြက္ သခင္ေမြးသည္။ ကၽြန္သက္ရွည္ရျခင္းသည္ ကၽြန္စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေခတ္သစ္ကဗ်ာဆရာတစ္ဦးျဖစ္ေသာ Ezra Pound က ‘ကၽြန္ဟူသည္ မိမိလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ သူတစ္ပါး လာေရာက္ကယ္တင္မႈကုိ ေစာင့္ဆိုင္းေနသူ’ဟု အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ေပးခဲ့၏။ 

ကၽြန္စိတ္သည္ သိမ္ငယ္စိတ္ျဖစ္သည္ဟုဆိုလွ်င္ သခင္စိတ္သည္ တာဝန္ယူစိတ္ျဖစ္သည္။ စိတ္ကို အစိုးရသည္မွာ ပညာျဖစ္၍ ပညာကို စာေပတို႔မွတဆင့္ရသည္။ သခင္စိတ္ကို ေမြးဖြားေပးႏိုင္ေသာ စာေပ၊ ပညာေရးတို႔ ထြန္းကားပါမွ လြတ္လပ္ေရးကို ရယူႏိုင္မည္။ ကိုလိုနီေခတ္ျမန္မာတို႔က ဤအခ်က္ကို ေကာင္းစြာ နားလည္ခဲ့ၾကသည္။ အမ်ိဳးသားပညာေရးလႈပ္႐ွားမႈ၏ ေခါင္းေဆာင္ ဆရာႀကီးသခင္ကိုေတာ္မိႈင္းက “ေခတ္ဆိုးလွ်င္ ေခတ္ကို အျပစ္မဆိုသာ။ ထုိေခတ္တြင္႐ွိေသာ သူတို႔ကိုသာ အျပစ္ဆိုစရာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ငါတို႔ေခတ္အတြက္ ငါတို႔တာဝန္ႀကီးေပတကားဟု မ်ားမ်ားႀကီး ႏွလံုးသြင္းအပ္ေပသည္” ဟု ဂႏၴေလာကမဂၢဇင္းတြင္ ေရးသား တိုက္တြန္းခဲ့၏။ ဤကား ၁၉၂၀-ခုႏွစ္ကာလတြင္ အစပ်ိဳးခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားပညာေရးလႈပ္ရွားမႈ၏ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ခံယူခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။

ဧရာ (မႏၲေလး)
၈၈ ႀကိမ္ေျမာက္ အမ်ိဳးသားေအာင္ပြဲေန႔ အထိမ္းအမွတ္
၁၃၇၀ခု၊ တန္ေဆာင္မုန္းလဆုတ္ ၁၀ရက္ (၂၂-၁၁-၂၀၀၈)

နိကာယ်ငါးရပ် မိတ်ဆက်

ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ်အခါက ဗုဒ္ဓဟောကြားသော တရားတော်တို့အား “ဓမ္မဝိနယ” ဟု ရည်ညွှန်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အားလျော်စွာ၊ ပထမအကြိမ် သံဂါယနာတင်ပွဲတွင် ဓမ္မနှင့် ဝိနယဟု နှစ်စုခွဲ၍ ရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဒေသနာတော် အားလုံးအား ဓမ္မဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည် မှန်သော်လည်း ဝိနည်း ဒေသနာတော်တို့အား ဝိနယ ဟုလည်းကောင်း၊ ဝိနည်းတော်မှ အပဖြစ်သော သုတ္တန်နှင့် အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတော်တို့အား ဓမ္မဟုလည်းကောင်း ခွဲခြား သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သံဂါယနာ တင်သောအခါတွင် ဝိနည်း၊ သုတ္တန်၊ အဘိဓမ္မာဟူသော အစီစဉ်အားဖြင့် စုပေါင်းရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

ပထမသံဂါယနာတင်ပွဲတွင် အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်က စီစစ် မေးမြန်းသော “ပုစ္ဆက” ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ဝိနည်းအရာတွင် ဧတဒဂ်ရတော်မူခဲ့သော အရှင်ဥပါလိမထေရ်က ဝိနည်း ဒေသနာတော်အား ဖြေကြားသည့် “ဝိသဇ္ဇက” ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့၏။ သုတ္တန်နှင့် အဘိဓမ္မာဟူသော ဓမ္မ ဒေသနာတော်တို့အား “ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက” (တရားဘဏ္ဍာစိုး) ဖြစ်သည့် အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်က ဖြေကြား၍ သံဂါယနာ တင်တော်မူခဲ့ကြသည်။

ဤတွင်လည်း ဓမ္မဒေသနာတို့အား သဘောတူရာ တူရာစု၍ အောက်ပါအတိုင်း “နိကာယ (အစုအပေါင်း)” ငါးစုဖြင့် (တနည်း နိကာယ် ငါးရပ်ဖြင့်) စု၍ ခွဲခြားခဲ့ကြပါသည်။

(၁) ဒီဃနိကာယ - သုတ္တန်အရှည်များ စုစည်းထားသော အုပ်စု
(၂) မဇ္ဈိမနိကာယ - အလယ်အလတ်သုတ္တန်များ စုစည်းထားသော အုပ်စု
(၃) သံယုတ္တနိကာယ - အချင်းချင်း ဆက်နွယ်နေသော သုတ္တန်များအား စုထားသော အုပ်စု
(၄) အင်္ဂုတ္တရနိကာယ - အင်္ဂါအရည်အတွက်အလိုက်စုစည်းထားသော နိကာယ်
(၅) ခုဒ္ဒကနိကာယ - အရွယ်အစား သေးငယ်သော သုတ္တန်များနှင့် အဘိဓမ္မာဒေသနာအုပ်စု

“သုတ္တ”သည် “တမျဉ်းချည်၊ ပန်းသီတံ၊ ပန်းသီကြိုး”ဟု တိုက်ရိုက် အနက်အဓိပ္ပါယ်ရ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ဓမ္မဒေသနာတို့အား ဖရိုဖရဲ မဖြစ်ရအောင် သီကုံးပေးထားသော ကြိုးသဖွယ် ယူဆနိုင်ပါသည်။ (ပါဠိဝေါဟာရ “သုတ္တ”အား သုတ်, သုတ္တန်, သုတ္တံစသဖြင့် မြန်မာမှုပြု လေ့ရှိသည်။)

ဒီဃနိကာယ (Collection of Long Discourses)

ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်များအား အကျဉ်းခြုံးလိုက်ပါက သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဟူသော အုပ်စုသုံးစုရသည်။ ဒီဃနိကာယ်တွင် ပါဝင်သော သုတ်များသည် သီလ, သမာဓိ, ပညာတို့ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဟောကြားထားသော သုတ်များဖြစ်သည်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-မျိုးအကြောင်း ဟောကြားသော ဗြဟ္မဇာလသုတ်၊ ရဟန်းပြုရခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို အဇာတသတ်မင်းအား ဟောကြားထားေသာ သာမညဖလသုတ်၊ ဗုဒ္ဓ၏ နောက်ဆုံးကာလ ဖြစ်စဉ်များအား ဟောကြားထားသော မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၊ နိဗ္ဗာန်သို့ မျက်မှောက်ပြုရန် တစ်ကြောင်းတည်းသော လမ်းစဉ်ဖြစ်သည့် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ဟောကြားသော မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်၊ မိဘဝတ်, သားသမီးဝတ် စသဖြင့် လူမှုကျင့်ဝတ်များကို ဟောကြားထားသော သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် တို့သည် ဒီဃနိကာယ်လာ သုတ္တန်များဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒီဃနိကာယ်လာသုတ်များသည် ဘာသာခြားတို့အား ဗုဒ္ဓအဆုံးမ, ဗုဒ္ဓသာသနာကို လိုက်နာသူများ ဖြစ်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ ဟောကြားထားသော သုတ်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အသောကမင်းလက်ထက်တွင် အရှင်သောဏနှင့် အရှင်ဥတ္တရတို့သည် ဒီဃနိကာယ်၏ ပထမဆုံးသုတ်ဖြစ်သော ဗြဟ္မဇာလသုတ်ကို ဟောကြား၍ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိအရပ်တွင် သာသနာပြုခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။

စုစုပေါင်း သုတ္တန် ၃၄-ပုဒ်ပါဝင်သော ဤဒီဃနိကာယ်အား “ဝဂ္ဂ (=အစု)” ခေါ် အစုသုံးစု ကျမ်းသုံးကျမ်း ခွဲခြားထားသည်။

(၁) သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ (မြန်မာအခေါ် သုတ်သီလက္ခန်) - သုတ်ပေါင်း ၁၃-သုတ်
(၂) မဟာဝဂ္ဂ (မြန်မာအခေါ် သုတ်မဟာဝါ) - သုတ်ပေါင်း ၁၁-သုတ်
(၃) ပါထိကဝဂ္ဂ (မြန်မာအခေါ် သုတ်ပါထေယျ) - သုတ်ပေါင်း ၁၀-သုတ်

ပါဠိစာပေတို့တွင် ကျမ်းစာ၏ အရွယ်ပမာဏတို့ကို မရပ်မနားဘဲ တစ်ကြိမ်တည်း ရွတ်ဆိုနိုင်သော ပမာဏဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။ ယင်းပမာဏအား “ဘာဏဝါရ” ဟုခေါ်သည်။ တစ်ဘာဏဝါရတွင် အက္ခရာအလုံးရေ ရှစ်ထောင်ရှိသည်။ ဒီဃနိကာယ်အား ဘာဏဝါရဟူသော unit ဖြင့်တိုင်းထွာက ၆၄-ဘာဏဝါရ ရှိသည်။

မဇ္ဈိမနိကာယ (Collection of Middle Length Discourses)

ဒီဃနိကာယ်လာ သုတ်များသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှည်ရှည်လျားလျား ဟောကြားထားသော သုတ်များဟုဆိုပါက၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်မှ သုတ်များသည် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဟောကြားထားသော သုတ်များဟု ဆိုနိုင်သည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်လာ သုတ် အများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်များအား ရည်ရွယ်ဟောကြားထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ မူလပရိယာယသုတ်၊ သဗ္ဗာသဝသုတ်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်၊ ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ်၊ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်၊ တဏှာသင်္ခယသုတ်၊ စူဠဝေဒလ္လသုတ်၊ အာနာပါနဿတိသုတ်၊ ဆဆက္ကသုတ် စသော အဓိပ္ပါယ်လေးနက်သည့် သုတ္တန်များသည် မဇ္ဈိမနိကာယ်လာ သုတ်များဖြစ်သည်။

မဇ္ဈိမနိကာယ်မှသုတ်များသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ဒီဃနိကာယ်မှ သုတ်များလောက် မရှည်လျားသော်လည်း၊ အခြားနိကာယ်များမှ သုတ်များလောက် တိုတောင်းခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် မဇ္ဈိမ (အလယ်အလတ်) နိကာယ်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်တွင် သုတ်အရေအတွက်အားဖြင့် ၁၅၂ သုတ်ရှိကာ၊ ကျမ်းတစ်ကျမ်းလျှင် သုတ် ၅၀-ခန့်ဖြင့် ပဏ္ဏာသ ခေါ် ကျမ်း သုံးကျမ်း ခွဲထားသည်။ ပဏ္ဏာသဟူသည် ငါးဆယ်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

(၁) မူလပဏ္ဏာသ (ရှေးဦးအစ သုတ်ငါးဆယ်)
(၂) မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ (အလယ် သုတ်ငါးဆယ်)
(၃) ဥပရိပဏ္ဏာသ (အဆုံးသုတ် ငါးဆယ်)

မှတ်ရ, ခေါ်ရလွယ်ရန် ပဏ္ဏာသ (ငါးဆယ်) ဟုဆိုရသော်လည်း နောက်ဆုံး ဥပရိပဏ္ဏာသတွင် သုတ်အရေတွက်အားဖြင့် ၅၂-သုတ်ရှိ၍ စုစုပေါင်း ၁၅၂-သုတ်ရှိသည်။ တဖန် ပဏ္ဏာသတစ်ခုစီတွင် သုတ် ၁၀-သုတ်စီအား “ဝဂ္ဂ”ခေါ် အခန်း တစ်ခန်းစီ ခွဲ၍ ထားသည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ် တစ်ခုလုံးအနေဖြင့် ဘာဏဝါရ ၈၀ ရှိ၍ ဒီဃနိကာယ်ထက် ပို၍ အရွယ်ပမာဏကြီးမားသည်။

သံယုတ္တနိကာယ (Collection of Connected Discourses)

သံယုတ္တနိကာယ်တွင် အတွဲ ၅-တွဲ (တနည်း ကျမ်း ၅ကျမ်း) ရှိသည်။
(၁) သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၂) နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၃) ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၄) သဠယတနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း
(၅) မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း

သံယုတ္တနိကာယ်တွင် သုတ်အရေအတွက်အားဖြင့် ၇၇၆၂-သုတ် ပါဝင်၍ ဘာဏဝါရအားဖြင့် ၁၀၀ ရှိသည်။ (ဘိက္ခုဗောဓိအလိုအရ သုတ်ပေါင်း ၂၉၀၄-သုတ်သာတွေ့ရသည်ဟု ဆို၏။ ရေတွက်ပုံကွဲလွဲ၍ ဖြစ်ပေမည်။) ကျမ်းတစ်ကျမ်းစီအား အကြောင်းအရာ တူရာတူရာအလိုက် သံယုတ္တခေါ် အခန်းများထပ်မံခွဲထားရာ ကျမ်း ၅-ကျမ်းတွင် စုစုပေါင်း သံယုတ် ၅၆-ခန်းပါဝင်သည်။ တစ်ဖန် ထိုသံယုတ်တို့ကိုလည်း သုတ် ၁၀-သုတ်ခန့်လျှင် ဝဂ္ဂ တစ်ခုစု၍ ထပ်မံခွဲထားပြန်သည်။

“သံယုတ္တ” ဟူသည် “အတူတကွယှဉ်တွဲပေါင်းစပ်ထားခြင်း”ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ သံယုတ္တနိကာယသည် အကြောင်းအရာ တူညီသော သုတ္တန်များအား စုပေါင်းထားသော နိကာယ်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် သံယုတ္တနိကာယ်၏ ပထမတွဲ (သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်း)သည် ဂါထာဖြင့် ဟောကြားထားသည့် တရားတော်များအား စုစည်းထားသည်။ ဤကျမ်းအားလည်း ကောသလမင်းကြီးနှင့် ပတ်သက်သက်၍ ဟောကြားထားသော တရားတော်များအား ကောသလသံယုတ္တ၊ မာရ်နတ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဟောကြာထားသော တရားတော်များအား မာရသံယုတ္တစသဖြင့် ထပ်မံ၍ ပိုင်းခြား စုစည်းထားသည်။

နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းသည် အကြောင်း(နိဒါန)နှင့် အကျိုးဆက်စပ်ပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဟောကြားထားသော တရားတော်များဖြစ်၍၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းသည် ခန္ဓာငါးပါးနှင့် ပတ်သက်၍ ဟောကြားထားသော တရားတော်များဖြစ်သည်။ သဠယတနဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းတွင် အာရုံသိမှုအတွေ့အကြုံ (experience)၏ အခြေခံဖြစ်သော ဗာဟိရာယတန (external bases) ခေါ် အာရုံခြောက်ပါးနှင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (internal bases) ခေါ် ဒွါရခြောက်ပါးတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော တရားများဖြစ်သည်။

မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းတွင် သုတ်အရေတွက်အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပမာဏအားဖြင့်ဖြစ်စေ အကြီးဆုံးဖြစ်သောကြောင့် “မဟာဝဂ္ဂ”ဟု အမည်ရသည်။ မဂ္ဂင် ၈ပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ၇ပါး၊ သတိပဋ္ဌာန် ၄ပါး၊ ဣန္ဒြေ ၅ပါး၊ သမ္ပပ္ပဓာန် ၄ပါး၊ ဗိုလ် ၅ပါးနှင့် ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄ပါး ဟူသော ဗောဓိပက္ခိယ ၃၇ပါးနှင့် ပတ်သက်သော တရားတော်များ၊ ဈာန်, သစ္စာလေးပါး, အာနာပါန, သောတာပတ္တိမဂ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော တရားတော်များ ပါဝင်သည်။

ထို့ကြောင့် ပထမ လေးကျမ်းသည် ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ သစ္စာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတို့ကို နားလည် သဘောပေါက်စေ၍ အယူမှားဒိဋ္ဌိတို့ ကင်းစင်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး၊ နောက်ဆုံး မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ကျမ်းသည် ဗောဓိဉာဏ်အတွက် ကျင့်ကြံအားထုတ်မှု ဘာဝနာရှုမှတ်ရန် လမ်းညွှန် တရားဒေသနာတော်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (Collections of Numerical Discourses)

ဗုဒ္ဓလက်ထက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ စာပေသင်ကြားပို့ချသော နည်းစနစ်သည် နှုတ်တိုက်သင်ယူပို့ချသော နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျက်မှတ်ရလွယ်ကူစေရန် အချက်အလက် တစ်ခုရှိသောတရားများ၊ အချက်အလက် နှစ်ခုရှိသော တရားများ စသဖြင့် အင်္ဂါ (အချက်အလက်) အရေအတွက်ကို မူတည်၍ သင်ယူပို့ချလေ့ရှိသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်သည် ဤသို့ အင်္ဂါအချက်လက်အရေအတွက် ပေါ်မူတည်၍ စုစည်းထာသော နိကာယ်ဖြစ်သည်။

နိပါတ (နိပါတ်) ခေါ် အခန်း ၁၁-ခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမအခန်း ဧကကနိပါတတွင် အင်္ဂါတစ်ပါးရှိသော သုတ်များ၊ ဒုတိယအခန်း ဒုကနိပါတ်တွင် အင်္ဂါနှစ်ပါးရှိသော သုတ်မျာ၊ တိကနိပါတ်တွင် အင်္ဂါသုံးပါးရှိသော သုတ်များ စသဖြင့် အခန်း ၁၁-ခန်းရှိသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်သည် ဘာဏဝါရအားဖြင့် ၁၂၀ ဘာဏဝါရရှိ၍ သုတ် အရေတွက်အားဖြင့် ၉၅၅၇-သုတ်ရှိသည်ဟု အဋ္ဌကထာများကဆိုသည်။ (ဘိက္ခုဗောဓိအလိုအရ သုတ်ပေါင်း ၂၃၄၄-သုတ်သာတွေ့ရသည်ဟု ဆို၏။ ရေတွက်ပုံကွဲလွဲ၍ ဖြစ်ပေမည်။) နိပါတ်တစ်ခုစီအား ဝဂ္ဂ ခေါ် အစုများထပ်မံ ခွဲခြားထားရာ စုစုပေါင်း  ဝဂ် ၁၆၀ ပါဝင်သည်။ ဝဂ်တစ်ခုစီတွင် အကြမ်းအားဖြင့် သုတ် ၁၀-သုတ်မျှ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အချို့ဝဂ်များတွင် ၇-သုတ်သာပါသည်ရှိသလို၊ အချို့တွင် ၂၆၂-သုတ်ထိပါဝင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

အကြောင်းအရာအားဖြင့်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်အကျိုး၊ တမလွန်အကျိုးများသာမက မျက်မှောက်ဘဝကြီးပွားရေးအတွက် ကျင့်ကြံရမည့် အောင်မြင်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ မိသားစုရေး၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးစသဖြင့် အကြောင်းအရာစုံလှ၏။ ထို့ကြောင့် ဤနိကာယ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ စွယ်စုံကျမ်းသဖွယ်ဖြစ်နေ၍ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ရေသောက်မြစ်ဟုလည်း တင်စားခေါ်ဆိုကြသည်။

ခုဒ္ဒကနိကာယ (Collections of Minor Texts)

ပထမ သံဂါယနာတင်ရာတွင် အရှင်ဥပါလိမထေရ်က ဝိနည်းဒေသနာတော်အား ဖြေဆို၍ စုပေါင်း ရွတ်ဆိုတော်မူခဲ့၏။ ထို့နောက် ဒီဃနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သံယုတ္တနိကာယ်နှင့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်တို့ကို ရှင်အာနန္ဒာမထေရ်က ဖြေဆို၍ သံဂါယနာတင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ သုတ္တန်ဒေသနာ၏ နိကာယ်ကြီးလေးရပ်အားတင်ပြီးနောက် အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ကို ဆက်လက် တင်တော်မူကြသည်။ ထို့နောက်မှ ကြွင်းသောသုတ္တန်ဒေသနာ အတိုအထွာတို့အား ခုဒ္ဒကနိကာယ်အဖြစ် သံဂါယနာ တင်တော်မူခဲ့ကြသည်။ အချို့သောကျမ်းများ (ဥပမာ မိလိန္ဒပဉှာ)သည် ပထမသံဂါယနာတင်စဉ်တွင် မပါဝင်ပဲ နောက်မှ ထည့်သွင်းထားသော ကျမ်းများဖြစ်၍ အချို့က သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ် အသိမှတ်မပြုကြ။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင်ပါသည့် သုတ္တန်ကျမ်း အရေအတွက်မှာ ြမန်မာနိုင်ငံမူအရ ၁၈-ကျမ်း၊ သီရိလင်္ကာမူအရ ၁၇-ကျမ်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံမူ ၁၅-ကျမ်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမူအရ ဤသုတ္တန်ကျမ်း ၁၈-ကျမ်းကိုသာမက၊ ဝိနည်းနှင့် အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကိုလည်း ခုဒ္ဒနိကာယ်တွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

၁။ ခုဒ္ဒကပါဌ (ခုဒ္ဒကပါဌ်)
၂။ ဓမ္မပဒ
၃။ ဥဒါန (ဥဒါန်း)
၄။ ဣတ္တိဝုတ္တက (ဣတ္တိဝုတ်)
၅။ သုတ္တနိပါတ (သုတ္တနိပါတ်)
၆။ ဝိမာနဝတ္ထု
၇။ ပေတဝတ္ထု
၈။ ထေရဂါထာ
၉။ ထေရီဂါထာ
၁၀။အပဒါန (အပါဒါန်)
၁၁။ ဗုဒ္ဓဝံသ (ဗုဒ္ဓဝင်)
၁၂။ စရိယာပိဋက
၁၃။ ဇာတက (ဇာတ်)
၁၄။ နိဒ္ဒေသ (မဟာနိဒ္ဒေသ နှင့် စူဠနိဒ္ဒေသ)
၁၅။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ (ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်)
၁၆။ မိလိန္ဒပဉှာ*
၁၇။ နေတ္တိ*
၁၈။ ပေဋကောပဒေသ*

နေတ္တိကျမ်းနှင့် ပေဋကောပဒေသကျမ်းတို့ကို ထိုင်းနိုင်ငံမူတွင် သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ် အသိမှတ်မပြု။ မိလိန္ဒပဉှာကို ထိုင်းနိုင်ငံရော, သီရိလင်္ကာနိုင်ငံကပါ သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ်အသိမှတ်မပြုပါ။

ခုဒ္ဒကပါဌ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အခြေခံဖတ်စာဟု ဆိုနိုင်သည်။ သရဏဂုံဆောက်တည်ခြင်း၊ ဆယ်ပါးသီလခံယူခြင်း၊ ၃၂-ကောဋ္ဌာသဆင်ခြင်ခြင်း၊ သာမဏေငယ်လေးများအတွက် အမေးအဖြေတို့ ပါဝင်သည်။ ပရိတ်ကြီး ၁၁-သုတ်အနက်မှ မင်္ဂလသုတ်၊ ရတနသုတ်၊ မေတ္တာသုတ်တို့သည်လည်း ဤခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော်တွင် ပါဝင်သည်။

ထေရဂါထာ, ထေရီဂါထာနှင့် ဓမ္မပဒတို့သည် ဂါထာသက်သက်ဖြစ်၍၊ သုတ္တနိပါတ်, ဥဒါန်းနှင့် ဣတ္တိဝုတ် တို့သည် စကားပြေ အနည်းငယ်ရောထားသော ဂါထာများဖြစ်၍ ဂါထာပေါင်းချုပ်ကျမ်းများ ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထေရဂါထာနှင့် ထေရီဂါထာသည် ရဟန္တာအရှင်များ၊ အရှင်မများ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဥဒါန်းကျူးရင့်သော ဂါထာများ၊ အမေးအဖြေများ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခါနီး သံေဝဂရဖွယ် မြွက်ကြားသော ဂါထာများဖြစ်သည်။

သုတ္တနိပါတ် ပါဠိတော်၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတို့ကဲ့သို့ တစ်ပါးတည်း ဧကစာရီကျင့်သုံးသော ရသေ့ရဟန်းတို့၏ ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ် (ကြံချိုပမာကျင့်ဖွယ်တရား)၊ မုနိသုတ်တို့ပါဝင်သည်။ နိဒ္ဒေသ ပါဠိတော်သည် သုတ္တနိပါတ်လာ အဋ္ဌကဝဂ်၊ ပါရာယနဝဂ်နှင့် ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ်တို့၏ အဖွင့်ကျမ်းဖြစ်သည်။

ဝိမာနဝတ္ထု (ဝိမာန= ဗိမာန်) သည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် နတ်စည်းစိမ်ခံစားရပုံ ဝတ္ထုသာဓကများဖြစ်၍၊ ပေတဝတ္ထုသည် မည်သို့ ပြိတ္တာဘဝရာက်ရပုံ၊ မည်သို့ကျွတ်လွတ်ပုံ ဝတ္ထုသာဓကများဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဝင်သည် သုမေဓာရှင်ရသေ့ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ဗျာဒိတ်ခံပုံ၊ ပါရမီဖြည့်ပုံနှင့် ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားမှသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားတိုင် ၂၅-ဆူသော မြတ်စွာဘုရားတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းဖြစ်သည်။ စရိယာပိဋက ကျမ်းသည် မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်ဘဝက ပါရမီဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့ပုံ ပုံဝတ္ထု ၃၅-ပုဒ်အား ပါရမီ ၁၀-ပါး အစီအစဉ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ အပါဒါန် ပါဠိတော်သည်လည်း ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓနှင့် ရဟန္တာ အရှင် အရှင်မတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကျမ်း ဖြစ်သည်။

ဇာတက ကျမ်းအား ၅၅၀-နိပါတ်တော်ဟူသော အမည်ဖြင့် အသိများသည်။ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပျက်သော အကြောင်းအရာတို့ ဆက်နွယ်၍ အတိတ်ကို ေဆာင်ကာ ရှေးကလည်း ဤသို့ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်ဟု ဟောကြားထားသော ဇာတ်တော်များ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်တော်ပုံပြင် ၅၄၇-ပုဒ်သာ ရှိသော်လည်း အခေါ်လွယ်စေရန် ငါးရာငါးဆယ်ဇာတ်ဟုသာ ခေါ်ြခင်းဖြစ်သည်။

ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်သည် ဓမ္မဒေသနာတို့အား အဘိဓမ္မာဆန်ဆန် အသေးစိတ် ခွဲခြားဝေဖန် ဟောကြားထားသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ သုတမယဉာဏ်, သီလမယဉာဏ်မှ အစချီကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်, အနာဝရဏဉာဏ်တိုင် ၇၃-မျိုးသော ဉာဏ်များအား ဉာဏကထာခန်းတွင် ပိုင်းခြားပြသည်။ သစ္စာအနက် ၁၆-ချက်၊ ၅၂၈-သွယ် မေတ္တာပွားနည်းတို့သည် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပါဠိတော်လာ ဒေသနာများဖြစ်သည်။

ပေဋကောပဒေသ (ပိဋကတ်လမ်းညွှန်ကျမ်း) နှင့် နေတ္တိ (လမ်းညွှန်ကျမ်း)တို့သည် ပိဋကတ်သုံးပုံအား စနစ်တကျ ခြုံငုံလေ့လာသော လမ်းညွှန်ကျမ်းဖြစ်၍ ပိဋကတ်တော်တို့၏ အဖွင့် အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ၊ ဒီပနီကျမ်းပြုဆရာတို့၏ လက်စွဲကျမ်း တစ်စောင်ဖြစ်သည်။

မိလိန္ဒပဉှာကျမ်းသည် ဂရိနွယ်ဖွား တစ်ဦးဖြစ်သော သာဂလပြည်ဘုရင် မိလိန္ဒမင်းကြီးနှင့် အရှင်နာဂသေန (အရှင်နာဂသိန်)တို့ တရားဓမ္မနှင့်စပ်၍ စကားစစ်ထိုးသော ကျမ်းဖြစ်သည်။

ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ ပါဠိတော်ကျမ်းများ

ပိဋကအားဖြင့် သုံးပုံ, နိကာယ်အားဖြင့် ငါးရပ်သော ပါဠိတော်ကျမ်းရင်းများသည် စုစုပေါင်း ၅၂-ကျမ်းရှိ၏။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင်မူအရ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရာတွင် အချို့ကျမ်းငယ်များအား တစ်အုပ်တည်းတွင်ပေါင်း၍ ထုတ်ဝေသဖြင့် စာအုပ်ပေါင်း ၄၀ ရှိလေသည်။

(က) သုတ္တန်ပိဋက (နိကာယ် ၅-ရပ်) ကျမ်းပေါင်း ၄၀ (၂၃-အုပ်)
၁။ ဒီဃနိကာယ် ၃-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၂။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၃-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၃။ သံယုတ္တနိကာယ် ၅-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ၁၁-ကျမ်း (၃-အုပ်)
၅။ ခုဒ္ဒကနိကာယ် ၁၈-ကျမ်း (၁၁-အုပ်)
(ခ) ဝိနည်းပိဋက (ခုဒ္ဒကနိကာယ်) ၅-ကျမ်း (၅-အုပ်)
(ဂ) အဘိဓမ္မာပိဋက (ခုဒ္ဒကနိကာယ်) ၇-ကျမ်း (၁၂-အုပ်)

နိကာယ် ၅-ရပ် ဒေသနာတော်များကို ဖတ်ရှုလိုပါက

၁။ ပါဠိတော်များနှင့် ပါဠိတော်မြန်မာပြန်ကျမ်းအစုံကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကမ္ဘာအေး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဝယ်ယူနိုင်သည်။

၂။ ဆရာကြီးဦးဂိုအင်ကာ ဦးစီးသော ဝိပဿနာသုတေသနအသင်း (Vipassanā Research Institute) မှထုတ်သော ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ စီဒီခွေကို အောက်ပါ link တွင် မှာယူနိုင်ပါသည်။
http://www.vri.dhamma.org/publications/cdorder.html

၃။ ပိဋကတ်သုံးပုံ မြန်မာပြန် အစုံအား အောက်ပါ link တွင် download လုပ်ယူနိုင်သည်။
http://www.mediafire.com/?qjcxnohtgmh

၄။ အကယ်၍ အကျဉ်းချုပ်ကို ဖတ်ရှုလိုပါက ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး၏ ပိဋကတ်အနှစ်ချုပ် စာအုပ်များတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

စာညွှန်း။
၁။ ပါဠိတော်မြန်မာပြန်ကျမ်းများ (ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ)
၂။ U Ko Lay – The compendium of Buddhism: Guide to Tipiṭaka.
၃။ A.K. Warder- Indian Buddhism.
အောက်ပါစာအုပ်များမှ ကျမ်းဦးနိဒါန်းများ
၄။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် ဒီဃနိကာယ်
၅။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် မဇ္ဈိမနိကာယ်
၆။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် သံယုတ္တနိကာယ်
၇။ ဓမ္မာစရိယဦးမောင်မောင်လေး – ပိဋကအနှစ်ချုပ် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပထမတွဲ ၊ ဒုတိယတွဲ
၈။ Bhikkhu Bodhi – In the Buddha’s Words: Anthology of Discourses from the Pāḷi Canon.
၉။ Maurice Walshe – The Long Discourses of The Buddha: A Translation of Dīgha Nikāya, 1987
၁၀။ Bhikkhu Ñānamoḷi and Bhikkhu Bodhi – The Middle Length Discourses of the Buddha: A Translation of the Majjhima Nikāya, 1995.
၁၁။ Bhikkhu Bodhi – The Connected Discourses of the Buddha: A Translation of Saṃyutta Nikāya.
၁၂။ Bhikkhu Bodhi – Numerical Discourses of the Buddha: An Anthology of Suttas from Aṅguttara Nikāya.
ယှဉ်တွဲ ဖတ်ရှုလိုပါလျှင် - အဘိဓမ္မာ မိတ်ဆက်

ရင့်ကျက်မှုဆယ်စုနှစ်ခရီးအစ

အမြန်ရထားတစ်စီးလို

ဘူတာတွေကို တရိပ်ရိပ် ဖြတ်ကျော်ပြီး၊

ညနေခင်းရဲ့ ကျနေဟာ

ပြင်းပြစွာ လောင်မြိုက်နေဆဲ၊

အမှတ်တမဲ့ပဲ ရောက်လာခဲ့တယ်။

ရင့်ကျက်မှုဆီ လှမ်းမဲ့

မင်္ဂလာခရီးရဲ့ အစခြေလှမ်းအဖြစ်

‘ဗာလ’ဆိုတဲ့ လူ့အချည်းနှီးကို

အဝေးကရှောင်ရမယ်လို့ ဆုံးမခဲ့တယ်။

“တောင်ကို ဖြည်းဖြည်း တက်ရာ၏။

ကာမဂုဏ်ကို ဖြည်းဖြည်း ခံစားရာ၏။

အမျက်ကို ဖြည်းဖြည်း ထွက်ရာ၏”

လောကနီတိစကား မနာကြားပဲ

ကြံကို အရင်းကစ ဝါးမြိုနေခဲ့တယ်။

“အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော”လို့

နှုတ်ကတဖွဖွ ရွတ်ဆိုရင်း၊

တာဝန်တွေကို မျက်ကွယ်ပြု

လွတ်လပ်မှုကို ငြင်းဆန်၊

ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရိုးမယ်ဖွဲ့နေခဲ့ပြန်တယ်။

အဓမ္မတွေ တိုက်စားလို့

ခပ်ပါးပါးလေး ကျန်ရစ်တဲ့

အမှန်တရား မြေပြင်ပေါ်ကို

ရဲဝံ့စွာ ခြေစုံရပ်ဖို့ကိုလည်း

တွန့်ဆုတ်နေမိသေးတယ်။

အပေါင်းအသင်းတွေက

“အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအတွက်

ဆထက်ထမ်းပိုး သယ်ပိုးနိုင်ပါစေ”တဲ့။

ရောင်းရင်းတို့ရေ…

ခင်ဗျားတို့ မိတ်ဆွေကြီး ကျွန်တော်ဟာ

‘ပျောက်ဆုံးသွားသော နိဗ္ဗာန်ဘုံ’ တေးသွားကို

တသသ ညည်းတွားရင်း၊

အပြစ်မသိသေးတဲ့ ကလေးတို့ဘဝမှာ

နုံ့နဲစွာ ရပ်တန့်နေသေးတယ်။

ဗာလ = လူမိုက် (သို့မဟုတ်) ကလေး

ဧရာ (မန္တလေး)

ဘ၀ရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ေဒသ (၂) Draftswoman

ပထမ အလုပ်က ထွက်ခဲ့ပြီး နောက် ၇နှစ် အကြာမှာ

(ဒီကြားထဲ စာသင်တဲ့ အလုပ်ကလေးတွေတော့ ကြိုကြား ကြိုကြား လုပ်ခဲ့သေးတယ်။)

နောက်တဖန် Marine Navigation and Communication ကုမ္ပဏီ တစ်ခုမှာ Draftswoman ဖြစ်ပြန်တယ်။ ၂နှစ်နီးပါးပါပဲ။ AutoCAD 2000LT သုံးရတယ်။ ဒီမှာလည်း စင်္ကာပူရုံးခွဲမှာ ဝန်ထမ်း ၃၀လောက်ရှိပေမဲ့ ပုံဆွဲသူ Draftswoman ကတော့ တစ်ယောက်ထဲပါပဲ။

ရေကြောင်း လမ်းညွှန်ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာမျိုးစုံကို ပစ္စည်းထုတ်လုပ်တဲ့ အခြားကုမ္ပဏီတွေကနေ ကိုယ်စားလှယ်ယူပြီး၊ တစ်ဆင့်ပြန်လည်တပ်ဆင် ရောင်းချပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီပါ။ Customer လိုအပ်သလို ကိရိယာမျိုးစုံကို စုပေါင်း, စပ်ပေါင်းလုပ်ပြီး ဆင်ပေးရတဲ့ System Integrator လို့ခေါ်တဲ့ ကုမ္ပဏီမျိုးပေါ့။ Installation & Commissioning အထိ အပြီးအစီး။ Contract နဲ့ရောင်းထားတဲ့ system တွေကိုလည်း ကုမ္ပဏီကပဲ ပြုပြင်ထိမ်းသိမ်းမှု ပေးပါသေးတယ်။ Servicing & Retrofitting တွေလည်း လုပ်တယ်။

Integrated Bridge Systems and nautical equipment တွေဖြစ်တဲ့

Gyro Compasses System

Autopilots System

Steering Control System

Monitoring Systems

Radar Systems

Electronic Sea Chart Equipment

Communication - Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS) တွေအပြင်

AIS (Automatic Identification System)

GPS (Global Position System)

Echosounder System

SpeedLog System

Wind Speed and Direction System

Intercommunication System - PA (Public Address) System

VDR (Voyage Data Recorder) System စသဖြင့်

System တစ်ခုချင်းစီအတွက် System Connection Diagram ကို ဦးစွာဆွဲရပါတယ်။ Power Supply (ပုံမှန်အားဖြင့် Main Supply နဲ့ Back up Supply , အနည်းဆုံး source နှစ်ခုနဲ့) သွယ်ထားရတယ်။ သင်္ဘောမှာ သုံးတဲ့ လျှပ်စစ်ပစ္စည်း အများစုက stable ဖြစ်အောင် 24 VDC သုံးတာများတယ်။

Cable Information တွေ ပေးရတယ်။ အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့်တော့ Power Supply Cable, Input/ Output Data Cable တွေနဲ့ Antenna Cable တွေပါ။ Power Cable တွေက လုံးပတ်ကြီးတယ်။ Data Cable တွေကတော့ မလိုအပ်ပဲ ကြိုးလုံးကြီးရင် Installation လုပ်ရခက်တယ်။ Antenna Cable တွေက manufacturer တွေက supply လုပ်ပြီး ပစ္စည်းနဲ့ အတူပါလာတတ်တယ်။ အရှည်မလုံလောက်ရင် ကုမဏီကပေးမှာလား၊ Shipyard ကပေးမှာလားဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း Drawing မှာ ဖေါ်ပြထားရတယ်။

နောက်အဲ့ဒီ System ထဲမှာ သုံးထားတဲ့ Equipments Drawing တွေ attached လုပ်ရတယ်။ Manufacturer တွေက Manual ကို softcopy ပေးရင်တောင် pdf file နဲ့ပဲပေးလို့ AutoCAD နဲ့ပြန်ဆွဲထားရတယ်။ Equipment Drawing တွေက တစ်ခါဆွဲ သိမ်းထားပြီး နောက်လိုသလို ပြန်သုံးလို့ရတယ်။

System Connection Diagram တွေကတော့ project တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု နည်းနည်းစီ ကွာတတ်တော့ Draft အယင်ဆွဲပြီး အင်ဂျင်နီယာကို စစ်ခိုင်း ပြီးတော့မှ Finalised ပုံတွေရပါတယ်။ အချို့ အမြဲတမ်းမှာနေကျ customer တွေကတော့ Overall System Connection Drawing ကို တောင်းဆိုတတ်တယ်။

Overall System Connection Drawing

နောက်တစ်ခုက project တိုင်း (သင်္ဘောတိုင်း) အတွက် Antenna တွေကို ဘယ်မှာထားမယ်ဆိုတဲ့ Antenna Layout ပုံဆွဲရတယ်။ (အများစုကတာ့ Antenna Mast မှာထားပါတယ်။ လက်ဝဲဖက်မှာ ဘယ် System တွေရဲ့antenna တွေထားမယ်။ လက်ယာဖက်မှာတော့ ဘယ် System တွေရဲ့antenna တွေ ထားသင့်တယ်၊ အဲ့ဒီလိုမျိုးတွေတော့ ရှိတယ်။) သင်္ဘောရဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေမှာ ဦးနဲ့ ပဲ့၊ လက်ဝဲနဲ့ လက်ယာကို stem & rear, port & starboard လို့ သုံးရတယ်။

နောက်တော့ ပစ္စည်းထုတ်တဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေက အချို့ System (ဥပမာ GMDSS) တွေ မထုတ်တော့တဲ့အခါ ကျမတို့ ကုမ္ပဏီက ကိုယ်ပိုင် ထုတ်လုပ် ရောင်းချပါတယ်။ အင်ဂျင်နီယာဌာနက လိုအပ်တဲ့ ကိရိယာတွေကို order မှာ၊ panel တွေကို ဒီဇိုင်းလုပ်ကြတယ်။ Fabrication အပ်ဖို့ Console panel ရဲ့ အသေးစိတ်ပုံတွေ ဆွဲရတယ်။ ပြီးတော့ Panel Layout Diagram တွေ၊ Wiring Diagrams တွေနဲ့ System Connection Diagram တွေကို ဆွဲရပါတယ်။ (Marketing က quote လုပ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ Engineer ဌာနက တကယ်သုံးဖို့ မှာတဲ့ ပစ္စည်းတွေ လွဲနေရင်၊ ဒါမှမဟုတ် တကယ်ဆင်တော့မှ အဆင်မပြေရင် … Marketing ဌာနကလည်း ဒီပစ္စည်းတွေက customer နဲ့ ပြောပြီးသားဆို ရှောင်ထွက်၊ Engineering ကလည်း ဒါတွေကလုပ်မှ မရတာဆို ငြင်း။ ပျော်စရာကြီး။ ကြားက Draftswoman မှာ ဟိုဟာဆိုလည်း..ရော့၊ ဒီဟာဆိုလည်း..အင့် လို့ ထွက်နိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားရပါတယ်။)

နောက်တော့ Autodesk ကပဲ ထုတ်တဲ့ 3D ပုံတွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဆွဲလို့ရတယ် ဆိုတဲ့ Inventor 11 သင်တန်းကိုလွှတ်ပါတယ်။ Inventor နဲ့ GMDSS ရဲ့ Equipments (parts) တစ်ခုချင်းဆီ၊ Console တို့ကို 3D ဆွဲပြီး Presentation အတွက် Animation file တစ်ခု လုပ်ပေးခဲ့အပြီး…

(ISO Certified Company ဖြစ်တဲ့ အတွက် Technical Library (HardCopy နဲ့ SoftCopy တွေ) ကို စနစ်တကျ ပြုပြင်၊ ထိန်းသိမ်း၊ မွမ်းမံ၊ ဖြည့်စွက်ခြင်းဟာလည်း Draftswoman ရဲ့ Job Scope အောက်မှာပဲရှိနေခဲ့ပါတယ်။)

ကျမ ကျန်းမာရေးကြောင့် အလုပ်နားတဲ့ အခါ မြန်မာ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ကိုပဲ Draftswoman အလုပ်တာဝန်တွေ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။

ဒီအလုပ်မှာတော့ ကိုယ် သင်ခဲ့တဲ့ major ဘာသာရပ်နဲ့ သက်ဆိုင်သော်လည်း ကိုယ်ဘက်က Learning Strategy မှားယွင်းနေခြင်း (ပုံများ dead line အမှီအပ်နိုင်ရေးကို သာ အာရုံစူးစိုက်နေခြင်း) ကြောင့် ဒီတစ်ခါလည်း idea မပါဘဲ၊ ပုံဖြစ်အောင်၊ အလုပ်ဖြစ်ရုံ Draftswoman လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဝန်ခံပါတယ်။

ဘဝရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ (၁) Draftswoman

အစကောင်း
ကျောင်းပြီးတော့ Computer Training Center တစ်ခုမှာ instructor အလုပ်ရပါတယ်။ ကျောင်းတွေ အကြာကြီး သုံးနှစ်ပိတ်ထားတဲ့ အချိန်ကတည်းက နှံ့နှံ့စပ်စပ်ရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းရဲ့ မိတ်ဆွေ အစ်မတစ်ယောက် အလုပ် လုပ်နေတဲ့ အဲ့ဒီသင်တန်းကျောင်းမှာ သူ စာသင်တဲ့အချိန် ဘေးကနေ လိုက်လေ့လာ ဆည်းပူးရင်း အကူသဘောမျိုးပေါ့လေ။ လက်ထောက်ဆရာမ ရာထူးလေး ရနေခဲ့ပါတယ်။ ကျောင်းပိုင်ရှင် ဆရာကလည်း ကျောင်းပြီးလို့ ဘယ်အလုပ်မှ မဝင်ဖြစ်သေးရင် ငါ့ဆီသာ လာခဲ့လို့ အမှာစကား ရှိထားခဲ့ပါတယ်။ (ကျောင်းသားဘဝကနေ လက်တွေ့ ဘဝထဲကို ရောက်မှန်းမသိအောင်ကို ညင်သာစွာ ဖေးမဆွဲခေါ်သွားခဲ့တဲ့ ဆရာနဲ့ အစ်မ ကျေးဇူးကို အစဉ်အောက်မေ့သတိရလျက်ပါ။)

ရွှေတနေ့၊ ငွေတနေ့
ကျောင်းပြီးစ ကျမဘဝကို တနေ့ရွှေ၊ တနေ့ငွေလို့ တင်စားပါရစေ။ ကုန်သည် ပွဲစား အဖေဟာ ကျမကို ပွဲစား ကုန်သည်သာ ဖြစ်စေချင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျမလည်း တာလီမှတ်၊ စာရင်းလုပ်နဲ့ အချိန်တွေ ကုန်မှန်းမသိ ကုန်နေချိန်။ အမေက “ဟဲ့ နင် ဒီ၁၀နှစ်လောက် သင်ထားတာတွေကို ဒီလိုပဲ ထားခဲ့တော့မလား” တဲ့။ အမေ့ သတိပေး စကားကြားတော့ ကျမ ဆရာ့ဆီ ပျာပျာသလဲ ပြေးရပါတယ်။ Basic Course လို့ခေါ်တဲ့ WordPerfect, Lotus123, DBaseIV တို့ ဆရာက ရှေ့က တစ်ချိန်သင်ပြပြီးရင် နောက်က ကျမကလိုက်သင်ပေါ့။ (အဖေ့ကိုတော့ သမီး သင်တန်းတက်နေတယ် ညာထားတော့ အဖေက သင်တန်းလိုက်ပို့ရှာတယ်။) ဒီတော့ ကျမ ဈေးလည်း ရောင်းတယ်။ စာလည်း သင်တယ်။

ကိရိယာ တန်ဆာပလာလေးတွေ
ကျောင်းပိုင်ရှင် ဆရာက အင်ဂျင်နီယာဆိုရင် AutoCAD တတ်ရမယ်ဆိုလို့ ကျောင်းမှာပဲ အားတဲ့အချိန် Senior အစ်ကိုကြီး (သင်တန်းကျောင်းမှာ AutoCAD တာဝန်ခံဆရာ) ဆီမှာ သင်ပါတယ်။ စက်အား လူအားတဲ့ အချိန်တွေမှာပါ။ Release 10 စက်နဲ့ အဆင်ပြေရင် 10 သင်တယ်။ Release 12 စက်အားရင် 12 နဲ့ သင်တယ်။ အလွန် စာသင်ကောင်းတဲ့ ဆရာမို့ သူ့ တပည့်တွေက AutoCAD ဆို Version ထည့်မပြောနဲ့ Software နဲ့ ဘယ်လောက် အဆက်ပြတ်နေပါစေ ဘယ်အချိန်ဆွဲရဆွဲရ အေးဆေးပဲလို့ ပြောနိုင်ကြပါတယ်။

လိုအပ်သလို ထုတ်သုံးပုံ
နောက် စင်္ကာပူ လာ အလုပ်လုပ်တော့ Landscape and Interior Design Consultant Firm မှာ B.E (Electronics) ကျမ CAD Designer…။ AutoCAD R14 မှာ LandCAD software ကို hard lock နဲ့ add in လုပ်ပြီးပုံတွေဆွဲတာပါ။ ၂နှစ်နီးပါးလုပ်ခဲ့တယ်။ ဤပညာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရထားသော ပိုင်ရှင်သူဌေး၊ လက်ဖြင့်ပုံဆွဲသူ တစ်ဦး၊ ကွန်ပျူတာဖြင့် ပုံဆွဲသူ ကျမ၊ စာရေးမ ။ ဒါပါပဲ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက။ ဒီ ကုမ္ပဏီမှာ အမှတ်တရဖြစ်စေတာလေးက အလုပ်လာလျှောက်တဲ့ အင်တာဗျူး အပြီးမှာ သူဌေးက Landscape ပုံအချို့ ထုတ်ပြပါတယ်။ ပြီးတော့မေးတယ်.. ဒါဘယ်နေရာလည်း သိလားတဲ့။ ကျမစဉ်းစားနေတုန်းမှာပဲ..Yangon International Bussiness Center (IBC) တဲ့။ အဲ့ဒီက Landscaping ကို သူ လုပ်ခွင့်ရခဲ့တာတဲ့လေ။

လုပ်ငန်းသဘာဝ
Architect ဆီက site drawing – Ground Floor Plan ရရင် အပင်တွေထည့်ရတယ်။ အပင်အမျိုးအစားတွေကတော့ Tree (Broadleaf, Conifer, Palm, Cactus) နဲ့ Shrub ဆိုတဲ့ (Groundcover) တွေ။ အပင်တွေရဲ့ Botanical name က အရှည်ကြီးတွေ Label ထိုးရင် စာလုံးပေါင်း မမှားအောင် အတော် သတိထားရတယ်။ အစပိုင်းမှာ သူဌေးပေးတဲ့ ပုံကြမ်းမှာ ဘယ်အပင်ကတော့ Tree အမျိုးအစား၊ ဘယ်ဟာကတော့ Palm၊ ဘယ်ဟာကတော့ shrub မခွဲတတ်သေးတော့ ပြန်မေးရတယ်။ သူ့သင်္ကေတနဲ့ သူ အနီးစပ်ဆုံးကို ပုံထဲမှာထည့်ပေးရမှာကိုး။ ဥပမာ-

အရေးအကြီးဆုံးက Fire Engine Stand အတွက် လျာထားတဲ့ နေရာမှာ အပင်တွေ သွားမစိုက်မိစေဖို့။ Fire Engine ရဲ့ weight ကိုခံနိုင်အောင် Reinforcement အတုံးလေးတွေနဲ့ မြက်ခင်းလေးစိုက်ပေးထားရုံပါပဲ။ Architect က Layout ပြောင်းပြီဆိုရင်တော့ ကိုယ့် drawing ကို ပြင်ရပါတယ်။ ခပ်ပေါ့ပေါ့ဆဆ update လုပ်လိုက်မိရင်တော့ ကိုယ့်သစ်ပင်ကြီးက Condominium ရဲ့ အဝင်အထွက်ပေါက်ကြီးမှာ ခန့်ခန့်ကြီး စိုက်ရက်သား ဖြစ်သွားတတ်တယ်။ ပြီးရင် ဘယ်သစ်ပင် အမျိုးအစားက ဘယ်နှစ်ပင် စာရင်းလေးကို Legend လိုမျိုး ဘေးမှာ ထည့်ပေးရတယ်။

နောက်က လိုအပ်မဲ့ detail ပုံတွေ attached လုပ်။

Lighting Plan တွေလည်း ဆွဲရတယ်။ ပန်းခြံထဲမှာ ထွန်းတဲ့ Lighting အမျိုးအစားကလည်း အတော် အများသား။ Shrub Light, Spot Light, Pole Light, Bollard Light စသဖြင့်ကို အကွာအဝေး ဘယ်လောက်ဆီမှာ သင့်တော်သလို ထည့်ရတယ်။ သုံးထားတာတွေကို အရေအတွက် စာရင်းထုတ်။ နောက်လိုအပ်သလို အသေးစိတ်ပုံတွေ(mounting စသဖြင့်) ဆွဲရတယ်။

ပန်းခြံထဲမှာ အလှဆင်တဲ့ Trellis တို့လို၊ Bench လေးတွေ၊ Fence တွေ၊ Rockscape တွေ၊ Water Fall တွေ စုံနေတာပါဘဲ။ အဲ့ဒါတွေက Outdoor ။ Interior Design အတွက်ကတော့ Hotel တွေ၊ Resort တွေရဲ့ အတွင်းပိုင်း အပြင်အဆင်တွေပေါ့။ ကိုယ့် အလုပ်က ပန်းချီကို AutoCAD နဲ့ဆွဲသလိုကြီး။ နောက်တော့ 3D ပုံတွေ နိုင်သလောက်လေး ဆွဲခဲ့သေးတယ်။ Presentation အတွက်ပေါ့။

ဒီလို ပုံမျိုးလေးတွေ ဆွဲခဲ့တယ်။

Swimming Pool Side

Lift Lobby Sketch

အရောင်တွေကတော့ print out ထုတ်ပြီးမှ လက်နဲ့ လိုက်ခြယ်ထားတာပါ။

Consultant meeting မျိုးတွေ သွားခဲ့ရသေးတယ်။ ဘာမှနားမလည်လို့။ မေးချင်ရာမေး၍ ဖြေချင်ရာဖြေသည်ဘဲ။ Idea မရှိပဲ ပုံဖြစ်အောင်၊ အလုပ်ဖြစ်အောင်တော့ Draftswoman လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဝန်ခံပါ၏။

(အဲ့ဒီကုမ္ပဏီက အလုပ်ထွက်ပြီး နောက် နှစ်အတော်ကြာတော့ သူဌေး မင်္ဂလာဆောင်တယ်။ ကျမတို့ ဇနီးမောင်နှံကို လှမ်းဖိတ်တော့ သွားခဲ့ရသေးတယ်။ ဧည့်ခံပွဲမှာ ဧည့်သည်အချို့ကို ပို့စ်ပါDraftswomanဟာ သူ့ကုမ္ပဏီရဲ့ System တစ်ခုလုံးကို Computerized ဖြစ်အောင် upgrade လုပ်ပေးခဲ့တဲ့သူလို့ မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပါတယ်။)

ဆက်ရန်

များများကြီးတော့ လွဲနေတယ်...

ကိုယ်ချင်းစာသည် ဆိုသည်မှာ သူ့နေရာ၌ ကိုယ်ဝင်ကြည့်ခြင်းဆိုသည့် အဆင့်လောက်တော့ မကြာခဏဆိုသလို လေ့ကျင့်မိပါသည်။

သားနှစ်ယောက်မိခင် ဖြစ်သောကျမမှာ သမီးရှင်ဟူသော ခံစားချက်ကို မှတ်မှတ်ရရ ဖြစ်စေသော တစ်ချိန်တစ်ခါတော့ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ သားငယ်ကို မွေးပြီးစ အချိန်ကဖြစ်သည်။ “သားလေးမွေးကြောင်း” အမေဆီဖုန်းဆက် အကြောင်းကြားတော့ တဖက်က အမေက “သမီးလေးရတာပေါ့” ဟု ပြန်ပြောလေသည်။ ကျမက အမေ အသက်ကြီးပြီဖြစ်၍ နားကြားများလွဲလေသလား ဟူသော အထင်ဖြင့် “မဟုတ်ဘူး… အမေ။ သားလေးမွေးတာ၊ သား” ဟု ထပ်ပြောမိသည်။ အမေက “အေးလေ သားလေး မွေးတယ်ဆိုတော့လည်း နောက် သမီးလေးပါရတာပေါ့”ဟု ပြန်ပြောသောအခါမှ အမေ ဘာကိုရည်ရွယ်ကြောင်း ကျမ အတွေးပေါက်၏။

အနုပညာ သမားတွေကို ကျမ ကောင်းကောင်း နားမလည်ပါသော်လည်း အနုပညာကို တန်ဖိုးထားသူဖြစ်ပါ၍ သူတို့ကို အထင်မသေးပါ။ သူတို့ ဖန်တီးသော အနုပညာကို ကျမမှာရှိသော sensor များဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ အစွမ်းကုန် ခံစားတတ်ပါသဖြင့် ကြီးတောင်ကြီးမားထိ သီချင်းတွေက ငါ့ကိုများစောင်းဆိုနေတာလား ဆိုတာမျိုး ။ ဇာတ်လမ်းထဲက မင်းသမီး က ကိုယ်လိုလိုနှင့် သူများနေရာ ဝင်၍ ကိုယ်ချင်းစာတတ်သေးသည်။

ဒီ သီချင်းကြည့်ပြီး ကျမ သမီးရှင်၏နေရာ၌ ခဏတောင် ဝင်ပြီး ကိုယ်ချင်းစာ မကြည့်ချင်တော့ပါ။

ထွင်သူကလည်း ထွင်သည်။

ပါဝင်သူကလည်း ပါဝင်သည်။

အားပေးသူကလည်း အားပေးသည်။

ပရိသတ်ထဲမှ သမီးလုပ်သူကို ပခုံးအထက်ထမ်း၍ သမီးလေးကို အလိုလိုက်ရှာသည့်အဖေ။ အဖေ့ပခုံးထက်မှ concert ကြည့်ရင်း သမီးလေး အတုယူမမှားဖို့...
အင်း... များများကြီးတော့  လွဲနေတယ်...

အတြင္း၊ အျပင္၊ အေဖာ္မ်ားကို ဆက္စပ္ျခင္း

ပံုကို ဤေနရာမွ ယူသည္။

“အခ်ိန္ကို အက်ိဳးရွိစြာ အသံုးခ်ဖို႔” အတြက္ အခ်ိန္ေနာက္ အေမာတႀကီး လိုက္ေနခဲ့တယ္။ တကယ္ပါ ေနာက္ကလိုက္ရတာပါ။ သူေရွ႕မ်ားေရာက္ဖို႔ေတာ့ စိတ္ေတာင္မကူးရဲပါဘူး၊ ကၽြမ္းထိုးေမွာက္ခံု ျဖစ္သြားမွာစိုးလို႔ပါ။ တေနရာေရာက္ေတာ့ ရပ္ၾကည့္တယ္။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ျပန္ေမးတယ္။ “ဘာရလိုက္သလဲ”။ သည္းသည္းကြဲကြဲ ျပန္ၾကားရတဲ့ အသံက “ဘာမွလည္း မေအာင္ျမင္သလိုပဲ” တဲ့။ အသံကေတာ္ေတာ္ေလး က်ယ္ေလာင္ေနတယ္။ ကိုယ္ ကိုယ္တိုင္ေရာ ေဘးကလူေတြပါ ၀ိုင္းေျပာၾကတာကိုး။ ေဘးဘီကို ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကိုယ္လိုလူေတြ ရွိတယ္။ သတိထားမိသြားတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္ျဖစ္ေစ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္ဆိုတာ ကိုယ္လိုလူေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ထားတာပါလား ဆိုတာ။ လူရယ္လို႔ ျဖစ္လာေတာ့ ကိုယ့္မိသားစုက ကိုယ့္ကို ဆီးႀကိဳေနတယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းက ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေက်ာင္းေနဖက္ သူငယ္ခ်င္းေတြရွိတယ္။ ပညာရွာတဲ့ အရြယ္ ပညာရွာခြင့္ ရခဲ့သူေပကိုး။ ဒီ္အခြင့္အေရး မရရွာခဲ့ သူေတြကေတာ့ သူတို႔နဲ႔ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ ပတ္၀န္းက်င္မွာ က်င္လည္ က်က္စားၾကလို႔။ ေက်ာင္းပညာစခန္းၿပီးလို႔ လုပ္ငန္းခြင္၀င္ၾကေတာ့ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္ဆိုတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ကိုယ္လိုလူေတြနဲ႔ ေတြ႔ၾကျပန္ပါတယ္။ အခိ်ဳ႕လည္း ကံေကာင္းေတာ့ ငယ္ငယ္က ေက်ာင္းေနဖက္ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္မွာလည္း တပူးတြဲတြဲ။ လုပ္ငန္းခြင္က အနားယူလို႔ ေက်ာင္းကန္ဘုရားသြား ဒါန၊ သီလ၊ ဘာ၀နာ အလုပ္ေတြ လုပ္ၾကျပန္ေတာ့လည္း ေစတနာ ဓာတ္ခံျခင္း အက်ိဳးအေၾကာင္းညီညြတ္တဲ့ လူေတြနဲ႔။

အေရးႀကီးတာက သူေတာ္ခ်င္းခ်င္း သတင္းေလြ႔ေလြ႔ ေပါင္းဖက္ေတြ႔ဖို႔ ပါ။
အမိႈက္ရွိရာ အမႈိက္စု ထဲမပါဖို႔ရာ။

လက္ရွိအေျခအေနအရ ေလာဘကေတာ့ သိပ္ေခါင္းမေထာင္ႏိုင္ေပဘူး။ ရွာမွ မရွာႏိုင္တာကို။ ရွာရတာနဲ႔ ေလာက္ေအာင္သံုးရတာလည္း အၾကပ္အတည္း မရွိေလပဲ။ ‘ေလာဘ နဲနဲေလွ်ာ့မလား’ ဆိုေတာ့ ေဒါသက ... ေလွ်ာ့ထားရတဲ့ ေလာဘအတြက္ပါ ပိုပိုသာသာ အားျဖည့္လို႔ အလံုးအရင္းနဲ႔ ေနရာယူတယ္။ နိစၥဓူ၀ ကိုယ္ပတ္သက္ေနရသူေတြက အျခားသူေတြလည္း မဟုတ္။ မ်ားမ်ားစားစားလည္း အေျခအေန အရ မရွိ။ မရွိႏိုင္။ ကိုယ့္ကို ေမြးသူေတြ၊ ကိုယ္ကေမြးသူေတြ၊ ကိုယ္နဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္းသူေတြကို လွည့္ပတ္ၿပီး ေမတၱာရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္နဲ႔ ကာယကံ၊ ၀စီကံေတြ လုပ္ေနတာ။ ျပႆနာရွာစရာမရွိရင္ ထုတက္ေနတဲ့ ဖုန္ေတြ၊ ၾကမ္းျပင္အႏွံေတြ႔ေနရတဲ့ ဆံပင္ခ်ည္ေတြနဲ႔ ရန္ျဖစ္္တယ္။ ေတာ္ေတာ္ေလး ေမာလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အၿမဲတမ္း အေဖၚ ေမာဟကိုပဲ ညရယ္၊ ေန႔ရယ္ အခ်ိန္အခါမေရြး သာသာထိုးထိုးေလး မ်က္ႏွာသာေပးၿပီး အိပ္ယာေပၚမွာ စက္ေတာ္ေခၚ။

အခုေတာ့ သင္တို႔မိတ္ေဆြႀကီး
အၿမဲတမ္း အေဖၚကို လက္တြဲျဖဳတ္ဖို႔
တစ္ကိုယ္တည္း သီခ်င္းေအာ္ဆိုရင္း
တံခါးေျခာက္ေပါက္မွာ ဒရ၀မ္ေစာင့္ေနတယ္။

"မိတ္ေဆြ..လူ႔ဘ၀ကို အက်ိဳးရွိဖို႔ အသံုးခ်လိုက္..."
"မိတ္ေဆြ..လူ႔ဘ၀ကို အက်ိဳးရွိဖို႔ အသံုးခ်လိုက္..."

ေသြး အလွဴ

Blog Roll ေတြမွာ ေက့ ရဲ႕ Blog Action Day 2008 ဆိုတဲ့ ပို႔စ္ေတြ႔ေနတယ္။ မဖတ္ေသးဘူး တမင္ကို မဖတ္ေသးတာ။ စိတ္ထဲက ခံစားလို႔ ရေနတယ္.. Blog နဲ႔ Action တြဲဖို႔ျဖစ္မယ္လို႔…
တေန႔ကေတာ့ JulyDream က CBox မွာ အလည္တေခါက္ လာေရာက္ ဖတ္ရွဳသြားပါတယ္ ခင္ဗ်ာ.. တဲ့ သူ႔Blog ကို လိုက္လည္ေတာ့ Blood Donation Recruitment Drive နဲ႔ တိုးပါတယ္။ ခ်က္ခ်င္းပဲ email ပို႔လိုက္ပါတယ္ Subject က How to donate blood နဲ႔။

ေက့ post လည္း ဖတ္ၿပီးသြားပါၿပီ
…
အင္း- ေအာင္ျမင္ မူေတြ ကေတာ့..ေရးလို႕ေကာင္း..ဖတ္ လို႕ေကာင္းသည္ပင္။ တဖက္ မွာ လည္း..ဆင္းရဲ မြဲေတမူ ဆိုတာ.. ကူးစက္ ေရာဂါ တခု လို..အရွိန္အဟုန္ နွင့္ ကမၻာတျခမ္းစာ ေလာက္.. မြမြ ေၾက လ်က္ ရွိ တုန္း ပင္။ ဒါေပမဲ့ လည္း..လႊတ္ခ် လိုက္ မလား..ကိုယ္နိုင္တာ..ဆက္ ကိုင္ ထားမလား.. ဒါကေတာ့..တေယာက္ခ်င္း ရဲ႕ သေဘာထား ပါ၀င္မူ သက္သက္။

ဆင္းရဲ မြဲေတမူ အတြက္..ကမၻာတ၀ွမ္းက..လွဴဒါန္းသမွ် ဟာ လည္း..အခ်မ္းသာ ဆံုး ဆိုတဲ့.. Global Fund ၾကီး ထဲမွာ.. ရွိေန ပါ ျပီတဲ့။ ...

-
အဲဒါေၾကာင့္ .. ဆင္းရဲ မြဲေတမူ တိုက္ ဖ်က္ ဖို႕ အတြက္..လွဴဒါန္း ပါ၀င္ သည့္ ေနရာ မွာ လည္း..

လွဴဒါန္းမူ..( သို႕) လုပ္ေဆာင္မူ တခု သာ ျဖစ္ဖို႕လိုေၾကာင္း.. Blog Action Day သို႕။

(ေက့ post မွ စာသား အခ်ိဳ႕)

ကိုဧရာကလည္း လွဴလိုပါသတဲ့။
ႏွစ္ေယာက္စလံုးအတြက္ ပထမဦးဆံုးေသာ အေတြ႔အႀကံဳပါ။
မေန႔ကေတာ့ ေအာင္ျမင္စြာ လွဴႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။

ဘေလာ့ဂ္ ေမာင္ႏွမေတြ အားလံုး။ ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သားေတြ အားလံုး။ သတၱ၀ါေတြ အားလံုး…
ကုသိုလ္ အမွ်ယူၾကပါ။
ကုသိုလ္ အမွ်ယူၾကပါ။
ကုသိုလ္ အမွ်ယူၾကပါ။

(ေသြးလွဴေနတုန္း အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္က လာေမးတယ္။ ဘာေၾကာင့္လွဴသလဲေပါ့။
ဒီေမးခြန္းကို ေျဖရရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ရွည္မယ္။
ဒီရက္တြင္းမွာ ကိုယ့္ကိုရစ္ပတ္လႊမ္းထံုေနတဲ့ အေတြးေတြကေတာ့ ဒီေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖေတြပါ။)

ဧရာသီတာ