ထိုတည

“ဆရာ ဆရာ တံခါးဖွင့်ပါဦး” “ဆရာ”

အချိန်က ညသန်းကောင်နားနီးနေပြီ။ အိမ်ရှေ့မှ တကြော်ကြော်ခေါ်နေသည်။

အစေ့ပိတ်ထားသော အိမ်ရှေ့ တံခါးမကြီးကို အသာဟကြည့်တော့ ဆိုက်ကားပေါ်မှာ လူတယောက်၊ ဆိုက်ကားဆရာက တံခါးဖွင့်ပေးရန် တကြော်ကြော်အော်နေခြင်းဖြစ်သည်။

“ဘာဖြစ်လာတာလဲ” ဟု မေးရင်း၊ တံခါးသွားဖွင့်ချိန်တွင် ဆရာဝန်က မီးဖွင့်ပြီး ဆေးခန်းထဲမှာ အသင့်စောင့်နေသည်။

“သေနတ်ထိလာလို့”

“ဟင်! ဘယ်ကို ထိလာတုန်း”

“ခြေသလုံးနဲ့ ပေါင်မှာပါ..” ဆိုက်ကားဆရာက ဖြေနေခြင်းဖြစ်သည်။

“လာလာ ရှင်တွဲခေါ်လာခဲ့” …ဆိုက်ကားဆရာကို ပြောလိုက်သည်။

*****

လူနာဆေးခန်းထဲရောက်တော့ ဆရာဝန်က ဘယ်အချိန်က ဘယ်လိုဖြစ်လာတာလဲ ဟုမေးသည်။

“အဝိုင်းမှာ ဆရာ၊ သူတို့ ပစ်တာ…”

“အဝိုင်းမှာ ပစ်တယ်ပြောသံကြားလိုက်တာ ညဦးပိုင်းလောက်ကပဲ”

“ဟုတ်ပါတယ်ဆရာ… ၉-နာရီလောက်ကတည်းကပါ။ မြို့ထဲက ဆေးခန်းတွေ တခုဝင် တခုထွက်နဲ့ ကြည့်မပေးကြလို့ ဒီနေရာထိ အခုမှရောက်လာတာပါ။”

လူနာ ကုတင်ပေါ်ရောက်တော့ ဆရာဝန်က စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုနေသည်။

ပေါင်ကတော့ ရှပ်ထိသွားတာ ကိစ္စမရှိဘူး။ ခြေသလုံးကတော့ ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်သွားတယ်။ ခွဲထုတ်ရလိမ့်မယ်။

“ရပါတယ်ဆရာ လိုအပ်သလို လုပ်ပါ။”

ဆရာဝန်သည် ခြေသလုံး ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်သွားသော နေရာကို ကိရိယာများဖြင့် အတွင်းမှ ကျည်ဆန်တောင့်ကို ထုတ်ယူနိုင်ရန် ကြိုးစားနေသည်။ အတန်ကြာသည်အထိ ကျည်ဆန်က ရှာမတွေ့ဖြစ်နေသည်။

“ကျည်ဆန်ကို ရှာမရဖြစ်နေတယ်။ ဘယ်သေနတ်အမျိုးအစားရဲ့ ကျည်လဲ … G3 လား၊ G4 လား မသိဘူး။ အောင်ဝင်းဆီ ဖုန်းဆက်လိုက် အကျိုးအကြောင်းပြောပြပြီး အခုလာခဲ့ပါလို့ ပြောလိုက်…။” ဆရာဝန်က သူ့သူငယ်ချင်း ဆရာဝန်ဆီ ဖုန်းဆက်ခိုင်းခြင်းဖြစ်သည်။

“ဒီအချိန်ကြီး လာပါ့မလား။”

“ဆက်သာဆက်လိုက်စမ်းပါ။”

*****

နာရီဝက်ခန့်အကြာမှာပင် သူငယ်ချင်းဆရာဝန် ရောက်လာသည်။ ဆေးခန်းလေး အတွင်း၌ လူသုံးဦးရှိနေသော်လည်း လိုအပ်သော အသံမှလွဲ၍ တိတ်ဆိတ်နေသည်။ လူနာတို့၏ အမျိုးမျိုးသော ညီးညူးအော်ဟစ်သံများနှင့် ရင်းနှီးဖူးပြီးသောနားသည် ထိုလူနာ၏ အော်သံ မကြားရခြင်း၌ အမည်မသိသော ထူးခြားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ ခန်းဆီးလေးကို အသာလှစ်ကြည့်မိတော့ ဆရာဝန်နှစ်ယောက် ခေါင်းချင်းဆိုင် အလုပ်ရှုပ်နေကြပြီး၊ လူနာမှာ နံရံဖက်သို့ မျက်နှာမူနေ၍ သူ့မျက်နှာအနေအထားကို မမြင်ရ။ ဆိုက်ကားဆရာကတော့ အိမ်အပြင်မှာပင် စောင့်နေဟန်တူသည်။

သိပ်မကြာလိုက်ဟု ထင်ရသော အချိန်အပိုင်းအခြားအတွင်းမှာ လူနာ ဆေးခန်းအတွင်းမှ ထွက်လာသည်။ ဆရာဝန်က Antibiotic - one course နှင့် အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေး တပတ်စာ လူနာအားပေးလိုက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ တံခါးပေါက်အရောက်၌ လူနာက “ဆရာတို့ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု ပြောသွားသည်ကို ကြားလိုက်ရသည်။

*****

နောက်နေ့ ဆေးခန်းဖွင့်ချိန်ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ “မနေ့က ဟိုလူနာ ဆေးလည်းလာမထည့်ဘူး” ဟု ပြောမိတော့ ဆရာဝန်က မကြားဟန်ပြုနေသည်။

ဆေးခန်း စတင်ဖွင့်ချိန်မှ စ၍ လူနာတဦးချင်းစီ၏ ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်းကို အမည်၊ အသက်၊ နေရပ်လိပ်စာနှင့်တကွ စနစ်တကျထားသော ဤဆေးခန်းလေးတွင် ထိုတညမှ ထိုလူနာသည် မှတ်တမ်းဖွင့်မထားလိုက်သော လူနာ ဖြစ်သည်။

အာဇာနည် စိတ်ဓာတ်

အာဇာနည်ဟူသော စကားသည် “အာဇာနီယ = အမျိုးဇာတိကောင်းသော” ဟူသော အဓိပ္ပါယ်မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ကြောင်းကျိုးဟုတ်မှန်စွာ ဝေဖန်၍ မကြောက်မရွံ့မတွန့်မဆုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတို့အား အာဇာနည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အာဇာနည်ခြင်္သေ့, အာဇာနည်ဆင်, အာဇာနည်မြင်း, အာဇာနည်နွားလား, အာဇာနည် အမျိုးကောင်းသား, အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန္တာဟူ၍ အာဇာနည် ၆-မျိုးကို ဖော်ပြလေ့ရှိ၏။

ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်တွင် ဗြဟ္မဒတ်မင်း အုပ်စိုး၏။ ထိုစဉ်က အလောင်းတော်သည် သိန္ဓောမြင်းမျိုး၌ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ သိန္ဓောမြင်းဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယပြည်မြောက်ပိုင်း သိန္ဓု (Indus) မြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်တွင် ပေါက်ဖွားသော သန်မာထွားကျိုင်းသည့် မြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ အလောင်းတော် သိန္ဓောမြင်းသည် သန်မာထွားကျိုင်းယုံမက အသိဉာဏ်လည်း ရင့်သန်သည်။ မြင်းစီးသူရဲ၏ အလိုကိုသိတတ်သည်။ မိမိ၏ တာဝန်ကိုလည်း သိတတ်သည်။ ထိုသို့ သိတတ်သော (အာဇာနာန) သဘာ၀ ကြောင့်လည်း အာဇာနည်ဟု ခေါ်ရသည်။

တစ်ရက်သော် ခုနှစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့သည် ဆင်တပ်, မြင်းတပ်, ခြေလျင်တပ် အလုံးအရင်း ခြံရံလျှက် ဗာရာဏသီအား ဝိုင်းဝန်း တိုက်ခိုက်လေသည်။ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် မူးမတ်တို့အား တိုင်ပင်သောအခါ “ကိုယ်တိုင် ထွက်မတိုက်ပဲ မြင်းစီးသူရဲတို့ကို စေလွှတ်တိုက်ခိုက်သင့်ကြောင်း၊ အကယ်၍ အရေးမလှမှသာ ဘာဆက်လုပ်ရမည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်” အကြံပေးကြသည်။ မြင်းစီးသူရဲတို့အား ဆင့်ခေါ်၍ တိုက်နိုင်ပါမည်လောဟု မေးမြန်းရာ မြင်းစီးသူရဲကောင်းက “အကယ်၍ အရှင်၏ အာဇာနည် သိန္ဓောမြင်းကိုသာ ရမည်ဆိုပါက ခုနှစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့ကို မဆိုထားလင့် ဇမ္ဗူဒိတ်ကျွန်းလုံးကိုပင် စစ်ထိုးဝံ့ကြောင်း” လျှောက်တင်သည်။ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် အာဇာနည်မြင်းနှင့်တကွ အခြားသော မြင်းတို့ကိုပါ ယူရန် ပေး၏။ သူရဲကောင်းသည် သိန္ဓောမြင်းအား ချပ်ဝတ်တန်ဆာတို့ကို ဆင်ယင်၍ စစ်ထွက်သည်။

စစ်မြေပြင်တွင် အာဇာနည်သိန္ဓောမြင်းသည် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်၍ ခုနှစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့အား တစ်ပါးချင်းစီ အရှင်လက်ရဖမ်းဆီးကာ ဗြဟ္မဒတ်မင်းထံ အပ်နှံ၏။ သို့သော် ဆဋ္ဌမမြောက်မင်းအား တိုက်ခိုက်ဖမ်းဆီးသောအခါတွင် အာဇာနည် သိန္ဓောမြင်းသည် ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်စွာ ရလေသည်။ ထိုအခါတွင် မြင်းစီးသူရဲသည် အာဇာနည် သိန္ဓောမြင်းအား နားစေ၍ ချပ်ဝတ်တန်ဆာတို့ကို ချွတ်ကာ အခြားမြင်းသို့ ပြောင်း၍ ဝတ်ပေး၏။

ယဒါ ယဒါ ယတ္ထ ယဒါ၊ ယတ္ထ ယတ္ထ ယဒါ ယဒါ။

အာဇညော ကုရုတေ ဝေဂံ၊ ဟာယန္တိ တတ္ထ ဝါဠဝါတိ။

No matter when or where, in weal or woe,

The thorough-bred fights on; the hack gives in.

ဤသည်ကိုမြင်သောအခါ “အခြားသော သာမာန်မြင်းတို့သည် အလွယ်နှင့် လက်လျော့အရှုံးပေးရာ၏။ အာဇာနည်တို့သည်သာ မည်သို့သောအချိန်, မည်သို့သောနေရာ၌မဆို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ မိမိပြုထားသော အမှုကိစ္စအား ဆုံးခမ်းတိုင် ဆောင်ရွက်ပါရစေ” ဟု မြင်းစီးသူရဲအား ခွင့်ပန်သည်။ မြင်းစီးသူရဲသည် အာဇာနည်မြင်းအား ဒဏ်ရာတို့ကို စည်းကျပ်, ချပ်ဝတ်တန်ဆာတို့ကို ပြန်ဆင်၍ စစ်မြေပြင်ထွက်ကာ ခုနှစ်ယောက်မြောက်မင်းကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။

အောင်ပွဲကို လာရောက် ဆီးကြိုသော ဗြဟ္မဒတ်မင်းအား “မင်းကြီး… ဤမင်းခုနှစ်ပါးအား မသတ်ပဲ၊ သစ္စာကတိပြုစေ၍ ပြန်လွှတ်ပါလော့။ အကျွနု်ပ်တို့ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်အတွက် မြင်းစီးသူရဲအား ချီးမြောက်ပါလော့။ မင်းကြီး… ဒါနပြုပါလော့, သီလ ဆောက်တည်ပါလော့, မင်းကျင့်တရားနှင့် ညီစွာ အုပ်ချုပ်ပါလော့” ဟု အာဇာနည်မြင်းက မှာကြားသည်။ ချပ်ဝတ်တန်ဆာတို့ကို ချွတ်ပေးအပြီးတွင် ပြင်းစွာသော ဒဏ်ရာတို့ကြောင့် အာဇာနည်သိန္ဓောမြင်း အသက် ထွက်လေသည်။ အာဇာနည်မြင်းအား ကောင်းမွန်ရိုသေစွာ သင်္ဂြိုဟ်၍ ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။

အာဇာနည်သည် တာဝန်သိသူ ဖြစ်သည်။ အာဇာနည်သည် အသက်ပင်သေသေ မကြောက်မရွံ မတွန့်မဆုတ်သူ ဖြစ်သည်။ အာဇာနည်သည် ချီးကျုး ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ ဖြစ်သည်။

(၁၉-ဇူလိုင်- ၆၂-နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့ အမှတ်တရ…)

ဧရာ (မန္တလေး)

စာညွှန်း။

၁။ ဇာတက-၂၃၊ ဧကကနိပါတ်-ဘောဇာဇာနီယဇာတ် အဋ္ဌကထာ

၂။ ဇာတက-၂၄၊ ဧကကနိပါတ်-အာဇညဇာတ် အဋ္ဌကထာ

၃။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်-ဒုကနိပါတ်-ပုဂ္ဂလဝဂ်

၄။ The Jataka or the Stories of Buddha’s Former Births, Vol I – translated by Robert Chalmers.

အလှတရား ရှာပုံတော် (၂)

စိမ်းလွှလွှ မြက်ကမ္ဗလာပေါ် အသာအယာ လဲလျောင်းလိုက်တော့ အေးမြမြ အထိအတွေ့က အလိုက်သင့်ထွေးယူတယ်…။ ပျော်ပျော်နေတတ်တဲ့ ကြယ်လေးတွေက ရင်ခုန်သံစည်းချက်နဲ့ မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ် ကလို့…။ သူတို့ ကချိုး,က နီးလာလိုက် ဝေးသွားလိုက်... တတ်လည်းတတ်နိုင်ကြပါရဲ့...။ တိမ်ခိုးလွင့် ခန်းဆီးနောက်က လမင်းရယ်လေ ပါးချိုင့်လေးပေါ်အောင် ပြုံးပြနေတယ်…။

နွဲ့နှောင်းတဲ့ အရိပ်တို့ရဲ့ ဖွဖွလေး နင်းတဲ့ ခြေသံ… အိပ်မောကျနေတဲ့ သစ်ရွက်လေးတွေရဲ့ တိုးသဲ့သဲ့ဟောက်သံ… ဝေယျာဝစ္စမများလှတဲ့ သစ်ပင်တို့ရဲ့ မနက်ဖန်အတွက် အစာချက်နေကြတဲ့ အသက်ရှူသံမှန်မှန်တွေက ဆိတ်ငြိမ်ခြင်း ဂီတသံကို ညင်ညင်သာသာ အားဖြည့်နေကြတယ်...။

ညမွှေးပန်းလေးတွေရဲ့ သင်းပျံပျံ ရနံ့က ညှင်းလေပြေနဲ့အတူ တလောကလုံးကို ချော့သိပ်နေတယ်…။ သူ့ရနံ့ကြောင့် လန်းဆန်းသွားတဲ့ အာရုံတွေကတော့ အကြည်ဓာတ်တခုဆီ ဦးတည်နေပြီ…။

မြူခိုးငွေ့လွင်လွင်တွေက ဖြေးဖြေးမှန်မှန် စင်္ကြန်လျှောက်နေတယ်…။ ကာလသား ကိုလေပွေကတော့ လက်ခေါက်မှုတ်သံ တရွှီရွှီနဲ့ ဟိုဟိုဒီ လမ်းသလားလို့…။

တည်ငြိမ်ခြင်းသည်သာ အခမ်းနားဆုံး အလှတရားလို့ မျက်လွှာချထားတဲ့ ကောင်းကင်ရင်ခွင်ကို ဘယ်နေရာက ကြည့်ကြည့် မြင်သာ ထင်သာနေတယ်…။

အလှတရား ရှာပုံတော် (၁)

ပြာလဲ့လဲ့ ကောင်းကင်မှာ ဟိုတဆုပ် ဒီတဆုပ် လွတ်လပ်စွာ ဖြန့်ကျဲထားတဲ့ အိစက်စက် တိမ်တိုက်တွေပေါ် ငြိမ့်ကနဲ ထိုင်ချလိုက်တယ်…။ နေခြည်နုနုက ညှင်းသွဲ့လေပြေနဲ့ လိုက်တမ်းပြေးတမ်း ကစားနေတယ်…။ တခါတခါ ခိုးခိုးခစ်ခစ်ရယ်လိုက်တဲ့ ရှင်နေမင်းရဲ့ ပါးဖောင်းဖောင်းကြီးက ဆွဲဖျစ်ချင်စရာ …။

ငှက်ကလေးတွေ တေးဆိုတာကို သစ်ရွက်လေးတွေက ဟာမိုနီလိုက်လို့… သစ်ကိုင်းတွေက ယိမ်းတိုက်နေရဲ့…။ တချို့က ဘယ်ကို တိမ်းလို့၊ တချို့က ညာယိမ်းမိရင် ချိုလွင်လွင် ရယ်သံတွေက စီရီရီထွက်လာသေး…။

ရှေ့ဆုံးက အားပေးနေတဲ့ ပန်းပွင့်လေးတွေနဲ့ မြက်ခင်းစိမ်းတို့ရဲ့ မျက်ဝန်းတွေက တဖျတ်ဖျတ်တောက်ပနေကြသလို၊ ဟိုးအဝေးက လှမ်းကြည့်နေကြတဲ့ မှိုင်းညို့ညို့တောင်တန်းတွေရဲ့ ဣန္ဒြေက တော်ဝင်လို့ မဟာဆန်နေကြပြန်တယ်…။

စီးဆင်းခြင်းဟာ ရှင်သန်ခြင်းပါလို့ စမ်းချောင်းလေးက တသွင်သွင်ပြောနေတယ်…။ ခေါင်းတဆတ်ဆတ်ငြိမ့်ရင်း နားထောင်နေတဲ့ ကျောက်တုံးလေးတွေက စမ်းချောင်းလေးရဲ့ အဖော်ပါတဲ့…။

လတ်ဆတ်ခြင်းရဲ့ ရနံက အာရုံရူးတွေနဲ့ ခပ်ဝေးဝေး ဖြစ်စေပြန်တယ်…။ ဟိုတိုး ဒီဝှေ့နဲ့ ကျီစားသန်တဲ့ လေပြေရယ်လေ… မကြိုက်ဖူး ပြောထားရက်နဲ့ အမှတ်တမဲ့ဆိုသလို ကလိလာလာထိုးတတ်သေး…။

ရိုးသားခြင်းသာ ထာဝရ အလှတရားလို့ လက်ကြီးပိုက်ထားတဲ့ မြေကြီးဆိုင်းဘုတ်ကို ဘယ်နေရာက ကြည့်ကြည့် မြင်သာ ထင်သာနေတယ်…။ ။

ကြောက်တတ်ဖို့ လိုပါသည် (၂)

“ကြောက်တတ်ဖို့ လိုပါသည်” က ဖတ်ဖူးသမျှတွေထဲကနေ အာဂမယုတ္တိ, သဘာဝယုတ္တိထုတ်ပြီး ကိုယ့်ကိုကိုယ် အားပေးဖို့ တွေးထား, ရေးထားတဲ့စာကို ပြန်လည်မျှဝေတာပါ။ ဒီပိုစ့်အတွက် ထပ်မံ ဖြည့်စွက်ချင်တာအချို့ ရှိလာပါတယ်။

ပထမအချက်က “ကြောက်တတ်ဖို့အတွက် သတ္တိ လိုပါသေးလား” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါ။ မှန်မှန်ကန်ကန် ကြောက်တတ်ဖို့အတွက် သတ္တိလိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ‘သတ္တိ’ ဆိုတဲ့ စကားကို ရဲရင့်မှု (courage) ဆိုတာထက် ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အရည်အချင်း (capacity) လို့ နားလည် ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ကြောက်တတ်ဖို့အတွက် လိုတဲ့ သတ္တိကို တေမိဇာတ်တော်မှာ ကြက်သီးထလောက်အောင် တွေ့နိုင်ပါတယ်။ တေမိမင်းသားက ငရဲကိုကြောက်ပြီး မင်းမဖြစ်လိုတဲ့အတွက် ဆွံ့အ, နားထိုင်းသလို နေဖို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခိုင်မာစွာရပ်တည်နိုင်ဖို့ အရည်အသွေးတွေ အများကြီးလိုပါတယ်။ အလောင်းတော်ဟာ အရွယ်အလိုက် ကစားစရာ, စားစရာ, ကချေသည်စတာတွေရဲ့ ဖျားယောင်း သွေးဆောင်မှုတွေကို မမက်မောပဲ၊ မီး, မြွေ, ဓားသံလျက် စတာတွေနဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေအားလုံးကို မကြောက်လန့်ပဲ သည်းခံပါတယ်။ ဒီလို သွေးဆောင်မှု, ခြိမ်းခြောက်မှုတို့ကို သည်းခံ တွန်းလှန်နိုင်တဲ့ “ခန္တီ” နဲ့ မိမိ ရည်မှန်းချက်အတိုင်း ဖြောင့်ဖြောင့်သွားနိုင်အောင် သွေးဆောင်မှု, ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို လျစ်လျူရှုနိုင်တဲ့ “ဥပေက္ခာ”တို့ဟာ မြင့်မြတ်တဲ့ ကိစ္စတွေကို ဆောင်ရွက်သူတွေအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အရည်အသွေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်မလျော့ အားမပျော့ပဲ မိမိရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်, ရည်မှန်းချက်ပေါ်မှာ ခိုင်မာစွာရပ်တည်ခြင်းဟာ “အဓိဋ္ဌာန်” ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ရည်မှန်းချက်တွေရဖို့ အတွက် စွန့်လွှတ် အနစ်နာခံသင့်တာကိုလည်း ခံရပါတယ်။ ဒါကို “နေက္ခမ” လို့ခေါ်ပါတယ်။ မှန်မှန်ကန်ကန် ကြောက်ဖို့အတွက် ဒီအရည်အသွေး သတ္တိလေးမျိုးကို လေ့ကျင့် ပေးဖို့လိုပါလိမ့်တယ်။

ဒုတိယဖြည့်စွက်ချင်တာက ဘာကြောင့် လူတွေဟာ ငှက်ငယ်ထက် ဂဠုန်ကို ကြောက်ကြသလဲ၊ အနာဂတ် ဘေးဆိုးတွေထက် နီးရာ ဓားကို သိပ်ကြောက်ကြရသလဲဆိုတဲ့ အချက်ပါ။ အရောင်းသွက် စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်တဲ့ Freakonomics မှာဆွေးနွေးထားတာကို ပြန်ဝေမျှချင်ပါတယ်။ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှု နှိမ်နင်းရေးနဲ့ နှလုံးရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေး ရန်ပုံငွေတွေအတွက် လွတ်တော်မှာ တင်ပြပြီး မဲခွဲမယ်ဆိုပါစို့။ နှလုံးရောဂါနဲ့ သေသူဦးရေဟာ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခံရလို့ သေသူဦးရေထက် အများကြီးများပေမယ့်၊ အမတ်အများစုဟာ အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှု ရန်ပုံငွေအတွက်ပဲ မဲပေးကြပါလိမ့်မယ်။ ဘာကြောင့်ပါလဲ။ ဒီနေရာမှာ Risk = hazard + outrage ဆိုပြီး ညီမျှခြင်းချ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ အကြမ်းဖက်တိုက်မှုကြောင့် သေရတာဟာ ကြမ်းတမ်းပါတယ်။ အထိတ်တလန့်ရှိပါတယ်။ လက်ငင်းရင်ဆိုင်ရမှာပါ။ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေစားလို့ နှလုံးသွေးကြောပိတ်ပြီး သေတာကတော့ ယဉ်ပါတယ်။ ချက်ချင်းလည်း မသေပါဘူး။ အုတ်အော်သောင်းနင်းမဖြစ်ပဲ တိတ်တိတ်လေး သေသွားကြမှာပါ။ အဆီများတဲ့ အစားအသောက်တွေက hazard အန္တရာယ်ပိုများပေမဲ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခံရတာလောက် outrage ကြမ်းတမ်းမှု မရှိပါဘူး။ “လူတွေက အန္တရာယ်သိပ်မရှိပေမယ့် ကြမ်းတမ်းမှုများတဲ့ ကိစ္စတွေကို သိပ်ကြောက်ကြ, အရေးတယူလုပ်တတ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အန္တရာယ်ကြီးပြီး ကြမ်းတမ်းမှုမရှိတဲ့ ကိစ္စတွေကိုတော့ ခပ်ပေါ့ပေါ့ သဘောထားလိုက်ကြတယ်” လို့ Peter Sandman က ညီမျှခြင်းရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြပါတယ်။

ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအတွင်း တရုတ်ပြည်မှာ လူပေါင်း သန်း-၃၀ လောက် အငတ်ဘေးဆိုက်ပြီးသေခဲ့ကြပါတယ်။ မြောက်ကိုရီးယားမှာလည်း ၁၉၉၆-၉၉ အတွင်း သန်းနဲ့ချီပြီး အငတ်ဘေးဆိုက်ပြီးသေခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြည်သူတွေဟာ ဘာမှ မလုပ်နိုင်ခဲ့ကြပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီအန္တရာယ်တွေရဲ့ အကြောင်းတရားတွေ စတင်သန္ဓေတည်နေချိန်မှာ outrage factor သိပ်မကြီးသေးလို့ပါ။ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေလို တမျှင်းမျှင်း တဖြည်းဖြည်း အန္တရာယ်ပေးလို့ပါ။ ကျန်းမာရေးသမားတွေက နှလုံးရောဂါရဲ့ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ဖို့ outrage factor များအောင် ခြောက်ပေးရပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင် ထိမ်းသိမ်းရေးသမားတွေကလည်း ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာတာတို့, အိုဇုံးလွှာပေါက်တာတို့နဲ့ ခြိမ်းခြောက်ပြီး outrage factor တက်လာအောင် ကြိုးပမ်းကြပါတယ်။ ရေနွေးအိုးထဲက ဖားတစ်ကောင်လို တမျှင်းမျှင်းနဲ့ မသေရလေအောင် သတိပေး နေကြတာပါပဲ။

ဧရာ (မန္တလေး)

စာညွှန်း။

၁။ ဦးရွှေအောင် - ဗုဒ္ဓ လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ကျေးဇူးရှင်

၂။ Steven D. Levitt & Stephen J. Dubner – Freakonomics

၃။ Peter Sandman – Risk Communication

မေတ္တာ - ရန်ပွဲ

မေတ္တာဟူသည် ရန်သူမိတ်ဆွေမခွဲခြားပဲ တစ်ဖက်သားအပေါ် ကောင်းစေလိုသော စိတ်ဖြစ်သည်။ ပူလောင်သည့် သဘောရှိသော ဒေါသ၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သော မေတ္တာစိတ်သည် အေးမြ၏။ အလွန်အေးမြ၍ အင်အားကြီးသော ရန်သူများကိုပင် ပျော့ပြောင်းသွားစေနိုင်သည်။ မေတ္တာလက်နက်ဟု တင်စားလေ့ ရှိကြသော်လည်း မေတ္တာဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းသည် ရန်သူကို ချေမှုန်းပစ်လိုက်ခြင်း မဟုတ်။ စင်စစ် ရန်သူသည်လည်း အောင်မြင်မှုရသွား၏။ လူဆိုးကြီး အင်္ဂုလိမာလသည် ရဟန္တာမထေရ်တစ်ပါး ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓခြေတော်ရင်းသို့ ဝပ်စင်းသွားသော နာဠာဂီရိဆင်သည်လည်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သူတို့၏ ကောင်းချီးပေးမှုကို ခံရသည်။ မေတ္တာလက်နက်သည် ရန်သူကို မိမိဖက်ပါလာအောင် စည်းရုံးနိုင်သော လက်နက်မျိုးဖြစ်၍ မေတ္တာဖြင့် အောင်နိုင်ခြင်းသည် win-win ခေါ် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသည့် အနိုင်ရခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။

မေတ္တာသည် အေးမြ အစွမ်းထက်သည့်အားလျော်စွာ မေတ္တာအကြောင်း ဆွေးနွေးရခြင်းသည်လည်း ကောင်းမြတ်၏။ တရားဆွေးနွေးခြင်းကို “ဓမ္မသာကစ္ဆာ” မင်္ဂလာဟုခေါ်သည်။ တရားဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အမြင်ခြင်း, အတွေ့အကြုံခြင်း ဖလှယ်နိုင်သည်။ အကြောင်းအရာတစ်ခုအပေါ်တွင် ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးမှ ကြည့်မြင်တတ်၊ ပိုင်းခြားဝေဖန်တတ်လာ၍ အမြင်ကျယ်စေသည်။ ဗုဒ္ဓက ရှုထောင့်တစ်ခုတည်းမှသာ တစ်ဖက်သတ်မြင်တတ်သော “ဧကံသဝါဒ”ကို အားမပေး။ ရှုထောင့်စုံမှ ဝေဖန်ပိုင်းခြား၍ မြင်တတ်ပြောတတ်သော “ဝိဘဇ္ဇဝါဒ” ကိုသာ အားပေးသည်။ တရားစကားဝိုင်းများက ဝိဘဇ္ဇဉာဏ် ရင့်သန်စေနိုင်သည်။ အမြင်ကျယ်စေ, သဘောထားကြီးစေ၍ unity in diversity ခေါ် မတူကွဲပြားသော အမြင်များအကြား ညီညွတ်မျှတစွာနေထိုင်တတ်ရန် လေ့ကျင့်ပေးရာလည်း ရောက်သည်။

ဓမ္မသာကစ္ဆာ မင်္ဂလာအရ ဒုက္ခအကြောင်း, ငရဲအကြောင်း, အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းအကြောင်းတို့ ဆွေးနွေးရခြင်းသည်လည်း မင်္ဂလာပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဒုက္ခ, ငရဲ, အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် အကြောင်းအရာပိုင်းအရ စက်ဆုပ် ရွံရှာဖွယ်များဖြစ်နေ၍၊ မေတ္တာ အကြောင်းဆွေးနွေးရသော မင်္ဂလာက ပို၍ ငြိမ်သက်အေးမြပါသည်။ မေတ္တာစကားဝိုင်းသည် အကောင်းတကာ အကောင်းတို့ စုနေသော မင်္ဂလာဖြစ်သည်။

သို့သော် တခါတရံတွင် ဆွေးနွေးသူတို့က မိမိ၏ အသိအမြင်ကိုသာ ဦးစားပေးလွန်းပါက တဖက်အမြင်တို့နှင့် ညှိနိုင်းမယူနိုင်တော့ပဲ တစ်ဖက်သားအား အထင်အမြင်သေးခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချလိုခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ်မှ ရန်ပွဲအသွင် ကူးပြောင်းသွားတတ်သည်။ ရန်ပွဲတကာ ရန်ပွဲတို့တွင် မေတ္တာအကြောင်း ဆွေးနွေးရင်း ဖြစ်ပေါ်ရသော ရန်ပွဲက အရုပ်ဆိုး အကျည်းတန်လွန်းသည်ဟု တွေးမိပါသည်။ မေတ္တာ၏ win-win သဘောထားတို့လည်း မထားနိုင်တော့။ ဓမ္မသာကစ္ဆာမှ ရနိုင်မည့် unity in diversity အကျိုးလည်းမရနိုင်တော့။ မူလ ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းများမှလည်း သွေဖီသွားသည်။ မေတ္တာသုတ်လာ ဂါထာတစ်ပိုဒ်ဖြင့် မေတ္တာရန်ပွဲများ ကင်းရှင်းပါစေဟု မေတ္တာအာသီသ ပြုလိုက်ရပါသည်။

“န ပရော ပရံ နိကုဗ္ဗေထ၊ နာတိမညေထ ကတ္ထစိ န ကဉ္စိ။

ဗျာရောသနာ ပဋိဃသည၊ နာညမညဿ ဒုက္ခမိစ္ဆေယျ။”

လူအချင်းချင်း လှည့်ပတ်ခြင်း ကင်းရှင်းကြပါစေ။

အထင်သေးခြင်း အချင်းချင်း ကင်းရှင်းကြပါစေ။

ဆင်းရဲလိုခြင်း အချင်းချင်း ကင်းရှင်းကြပါစေ။

ဧရာ (မန္တလေး)

ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ

လူ့လောကတွင် အရိုင်းအစိုင်း တိရစ္ဆာန်သဘာဝနှင့် ယဉ်ကျေးသော လူ့သဘာဝဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်သဘာ၀ ကြီးနိုင်ငယ်ညှင်း နိုင်ရာစား အဓမ္မတရားကြီးစိုးသောလောကတွင် လူတို့သည် လူဂုဏ်သိက္ခာမဲ့စွာ အထိတ်တလန့် ကျီးလန့်စာစား နေထိုင်အသက်မွေး ကြရသည်။ ယဉ်ကျေးသော မေတ္တာ၊ ကရုဏာစသည့် ဗြဟ္မစိုရ်တရားတို့ကြီးစိုးသော လောကတွင် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ အေးချမ်းတည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ကြရသည်။ တိရစ္ဆာန်စိတ်, ဗြဟ္မစိုရ်စိတ်တို့သည် လူသားတစ်ဦးချင်းစီ၏ စိတ်အတွင်းသန္တာန်တွင်သာ မူတည်သည်မှန်သော်လည်း၊ အဓမ္မကြီးစိုးသော လောကအလယ်တွင် လ့ူသိက္ခာရှိစွာ နေထိုင်ရန်မလွယ်။ မိမိသည် မည်မျှပင် မေတ္တာ, ကရုဏာတရားများ ထားလိုပါသော်လည်း အဓမ္မအင်အားစုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်နေမည်။ စိတ်ဓာတ်ပျော့ညံ့သူဖြစ်လျှင် အများနည်းတူ မိုးခါးရေသောက်ကာ အဓမ္မအင်အားစုများ၏ ဖက်တော်သားဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်း၍ လူ့သိက္ခာရှိသော လောကတွင် နေထိုင်လိုသူတို့သည် အဓမ္မတရားများကို ဆန့်ကျင်၍ ဓမ္မကြီးစိုးအောင် အစဉ်ကြိုးပမ်းရသည်။ ထို့အတူပင် နိုင်ရာစား တိရစ္ဆာန်ဝါဒကို လိုလားသူတို့ကလည်း အဓမ္မတို့လွမ်းမိုးအသာရအောင် ကြိုးစားကြပေမည်။ လောကသည် ဓမ္မနှင့် အဓမ္မတို့၏ စစ်မြေပြင်ဖြစ်သည်။ ဓမ္မဖက်တော်သားသည် အဓမ္မ၏ ရန်သူဖြစ်၍၊ အဓမ္မ၏ ဖက်တော်သားတို့သည် ဓမ္မ၏ ရန်သူဖြစ်သည်။ ကြားနေသူဟူ၍ မရှိ။ မိမိသည် လူ့တိရစ္ဆာန်လော, လူပီသသော လူလော ရွေးချယ်ရန်သာရှိသည်။ ဓမ္မကိုရွေးချယ်လျှင် အဓမ္မကို ဆန့်ကျင်ရန်မှာ တာဝန်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်အမှုတို့ဖြင့် ဆန့်ကျင်ရမည်။ နှုတ်အမှုတို့ဖြင့် ဆန့်ကျင်ရမည်။ ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့် မဆန့်ကျင်သာလျှင်လည်း “မတရားမှုတို့အား လက်မခံနိုင်” ဟု စိတ်မှ ဆန့်ကျင်ကြရမည်။

မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းသည် ပန်းတိုင်အရ ဓမ္မကို ဦးတည်သည်။ သို့သော် ပန်းတိုင်တစ်ခုတည်းသာ ပဓာနမဟုတ်။ ပန်းတိုင်သို့ လျှောက်လှမ်းသော လမ်းစဉ်သည်လည်း ပဓာနကျသည်။ ပန်းတိုင်ရော လမ်းစဉ်ပါ မှန်ကန်ပါမှ ဓမ္မအစစ်ဖြစ်သည်။ မတရားမှုတို့ကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် အကြမ်းမဖက်ဝါဒကိုစွဲကိုင်၍ ဆန့်ကျင်သည်လည်းရှိသည်။ ဓားကိုစွဲကိုင်၍ ဆန့်ကျင်သည်လည်းရှိသည်။ ဓားကိုစွဲကိုင် ဆန့်ကျင်ခြင်းသည် လမ်းစဉ်အရ ဓမ္မနည်းမကျ၍ မည်မျှပင် ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းစေ စင်းလုံးချော ဓမ္မ မဖြစ်။ စစ်သည် တရားသောစစ်ဟုဆိုဆို, မတရားသောစစ်ဆိုဆို ပါဏာတိပါတကံ ကျူးလွန်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ အကုသိုလ်သာဖြစ်သည်။ စစ်မြေပြင်တွင် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံတိုက်ခိုက်ရင်း အသက်စွန့်သွားသော စစ်သည်တို့၏ လားရာကို ဂါမဏိစစ်သူကြီးက ဗုဒ္ဓထံ မေးလျှောက်ခဲ့ဖူးသည်။ ဗုဒ္ဓက မဖြေ။ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်မေးပါမှ စစ်သည်တို့၏ လားရာသည် ငရဲနှင့် တိရစ္ဆာန်သာဖြစ်သည်ဟု ဖြေကြားခဲ့ဖူးသည်။ “ရဲသော် မသေ၊ သေသော် ငရဲမလား”ဟူသော ဆောင်ပုဒ်သည် ဗုဒ္ဓဝါဒအရ မှန်ကန်သော ဆောင်ပုဒ် မဟုတ်။ ဓမ္မသည် မျက်နှာမလိုက်။ စင်စစ် တရားသောစစ်၊ မတရားသောစစ်ဟု မရှိ။ အကုသိုလ်မှန်လျှင် မကောင်းသောအကျိုးကိုသာ ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဝါဒအရ အဓမ္မကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် တရားသဖြင့်သော နည်းကိုသာ သုံးရသည်။

သို့ဆိုက အကြမ်းမဖက်သော နည်းတို့ဖြင့် တုန့်ပြန်၍ မရနိုင်လောက်သော အဓမ္မတို့၏ ရန်ကို အညံ့ခံရတော့မည်လော…။ အဓမ္မကြီးစိုးမှုကို လက်ပိုက်ကြည့်နေရတော့မည်လော…။ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ကူးခပ်လိုသော ယောက်ျားသည် သစ်ဝါးတို့ကို အမှီပြု၍ ကူးရသည်။ အကယ်၍ သစ်ဝါးတို့ မရပဲ ခွေးသေကောင်ပုတ်သာ ရပါကလည်း တစ်ဖက်ကမ်းသို့ရောက်ရေးကိုသာ ပဓာနထား၍ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ခွေးသေကောင်ပုတ်ကိုပင် အမှီပြုကာ ကူးသင့်ကူးရပေမည်။ စက်ဆုပ်ဖွယ် အကုသိုလ်ဖြစ်မှန်း သိသော်လည်း၊ ထိုအကုသိုလ်ကြောင့် အပါယ်ဘဝကျရမည်ကို သိသော်လည်း မိမိ၏ ဘဝကိုအနစ်နာခံ၍ မိမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းစားရေး, အဓမ္မမထွန်းကားရေးတို့ကို ဆောင်ရွက်ကြရသည်။ ဇာတ်တော်တို့တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည်လည်း ဓားလမ်းစဉ်ကို သုံးခဲ့ဖူးသော သာဓကများစွာရှိသည်။ သို့ကြောင့်လည်း အလောင်းတော်ဘဝတွင် အပါယ်ငရဲ ကျရသည်များလည်း ရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်ဘ၀ ရောက်ရသည်များ လည်းရှိသည်။ ဓားလမ်းစဉ်သည် ခွေးသေကောင်ပုတ်ကဲ့သို့ပင် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်၍ ပန်းတိုင်ရောက်ရေး အတွက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ဆက်လက် ဖက်တွယ်ထားရမည့် လမ်းစဉ်မျိုး မဟုတ်။ မိမိဘဝကောင်းစားရေး, မိမိ မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် ဓားလမ်းစဉ်ကို ကိုင်စွဲခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပဲ အနိုင်ကျင့် အဓမ္မဝါဒတို့ မလွှမ်းမိုးစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းသာ ဖြစ်ရသည်။ ဓားလမ်းစဉ်ကို ဆက်လက်ဖက်တွယ်ထားပါက မိမိတို့၏ ဓမ္မထွန်းကားရေး မူလပန်းတိုင် ပျောက်ဆုံးကာ အဆိုးသံသရာ လည်နိုင်သည်ကို သတိပြုကြရမည်။

“စိတ္တေန နိယျတိ လောကော” ဆိုသည့်အတိုင်း လောကကို စိတ်က ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ လူသားတို့၏ ရွေးချယ်မှုများက ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိ၏ “ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ” ရွေးချယ်မှုသည် လူပီသသော လူသားလောကနှင့် လူ့တိရစ္ဆာန်လောကကို ရွေးချယ် လိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

စာညွှန်း။

သံ-၄-၃၅၅၊ သဠာယတဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်၊ ဂါမဏိသံယုတ်၊ ယောဓာဇီဝသုတ်

ဦးရွှေအောင် - ဘဝအမြင်သစ်

ဦးရွှေအောင် - ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်

The Great Debaters

“What we have to do in order that we can do what we want to do” [from The Great debaters]

“Education is the only way out from the darkness into glorious light.” [from The Great debaters]

“An unjust law is no law at all.” [St. Augustine]

“ကျွန်စိတ်၊ ပညာရေးနှင့် လွတ်လပ်မှု” ဟူသော ပို့စ်ရေးစဉ်က ‘The Great Debaters’ ဇာတ်လမ်းအကြောင်းကို ထည့်ရေးဖို့ရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သိပ်ရှည်လွန်းသွား၍ မထည့်ဖြစ်ခဲ့။

၁၉၃၀-ခုနှစ်ကာလ လူမည်းစကားရည်လု အသင်းတစ်ခုကို အခြေတည်၍ ရိုက်ကူးထားသော ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်စနစ်နှင့် အဓမ္မစေခိုင်းသောစနစ်တို့ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံအရ ဖျက်သိမ်းပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လူဖြူတို့သည် Lynching ဟူသော နည်းကို အသုံးချ၍ အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းတို့ကို ကျွန်စိတ်မပျောက်စေရန် စိတ်ဓာတ်ကို အညွှန့်ချိုးခဲ့ကြသည်။ ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူများအား ကြောက်ရွံ့ နောင်ကြဉ်စေရန် လူအုပ်စုဖွဲ့၍ အကြမ်းဖက် အနိုင်ကျင့်ခြင်း၊ ရိုက်နှက်ခြင်း၊ အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့ခြင်း၊ လူအများမြင်သာစေရန် ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခြင်းစသော ဥပဒေ ပြင်ပနည်းများကို သုံးခဲ့ကြသည်။

လူမည်း ပညာတတ်လူငယ်တို့က မိမိတို့၏ အခြေခံရပိုင်ခွင့်များကို ခံစားနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ပညာရေးသည်သာ မိမိတို့မျိုးနွယ်ဖွားတို့၏ တစ်ခုတည်းသော လွတ်မြောက်ရာလမ်းဖြစ်သည်ဟု ခံယူခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံးအလုပ်သည် လူငယ်များ၏ နှလုံးသားမှ သိမ်ငယ်စိတ်၊ ကျွန်စိတ်ကို ဖယ်ထုတ်ပစ်ရန်ဖြစ်သည်။ နောင်တွင် ထင်ရှားသည့် လူမည်း ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်လာမည့် Melvin B. Tolson သည် Wiley Collge မှ လူငယ်များအားစုစည်းကာ စကားရည်လုပွဲအသင်းတစ်ခု ထူထောင်ခဲ့ကြပုံကို အခြေခံ၍ ဤဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

“ဒို့လုပ်ချင်တာတွေ လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် ဒို့လုပ်ရမယ့် အရာ” ဟူသည့် တာဝန်ယူစိတ်ကို လှုံ့ဆော်သော စကားကို ထပ်လဲလဲ သုံးသွားသည်။ ပညာရဲရင့် ပွဲလယ်တင့်ဆိုသော စကားအတိုင်း ထိုစကားရည်လုပွဲ အသင်းလေးသည် ဟားဘတ်တက္ကသိုလ် (ဖြစ်ရပ်မှန်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား တောင်ပိုင်းတက္ကသိုလ်) အသင်းကို ရင်ဘောင်တန်း ယှဉ်ပြိုင် ခွင့်ရခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စကားရည်လုပွဲတွင် James Farmers သည် “မတရားသော ဥပဒေသည် ဥပဒေပင် မဟုတ်” ဟူသော စိန့်သြဂတ်စတင်း၏ စကားကို မကြာခဏ ကိုးကားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး စကားရည်လုပွဲကို လူမည်းအသင်းက အနိုင်ရလိုက်ပုံဖြင့် ဇာတ်သိမ်းထားသည်။ နောင်တွင် James Farmers သည် ထင်ရှားသော လူမည်း အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှု ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

http://www.youtube.com/watch?v=JnezpSJwr8c&feature=fvst

ဧရာ (မန္တလေး)

Blood is thicker than Water

သင်္ကြန်ပွဲ နီးလာပြီ ဆိုတော့ ဟိုဘက်လမ်းက လမ်းထိပ်မှာ မဏ္ဍပ်ထွက်မယ် အသံကြားတယ်။ တို့လမ်းကရော ဘာတွေများလုပ်ကြမှာပါလိမ့်… လုပ်တော့ လုပ်မှာပါလေ နှစ်တိုင်းလုပ်နေကျပဲဟာ။ နွယ်နီနဲ့ နွယ်သာကီက ဆရာမှတ်ရပ်ကွက်က ကပ်လျက်လမ်းလေးနှစ်ခု။

နွယ်နီက အန်တီမြက ရပ်ရေးရွာရေး လူမှုရေးမှာ တော်တော်လေး တက်တက်ကြွကြွ ရှိတယ်။ သနပ်ခါးလုပ်ငန်း ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်လို့ ငွေရေးကြေးရေးမှာလည်း တောင့်တင်းသလို လမ်းထဲမှာလည်း သြဇာညောင်းတယ်။ နွယ်နီလမ်းက မဏ္ဍပ်ထွက်မယ် ဆိုတာကိုတော့ အဲ့ဒီလမ်းထဲနေတဲ့ ကျမ သူငယ်ချင်းမီမီက သတင်းပေးတာ၊ သူကတော့ စိတ်မဝင်စားလို့ မပါ,ပါတဲ့။

ကျမတို့ နွယ်သာကီမှာလည်း လမ်းထဲက အဒေါ်ကြီးတွေ ရှိပါတယ်နော်။ ဟိုတနှစ်ကတော့ မမကြည် ဦးစီးပြီး လမ်းထိပ်မှာ ရေပက်မဏ္ဍပ် လုပ်ပေးတယ်လေ...။ ဒီနှစ်တော့ မမကြည်ပဲ ခရီးထွက်နေလို့လား ဘာသံမှကို မကြားရသေး။ နှစ်တိုင်းလုပ်နေကျ အိမ်တအိမ်ရှေ့မှာစုပြီး မုံ့လုံးရေပေါ်တွေလုံး တလမ်းလုံး စတုဒီသာ ကျွေးတာတို့၊ ခေါင်းလျော်ရေ ဝေတာတို့၊ နှစ်ဆန်းတရက်နေ့ ပရိတ်တရားနာတာတို့တော့ မပျက်မကွပ်လုပ်ကြမှာပါလေ။ ကျမ စိတ်ဝင်စားနေတာက နွယ်နီလမ်းက လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ အက အလှ သဘာ၀ မဏ္ဍပ်။ အန်တီမြကိုတွေ့မှ မေးကြည့်ရဦးမယ်။

နောက်တနေ့ ဈေးအသွား လမ်းမှာ အန်တီမြကိုတွေ့တော့ မဏ္ဍပ် အကြောင်း ကိုယ်ကစကားစမလို့ ရှိသေး။ အန်တီမြက “သမီးရေ အန်တီမြတို့ လမ်းက သင်္ကြန်မှာလုပ်မဲ့ ရပ်ကွက်ထဲက လူကြီးတွေကို သက်ကြီးပူဇော်ပွဲမှာလေ…”
“ဟုတ်ကဲ့ အန်တီမြ မနေ့ကမှ ချိုချိုပြောလို့ သိပါတယ်။” (ချိုချိုက အန်တီမြ သမီး ကျမ သူငယ်ချင်း)
“အဲ့ဒါသမီးတို့ လမ်းထဲက ဘဘတယောက်ကို စာရင်းထည့်ပေးဖို့ သမီးတို့ လမ်းထဲကပဲ မမအိက စာရင်းလှမ်းပေးတယ်။”

“အော် သိပြီ သမီးတို့ခေါင်းရင်းအိမ်က ဘဘဦးကို ပြောတာထင်တယ်။ ဟုတ်တယ် သူက အသက် ၇၄နှစ်ရှိပြီ။ မနက်ကပဲ အိမ်ရှေ့ ရေဖျန်းနေတုန်း ဘဘအမျိုးသမီး ကြီးကြီးဝင်းကတောင် အဲ့ဒီအကြောင်း လှမ်းပြောသေးတယ် သူလည်း ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် အလှူငွေ ထည့်ချင်လို့တဲ့။”
“အေး သမီးရယ် အဲ့ဒါ အန်တီတို့က မနေ့ကပဲ ၁၅ယောက်နဲ့ စာရင်းပိတ်လိုက်လို့ မပါနိုင်တော့ဘူးလို့ အဲ့ဒီ ဘဘ ကို ပြောပေးပါနော်။”

(ဟမ်…အန်တီမြကလည်း စာရင်းပေးတဲ့ မမအိကတဆင့်တော့ အကြောင်းမပြန်ခိုင်းပဲနဲ့ ဘာလို့ ငါ့လာ အကြောင်းပြန်ခိုင်းနေပါလိမ့် အော် သူ့သမီးသူငယ်ချင်းဆိုတော့ ငါကို ပြောမနာ ဆိုမနာ သဘောထားလို့ နေမှာပေါ့လေ နောက်ပြီး ဘဘဦးကလည်း ငါတို့ခေါင်းရင်းအိမ်က မဟုတ်လား လို့ စိတ်ထဲက တွေးရင်း) နှုတ်ကတော့…

“ဘာဖြစ်လို့လဲ အန်တီမြရဲ့ သမီးမေးပါရစေနော် ၁၆ယောက်ဖြစ်လို့ရော မရဘူးလား။”
“အန်တီမြတို့က ၁၅ရယ် ၁၆ရယ် မဟုတ်ပါဘူး သမီးရယ် နေရာအခက်အခဲနဲ့ အခြားစီစဉ်စရာတွေနဲ့ အားလုံး စဉ်းစားပြီး လုပ်ရတာမို့ပါ…အေးပါ သမီးရယ် အန်တီ အဖွဲ့ကို ပြန်ပြောကြည့်ပါဦးမယ်။”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ အန်တီမြ။ ဒါနဲ့ အန်တီမြတို့ လမ်းထဲက လူငယ်တွေ ယိမ်းအကလေးတွေ ထွက်ကြမယ်လို့လည်း သမီးသိထားပါတယ်။ အဲ့ဒါ သမီးတို့ လမ်း အဖွဲ့ကလည်း ဧည့်သည်တော်အဖြစ်ပါလို့ မရဘူးလားဟင်။”
“ကောင်းတာပေါ့အေ။ သမီးတို့ လမ်းက လူငယ်တွေက ညီလည်း ညီတယ်။ သွက်သွက်လက်လက် ချက်ချက်ချာချာလည်း ရှိကြတယ်။ အန်တီတို့ လမ်းက ကလေးတွေက ငယ်ကြသေးတော့ သိပ်မသွက်ကြသေးဘူး။ အန်တီလည်း ရိုးရာ အမွေအနှစ်ကလေးတွေ မပျောက်ပျက်အောင် ကလေးတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းတဲ့ သဘောနဲ့ ကြိုးစားလုပ်ကြည့်တာပဲ၊ သက်ကြီးပူဇော်ပွဲကတော့ ဂါရဝတရားကို နားလည်တန်ဖိုးထားတတ်အောင် ကန်တော့ခံ လူကြီးတွေ အနေနဲ့လည်း ပီတိဖြစ်ရအောင်ပေါ့ကွယ်။”
“ဟုတ်ကဲ့ နားလည်ပါတယ် အန်တီမြ” ဟု ကျမ မြန်မြန်ဆန်ဆန် နှစ်နှစ်ကာကာ ပင် ဖြေလိုက်နိုင်ပါသည်။ (ကျမတို့ လမ်းမှ လူကြီးတွေကလည်း ထိုကဲ့သို့ပင် ဆုံးမသွန်သင်ထားသဖြင့် အန်တီမြကတောင် ကျမတို့ လမ်းက လူငယ်တွေတော်ကြောင်း ချီးမွမ်းလိုက်သည် မဟုတ်ပါလား)
“အေးအေး သမီးတို့ လမ်းက လူကြီးတွေဆီ ခွင့်တောင်းပြီး အကြောင်းပြန်ပေါ့ကွယ် အန်တီမြတို့တော့ တီးဝိုင်းအဖွဲ့နဲ့ ဒီလာမဲ့ စနေ အစမ်းတိုက်ကြမယ်။”
“ဟာ ဟုတ်လား အန်တီမြ ဒါဆို သမီးတို့ အဖွဲ့ ပါရမယ်ဆို သမီးတို့ အစီအစဉ်နဲ့ သမီးတို့ လာပါ့မယ်။ တီးဝိုင်းအဖွဲ့နဲ့ တိုက်ဖို့တော့ မမှီလောက်တော့ဘူး။”
ကျမက အားပါးတရ တက်ကြွစွာပြောနေမိသည်။ အန်တီမြကတော့…
“အေးပါကွယ် မမကြည်တို့ကို သာ သေချာခွင့်တောင်းပြီး ရတယ်ဆို လာခဲ့ကြပေါ့” ဟုသာ ပြောနေသည်။
“သမီးတို့ပါရရင် ပွဲမတိုင်ခင်တော့ အန်တီမြတို့ကို အယင်လာ ကပြပါမယ်” ဟု ပြောခဲ့လိုက်သည်။

အန်တီမြရဲ့ ခွင့်တောင်း… ခွင့်တောင်းဆိုတဲ့ စကားက ကျမနားထဲ ဆန်းဆန်းကြီး စွဲထင်ကျန်ခဲ့လို့ မမကြည်နဲ့ အန်တီမြတို့ အကြောင်း ဆက်ပြီးစဉ်းစားနေမိတယ်။ အယင်က ရွာကြီးတရွာဖြစ်ခဲ့ပြီး ဆရာမှတ်လို့ အမည်ရလာတဲ့ ဒီရပ်ကွက်ထဲမှာ မမကြည်က နွယ်သာကီလမ်းမှာ ငယ်ကတည်းက ကြီးတာ၊ အန်တီမြကလည်း နွယ်နီလမ်းမှာ ကြီးတာ၊ ကျမ မိဘတွေက ကျမမွေးပြီးမှ နွယ်သာကီလမ်းထဲ ပြောင်းလာတာ၊ ကျမ ခန့်မှန်းသိရသလောက်တော့ မမကြည်က အန်တီမြထက်အသက် လည်း ကြီးတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးထဲမှာ ဆိုင်ခန်းနှစ်ခန်းတွဲလား သုံးခန်းတွဲလား ဖွင့်လာတာ ရှေးပဝေသဏီ ခြောက်ထပ် ကတည်းက။ အန်တီမြတို့ကတော့ အယင်က အန်တီမြ ယောကျ်ားက ဝန်ထမ်း၊ နောက်မှ အန်တီမြ သနပ်ခါးလုပ်ငန်းလုပ်မှ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးသစ်ထဲ ဆိုင်ခန်းဖွင့်တာ။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းမကြီးပေါ် မျက်နှာချင်းဆိုင်နေကြပြီး တန်းတာတော့ ခပ်တန်းတန်းပဲ…ဟူ၍သာ…။

နောက်တခုက ကျမတို့ လမ်းထဲက လူငယ်တွေ အရည်အချင်းရှိတာလည်း အမှန်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇန်နဝါရီလမှာ ကျင်းပတဲ့ ဆွမ်းကြီးလောင်းပွဲတော်ခေါ်တဲ့ ဆွမ်းသိမ်းပွဲမှာတော့ ဆရာမှတ်ရပ်ကွက်က ပန်းအမည်ကိုယ်စီနဲ့ လမ်းတိုင်းမှာ ဆိုင်း၊ ရုပ်ရှင်၊ အငြိမ့် စသဖြင့် ဖျော်ဖြေရေးတွေသာ လှိုင်လှိုင်ထည့်ကြသည်။ ဒီနှစ်မှာတော့ နွယ်သာကီလမ်းက လူငယ်တွေက ထူးထူးခြားခြား ဖျော်ဖြေရေးတွေ အစား ပွဲတော်နှင့်လည်း လိုက်ဖတ်ညီစွာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း တရားပွဲတွေကို သုံးညတိုင်တိုင် အောင်အောင်မြင်မြင် စီစဉ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆရာမှတ်တလွှားမှာတော့ နွယ်သာကီဟေ့ ရယ်လို့ ရေပန်းစားခဲ့ရသည်။ ထိုကဲ့သို့ စည်းလုံးပြီးသား ညီညွတ်ပြီးသား ခွန်အားရှိပြီးသာ ကျမတို့ နွယ်သာကီလူစုကို ဒီဧပရယ် သင်္ကြန်ပွဲမှာလည်း တနည်းတဖုန် ပွဲထုတ်ချင်မိသည်။ ကျမ အမြင် ပွဲလေးတွေက စိတ်နေပါမှ လက်ရေးသွေးနေပါမှ သွေးမအေးမှာလည်း ဖြစ်သည်။ သူများပွဲမှာ လူတတ် လူစွာကျယ်လုပ်ဖို့လည်း လားလားမှ စိတ်မကူးပါ။ ဖေးဖေးမမနှင့် လက်တွဲကူကြမည်သာ ဖြစ်ပါသည်။

အင်း လမ်းထဲကလူကြီးတွေကို ပြောပြ ခွင့်တောင်းရမယ်။ အိမ်ချင်းမျက်နှာချင်းဆိုင်နေပေမဲ့ မျက်နှာထားတည်တဲ့ မမကြည်ကို ငယ်ငယ်ကတည်းက ဖြုံတာတော့အမှန်။ အင်း ဟုတ်ပြီ နွယ်နွယ့်ကို ပြောခိုင်းရမယ် သူက မမကြည်နဲ့ ပိုနီးစပ်တယ်။ နှုတ်ခမ်းပေါ်မှာ မှဲ့ကလေးပါတဲ့ ကျမအမရဲ့သူငယ်ချင်း နွယ်နွယ်က လူကြီးနဲ့ ပြောရမလား၊ လူငယ်နဲ့ ပြောရမလား၊ နှုတ်စ အာစကတာ့ ထက်တယ်။ ဟန်ကျတာပဲ မမကြည်လည်း မနေ့ကပဲ ခရီးကနေ ပြန်ရောက်လာတယ်။ နွယ်နွယ်ကလည်း ပြောပေးမယ်တဲ့ သူတောင်ပါလို့ မရဘူးလားလို့ နောက်သေးတယ်။ ကျမလည်း စင်ပေါ် မတက်ပါဘူး။ အဖြစ်မရှိဘူး နောက်ကပဲ ဇတ်လမ်းရေးပေးမှာ။ ကျမတို့ အဖြစ်မရှိတာကလည်း ငယ်ငယ်က ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက် လုပ်ခွင့်မသာခဲ့ဘူးလေ။ ဒါကြောင့် နောက်တက်လေးတွေကိုတော့ လုပ်စေချင်တယ်။ လုပ်ဖြစ်အောင်က ကျမတို့က စီစဉ် ပံ့ပိုးပေးရမှာ။ ဒါကြောင့်လည်း ကိုယ့်လမ်းက မလုပ်ဖြစ်တောင် သူများလမ်းမှာ ပူးပေါင်းတာပေါ့။ အချိန်၊ လိုအပ်လျှင် ငွေပါ စိုက်ထုတ်မည့် ကျမရဲ့ စေတနာထက် ပူးပေါင်းပါဝင်ကြမည့် လူငယ်တွေရဲ့ ရှည်လျားစွာလျှောက်ရဦးမည့် အနာဂတ်လမ်းက များစွာပိုလို့ အရေးကြီးပါတယ်။

အဲ့ဒီညက ကျမ အိပ်မပျော်နိုင်။ ပါခွင့်ရပါ့မလား။ ပါရရင်ရော ဘာတွေ ဘယ်လို တင်ဆက်ကြမလဲ တွေးကာတွေးရင်း ရင်တွေပူပြီး လူးကာလိမ့်ကာနဲ့။

နောက်တနေ့ည ၇နာရီခွဲလောက် နွယ်နွယ်တောင် ညနေစာ ထမင်းစားပြီးမပြီးမသိ သူ့အိမ်ရှေ့ကနေ သွားခေါ်ပြီး ဘယ်လိုလဲ မေးတော့၊ နွယ်နွယ်က…

“ငါလည်း မမကြည်ကို ငါတို့ ပါချင်တာပါ ပြောရင် ခွင့်မပြုမှာ စိုးလို့ … ဟိုဘက်လမ်းက ကျမတို့ကို ဖိတ်ပါတယ်လို့ ပြောတာပေါ့။ ဒီတော့ မမကြည်က … ဟေ့ အားလုံးက ကိုယ့်အကျိုးအတွက် ကိုယ်လုပ်နေကြတာ ညီးတို့က သွားကြတော့ ဘာအကျိုးရမှာ မလို့လဲ။ ရန်ပုံငွေ ကောက်ရသမျှကို သူတို့လမ်းအတွက်ပဲ သုံးမှာ ညီးတို့ သွားတော့ ကိုယ့်လမ်းအတွက် ဖလားခံလို့ ရမှာမလို့လား။ ညီးတို့က သွားနေကြတော့ ကိုယ့်လမ်းထဲမှာ ဘယ်သူတွေ လုပ်ကြမှာတုန်း။ ငြင်းလို့ရရင် ငြင်းလိုက်အေ။ ငြင်းမရလို့ သွားရရင်လည်း ညီးတို့ အဖွဲ့ဟာ နွယ်သာကီကို ကိုယ်စားပြုတယ်ဆိုတာတော့ လူသိခဲ့ပစေ... လို့ ပြောလိုက်တယ်။”
“နွယ်နွယ်ရယ် ဒါဆို ဘယ်လိုကြီးလဲ... ကျမက လွယ်လွယ်လေးထင်ခဲ့တာ” ဆိုတော့ နွယ်နွယ်ကလည်း…
“မလွယ်ဘူး... လွယ်တော့ မလွယ်ဘူး နေဦး” လို့ဆိုနေတုန်း…

“သမီးရေ နွယ်နွယ် ထမင်းပြင်တော့ဟေ့” လို့ အိမ်ပေါ်က လှမ်းခေါ်လိုက်သံကြောင့် နောက်မှ တွေ့မယ်ဆိုပြီး စကားဖြတ်ခဲ့ရတယ်။

အတွေ့အကြုံ ရင့်ကျက်လှပါသော မမကြည် ပြောတာတွေက ဟုတ်သလိုလို မဟုတ်သလိုလို ခိုးလို့ခုလုနဲ့ အိမ်ပြန်လာပြီး ညစာစားနေတဲ့ အမေကို ဖြစ်ကြောင်းရယ်ကုန်စင် ပြောပြတော့ အေးအေးနေတတ်တဲ့ အမေက…

“ဒါဆိုလည်း ဟိုဘက်လမ်းကို အချိန်လည်း သိပ်ကပ်နေပြီမို့ စီစဉ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ကြောင်း ကြည့်ကောင်းအောင်သာ ပြောလိုက်ပါတော့ သမီးရယ်” တဲ့…။
“ဟာ အမေကလည်း ဒါဆို သမီးတို့က မလုပ် မရှုပ် မပြုတ် လမ်းစဉ်ထဲဝင်သွားမှာပေါ့။”

အမေက ဆက်ပြောသည်။
“သမီးကလည်းကွယ် မနှစ်က တို့လမ်းက ရေပက်မဏ္ဍပ် လုပ်ပေးတုန်းက ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် စည်စည်ကားကားဖြစ်အောင် လုပ်ပေးခဲ့တာပဲ မဟုတ်လား။ ရေပက်တဲ့သူတွေအားလုံး ဝတ်စုံဆင်တူ၊ လမ်းထဲက အုန်းလက်တွေခုတ်ပြီး အုန်းရွက် ခမောက်လေးတွေတောင်ပါလိုက်သေး။ နားတဲ့ အချိန်မှာလည်း စားစရာ သောက်စရာ မလစ်လပ်စေရအောင်နဲ့ ကိုယ့်လမ်းက သမီးပျိုတွေကို ဣန္ဒြေရရ ရေကစားနိုင်ဖို့ ထောင့်စေ့အောင် လုပ်ခဲ့တာပဲ။ ညီးတို့တွေ နားချင်မှ အခြားလမ်းက ကစားချင်သူတွေ အလှည့်ပေးခဲ့တာ မဟုတ်လား။ ညီးတို့တွေ သူများလမ်း သွားရတော့လည်း မျက်နှာများ အောက်ချရမလားလို့ လူကြီးတွေက တွေးချင်တွေးမပေါ့အေ။ သူတို့က ရေပက်မဏ္ဍပ်တော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ ငါ့အထင်တော့ ဒီနှစ် သူတို့အားကျမခံ ထလုပ်တာဖြစ်မယ်။ ထည့်စဉ်းစားစရာတွေက အများကြီးပါအေ…” တဲ့ (လူကြီးတွေ စဉ်းစားပုံက ကျမတို့နှင့်တော့ မတူ)။

နောက်တနေ့ ဈေးသွားတော့ အန်တီမြနှင့် ဆုံပြန်ပါသည်။ ကိုယ့်ဖက်က ဘာမှမရေရာသေးသဖြင့် ရွံ့တွံ့တွံ့ဖြစ်နေတုန်း “သမီးရေ အန်တီမြ လမ်းထဲက အဖွဲ့တွေနဲ့ ပြန်တိုင်ပင်ပြီး ကန်တော့ခံလူကြီး ၂၀လောက် အထိ တိုးဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။ ဘဘဦးကို အန်တီမြ ဖိတ်စာပို့လိုက်မယ်လို့ ပြောလိုက်ပါနော် သမီး” တဲ့။

“ဟုတ်ကဲ့ ဟုတ်ကဲ့ အန်တီမြ” လို့ ခေါင်းငုံ ဆိုနေတုန်း အန်တီမြက
“သမီးတို့ အဖွဲ့ ဘယ်လိုတုန်း” လို့ မေးလာတော့…
“လူကြီးတွေကို ပြောထားပါပြီ အန်တီမြ အဲ့ဒါ ပြောပေးတဲ့ အမနဲ့လေ စကားမပြတ်ခင် သူအလုပ်ပေါ်လို့ လာမည့် တနင်္ဂနွေတော့ သမီး အတိအကျ အကြောင်းပြန်ပါမယ်နော်…” ဟုသာ မယုတ်မလွန် ဆိုရပါသည်။ အမှိုက်ကစ ပြဿဒ်မီးလောင် တတ်ပါသေးသဖြင့် ဆရာမှတ်ရဲ့ နွယ်နီနှင့် နွယ်သာကီ ကပ်လျက်နေရင်း စစ်မဖြစ်အောင် ကျမ အစစမှာ သတိထားရပါမည်။

ကျမက နွယ်သာကီသူမို့ နွယ်သာကီအမွှန်းတင်နေခြင်း မဟုတ်ပါ။ တကျောင်းတဂါထာ တရွာတပုဒ်ဆန်း ဆိုသလို ဆရာမှတ်၏ ပန်းအမည်နဲ့ လမ်းကလေးတွေမှာ နေထိုင်သူတွေကလည်း သူ့အလှနှင့်သူ အလှကိုယ်စီရှိကြပါသည်။ နွယ်နီက ကျမသူငယ်ချင်း မီမီ၊ သူ့လမ်းက လုပ်တာ စိတ်မဝင်စားဘူး ပြောနေသူက မသိရင် ညစ်ကျယ်ကျယ် ပုံပေါက်နေပေမဲ့ သူများထက် အနစ်နာခံတတ်သူ တယောက်ဖြစ်သည်။ ပွဲသွားနေကြလို့ ကျမတို့လမ်း မုံ့လုံးရေပေါ် လုံးမဲ့သူ နည်းနေလို့ဟေ့ ဆိုပြီး သူ့သွားခေါ်ကြည့်... ဘယ်သူ့မျက်နှာမှ မကြည့်ပဲ မဆိုင်းမတွ လာမည့်သူ ဖြစ်သည်။ သရဖီလမ်းထဲ နေသူများကလည်း သူ့လမ်းအမည်နှင့် လိုက်ဖက်စွာ ရိုးသားအေးဆေးကြသည်။ သရဖီလမ်းက ကျမသူငယ်ချင်း ခိုင်ခိုင်ကိုပဲကြည့် စာအတော်ကြီး မဟုတ်ပေမဲ့ ပြောတာဆိုတာ အပို အလို မရှိ၊ ဝတ်တာ စားတာ ရိုးရှင်းပြီး၊ စည်းစနစ်ကျသူ ဖြစ်သည်။ အာသဝတီလမ်းကလည်း တမျိုးလှပြန်သည်။ တော်ဝင်သည် လို့ပဲပြောရမလား။ လမ်းထဲမှာ သူကြွယ်ပေါသည်။ အဝေးက ကြည့်လျှင် ကိန်းကြီးခန်းကြီးဟန်တော့ ပေါက်ကောင်းပေါက်နေမည်။ အာသာဝတီက ကျမသူငယ်ချင်း မေ ကို အနီးကပ်ပေါင်းကြည့်မှ နုနယ် လှပနေတဲ့ မွေးရာပါကို မနာလို ဖြစ်စရာ အကြောင်း ကျမတို့မှာမရှိသလို အပြင်ပုံပန်း သဏ္ဍာန်နှင့် လိုက်ဖက်စွာ နူးညံ့ဖြူဖွေးသည့် စိတ်ထား မေ့မှာရှိတာသိရသည်။

ကျမလမ်းထဲက လူငယ်တွေ ခေါ်ပြီး နွယ်နီက မဏ္ဍပ်ကို သွားဖို့ မနိုင်မနင်းဖြစ်နေပါရင် ကျောင်းဆရာမမို့ ကလေးတွေကို နိုင်နင်းတဲ့ ခိုင်ခိုင်က ကလေးထိန်းလိုက်ပေးမည်ပင်။ စင်ပေါ်တက်ကြရမှာမို့ မိတ်ကပ်ချယ်ဖို့ ဝတ်တာစားတာ စတိုင်ကျဖို့ မေကလည်း ကူညီမည်ပင်။

ကျမတို့အားလုံးသည် ဆရာမှတ်၏ သားသမီးများပင် ဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍များ ကျမတို့ မပါဝင်တော့ပါဘူး ဆိုလျှင် မီမီ၊ ခိုင်ခိုင်၊ မေတို့လည်း ကိုယ်စီအိမ်မှာ ဟိုက ဒီက ပေးလာသည့် သင်္ကြန်မုန့်တွေကို ပျင်းရိစွာစားရင်း အခြားရက်များလိုပင် နှစ်သစ်ကို ကူးမှန်းမသိ ကူးသွားကြပေမည်။ သူတို့ လမ်းထဲက လူကြီးတွေကတော့ ညည်းတို့ သင်္ကြန်ကလည်းအေ... တို့တွေ ငယ်ငယ်တုန်းကနဲ့များတော့ ကွာပါ့ ဟု ပြောကောင်း ပြောနေပေလိမ့်မည်။ နွယ်နီလမ်းက ချိုချိုတယောက်ကတော့ ဘယ်လိုနေမယ်မသိ။ သူကတော့ အမေကို ကူညီညာခွင့်ရှိနေသည်။ သင်္ကြန်ပြီးသွားရင်တော့ ချိုချိုတယောက် ကျမတို့ကို စိမ်းမလား၊ ရှိန်းမလား၊ တိမ်းမလား မပြောတတ်။ နောင်သော အခါ နွယ်နီက မျိုးဆက်သစ် ချိုချို တယောက် ဆရာမှတ်ကို ဘယ်ပုံဘယ်နည်း ချယ်လှယ်လာမလဲဆိုတာ ကျမတို့၏ ကံကြမ္မာမဟုတ်ပါ။

(နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ သာသာရေးစသဖြင့် ခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုး တပ်ထားသော လုပ်ငန်းများတွင် အင်အားကို သွေးစည်းခြင်းဖြင့်ရယူစေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ကြီးပြင်းခဲ့သည့် ရပ်ကွက်လေးကို နောက်ခံထား၍ ဇာတ်လမ်းဆင် ရေးသားပါသည်။)

မြန်မာနှစ်သစ်ကို ကြိုဆိုပါသည်။

ဝါသနာ

တန်ခူး tag လို့ ရေးခဲ့တဲ့ ကျွန်မ၏အကြောင်း ပို့စ်မှာတော့

ကိုယ့်ရဲ့ဝါသနာ - အထုံဝါသနာ မပေါ်လွင်ပါ။ (စွဲစွဲမြဲမြဲလုပ်ရတာဆိုရင် အားဆေးတောင် မသောက်ပါ။) လို့ ယေဘူယျ အားဖြင့်တော့ ရေးခဲ့ပြီးပါပြီ။

တန်ခူးကပဲ ဝါသနာလေးများ ဆိုပြီး tag လာပြန်တော့ ရေးမယ်ဟဲ့လ့ို ဟန်ပြင် ကွန်ပြူတာရှေ့ထိုင်၊ ရေးလိုက် ဖျက်လိုက်နဲ့ စာကရှေ့မရောက်…(အားတွေနာနေပြီလား မနာနဲ့ မနာနဲ့ စာရေးစာဖတ်က မြတ်နိုးပြီးသား အမှုပါ တန်ခူးရ)

ဒီမှာတင် ကိုဧရာက မသီတာ စဉ်းစားလို့ရအောင် ဆိုပြီး

/* လူတစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး မိတ်ဆွေဖွဲ့ကြတော့မယ်ဆိုရင် “ဘာ ဝါသနာလေးများပါတုန်း” လို့ မေးတတ်ကြတယ်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အလုပ်ကစလို့ အားကစား, စာပေ, အနုပညာ, အိမ်တွင်းမှုစသဖြင့်ပေါ့… ကိုယ့် အားလပ်ချိန်လေးတွေမှာ ဘာအလုပ်လေးတွေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကို အစာကျွေးသလဲ။ စိတ်မှ မဟုတ်ပါဘူးလေ… ကိုယ်ခန္ဓာကို အစာကျွေးသလဲ…။

အချို့များကြတော့လည်း ကိုယ်စိတ်လက်ပျော်ရွှင်တဲ့ အလုပ်လေးတွေနဲ့ အသက်မွေးရတော့ ကံအကောင်းသား။ သီချင်းဆို ဝါသနာပါသူက အဆိုတော်ဘဝနဲ့အသက်မွေးရတာမျိုး။ ဆရာလုပ်တာ ဝါသနာပါသူက ကျောင်းဆရာအလုပ်နဲ့ အသက်မွေးရတာမျိုး။ အင်းလေ… ဘဝမှာ အသက်မွေးမှုတစ်ခုကို ရွေးချယ်တော့မယ်ဆိုရင် ကိုယ်ဝါသနာပါတဲ့ အလုပ်မျိုးကို အခြေခံပြီး စဉ်းစားရွေးချယ်ရတာ သဘာဝကျပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ခက်တော့အခက်သား…။ ရောဂါဝေဒနာ ခံစားနေရသူတွေကို ကိုယ့်မိဘဆွေမျိုးနဲ့မခြား ကြင်နာစိတ်တွေထားပြီး ပြုစုယုယပေးချင်တဲ့ ဝါသနာရှိပေမဲ့ ဆရာဝန်လိုင်းကို အမှတ်မမှီလို့ မရွေးချယ်ရသူတွေ၊ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်လာပါလျှက်နဲ့ ဆေးကုသဖို့ ဝါသနာမထုံတာကြောင့် အရောင်းအဝယ် လုပ်စားနေသူတွေက တစ်ပုံကြီး။ အဲ… ကိုယ်ဝါသနာပါတဲ့ အလုပ်နဲ့ အသက်မွေးရလို့လည်း ဘဝမှာ ကျေနပ်နှစ်သက်ဖို့ ကောင်းပြီလို့ ပြောလို့မရပါဘူး။ သီချင်းလေးတွေရေးနေရတာကို ပျော်မွေ့သူက သီချင်းရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးရပေမဲ့ ကိုယ်လုပ်ချင်သလို လုပ်လို့မရ, ထင်သလိုဖြစ်မလာရင် ပိုပြီး ခံစားရတယ်။ ပိုပြီးကြေကွဲရတယ်။ ဒီလိုပဲ ပညာရေးကို ဝါသနာကြီးလို့ ကျောင်းဆရာဖြစ်လာခဲ့ပေမဲ့ ကိုယ်ယုံကြည်ရာတွေကို မလုပ်နိုင်ပဲ, ကိုယ်မယုံကြည်ရာတွေကို မျက်စိစုံမှိတ်ပြီး ဝမ်းစာရှာရင်း၊ ကိုယ့်အသက်မွေးမှုကိုတောင် ကိုယ်ပြန်မသတီချင်တော့တဲ့ ကျောင်းဆရာတွေလည်း ထုနဲ့ထေးပါ။ ဒီလိုဘဝမျိုးထက်စာရင်… ကိုယ်ဝါသနာ မပါချင်လည်းနေပါစေ၊ သမာအာဇီဝဖြစ်ပြီး ကိုယ့်မိသားစု အသက်မွေးနိုင်မယ့် အလုပ်လေး လုပ်နေရတာက တော်သေးသပေါ့။

ဝါသနာပါသည်ဖြစ်ဖြစ်, မပါသည်ဖြစ်ဖြစ် အသက်မွေးမှု လုပ်ငန်းဆိုတာကတော့ လုပ်နေကြရတာပါပဲ။ ရဟန်းတော်များတောင် ဆွမ်းခံတော့ စားရသေးတယ်။ ရဟန်းတော်များအတွက် မြတ်စွာဘုရားခွင့်ပြုခဲ့တဲ့ ကျောင်း, သင်္ကန်း, ဆွမ်း, ဆေး- ပစ္စည်းလေးပါးဟာ “စားဝတ်နေရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး” ဆိုတဲ့ လူဘဝရဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်ပဲ မဟုတ်လား။ လူဆိုတာက ဒီအခြေခံ လိုအပ်ချက်လေးနဲ့တင်တော့ ဘယ်တင်းတိမ်နိုင်ကြပါ့ မလဲ။ ကိုယ့်အားလပ်ချိန်လေးမှာ ဟိုဟာလေး လုပ်ချင်၊ ဒီဟာလေး လုပ်ချင်… ကိုယ့်စိတ်ကို အစာကျွေးချင်တာက လူ့သဘာဝ။

ကိုယ်ရဲ့ အားလပ်တဲ့ အချိန်လေးမှာ သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုမှအပ, ကိုယ်ကြိုက်တာလေးတွေကို ရွေးပြီး စိတ်ကိုအစာကြွေးတာကိုပဲ Hobby လို့ခေါ်ကြတယ်။ အသက်မွေးမှုပဲ ဖြစ်ဖြစ်, အသက်မွေးမှုမဟုတ်တာ ဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်စိတ်ပါဝင်စားပြီး, အချိန်ရတိုင်း မကြာခဏ လုပ်လေ့လုပ်ထရှိတဲ့ အလုပ်လေးတွေကို မြန်မာလိုတော့ ဝါသနာလို့ပဲ သိမ်းကျုံးပြီး ခေါ်ပါတယ်။

အဲ.. ရှိသေးတယ် စရိုက်တဲ့။ သူကလည်း ဝါသနာလိုပဲ မကြာခဏဖြစ်တတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်တွေကို ခေါ်တာ။ စရိုက်ဆိုတာက မိမိရဲ့ အတွင်းသန္တန်ပိုင်း၊ အာရုံတွေကို ဘယ်လိုတုန့်ပြန်လေ့ရှိသလဲပေါ့။ ဥပမာ လောစရိုက်ရှိသူက အာရုံတွေပေါ်မှာ လိုချင်တပ်မက်မှုတွေနဲ့ မြင်မယ်။ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့သူတွေက တွေ့သမျှမြင်သမျှကို အပြစ်ရှာချင်တယ်။ ပညာစရိုက်ရှိသူတွေကလည်း အမှားကိုရှာပြီး ထောက်ပြချင်တတ်တာကတော့ ဒေါသစရိုက်နဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်။ ထားပါတော့… ။ သူတို့ကိုယ်တိုင် သတိမထားမိပဲ… သူတို့တမင်ရွေးချယ်လိုက်တာမျိုး မဟုတ်ပဲ… ပြင်ပအာရုံတွေတွေ့လာတိုင်း အများအားဖြင့် ဘယ်လိုတုန့်ပြန်လိုက်မလဲ ဆိုတာကတော့ စရိုက်ပေါ့။ ဝါသနာဆိုကတော့ အဲဒီတုန့်ပြန်မှုတွေကနေ အပြင်ကို လျှံကျလာသလိုမျိုး…။ ကိုယ်နှစ်သက်တဲ့ ပြင်ပအာရုံတွေကို ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ပြီး မကြာခဏလုပ်ကိုင်လို့ အလေ့အကျင့် ဖြစ်သွားတာမျိုးပေါ့။ အဲဒီကြတော့လည်း… “ဝါသနာကို မတားနဲ့တော့ ရှင်” ဆိုသလို… တားမရ… ဆီးမရ။

ဝါသနာတွေကို စားဝတ်နေရေး နဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုတဲ့ ရုပ်ပိုင်း (Physical), လူမှုဆက်ဆံရေးတို့, အနုပညာခံစားမှုတို့ စတဲ့ ခံစားမှုပိုင်း (emotional), အသိပညာရှာမှီးမှုနဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုပိုင်း (mental) နဲ့ ဘာသာတရားဆည်းကပ်ခြင်းတို့ ဘဝရဲ့သစ္စာတရားကို ရှာမှီးခြင်းတို့လို စိတ်ဓာတ်မြင့်မားမှု (spiritual) ဆိုပြီး အုပ်စုခွဲကြည့်နိုင်မယ် ထင်တယ်။

*/ လို့ ရေးပေးပါတယ်။

ကိုယ့်ကိုကိုယ် အနုလုံပဋိလုံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကိုယ့်ရဲ့ ဝါသနာလေးများ ဆိုပြီး ရေးလိုက်ပါပြီ။

- အားရင် အိပ်တယ်။ မအားရင်လည်း အိပ်တာပါပဲ။ (ငယ်ငယ်တုန်းက အကိုတွေက အခန်းတံခါးပေါက်ကနေ လာလာနှိုးကြတယ် မယ်ပျင်းကြီးမ ထတော့ ထတော့နဲ့။) အဲ့ဒီ အပျင်းစိတ်ကို တာဝန် ဝတ္တရားဆိုတာနဲ့ ချွန်းအုပ်ရပါတယ်။

- မအိပ်ရင်တွေးတယ်။ (ဣန္ဒြေရရနဲ့ ငြိမ်တုတ်နေပြီ ဆိုရင်တော့ ဝတ္တုတပုဒ် ဆုံးအောင် တွေးနေပြီလို့သာ မှတ်ကြပေတော့။) အတွေး အထင်ဆိုတာ အမှန်တရား မဟုတ်ပါဘူး။ အမှန်တရားနဲ့ ယှဉ်တွဲဖို့ သတိတရားကို လက်ကိုင်ပြုရပါတယ်။

- မတွေးရင် ပြောတယ်။ (ကိုယ်ပြောချင်တဲ့ဟာကို သူများ စိတ်ဝင်စားသည်ဖြစ်စေ မဝင်စားသည်ဖြစ်စေ လေရှည်နေတတ်တယ်။) ကိုယ် ပြောသမျှတွေအတွက် ကိုယ့်လိပ်ပြာ ကိုယ်လုံအောင် ကြိုးစားရင်းပေါ့။

- စာရေးတာ ဝါသနာ ပါတာတော့ ထင်းထင်းကြီးပေါ်နေပါပြီ။ (စာရေးသူတွေကို ရှေးကထက်ပိုလို့ လေးစားလာမိပါတယ်။) စာရေးသူ တယောက်ဟာ သူရဲ့ အတ္တကို ရှေ့တန်းတင် ဖော်ထုတ်ဖို့ စာတပုဒ်ကို ရေးရင်တောင် အဲ့ဒီ စာရေးသူဟာ သူ့ရဲ့ အတ္တတွေကို ခင်းကာချ ဝေမျှကာပေးလို့ပါပဲ။

ကေ, မမသီရိ နဲ့ သင်းကြည်ရေ ရေးပေးမလား ဟေ... ဝါသနာလေးတွေလေ...

ခေါင်းဆောင်ကောင်းတို့၏ နှလုံးသား

အချုပ်အနှောင်ကို ငါမမှု။ သေမည်ကိုလည်း မစိုးရိမ်။

အကြင်သူတို့၏ မင်းဖြစ်သော ငါသည်

ထိုသူတို့၏ ချမ်းသာကို ဆောင်ပါ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် အလောင်းတော်ဘ၀ ပါရမီဖြည့်စဉ်အခါက ဘ၀ အမျိုးမျိုးတွင် ကျင်လည်ခဲ့ရသည်။ လူဖြစ်သည်လည်း ရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်လည်း ရှိသည်။ တစ်ရံမူ အလောင်းတော်သည် မျောက်ဘဝ၌ ဖြစ်လေသည်။ မျောက် ရှစ်သောင်းတို့အား ခေါင်းဆောင်ကာ ဂင်္ဂါမြစ် ကမ်းနဖူးရှိ အလွန် အရိပ်အာဝါသ ကောင်းသည့် သရက်ပင်တစ်မျိုးတွင် နေကြသည်။ ထိုအပင်မှ အသီးသည် အရွယ်ပမာဏ ကြီးမား၍ အနံ့အရသာနှင့်လည်း လွန်စွာပြည့်စုံ၏။

ရံခါတွင် အကောင်းတို့သည် အဆိုးကို လက်ယပ်ခေါ်သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ဤသရက်သီးတို့ကို အကြောင်းပြု၍ မျောက်တို့၏ ပျက်စီးရာ ဖန်လာခဲ့သည်။ ဤသရက်သီးကို အလိုရှိသော ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် မျောက်တို့ကိုပါ သတ်ဖြတ်ရန် လေးသမားတို့အား အပင်ကို ဝန်းရံစေသည်။ မျောက်အပေါင်းတို့သည် အလွန် ကြောက်ရွံ့ကြသည်။ မျောက်မင်းသည် သာမာန်မျောက် မဟုတ်ပဲ၊ ခွန်အားဗလ ကောင်းမွန်သော မျောက်မျိုးဖြစ်ရာ၊ ဘေးလွတ်ရာ တစ်ဖက်ကမ်း ခုန်၍ ကူးနိုင်စွမ်းရှိသည်။ ကိုယ်လွတ် ရုန်း၍ ပြေးလိုက ပြေးနိုင်သည်။ သို့သော် ခေါင်းဆောင်ကောင်းဟူသည် မိမိကိုယ်ကျိုးထက် နောက်လိုက်ငယ်သားတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ဦးစား ပေးလေသည်။

အလောင်းတော်သည် မျောက်အပေါင်းတို့ကို နှစ်သိမ့်စေကာ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ခုန်၍ ကူးသည်။ ထို့နောက် မြစ်ကို ဖြတ်ကူးနိုင်လောက်အောင် ရှည်သော ကြိမ်နွယ်ပင်အား ရှာကာ မိမိ၏ ခါးတွင် ချည်နှောင်၏။ ထို့နောက် မျောက်တို့ရှိရာ သရက်ပင်ဆီသို့ ပြန်ကူးလာသည်။ သို့သော် နွယ်သည် အနည်းငယ်မျှတို၍နေလေရာ သရက်ပင်တွင် ချည်ကာ ကြိုးတံတားဆောက်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့။ မိမိကိုယ်တိုင်သည်ပင် အကိုင်းဖျားတို့ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မိရုံမျှ မှီလေသည်။ ထိုအခါ မိမိအသက်ကိုမငဲ့ကွက်တော့ပဲ၊ မျောက်တို့အား မိမိ၏ ကျောကုန်းကို နင်းကျော်ကာ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ အချိန်မီ ပြေးကြရန် မှာကြား၏။ မျောက်တို့လည်း မိမိတို့၏ အသက်သခင်ဖြစ်သော မျောက်မင်းအား ရှိခိုး၍ ရိုသေစွာ နင်းပြီး ကူးသွားကြသည်။ လောကတွင် ကျေးဇူး သိတတ်သူတို့ရှိသလို၊ ကျေးဇူး မဲ့တတ်သူတို့လည်း ရှိလေရာ ဒေဝဒတ်အလောင်း မျောက်ဆိုးသည် မိမိရန်သူ မျောက်မင်း ပျက်စီးစေရန် အခွင့်ကောင်းယူသည်။ အလောင်းတော်၏ ကျောထက်သို့ အမြင့်မှ ခုန်ချကာ ကူး၍ ပြေးသည်။ မျောက်မင်းလည်း ပြင်းစွာသော ဝေဒနာဖြစ်၍ တစ်ဦးတည်း ကျန်ရစ်လေသည်။

ထိုအဖြစ်ပျက်ကို သစ်ပင်အောက်မှ ဗြဟ္မဒတ်မင်းက စောင့်ကြည့်နေသည်။ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် မျောက်တို့အား သတ်ဖြတ်မည့် ရန်သူဖြစ်သည်။ သို့သော် တိရစ္ဆာန်ပင် ဖြစ်လင့်ကစား မိမိကိုယ်ကို အနစ်နာခံ, အသေခံ၍ အများအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သော အလောင်းတော်၏ မြင်ကွင်းက ရန်သူဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ စိတ်နှလုံးကို သိမ်းကြုံး ယူလိုက်သည်။ မျောက်မင်းအား အပင်ထက်မှ ညင်သာစွာ ချစေ၍ အသင်သည် ထိုမျောက်တို့နှင့် မည်သို့ တော်စပ်သနည်းဟု မေး၏။

တံ မံ န တပတေ ဗန္ဓော၊ မတော မေ န တပေဿတိ။

သုခမာဟရိတံ တေသံ၊ ယေသံ ရဇ္ဇမကာရယိံ။

အချုပ်အနှောင်ကို ငါမမှု။ သေမည်ကိုလည်း မစိုးရိမ်။

အကြင်သူတို့၏ မင်းဖြစ်သော ငါသည်

ထိုသူတို့၏ ချမ်းသာကို ဆောင်ပါ၏။

အထက်ပါ ဂါထာသည် မျောက်မင်း၏ အဖြေဂါထာများထဲမှ တစ်ပိုဒ်ဖြစ်သည်။ ခေါင်းဆောင်ကောင်း၊ မင်းကောင်းသည် မိမိအကျိုးစီးပွားကို မငဲ့၊ မိမိ အသက်ကိုလည်း မငဲ့။ မိမိ အုပ်စိုးသော ပြည်သူတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရသည်။ မိမိအား ဥပမာပြုကာ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ အကျိုးစီးပွားကိုဆောင်ရွက်ရန် ဗြဟ္မဒတ်မင်းအား တရားဟောဆုံးမလျှက်ပင်၊ မျောက်မင်းသည် အသက်စွန့် သွားလေသည်။ မျောက်မင်းအား ကောင်းစွာသင်္ဂြိုဟ်၍ အရိုးပြာတို့ကို စေတီတည်ထား၏။ မျောက်မင်းဆုံးမသည့် အတိုင်း ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် တိုင်းပြည်အား တရားနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်သွားသည်။ မျောက်မင်းသည် မျောက်ရှစ်သောင်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်သာ မဟုတ်တော့။ ဗြဟ္မဒတ်မင်းနှင့် ဗာရာဏသီပြည်သူတို့၏ စံပြခေါင်းဆောင် ဟုလည်း ဆိုရပေမည်။

ဧရာ(မန္တလေး)

စာညွှန်း။ သတ္တကနိပါတ်၊ ဂန္ဓာရဝဂ်၊ မဟာကပိဇာတ် (ဇ-၄၀၇)

Free English Course for Parents - Occupation

ကျမ English Course ဆက်တက်နေတုန်းပါ သင်တန်းမပြီးသေးပါဘူး။ တာထွက်ကောင်းပေမဲ့ အဖျားရှူးတတ်တဲ့ အလေ့ရှိသူမို့ သင်တန်းအကြောင်း ပို့စ်ရေးဖြစ်ဖို့ မဆိုထားနဲ့ ခေါင်းထဲတောင် အရောက်အပေါက် နည်းနေပါပြီ။ သင်တန်းကပဲ တဝက်ကျိုးလာလို့ပဲလား။ ဒါမှမဟုတ် ဆရာ အပြောင်းအလဲတွေကြောင့်ပဲလား…။

English Course Day 1 Day 2 Day 3&4 Day 5

သင်တန်း ၅ပတ်- အကြိမ်အားဖြင့် ၁၀ ကြိမ် အပြီးမှာ ကျမတို့ကို သင်တဲ့ ဆရာတွေ အပြောင်းအလဲ လုပ်ပါတယ်။ ဟိုဘက်အတန်းသင်နေတဲ့ ဆရာတွေနဲ့ ကျမတို့ အတန်းကို သင်နေတဲ့ ဆရာတွေ switch လုပ်ပါတယ်။ ပထမအသုတ်မှာတော့ အားလုံးက ဆရာမတွေ ဖြစ်ကြပြီး အခုအသုတ်မှာတော့ Vinod Sabnani ဆိုတဲ့ ခပ်ငယ်ငယ် ဆရာတစ်ယောက်ပါလာတယ်။ နာမည်ကြည့်ပြီး ဘာလူမျိုးလည်း ဆိုတာ ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။ နောက်ကျမ မိတ်ဆက်ပေးပြီးဖြစ်တဲ့ ဆရာမ ၀၀ကြီး Miranda။ နောက် country styleတွေ ဝတ်တတ်တဲ့ Nadja Pizzo။ တရုတ်လူမျိုးပေမဲ့ Pronunciation တော်တော်လေးပီသတဲ့ ကလေးတွေကို စပြတဲ့ ဆရာမနဲ့ တူတဲ့ Joanne နဲ့ အခုချိန်ထိ ကျမ နာမည် မသိသေးတဲ့ တရုတ်လူမျိုး ဆရာမ ဆိုပြီး ငါးယောက်ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာ ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ကိုရော၊ တပည့်တွေကိုပါ လျှော့မတွက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အရှေ့ထွက်နေတဲ့ ဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ မျက်ဝန်းဟာ နွေးထွေးဖို့ လိုတယ်။ အခြေခံအားဖြင့် ရိုးသားမှုကို ပေါ်လွင်နေဖို့လိုပါတယ်။ ဆရာတစ်ယောက် ဘာတွေကို ပြောပြီး၊ ဘယ်လို အမူအယာတွေ လှုပ်ရှားနေတယ် ဆိုတာ အသာထားလို့ အသံနေအသံထား, မျက်ဝန်းအကြည့်တို့နဲ့တင် တပည့်ရဲ့ အာရုံကို သင်ခန်းစာနဲ့ သက်ဆိုင်စွာ နေစေမလား၊ အဝေးကို လွှင့်ထုတ်ထားစေမလားဆိုတာ တတ်နိုင်ပါတယ်။ (ကျမရဲ့ အမြင်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။)

အမည်မသိဆရာမရဲ့ စာသင်ချိန်မှာပါ။ ဆရာမက လူတွေရဲ့ ရုပ်ပုံလေးတွေ ထောင်ထောင်ပြပြီး သူတို့ အပြင်အဆင်ကြည့်ပြီး ကျမတို့က Doctor, Soldier, Teacher စသဖြင့် ပေါ့လေ… Occupation တွေကို ပြောရပါတယ်။ နောက် ဆရာမက လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခိုင်းပါတယ်။ လူတွေအများကြီးပါတဲ့ ရုပ်ပုံ အကြီးကြီးပေးပြီး Occupation တွေရေးထားတဲ့ label လေးတွေ လိုက်ကပ်ခိုင်းပါတယ်။ ကျမ စိတ်ထဲကနေ “Occupation… what people do” လို့ ပြောနေမိပါတယ်။ ဒီမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက label တွေမှာ mother, father, parent ဆိုတာတွေ ပါလာတာပါပဲ။ တသက်နဲ့ တစ်ကိုယ် mother ဆိုတာ Occupation လို့ တစ်ခါမှ မကြားခဲ့ဖူးပါဘူး။ သွက်သွက်လက်လက်ရှိတဲ့ အိန္ဒိယကျောင်းသူ Aakansha က “what! mother; we all are working 24hr a day without pay” ဆိုပြီး mother ဆိုတာ Occupation အဖြစ် သူမ ဘယ်လို အကြောင်းကြောင့် သတ်မှတ်ရပါမလဲ ဆိုတာကို ဆရာမနဲ့ အခြေအတင် ငြင်းပါတယ်။ Aakansha အသံက ဝဲ၀ဲ။ ဆရာမ အသံက လုံးလုံး။ သူတို့ ဘာတွေပြောနေကြမှန်း ကျမ နားမလည်ခဲ့ပါဘူး။ Mother ဆိုတာ Occupation မှန်း ကျမလည်း မရှင်းမရှင်းပေမယ့် ဝဲ၀ဲလုံးလုံးနဲ့ပဲ အိမ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ (အောင်မယ် ငါက အလုပ်နဲ့ အကိုင်နဲ့ ဆိုပြီး စိတ်ထဲမှာ ပျော်သလိုလိုတော့ ဖြစ်သား ဒါပေမဲ့ မတင်မကျကြီးပါလေ။)

နောက်တော့မှ ကိုယ့်ဘာသာစကားနဲ့ပြောလို့ရတဲ့ အိမ်ကဆရာ ကိုဧရာကို မရှင်းတာလေး မေးမိတော့…

“Occupation ဆိုတာ ဘာလဲ။ ဘုန်းကြီးတွေမှာ Occupation ရှိလား” တဲ့ ပြန်မေးပါလေရော။

သိသလောက်လေး မရဲတရဲ ခပ်တိုးတိုးပြန်ဖြေပါတယ် “Religious Adviser” ပေါ့ (ဘာတွေရှိသေးလည်းလို့လဲ ဦးနှောက်သေးသေးလေးကို ဖျစ်နေ ညှစ်နေတုန်း…)

“ပြောဖူးသားပဲ။ ပိုက်ဆံရမှ အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး ဆိုတာ။ သွား… ဟိုတစ်ခါ ဖတ်ခိုင်းထားတဲ့ Siddhatha စာအုပ်သွားယူ။ ဖတ်ခိုင်းရင် မဖတ်ဘူး။”

သူ့ဖာသာ စာအုပ်ကို ယူလာပြီး ဖတ်ခိုင်းတဲ့ စာမျက်နှာက

ဂျာမန် စာရေးဆရာ Hermann Hesse ရေးတဲ့ Siddhatha (သိဒ္ဓတ္ထ- ဆရာပါရဂူ မြန်မာဘာသာပြန်ဖူးပါတယ်) မှ သမဏတစ်ပါးဖြစ်တဲ့ Siddhartha နဲ့ ကုန်သည် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Kamaswami တို့ အပြန်အလှန် စကားပြောခန်းပါ။
…
“I possess nothing” said Siddhartha, “if that is what you mean. I am certainly without possessions, but of my own free will, so I am not in need.”
“But how will you live if you are without possessions?”
“I have never thought about it, sir. I have been without possessions for nearly three years and I have never thought on what I should live.”
“So you have lived on the possessions of others?”
“Apparently. The merchant also lives on the possessions of others.”
“Well spoken, but he does not take from others for nothing, he gives his goods in exchange.”
“That seems to be the way of things. Everyone takes, everyone gives. Life is like that.”
“Ah, but if you are without possessions, how can you give?”
“Everyone gives what he has. The soldier gives strength, the merchant goods, the teacher instruction, the farmer rice, the fisherman fish.”
“Very well and what can you give? What have you learned that you can give?”
“I can think, I can wait, I can fast.”
“Is that all?”
“I think that is all.”
…
…
Mother နဲ့ Occupation, Hermann Hesse ရဲ့ Siddhartha ထဲက စကားတွေ ဘယ်လိုဆက်စပ်နေသလဲ ဆိုတာတော့ ဘလော့လာ ပရိသတ်တို့ လိုသလိုသာ တွေးသွားပါတော့။
http://dictionary.reference.com/ search box မှာ occupation လို့ ရိုက်ထည့်လိုက်ရင် အရှင်းဆုံးလို့တော့ မပြောပါနဲ့နော်…

ပုံကို Visual Thesaurus မှယူပါသည်။

မာတာသီတာ

Presentation (တင်ပြပုံ)

တင်ပြပုံ (presentation) ဆိုသည်က ဘဝတွင် အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ငယ်စဉ် ကျောင်းသားဘ၀ သင်ခန်းစာထဲတွင် စာစီစာကုံးရေးသားခြင်းကို ထည့်သွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေမည်။

အလုပ်ခွင်တွင်လည်း ပရောဂျက် အစီရင်ခံစာတွေကို တင်ပြတတ်ဖို့လိုသည်။ ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းကို တင်ပြတာလား, ကိုယ့်ရဲ့ အထက်အရာရှိတွေကို တင်ပြတာလားစသဖြင့် ကိုယ်ရဲ့ ပရိသတ်ကိုလိုက်ပြီး တင်ပြပုံကလည်း ပြောင်းပေးရသည်။ ပရောဂျက် အစီရင်ခံစားမျိုးတွေမှ မဟုတ်။ ရုပ်ရှင်တစ်ကား, ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်, သမ္မတလောင်းတစ်ဦး၏ မဲဆွယ်စည်းရုံးပွဲ မိန့်ခွန်း, ပညာရပ်ဆိုင်ရာစာတမ်း, ဓမ္မကထိကတစ်ဦး၏ တရားပွဲ, ကုန်စုံဆိုင်ရှင်တစ်ဦး၏ ကုန်ပစ္စည်း အခင်းအကျင်း, ယုတ်စွအဆုံး Catwalk လျှောက်သော မယ်တစ်ဦး၏ လမ်းလျှောက်ပုံဟန်… စသဖြင့် အရာရာတွင် တင်ပြပုံက အရေးကြီးသည်။

“သား… စာစီစာကုံးတစ်ပုဒ် ရေးတော့မယ်ဆိုရင် နိဒါန်းက အရေးကြီးတယ်။ ကိုယ်ရေးမယ့်စာကို ဆက်ဖတ် ချင်လောက်အောင် ဆွဲဆောင်မှုရှိရမယ်။ စာပိုဒ်တွေတိုင်းမှာလည်း ကိုယ်ဘာကို ပြောချင်တယ်ဆိုတာ စာတစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ပြန်ပြောပြနိုင်လောက်အောင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း စုစုစည်းစည်း ရှိရမယ်။ ... ။ နိဂုံးကတော့ အရေးအကြီး ဆုံးကွ။ ကိုယ်ရေးတဲ့ စာတစ်ပုဒ်လုံးရဲ့ အချုပ်ပဲ။ အချို့ဆိုရင် ဆောင်ပုဒ်လေးတွေ ထုတ်ပေးထားတတ်တယ်။ ကိုယ်စာဖတ်ပြီး စာဖတ်တဲ့သူတွေမှာ အတွေးတစ်ခု ကျန်သွားနိုင်လောက်အောင် နိဂုံးချုပ် ပေးနိုင်ရမယ်.. သား… ”

အားကြိုးမာန်တက်ပြောရင်း မူလတန်းကျောင်းသား သားဖြစ်သူကို ကြည့်လိုက်တော့… စိတ်ဝင်တစားနှင့် စာရွက်အဖြူ တစ်ရွက်ပေါ်တွင် ရုပ်ပုံရေးခြစ်နေရာမှ မျက်စိ ပေကလပ်ပေကလပ်နှင့် အလန့်တကြား မော့ကြည့်သည်။ ရုတ်တရက် ဒေါသထွက် မလိုဖြစ်ပြီးမှ မိမိ၏ တင်ပြပုံ ညံ့ဖျင်းခြင်းများအကြောင်းကို ပြန်တွေးရင်း ပြုံးမိ၏။ ငယ်စဉ်ကဆိုလျှင် ဦးလေးဖြစ်သူက “မင်းက မန္တလေးသားသာဆိုတယ် ပုဆိုးဝတ်ပုံ လမ်းလျောက်ပုံကတော့ တကယ့် တောသားပဲ” ဟု ချီးမွမ်း ဖူးသည်။ ကျွန်တော် စက်မှုတက္ကသိုလ် နောက်ဆုံးနှစ်တွင် ပရောဂျက် အသေးလေးအတွက် စာတမ်းငယ်တစ်စောင် ရေးတင်တော့ ဆရာက “ခင်ဗျားရဲ့ Audience က ဘယ်သူလဲ” ဟု မေးယူရ၏။ စကားပြောတော့လည်း မန္တလေးသားသာဆိုသည် အပေါက်လမ်းတည့်အောင် မပြောတတ်။ စိတ်ကူးထဲရောက်လာသည်ကို အရင်းမရှိ အဖျားမရှိ ပြောတတ်သော ကျွန်တော့်ကြောင့် မန်းသားများ နာမည်ပျက်နိုင်သည်။ ကျွန်တော်၏ တင်ပြပုံအံချော်မှုတွေက ပြော၍ ကုန်မည်မဟုတ်။ ဆရာပိုးမစွန့်နိုင်၍ ကျောင်းသားဘဝမှစ လုပ်ငန်းခွင်ထဲရောက်သည်အထိ ဆရာလုပ်နေတတ်သော ကျွန်တော်၏ တင်ပြပုံအံချော်မှုတွင် ဓားစာခံဖြစ်ခဲ့ရရှာသူများအား တွေး၍ အားနာမိသေးသည်။

အကယ်၍ တင်ပြပုံအကြောင်း ပိုစ့်တစ်ခုရေးဖြစ်ခဲ့လျှင် ထိုပိုစ့်သည် တင်ပြပုံအံချော်မှုတစ်ခုသာ ဖြစ်နေပါလိမ့်မည်။

ဧရာ(မန္တလေး) 

လှိုင်းနှင့် အတူ…

ဆက်စပ်ဖတ်ရန် - တုန်းကွမ်မှ သန္တိနိကေတန်သို့

၂၀၀၀-ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းက ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ တုန်းကွမ် (Dongguan) မြို့သို့ ပထမဦးဆုံး အကြိမ်ရောက်စဉ်က လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက နံနက်စာစားရန် ဟော်တယ်တစ်ခု၏ စားသောက်ဆိုင်သို့ ခေါ်သွားသည်။ အထဲသို့ဝင်လိုက်သည်နှင့် ရောင်စုံမီးလုံး, လက်ဆောင်ထုတ်, ကြယ်ပွင့်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော ခရစ္စမတ် ထင်းရှုးပင်လေးဘေးတွင် တရုတ်ရိုးရာဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသော ဧည့်ကြိုမယ်လေးများက ဆီးကြိုနေသည်။ ဆိုင်အထဲတွင် စက္ကူအလံငယ်လေးများကို ကြိုးတွင်တန်းစီ၍ ချိတ်ဆွဲထားသည်။ ဘာသာတရား မယုံကြည်သူတို့၏ တိုင်းပြည်တွင် ခရစ္စမတ် ထင်းရှုးပင် အလှဆင်ထာသည်ကို တွေ့ရကတည်းက စိတ်ဝင်စားမိနေရာ၊ တရုတ်အလံနှင့် မြန်မာအလံငယ်လေးများကို တခုကျော်စီ ချိတ်ဆွဲထားသည်ကို မြင်ရတော့ ပို၍ အံ့အားသင့်မိသည်။ ကိုယ်မျက်စိကို မယုံ၍ အသေအခြာပြန် ကြည့်တော့ မြန်မာအလံမှ တကယ့် မြန်မာအလံ။

အနီရောင်နောက်ခံ၊ လက်ဝဲဖက်အပေါ်ထောင့် အပြာကွက်ထဲတွင် အဖြူရောင် ကြယ်ပွင့်လေးများရှိသည်။ အလယ်မှ ခွေးသွားစိတ်နှင့် စပါးနှံကတော့ ခပ်ဝါးဝါးသာ မြင်ရသည်။ အစ မသိခင်က ဂုဏ်ယူရမလိုလို ထင်မိသော်လည်း မိမိနှင့်တွေ့သည့် တရုတ်လူမျိုး အများစုကတော့ (မြန်မာပြည်သည် တရုတ်ပြည်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော နိုင်ငံဖြစ်သည့်တိုင်) မြန်မာပြည်ကို မသိကြ။ (ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် ကပ်လျှက်ဟု ပြောလျှင်တောင် ခပ်ဝါးဝါး၊ အချို့က ယူနန်လူမျိုးများသည် တရုတ်လူမျိုးမဟုတ်ဟု ပြောသူပင် ရှိသေးသည်။) နောက်မှ တိုင်ဝမ်အလံကို တရားဝင်ချိတ်ဆွဲခွင့် မရ၍ တိုင်ဝမ်အလံနှင့် ဆင်သော မြန်မာအလံကို ချိတ်ဆွဲထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဆိုင်ထဲတွင် အနောက်နိုင်ငံသား အနည်းငယ်ရှိသော်လည်း အများစုမှာ တရုတ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ တရုတ်ဟု ဆိုသော်လည်း အဝတ်အစားကို သပ်သပ်ရပ်ရပ်နှင့် formal ဖြစ်အောင် ဝတ်ဆင်ပြီး ကွမ်းတုန်ဘာသာစကား (Cantonese) ပြောဆိုသော ဟောင်ကောင်တရုတ်၊ တီရှပ်, ဂျင်းဘောင်းဘီနှင့် casual ဝတ်လေ့ရှိပြီး တရုတ်စကားကို အင်္ဂလိပ်, Cantonese, Hokkien များဖြင့် ညှပ်၍ပြောလေ့ရှိသော စင်္ကာပူနှင့် မလေးရှားတရုတ်၊ မြန်မာပြည်မှ ကျောက်သဌေးဂိုက်မျိုးဖြင့် စကားကို ဟောင်ဖွာဖွာပြောတတ်သော တိုင်ဝမ်တရုတ် စသဖြင့် နိုင်ငံခြားသားတရုတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မိမိတို့၏ လယ်မြေများအား စက်ရုံများသို့ရောင်း၍ ဖြစ်စေ, အလုပ်သမား တိုက်တန်းလျားများ ဆောက်၍ အခန်းငှားစား၍ဖြစ်စေ သဌေးဖြစ်လာကြသော ဒေသခံတရုတ်မိသားစုများ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ပြည်တွင်းမှပင် ဤမြို့သို့ လာရောက်အလုပ် လုပ်ကိုင်ကြသော အလုပ်သမားများ, အင်ဂျင်နီယာများကတော့ ဤဆိုင်မျိုးသို့ မကပ်နိုင်ကြ။

၁၉၇၇-ခုနှစ်တွင် တိန်းရှောင်ပင်း(Deng Xiaoping) က စီးပွားရေးတံခါးဖွင့်လိုက်စဉ်က တရုတ်ပြည်ကို မဟာဈေးကွက်တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကာ ကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းရောင်းချရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ထင်သလိုကား ဖြစ် မလာခဲ့။ ၁၉၈၀-ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်သို့ တင်ပို့ရောင်းချမည့်အစား တရုတ်ပြည်မှ လုပ်ခဈေး သက်သာသော လူသားရင်းမြစ်ကို အသုံးချကာ ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်ကာ နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ တရုတ် ကမ်းရိုးတန်းမြို့များသည် စက်မှုဇုံကြီးများ ဖြစ်လာကြသည်။

အစောပိုင်းရင်း နှီးမြုတ်နှံကြသူများမှာ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မစိမ်းသော တိုင်ဝမ်, ဟောင်ကောင်နှင့် စင်္ကာပူတို့မှ တရုတ် စီးပွားရေးသမားများ ဖြစ်ကြသည်။ စင်္ကာပူ၊ မလေးရှားမှ MNC (Multi-National Companies) များတွင် လုပ်ဖူးသည့် တရုတ်အင်ဂျင်နီယာများအတွက်လည်း အလုပ်အကိုင် အခွင့်လမ်းများပေါ်လာသည်။ စင်္ကာပူ၊ မလေးရှားတွင်ရသည့် လစာ၏ တစ်ဆခွဲ၊ နှစ်ဆကျော်ပေး၍ တရုတ်ကမ်းရိုးတန်း စက်မှုဇုံကြီးများတွင် ဌာနေတရုတ်များကို ဦးဆောင်၍ လုပ်ကိုင်စေသည်။ အိမ်ခန်းနှင့် ခရီးသွားလာရေးကို ကုမ္ပဏီက စီစဉ်ပေး၍ ဝင်ငွေအသားတင်ကျန်ရုံမျှမက ခေါင်းဆောင်ပိုင်း, စီမံခန့်ခွဲမှုပိုင်းနေရာတွင် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရကြ၍ အခွင့်လမ်းကောင်းဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ တုန်းကွမ်ကဲ့သို့ ကမ်းရိုးတန်းမြို့များသို့ စီးပွားရေးသမားများ, ပညာရှင်များ, အလုပ်သမားများ လှိုင်းသဖွယ် အလုံးအရင်း ရောက်ရှိလာသောအခါ မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုများလည်း သူတို့နှင့်အတူ ရောက်ရှိလာသည်။ မတူညီမှုများ ရိုက်ခပ်မိသောအခါ ဂယက်များဖြစ်စေသည်။

ဘာ့ကူတေး (ဆေးမြစ်နှင့် ပြုတ်ထားသော ဝက်နံရိုးစွတ်ပြုတ်), လာဆာ (အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ), ပလာတာစသော မလေးရှား၊ စင်္ကာပူအစားအစာများ ရသည့် စားသောက်ဆိုင်များ ပေါ်လာသည်။ တိုင်ဝမ်, ကိုရီးယား, ဂျပန်ဆိုင်များ အလုပ်ဖြစ်လာကြသည်။ တရုတ်ပြည်တွင် တရုတ်တန်းဟုခေါ်ရမည့် ရပ်ကွက်များ ပေါ်လာသည်။ တရုတ်တန်းများသည် ပြောင်းရွေ့လာသော ယဉ်ကျေးမှု၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ယုတ်စွအဆုံး တိုင်ဝမ်မှ ပင်းလန် (binlang) ယဉ်ကျေးမှု လည်းရောက်လာသည်။ ပင်းလန်ဆိုသည်က တိုင်ဝမ် ကွမ်းယာတမျိုးဖြစ်သည်။ ကွမ်းယာထက် ကွမ်းယာသည်မလေးများက ထူးခြားသည်။ ကွမ်းယာမယ်လေးများက ပန်းနီရောင် မီးထွန်းထားသည့် မှန်ခန်းအတွင်းတွင် ခွေးခြေခုံအမြင့်ပေါ်တွင် ထိုင်၍ ရောင်းချလေ့ရှိသည်။ စကပ်တိုတိုဝတ်ထားပြီး မိတ်ကပ်ရောင်စုံအလှပြင်, လက်သည်းဆိုးရင်း, နှုတ်ခမ်းနီဆိုးရင်း ဈေးဝယ်သူကို ထိုင်စောင့်လေသည်။ တိုင်ဝမ်တွင်တော့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ အနီးတွင် ရောင်းလေ့ရှိသည်။ အဝေးပြေးလမ်းပေါ်မှ ကားသမားများ ခေတ္တခဏ အညောင်းပြေ, အိပ်ချင်ပြေရပ်နား၍ ကွမ်းယာစားကြသည်။ တုန်းကွမ်တွင်တော့ အဝေးပြေးကားသမားများအတွက် မဟုတ်။ တိုင်ဝမ် အလွမ်းပြေ သို့မဟုတ် ဖျော်ဖြေရေး သက်သက်ဟုပဲဆိုရမည်။

ကွမ်းယာယဉ်ကျေးမှု (http://ah-pauk.blogspot.com/2008/11/blog-post_09.html)

http://www.culture.tw/index.php?option=com_content&task=view&id=1032&Itemid=157
http://en.wikipedia.org/wiki/Betel_nut_beauty

“တုန်းကွမ်က တရုတ်တန်း” ဆိုသည်က ကျွန်တော်ခေါ်သော အမည်သာဖြစ်သည်။ သူတို့ကတော့ “ဒုတိယအိမ်” ဟု ခေါ်ကြသည် (တရုတ်အမည်ကို မမှတ်မိတော့)။ တိုင်ဝမ်တရုတ် စီးပွားရေးသမားအများစုက ပြည်ကြီး တရုတ်မလေးများအား တိုက်ခန်းတစ်လုံးဝယ်ပေးထားပြီး၊ အလုပ်အားရက်တွင် သွား၍ မိမိအိမ်သဖွယ် အပန်းဖြေ နေကြသည်။ စားသောက်ဆိုင်များ၊ အရက်ဆိုင်၊ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်များ၊ ကာရာအိုကေဆိုင်များ၊ အနှိပ်ခန်း၊ နိုက်ကလပ်များက မြို့လူဦးရေနှင် မမျှအောင် ပေါများလာသည်။ တုန်းကွမ်သို့ အလုပ်လုပ်ရန်ဆင်းလာကြသော အမျိုးသမီးငယ်များသည် အလုပ်လွယ်လွယ်နှင့် မရလျှင် ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်၊ ကာရာအိုကေ၊ အနှိပ်ခန်းများသို့ ရောက်သွားကြသည်။ နောက်တော့ ဝင်ငွေလွယ်လွယ်ရသော ထိုလုပ်ငန်းများမှ ရုန်းမထွက်နိုင်တော့။ ရည်မှန်းချက်များကလည်း “ဒုတိယအိမ်ရှင်မ” များအဖြစ် ပြောင်းသွားကြသည်။ အချို့စေတနာပိုသော သဌေးများနှင့် တွေ့လျှင်တော့ သူတို့အတွက် စားသောက်ဆိုင်လေး၊ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်လေး ဖွင့်ပေးပေလိမ့်မည်။ သူတို့လည်း လောပန်ညန့် (lady boss) များ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ယင်းတို့ကို ခေတ်မီတိုးတက်မှုဟု မဆိုနိုင်။ Globalization လှိုင်းနှင့်အတူပါလာသော ဂယက်များ, အမှိုက်သရိုက်များသာဖြစ်သည်။ Globalization ကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ ကူးစက် ပျက်စီးရသည်ဟု ဆိုကောင်း ဆိုကြမည်။ ယဉ်ကျေးမှုတို့ ကူးစက်ခြင်းသည် သဘာဝပင်ဖြစ်သော်လည်း၊ အသားကို စားသုံး၍ အရိုးကိုပစ်ပယ်ရန် တာဝန်မှာ ယဉ်ကျေးမှုစားသုံးသူများ၏ တာဝန်သာဖြစ်မည်။ ရှေးခေတ်က မြန်မာတို့သည် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုကို စားသုံးခဲ့ကြသည်။ မွန်ယဉ်ကျေးမှုကို စားသုံးခဲ့ကြသည်။ ယိုးဒယားယဉ်ကျေးမှုကို စားသုံးခဲ့ကြသည်။ ယိုးဒယားအကကြောင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ပျက်မသွားသည့်အပြင် ပို၍ပင် မြင့်မားစေခဲ့သည်။ Globalization လှိုင်းနှင့်အတူပါလာသော ယဉ်ကျေးမှုများကြောင့် မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဆုတ်ယုတ်မည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း, Globalization ဖြစ်ပေါ်စေရန် တွန်းအားပေးသည့် နည်းပညာများအား ဆန့်ကျင်ခြင်းတို့သည် မယောင်ရာ ဆီလူးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုဆုတ်ယုတ်ခြင်းသည် အလုပ်လက်မဲ့ပေါများမှု, ဝင်ငွေကွာဟမှု, လူတန်းစားကွာဟမှု, ယဉ်ကျေးမှုစားသုံးမှု အတတ်ပညာနည်းပါးမှုတို့က ဖန်တီးလိုက်သော ဂယက်များသာဖြစ်သည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

မူကွဲ

ပူစီသည် ငါးကြော်ကို အလွန်ကြိုက်၏။ ငယ်ငယ်တုန်းက ဖတ်စာထဲကလို ပြောရမည် ဆိုလျှင်-

ကိုဧရာသည် ဘဒါကြော်ကို အလွန်ကြိုက်၏။

ဒီက ပဆာမလန်း (ကျမတို့ အခေါ် ပွဲဈေးတန်း)မှာ ကုလားကြီးကြော်ရောင်းတာကို အမြဲလိုလိုဝယ်စားတတ်သည်။ စားတိုင်းလည်း “ဘယ်လိုကြော်ထားမှန်းမသိဘူး” “တော်တော်ညံတယ်” “ဒါလေးတောင် မကြော်တတ်ဘူး” ဟု မြည်တွန်တောက်တီးသေး၏။ မန္တလေးမှာဆို ဘယ်လို ကြွပ်ရွနေတာဟု တသသ ပြောရင်းဖြစ်၏။ သို့သော် ဝယ်စားမြဲကားစား၏။ ဒီက ဘဒါကြော်မှာ ဖောင်းဖောင်းကြွကြွ စားချင်စဖွယ်ကြီး ဖြစ်ပါသည်။ မုန့်သားဖော်စပ်ထားသည်မှာ မန္တလေးမှ ဘဒါကြော်လိုပင် မတ်ပဲလည်းပါပုံရပါသည်။ သို့သော် ဂျုံသားကများသည်။ မန္တလေး ဘဒါကြော်ကတော့ မုန့်နှစ် စပ်ရာတွင် ငှက်ပျောသီးလည်း ထည့်သေးသည်ဟု သိရ၏။ သူ့မေမေက မန္တလေးမှ ဘဒါရယ်ဒီမိတ် (မတ်ပဲ) အမှုန့်ထုတ် ဝယ်လာပြီး ကြော်ကျွေး၏။ မန္တလေးမှ အကြော်အရွယ်အတိုင်း အခု ၂၀ ကျော်ကို တစ်ထိုင်တည်းစားလေသည်။ “သူ့အရပ်နဲ့သူ စားနေကျပုံစံကို အကြိုက်တွေ့တာ ဖြစ်မှာပါ။ ဒီမှာ မန္တလေးက ပုံစံအတိုင်း ကြော်ရောင်းရင်လည်း ဒီကလူတွေ ကြိုက်ချင်မှ ကြိုက်မှာပေါ့” ဟု မသီတာက လေပြေထိုးရလေသည်။ (ဒါတော့ တတ်တယ်)  

မန္တလေး ဘယာကြော်

စင်္ကာပူက ဘဒါကြော်

*****

မသီတာသည် မုန့်ဟင်းခါးကို အလွန်ကြိုက်၏။

မောင်နှမများသဖြင့် ၀၀လင်လင်စားရအောင် အမေက အိမ်မှာမကြာခဏဆိုသလို ချက်ကျွေးပါသည်။ ငါးခူ၊ ငါးဂျီးနှင့် သာချက်ပြီး ဆန်မှုန့်အကျက်၊ မြေပဲလှော်ကို ထောင်း၊ ကုလားပဲကိုပြုတ် ဇကာတိုက် ဝိုင်းကူချက်ခဲ့ရပါသည်။ ဘယ်တော့ချက်ချက် တစ်ပုံစံတည်းထွက်တဲ့ အမေ့လက်ရာ မုန့်ဟင်းခါး။ ဒီမှာတော့ ရတဲ့ငါးနှင့် ချက်… ရပြီကွဲ့ ဘိုကလေးမုန့်ဟင်းခါး။ ဆန်မှုန့် မရှိလို့ ရွှေကြည်မှုန့် ထည့်… ခေါ်လိုက်မကွဲ့ ပုသိမ်မုန့်ဟင်းခါး။ ဒီတစ်ခါတော့ မြေပဲလှော်လေးကလည်း အဆင့်သင့်ရှိနေ ကုလားပဲလေးပါ ပြုတ်ပြီး ကျိတ်ထည့်တော့ ဟင်းရည်က မချွဲဘူးပေါ့ ဟဟာဟား… ဖျာပုံမုန့်ဟင်းခါး။ ဆန်မှုန့်လည်း မရှိဘူး ပဲမှုန့်ဘဲ ရှိတယ်တော့ ချကွာ လာလေရောဟဲ့… ကျိုက်လတ်မုန့်ဟင်းခါး။ တစ်ခါတလေတော့လည်း အထုတ်ကလေးဖောက်ချက်… မြောင်းမြမုန့်ဟင်းခါး။ ဒီလိုနဲ့ မသီတာ တစ်ယောက် မုန့်ဟင်းခါးတွေ ချက်လာလိုက်တာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ကမြို့တွေ ကုန်သလောက်ရှိပြီမို့ အထက်ကို ဆန်လာပါပြီ။ တောင်ငူလောက်ရောက်လာပါပြီ။ မန္တလေးက တပင်တိုင် မုန့်ဟင်းခါးတော့ မစားဖူးသေးပါ။

၀န်ခံချက်။ ။ အဆိုပါ မုန့်ဟင်းခါးများ မည်သို့ မူကွဲသည်ဆိုတာ သေသေချာချာ မသိပါ။ တစ်ခါချက်လျှင် တစ်မျိုးထွက်နေသော မသီတာ၏မုန့်ဟင်းခါးများကို အလျဉ်းသင့်သလို အမည်တပ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

Vada ပုံများ Google search မှ ယူပါသည်။

တုန်းကွမ်မှ သန္တိနိကေတန်သို့

ပြူတင်းပေါက်မှ လှမ်းကြည့်လိုက်လျှင် လယ်ကွင်းပြင်ကြီးများကို တမျှော်တခေါ် မြင်နေရသည်။ ငါးမွေးမြူရေး ကန်များကိုလည်း ကြိုကြား ကြိုကြားတွေ့ရသည်။ ကန်ဘောင်ပေါ်တွင် သွတ်ပြားအဟောင်းများဖြင့် ခနော်ခနဲ့ဆောက်ထားသော တဲအိမ်လေးများ လည်းရှိသည်။ လေဝှေ့လိုက်လျှင် ဖုံတွေက တလိပ်လိပ် တက်သွားသည်။ မြန်မာပြည် အညာဒေသကို သတိမရမိပဲ စိတ်က “သန္တိနိကေတန်”ကို ရောက်သွားသည်။ စင်စစ် မိမိရောက်နေသော နေရသည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကွမ်တုန်ပြည်နယ်မှ တုန်းကွမ်မြို့ (Dongguan) မြို့ဖြစ်သည်။

“သန္တိနိကေတန် ပညာရေး” ဆိုသောဆောင်းပါးကို ပညာလောကစာစောင်တွင် ဖတ်ခဲ့ဖူးသည် (စာရေးသူ၏ အမည်ကို မမှတ်မိတော့ပါ)။ သန္တိနိကေတန်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကလကတ္တားမြို့မြောက်ဖက် ကီလိုမီတာ ၁၈၀-ခန့်အကွာမှ မြို့ငယ်လေး ဖြစ်သည်။ စာပေနိုဗယ်လ်ဆုရှင် ဘင်္ဂလီ ကဗျာဆရာကြီး ရာဘင်ဒြာနတ်သ် တဂိုးတို့ မိသားစုပိုင်သော နေရာဖြစ်၍ တဂိုး၏ ဖခင်ကပင် “သန္တိနိကေတန်” (ချမ်းမြေ့အိမ်) ဟုအမည် ပေးခဲ့သည်။ ဤမြို့လေးတွင် တဂိုးက ကျောင်းသား ၅-ယောက်ခန့်ဖြင့်စ၍ ကျောင်းတစ် ကျောင်းထောင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းဆိုသော်လည်း စာသင်ခန်း မရှိ။ သစ်ပင်ရိပ်အောက်တွင် ဝိုင်းဖွဲ့၍ သင်ကြားသော ကျောင်းဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်၏ ကြက်တူရွေးနှုတ်တိုက် ပညာသင်ကြားနည်းများကို ဆန့်ကျင်၍၊ ဆရာနှင့် တပည့်အကြား, လူသားနှင့် သဘာဝအကြား ပွင့်လင်းရင်းနှီးစွာ ပညာသင်ကြားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ အရေး, အဖတ်, အတွက်ကိုသာ ဖိ၍သင်ကြားခြင်းမျိုး မဟုတ်။ သစ်ပင်တက်ချင် တက်မည်။ သစ်ပင်ရိပ်အောက်တွင် ပန်းချီဆွဲသူ ဆွဲမည်။ တူရိယာတစ်ခုခုကို တီးမှုတ်၍ နေချင်နေမည်။ ကသူက ကနေမည်။ ပြေးလွှားခုန်ပေါက် နေသူတွေလည်း ရှိမည်။ ပညာရေးသည် ဘဝအတွက် ပညာရေးဟူသော ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်တွင်လည်း ကျေးရွာများတွင် ရွာဦးကျောင်း သစ်ပင်ရိပ်အောက် ကွပ်ပျစ်လေးပေါ်တွင် “ဒွေ ဧက ဒွေ” အလီတွေရွတ်၊ ဆားတစ်ဆုပ်ကို ခါးပုံစတွင်ထည့်၍ သရက်ပင်ပေါ်တက် သရက်သီးခူးစားရင် ပညာသင်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် “အာဂုံဆောင်မှ အာဂလူ” ဆိုသော ထုံးကို နှလုံးမူ၍ အလွတ်ကျက်မှတ်မှုကို အလေးပေးလွန်း၍ တဂိုး၏ သန္တိနိကေတန် ပညာရေးမျိုး မဖြစ်တော့။ တက္ကသိုလ်ကြီးများ၌ပင် ကြက်တူရွေး ပညာသင်ကြားမှုကို အားထား လွန်းနေသည်။

၂၀၀၀-ခုနှစ်ကာလက တုန်းကွမ်မြို့လေးသည် စက်မှုမြို့သစ်လေးအဖြစ် ကူးပြောင်းဆဲကာလဖြစ်သည်။ လယ်ကွင်းများမှသည် စက်ရုံများတစ်ခုပြီး တစ်ခုပေါ်လာသည်။ စင်္ကာပူတွင် စီးပွားရေးပျက်ဆုတ်ကပ် (ထိုစဉ်က dot com ဈေးကွက် ပျက်သွားသည်) ကြုံသည်က တစ်ကြောင်း၊ လုပ်ခလခနှင့် ကုန်ကျစားရိတ်တွေ တက်လာသဖြင့် စင်္ကာပူတွင် ကုန်ထုတ်လုပ်ရန် မကိုက်တော့သည်ကတစ်ကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်ကြီးက စီးပွားရေးလမ်းဖွင့်လိုက်သည်က တစ်ကြောင်း စသဖြင့် အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးဖြင့် စင်္ကာပူမှ စက်ရုံအတော်များများသည် တရုတ်ပြည် ကမ်းရိုးတန်းနယ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသည်။ တရုတ်ပြည် ကုန်းတွင်းဒေသမှ လယ်သမားသားသမီးများက ကမ်းရိုးတန်းစက်မှုမြို့သစ်များသို့ သိမ်းကြုံး ဆင်းလာကြသည်။ Toffler ၏ စကားဖြင့် ဆိုရလျှင်တော့ စင်္ကာပူအား တတိယလှိုင်းရိုက်ခတ်လိုက်ပြီး၊ တရုတ်ပြည်သည် စိုက်ပျိုးရေးယဉ်ကျေးမှုမှ စက်မှုယဉ်ကျေးမှု ဒုတိယလှိုင်းထဲသို့ ကူးပြောင်းကာစဟု ဆိုရပေမည်။

ကျွန်တော်တို့ကုမ္ပဏီက စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်သုံးသော high-precision automation စက်များကို ထုတ်သည်။ တရုတ်ပြည်မှ (printer စက်ရုံ, head and media စက်ရုံစသော) စက်ရုံအသစ်များတွင် assembly line များ ဆင်ပေးရသည်။ စက်များအား တပ်ဆင်ပြီးသောအခါ မိမိတို့ ကုမ္ပဏီရုံးခွဲမှ နယ်ခံ အင်ဂျင်နီယာများအား ထိုစက်တို့ကို ပြုပြင် ထိမ်းသိမ်းတတ်ရန် knowldege transfer အဖြစ်ပြန်လည် သင်ကြားပေးရသည်။ ထိုအချိန်က ခေတ်စားနေသော စကားတစ်ခုမှာ “think globally, act locally” ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာနှင့်ချီ၍ အမြင်ကျယ်ကျယ် တွေးခေါ်ပြီး, မိမိတို့ ရေမြေသဘာဝနှင့် ကိုက်ညီအောင် ကျင့်သုံးရန်ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများမှ အတတ်ပညာရှင်များ, စီမံခန့်ခွဲသူများကို တရုတ်ပြည်သို့ ခေါ်ယူ၍ စက်ရုံများကို ထူထောင်လည်ပတ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဌာနေတရုတ် အင်ဂျင်နီယာများ၊ မန်နေဂျာများကို မွေးထုတ်ပေး၍ localization လုပ်နေသော အချိန်ဖြစ်သည်။

renovation လုပ်ဆဲဖြစ်သော စက်ရုံအသစ်တစ်ခု၏ အခန်းထဲတွင် projector, ကွန်ပျုတာတို့လို အထောက်အကူပစ္စည်းများမပါပဲ၊ ကျွန်တော်က white board ပေါ်တွင် အပြာရောင် soft-pen တစ်ချောင်းကို ကိုင်ရင်း စိတ်အားတက်ကြွစွာ နားထောင်နေသော တရုတ်အင်ဂျင်နီယာများအား အဆင့်မြင့် computer vision သဘောတရားများကို ချွေးတလုံးလုံးနှင့် ပြောနေခြင်းဖြစ်သည်။ လေအဝှေ့တွင် ဖုံများထသွားသောအခါ ရုတ်တရက် (မဆီမဆိုင်ပဲ ဆိုဆို) “သန္တိနိကေတန်” ကို ပြေးသတိရမိခြင်း ဖြစ်သည်။ “ဒီ နေရာဟာ မြန်မာပြည်ဖြစ်နေခဲ့ရင် ဘယ်လောက် ကောင်းလိုက်မလဲ” လို့လည်း တွေးမိပါသေးသည်။ သို့သော်… စက်မှုနိုင်ငံတစ်ခု ထူထောင်ဖို့ လိုအပ်သော infrastructure များအကြောင်း တွေးမိရင်း… အင်း… နောက်တစ်ခေါက် ကမ္ဘာစီးပွားဆုတ်ကပ် ကြုံရင်ပေါ့လေ” ဟုဖြေသိမ့်ရသည်။ ဘယ်အလှည့်လည်းတော့ မသိ။

ဧရာ (မန္တလေး)

မွန္

ကရင္ပတ္ဗူးရဲ႕ မွန္၀ိုင္းေလးထဲမွာ မ်က္ႏွာတစ္ခုေပၚေနသည္။ ေလ်ာ့ရိေလ်ာ့ရဲ ႏွင့္ မညီညာေသာ မ်က္ႏွာျပင္မွာ အက္ေၾကာင္းရာေတြႏွင့္ျဖစ္သည္။ အခိ်ဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ေတာ့ ခိ်ဳင့္ခြက္မ်ားႏွင့္ အမဲကြက္မ်ားပါ ဆိုး၀ါးစြာ ေပၚလြင္ေနသည္။ မျမင္ဖူးသည့္ တစ္မ်က္ႏွာကို ျမင္ေနရသလိုလို… တေန႔က သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ေျပာလိုက္သည့္ "ဇရာကို ညာလို႔မရဘူး" ဆိုသည့္ စကားကို ျပန္လည္ၾကားေယာင္မိမွ မွန္ထဲက ပံုရိပ္သည္ မိမိပင္ျဖစ္မွန္း သတိ၀င္ေတာ့သည္။

ဤကရင္ပတ္ဗူးေလးသည္ မေန႔ကမွ ႏႈတ္ခမ္းနီဗူး တစ္ခုႏွင့္အတူ က်မဆီေရာက္ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ပါ၍ က်မ၏ ပကတိ႐ုပ္သြင္ကို ဤကဲ့သို႔ သဲသဲကြဲကြဲ မျမင္မိတာၾကာၿပီဟု ေျပာ၍ရသည္။ အိမ္နံရံမွာ ခ်ိတ္ဆြဲထားေသာ မွန္တစ္ခ်ပ္၏ အနီးအနားသို႔ ေန႔စဥ္ေရာက္ခဲသည္။ ျဖတ္သြားျဖတ္လာ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ပင္ ... အသံုးမျပဳခဲ့သည္မွာၾကာၿပီျဖစ္ေသာ ဒီလို ပစၥည္းမ်ိဳးေတြကို က်မ ဘာေၾကာင့္ ၀ယ္ယူခဲ့ပါသလဲ။ လိုအပ္၍ပဲ ဟု မိမိဘာသာ ခပ္လြယ္လြယ္ပင္အေျဖေပးလိုက္သည္။

လိုအပ္လို႔ သံုးရပါၿပီ။ မ်က္ႏွာ တစ္ျပင္လံုး ျဖဴေဖြးသြားသည္။ ၀င္းပသြားျခင္းေတာ့ မဟုတ္။ ရသေလာက္ေပါ့ေလ။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးကို တင္လိုက္သည္။ ဟင္ ဘယ္လိုႀကီးပါလိမ့္။ ဒါလည္းေမွ်ာ္လင့္ထားသလို ျဖစ္မလာျပန္။ ႏြမ္းၿပီးသားပန္းေျခာက္ တစ္ခုကို ေဆးရည္စိမ္လိုက္သလိုလို… အို ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မြဲေျခာက္ေနတာနဲ႔ စာရင္ သာေသးသည္ဟု မွန္ထဲက ပံုရိပ္ကို ဆင္ေျခေပးလိုက္သည္…။

*****

ရွစ္တန္းတုန္းက ပထ၀ီ၀င္ဘာသာသင္ေသာ ဆရာမသည္ ေဒၚရီရီျမင့္ ျဖစ္သည္။ နာမည္ႏွင့္ လိုက္ဖက္စြာ အၿမဲ ၿပံဳးရီေနေသာ ဆရာမ၏ ႏႈတ္ခမ္းေလးကို ပန္းႏုေရာင္ေဆး ခ်ယ္ထားတတ္သည္။ အိအိလံုးလံုး ကိုယ္လံုးေလးႏွင့္ လိုက္ဖတ္စြာ မ်က္ႏွာေလးမွာလည္း ဖူးဖူးေဖြးေဖြးေလး ျဖစ္သည္။ ဆရာမ၏ ခင္ပြန္းသည္က ဆရာမကို ေန႔စဥ္လိုလို E2000 ကားႏွင့္ ေက်ာင္းလာပို႔ေလ့ရွိသည္။ ဌာနဆိုင္ရာ တစ္ခုမွာ အႀကီးအကဲျဖစ္ဟန္တူေသာ ဆရာမ၏ ခင္ပြန္းသည္ ရွပ္အျဖဴ၊ တိုက္ပံု အမဲ၊ ေကာလိပ္ဂ်င္ေန၀င္း မ်က္မွန္ႏွင့္။ အဲ့ဒီတုန္းက ဆရာမသည္ က်မ၏ ယခုအရြယ္ပင္…။

တစ္ေန႔ေသာနံနက္၏ စာသင္ခိ်န္တြင္ ဘယ္လို ဆက္စပ္သြားေလသည္မသိ ေက်ာင္းသူမ်ားက ဆရာမအား ေခ်ာတယ္ဟု ေျပာလိုက္ၾကသည္။ ဒီေတာ့ ဆရာမက “ဆရာမက မေခ်ာပါဘူး။ သမီးတို႔က ေခ်ာတာပါ။ ဆရာမတို႔က ဘယ္ေခ်ာေတာ့ မလဲ တိုက္စားမႈ မ်ားသြားၿပီေလ” ဟု ေျပာလိုက္ေသာအခါ ေက်ာင္းသူမ်ား ၀ါးကနဲ ရယ္ၾကေလသည္။ သူမ်ားေတြ ဘာေၾကာင့္ ရယ္မွန္းမသိ ေၾကာင္ေနေသာက်မ ရယ္ခ်ိန္ကမရွိေတာ့ ဆရာမက ဆက္ေျပာေနၿပီ “ေန၊ ေရ၊ ေလ ေတြရဲ႕ တိုက္စားမႈေၾကာင့္ပါ” တဲ့။

ဆရာမ ပထ၀ီ၀င္ သင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။

*****

ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတို႔ တိုက္စားမႈေၾကာင့္ တစ္ခါၾကည့္တိုင္း တစ္မိ်ဳးျဖစ္ေနသည့္ ႐ုပ္သြင္ကို ျမင္တိုင္း ထိုစာသင္ခ်ိန္ေလး ကို သတိရမိသည္။

(ဆရာမ၏ အမည္မွန္မွာ ေဒၚယဥ္ယဥ္ျမင့္ ျဖစ္ပါသည္။)

နှင်းပွင့်မိုးစက်

ဤဆိုင်လေးကို ပိုင်ရှင်က “နှင်းပွင့်မိုးစက်” ဟု အမည်ပေးထားလေသည်။ လူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် တန်ဆာ ဆင်သော ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ဤဆိုင်လေးမှာ ရရှိနိုင်သည်။ ဆိုင်ရှိ ပစ္စည်းအားလုံးမှာ နှင်းပွင့်မိုးစက်တို့၏ အရောင်နှင့် ဆက်နွယ်နေခြင်းမှာ တိုက်ဆိုင်မှု ဖြစ်လေဟန် မတူ။ ဆိုင်၏ အခင်းအကျင်း တို့သည်လည်း နှင်းရောင်သန်း၍ မိုးရနံ့ပါ သင်းနေလေတော့သည်။

*****

ကြွပါရှင်… ဒီအကန့်မှာ ပြထားတာတွေကတော့ ပညာပေးသူနဲ့ ပညာရှာသူတွေ အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်ကဲ့ပါ။ အဖြူနဲ့ အစိမ်းလို့ အလွယ်တကူ ကျမတို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဆိုင်ရဲ့ မူပိုင် အရောင်ဖြစ်တဲ့ နှင်းပွင့် အရောင်နဲ့ အတူ မြက်ခင်းစိမ်းနဲ့ တွဲဖက်ပေးထားပါတယ်။ ဟုတ်ကဲ့ ဖက်ဖူးစိမ်း မဟုတ်ပါဘူး။ တည်ငြိမ် ရင့်ကျက်ခြင်းကို မျက်ခြေပြတ်လို့ မရတဲ့ အခြေအနေမို့ပါ။ နည်းနည်းလေးမှ ကလက်တဲ့သဘော ပါလို့ မရပါဘူးရှင်။ ငှက်ခါးစိမ်း ကြေးဥစိမ်း... မဖြစ်ရပါဘူး။ အံ့ုမှိုင်းတဲ့ အရိပ်အရောင် တစ်စွန်းတစ်စမှ လက်ခံလို့ မရလို့ပါ။ ကျောက်စိမ်းရောင်ကိုလည်း ကျမတို့ ရှောင်ပါတယ်။ ရုတ်တရက်ကြည့်ရင်တော့ တည်ငြိမ်သလိုနဲ့ နောက်က ကပ်လိုက်လာတဲ့ လောဘ အငွေ့လေးတွေကြောင့် ဒီအရောင်ကို လည်း သတိထားပြီး ရှောင်လိုက်ရတာပါ။ သတိရှိ မှလည်း ပညာဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါလားရှင်။

ဒီဘက်မှာတော့ နာမကျန်းကြသူတွေကို ပြုစုပေးကြတဲ့ သူတွေအတွက် ရည်ရွယ်ပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်ရှင်။ မူပိုင် အရောင်ဖြစ်တဲ့ နှင်းပွင့် အရောင်ကိုပဲ နွေးထွေးမှု နဲ့ လန်းဆန်းတက်ကြွမှုတွေ ဖြစ်စေဖို့ ဒီလို အရောင်လေးနဲ့ တွဲဖက်ထားပါတယ်။ သေသေချာချာကြည့်ပါနော် သွေးနီရောင် မဟုတ်ဘူးရှင့်။ ရက်စက်ခြင်းနဲ့ ဘယ်လိုမှ ရောစပ်လို့ မရပါဘူး။ အချိန်နဲ့အမျှ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှန်ကန်နေဖို့ ဒီအရောင်ကို ရွေးရာမှာ အသက်နဲ့ ထပ်တူ အရေးကြီးပါတယ်။ အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့တို့ ၊ လျစ်လျူရှုခြင်းတို့ဆိုတာတွေ ဒီဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသူဆီ ဘယ်တော့မှ ရောက်မလာအောင် ကျမတို့ သတိကြီးစွာနဲ့ စီမံထားပါတယ်။

ဒါကတော့ တရားရေးရာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သူတွေ အတွက်ပါ။ အဖြူနဲ့ အမဲလိုပါပဲ။ ဟုတ်ကဲ့ အဖြူနဲ့ အမဲလို့ အလွယ်ပြောလိုက်သလို ဖြစ်သွားပါတယ်။ အဖြူက ညစ်လို့ အမဲဘက် ယိုင် ၊ အမဲက ဖျော့လို့ အဖြူဘက်သန်း ဒီလို ရောရောထွေးထွေးမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူးရှင့်။ အခြားရွေးချယ်စရာ ပေးမထားပါဘူး။ ဒီနေရာမှာ အလွန် ပြတ်သားရပါတယ်။ ဒီအချက်ကို လက်ခံနိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ ရှေ့ဆက်ကြည့်ပါဦး။

ဟုတ်ကဲ့ပါ။ ကာယ စွမ်းအား, ဉာဏစွမ်းအားတွေကို ထုတ်လုပ်ကြမဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ ကူညီဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပစ္စည်းအားလုံးကို စီမံထားပါတယ်။ အားလုံးမှာ နှင်းပွင့် မိုးစက် ရောင်တွေ ပါနေခြင်းကတော့ ရိုးသားမှုကို အခြေခံချင်တဲ့ စေတနာကြောင့်ပါ။ တစ်ပေါင်းတည်း စီးနှော သွားတဲ့ ညီညွတ်ခြင်းက အကျိုးထူးတဲ့ ရလဒ်ပါ။ အလေးဂရုပြုမိခြင်းအတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ရှင်။

ရှင်… Security အတွက် ဝတ်စုံ။ အော် အော်… ဆိုင် အဝင်ဝမှာတင်ပါ။ ရှင်သတိမထားမိခဲ့ဘူး ထင်တယ်။ ရှင့်ကို အပြစ်ဆိုနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲ့ဒီ ကျင့်ဝတ် သိက္ခာကို ဘယ်တော့မှ မျက်ခြေပြတ် မခံနိုင်အောင် စည်းကမ်းသေဝပ်တဲ့ သူအတွက် ဝတ်စုံဟာ နေရာတိုင်းမှာ ပါလေ့ မရှိပါဘူး။ တစ်ခါတစ်ရံမှာ ကိုယ်ယောင်တောင် ဖျောက်နေတတ်တယ်ရှင့်။ ဒီလိုမှလည်း သ့ူတာဝန် ကျေပွန်မှာကို နားလည်ပေးပါရှင်။

ဒီဇိုင်းတွေ အမြဲသစ်ဆန်းနေဖို့က ကျမတို့တာဝန် တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးရှင့်။ သုံးစွဲသူတို့မှာလည်း အတိုင်းအတာ တစ်ခုထိ တာဝန်ရှိနေပါတယ်ဆိုတာလေး သိရအောင် ဟိုဘက်အခန်းမှာ ဆောင်ရန်ရှောင်ရန် ဗွီဒီယိုလေးကို ကြည့်သွားပါဦးရှင်။ ဟုတ်ကဲ့… ကိုယ်နဲ့ သက်ဆိုင်ရာကို သတိထားရွေးချယ် အားပေးဖို့ ပဏာမ အနေနဲ့ တောင်းဆိုပါတယ်။ ယခုလို ကိုယ့်အရွယ်အစားနဲ့ ကွက်တိဖြစ်မဲ့ အတိုင်းအတာကိုသာ သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။ ဒီလို ထမီကို စွန်တောင်ဆွဲတာကတော့ ကျမတို့ ဆိုင်ကို စော်ကားသလိုတောင် ဖြစ်နေပါပြီ။ ဆန်းသစ်ခြင်းအတွက် အာမ မခံနိုင်ပေမဲ့ တိုးတက်ခြင်းကိုတော့ နှင်းပွင့်မိုးစက်မှ ရှင်မျှော်လင့်နိုင်ပါတယ်။ ဟုတ်ကဲ့ ဒီလောက်ပါပဲ။ နှင်းပွင့်မိုးစက်မှာ ပြည့်စုံခြင်းကိုတော့ ရှင်မမျှော်လင့်ပါနဲ့ဦး။ နှင်းပွင့်မိုးစက်မှာ ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းရတဲ့ သဘောလေးရှိနေသေးတာ မေ့ထားလို့မရဘူးလေ… ဒါကြောင့်

သုံးစွဲရာမှာ အဆင်မပြေဖြစ်ခဲ့ရင် (သို့) ပိုမို ကောင်းမွန်တဲ့ အကြံဉာဏ်မျိုး ရှိခဲ့ရင် ဆိတ်ဆိတ်မနေပဲ စာ ကဗျာဖြင့်သော်တစ်နည်း၊ တေးအလင်္ကာဖြင့်သော်တစ်ဖုံ ဖွင့်ဟမည်ဆိုရင် နှင်းပွင့်မိုးစက်ကို ချီးမြှောက်ခြင်းပါ။

*****

အေးချမ်း၍ ပျော်ရွှင်သော ခြေလှမ်းပေါင်းများစွာသည် “နှင်းပွင့်မိုးစက်”တွင် ပျားပန်းခတ်နေလေတော့သည်။

အားနာလိုက်ပုံများ...

သက်ဝေက အားနာခြင်း၏ အကျိုးအပြစ် မှာ ထမင်းစားဖိတ်တဲ့ အကြောင်းလေး ဖတ်ရတော့ ဆက်စပ်ပြီး သတိရမိတယ်။

“… အားနာခြင်းဟာ အမှန်တရားအပေါ် ရဲဝံ့စွာ မရပ်တည်ခြင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အားနာခြင်းဟာ မကောင်းတဲ့ အကျင့်တစ်ခုပဲ” လို့ ကိုပေါရဲ့ အားနာခြင်းဆိုတာ ပို့စ်၌ပြတ်ပြတ်သားသား မှတ်ချက်ရေးပေးခဲ့တဲ့ ကိုဧရာရဲ့ အားနာတတ်ပုံလေး...

*****

တရံရော အခါက ကိုဧရာတစ်ယောက် ဆွေဝေးမျိုးဝေး တနယ်တကျေးတွင် ဆွဲခန့် အမည်ရ တွဲဘက်ကျောင်းဆရာ ဘ၀ ဖြင့် အိမ်တစ်အိမ်၌ လပေးစနစ်ဖြင့် အခပေး၍ ဝမ်းရေးကို ဖြေရှင်းနေချိန်။ ကျောင်းကြီးပိတ်ရန် လဝက်ခန့်သာလိုတော့သော တနေ့သ၌ ခင်မင်ရင်းစွဲရှိနေပြီ ဖြစ်သော ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးက ဤသို့ဆိုလာ၏။

“ဒီလ အတွက်တော့ ထမင်းလခပေးစားမနေနဲ့တော့ ငါတို့ အိမ်မှာပဲ လာစားလကွာ။”

“နေပါစေဆရာကြီးရယ် … ရပါတယ်။”

“ဆရာက အားနာလို့လား။ … ”

ဆရာကြီးက အားမနာဖို့ ပြောပြီး အတင်းဖိတ်တော့၊ အားနာတတ်တဲ့ ကိုဧရာက မငြင်းသာပဲ လက်ခံလိုက်သည်။

ဤနေရာဤဒေသ မျိုးတွင် နာသုံးနာဖြင့် အချိန်ကို တန်ဖိုးရှိစွာ အသုံးချ ရိုးသားလှတဲ့ ဆရာလေးကိုမှ ချစ်ခင်လွန်းလှသဖြင့် ရွာထဲမှ အိမ်တစ်အိမ်ကလည်း “ဆရာလေး မပြန်ခင်တော့ ကျွန်တော်တို့ အိမ်မှာပဲ ညနေစာ နေ့တိုင်းလာစားပါဗျာ။”

“အားနာစရာဗျာ …ဟိုလေ …ဟိုဟာ .. ကျနော့်ကို ဆရာကြီးက သူ့အိမ်မှာစားဖို့ ခေါ်ထားတယ်ဗျ။”

“ကျွန်တော်အိမ်မှာပဲ စားပါဗျာ။ ဆရာကြီး အိမ်မှာဆို အားနာ နေရဦးမယ်။ … … …”

…

ဒါနဲ့ပဲ ကိုဧရာက အားမနာဖို့ပြောတာကို အားနာပြီး….

“... ဟုတ်ကဲ့ လာခဲ့ပါမယ်။”

“ဆရာလေး စားမြဲအတိုင်းစား။ ဒီလအတွက်တော့ လဝက်ထဲနဲ့ လခပေးမနေနဲ့တော့။ မစားရင်တော့ စိတ်ဆိုးမနော်” လို့ ဆိုလာလေသော ထမင်းလပေးစားသော အိမ်ကိုလည်း …

“ဟာဗျာ.. ဟုတ်ကဲ့ ဟုတ်ကဲ့”

ဤသို့ဖြင့် အားနာတတ်သော ကိုဧရာ တစ်ယောက် လဝက်ကြာမျှ ညနေစာကို တစ်အိမ် တက်ဆင်း သုံးနပ်ခွဲပြီး ဘုန်းပေး.. အဲလေ သုံးဆောင်တော်မူခဲ့ပါလေတော့သတည်း...

အော်… အားနာတတ်လိုက်ပါတဲ့ ကိုဧရာ။

*****

ဒီလောက်နှင့်မပြီး ရှိပါလေသေး၏။

*****

ခြေခင်းလက်ခင်းသာ၍ ချမ်းမြေ့သော ညချမ်းအချိန် အခါသမယ၌ ကိုဧရာနှင့် မသီတာတို့ TV မှ ရုပ်ရှင်ဇတ်လမ်း ထိုင်ကြည့်နေကြလေ၏။ ဇတ်လိုက်မင်းသားသည် အသက်ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် သူနေထိုင်ရာ အရပ်မှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာခဲ့ရ၏။ တနယ်တကျေးသို့ရောက်ရှိလာရာ ထိုနယ်၏အကြီးအကဲဖြစ်သူက ဇတ်လိုက်မင်းသား၏ ကြန်အင်လက္ခဏာနှင့် လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ရှိပုံတို့ကို သဘောကျလေတော့၏။ မင်းသားအား လက်ဆက်ရန် သူ၏သမီး ခုနှစ်ယောက်အနက်မှ ကြိုက်ရာကိုရွေးဟု ဆိုလာလေသောအခါ ကိုဧရာက ကောက်ခါငင်ကာ အားနာစရာကြီးဟု ဆိုပါလေတော့သည်။ မသီတာက မျက်လုံးပြူး၍ ကြည့်မိလေရာ ပျာပျာသလဲ ရှင်းပြရှာလေသည်။ “ဟုတ်တယ်လေ ခုနှစ်ယောက်ထဲက တစ်ယောက်ရွေးရတော့ ကျန်တဲ့သူတွေ အားနာစရာကြီး” ဟူသတည်း…။

အော်… အားနာတတ်လိုက်ပါတဲ့ ကိုဧရာ။

*****

အားနာတတ်လွန်းသည့် ကိုဧရာနှင့် မသီတာတို့ အိမ်ရှင်အဖြစ် ဧည့်မခံနိုင်တာ ကြာပေါ့။ ဒါကြောင့်လည်း ကိုယ့်အကျိုးပေးနဲ့ကိုယ် ဘုန်းကြီးကျောင်းလိုနေရာမျိုးမှာပဲ ဧည့်သည်လုပ်နေရတော့သည်။ ထမင်းစားဖိတ်လိုသူများ တနေ့တည်းနှင့် ခြောက်ထပ်ဖြစ်လျှင် ဖြစ်ပါစေ။ အမှန်တကယ် စားသုံးရန် အရောက်လာခဲ့မည် ဖြစ်ကြောင်း ဤပို့စ်လေးဖြင့် သတင်းကောင်းပါးလိုက်ပါသည်။

ဘာသာပြန်ရာဝယ်

ဘာသာပြန်ခြင်းသည် လွယ်ကူသော ကိစ္စတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ဘာသာစကားနှစ်မျိုးစလုံးကို ကျွမ်းကျင်ဖို့လိုသလို မိမိပြန်ဆိုမည့် အကြောင်းအရာကိုလည်း သေချာကျန နားလည်ထားရန် လိုပါသည်။ ရေမြေသဘာဝ, အတွေးအခေါ်, ယဉ်ကျေးမှု မတူကြသည့် ဘာသာစကားတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ဝေါဟာရဖလှယ်ရခြင်းသည် မလွယ်။

ဤဘာသာပြန်လေးကို ကြည့်ပါ။

မသိတော့ မမြဲ။

မမြဲတော့ သိ။

…

မြန်မာပြည်က အထင်ကရ စာရေးဆရာကြီးတစ်ဦး၏ ကဗျာဆန်ဆန် ရေးထားသည့် စာဖြစ်သည်။ (နောက်က စာတွေကို မမှတ်မိတော့ပါ။) အဓိပ္ပါယ်ကို အတော်လေးစဉ်းစား ယူရသည်။ နောက်မှ “အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ” ဆိုတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို မြန်မာပြန်ထားမှန်း သိရပါသည်။ ‘သင်္ခါရာ’ ကို ပြုပြင်စီရင်မှုဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်အစား မြန်မာအများ နှုတ်ကျိုးနေသော “မမြဲသော သင်္ခါရသဘောတရား” ဆိုသည်ကို ယူ၍ မြန်မာဆန်ဆန် ပြန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်မည်။ ကဗျာဆန်သလိုလို, ဂမ္ဘီရဆန်သလိုလိုရှိသော်လည်း မူရင်းအဓိပ္ပါယ်မှ လုံးဝ ကွဲလွဲ သွားပါသည်။

မြန်မာတို့သည် ပညာရပ်ဆိုင်ရာဝေါဟာရ အတော်များများကို မြန်မာဘာသာပြန်မည့်အစား မူရင်းဝေါဟာရကိုပင် အသံဖလှယ် ယူလေ့ရှိပါသည်။ ဒုက္ခ, ဘဝ, အတ္တ စသော ပါဠိဝေါဟာရများကို တိုက်ရိုက်မွေးစားယူသည်။ စိတ် (စိတ္တ), ပရိယာယ် (ပရိယာယ) စသဖြင့် မြန်မာသံပြောင်းယူသည် လည်းရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း ကား, ကွန်ပျူတာ, ကင်မရာစသဖြင့် ဝေါဟာရအတော်များများကို မြန်မာသံပြောင်းယူထားသည်။ ဘာသာပြန်မည့်အစား မွေးစားယူခြင်းဖြင့် ဝေါဟာရ ကျစ်လစ်ပြီး အဓိပ္ပါယ်ကောက်လွဲမည်လည်း သိပ်မစိုးရိမ်ရ။ သို့သော် စာတစ်ပုဒ် အတွင်းတွင် မြန်မာတို့နှင့် မရင်းနှီးသေးသော ဘာသာခြားဝေါဟာရများကို အလုံးအရင်း ထည့်သွင်းလိုက်ပါက အတော်အဖတ်ရ ခက်သွားပါသည်။ အချို့စကားလုံးများဆိုလျှင် ဘာကိုဆိုလိုမှန်းပင် မသိရတော့။ ဥပမာ “ဂလိုဗယ်လုံခြုံရေး အတွက် ဗီးရှင်းသစ်”ဆိုသော စာသားမျိုး ဖြစ်သည်။ ‘ဗီးရှင်း’ အစား ‘အမြင်’ ဟုဖြစ်စေ, Vision ဟု အင်္ဂလိပ်စာလုံးအတိုင်းဖြစ်စေ ဖတ်ရသည်က ပို၍ အဆင်ပြေပါသည်။ အဓိပ္ပါယ်ကို မသိသည့်တိုင် စာဖတ်သူက အဘိဓာန်တွင် ရှာကြည့်နိုင်သေးသည်။ ပိုဆိုးသည်မှာ အဆန်းထွင်၍ အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရအား အသံဖလှယ်ကာ ပါဠိသံဆန်ဆန် မြန်မာမှု ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ ရိုမန်တစ် (Romantic) အား ‘ရောမန္တိက’ ဟု ရေးခြင်းမျိုး ဖြစ်၏။ မြန်မာတို့နှင့် မရင်းနှီးသေးသော ဝေါဟာရဖြစ်လျှင် ပဟေဠိထုတ်သလို ဖြစ်တတ်သည်။

တစ်ခါက ဘတ်စ်ကားတစ်စီးတွင် ‘‘ဣစ္ဆိတာ’’ ဟု ရေးထားသည်ကို ဆရာကြီးဦးဖေမောင်တင် ဖတ်မိသည်။ ထိုအခါဆရာကြီးက “ဟေ့ ဒီနာမည်က အလွန်ကောင်းတာကွ။ သူက ဘတ်စ်ကားစီး လူတွေကို ဆုပေးရာ ရောက်တယ်။ ‘ဣစ္ဆိတံ တုယှံ၊ ခိပ္ပမေဝ သမိဉ္ဇတု’ တဲ့ကွ။ စီးတဲ့သူတွေ လိုအပ်သောဆုနှင့် ပြည့်စုံစေပေါ့ကွာ။ ဒါပေမဲ့ သူ့စာလုံးပေါင်းက မှားနေတယ်။ အမှန်က ‘ဣစ္ဆိတံ’ လို့သာရေးရမယ်ကွ။ မင်းတို့ ပြင်ပေးလိုက်ကြပါကွယ်” ဟုပြောပါသည်။ ဆရာကြီးတပည့်များက ကားဆရာအား သွား၍ ပြောကြသည်။ ထိုအခါ ကားဆရာက ဒေါပွသွားပြီး “ခင်ဗျားတို့က ဘာနားလည်လို့တုန်း။ ကျုပ်က ကားစီးတဲ့လူတွေကို လိုရာဆု ပြည့်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးတာ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ကျုပ်ကားက လူရှစ်ယောက်ပဲ ဆန့်တာ။ ဒါကြောင့် ‘ရှစ်ယောက်စီး’ (Eight Seater) ဣစ္ဆိတာလို့ ရေးထားတာ” ဟုဆိုကာ ကားကိုမောင်း၍ ထွက်သွားသည်ဟူ၏။ ရိုမန်တစ်ကို ရောမန္တိက လုပ်ချင်သူများ စဉ်းစားမိဖို့ပါ။