ဒါကလည္း 'လူဆိုတာ ေသတတ္တယ္' ဆိုတာကို ယံုၾကည္ေပမဲ့ 'ငါေသမွာကိုေတာ့ မယံုၾကည္သလိုမ်ိဳး' ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္…။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ စိတ္ကူးနဲ႔ မၾကာမီ အခ်ိန္အတြင္း ကမၻာႀကီး ပ်က္ၾကည့္လိုက္ပါ့မယ္…။ ဒါမွ ဘေလာ့အကိုႀကီး ကိုေအာင္သာငယ္ လက္ဆင့္ကမ္းလိုက္တဲ့ တဂ္ဂိမ္းကို ဘေလာ့ ေမာင္ႏွမေတြနဲ႔ ကစားလို႔ရမွာ (သူငယ္ခ်င္း သက္ေ၀ကလည္း တဂ္ပါတယ္)...Ready 1, 2, 3
၁။ ဘယ္သူေတြနဲ႔ရွိေနခ်င္လဲ...
အင္း..ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ခ်စ္တဲ့သူေတြနဲ႔ပဲ အတူ ရွိေနခ်င္တယ္…။ ေသရေတာ့မွာမို႔ စိတ္ညစ္ေနရတဲ့အထဲ… မုန္းတဲ့သူေတြနဲ႔ ဟာ...မျဖစ္ပါဘူးကြာ။
၂။ဘာေတြခံစားေနရမလဲ...
ခႏၶာကိုယ္ႀကီးကေတာ့ အပူေတြဟပ္ၿပီး ပူေလာင္ေနမယ္…။ စိတ္ေတြက ကစဥ့္ကလ်ား ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္… ။ အလိုလိုေနရင္းေတာင္ ပ်ံ႕လြင့္လြန္းတဲ့ စိတ္အာ႐ံုေတြကို ေသခါနီးမို႔ ေသခ်ာစုစည္းဖို႔ ႀကိဳးစားရင္း ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္လည္း ျဖစ္ေနႏိုင္သလို ေအးေအး ေဆးေဆးေလးလည္း ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။
၃။ ဘာေတြျပင္ဆင္ထားမလဲ...
ျပင္ဆင္မွာပါ… ။ ကိုယ္စြမ္း ဉာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္ေပါ့…။ အခိ်န္ေတြ နည္းလာတာနဲ႔အမွ် လုပ္စရာေတြလည္း နည္းပါးသြားႏိုင္သလို… က်န္တဲ့ အခ်ိန္ေလးကို အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ်ဖို႔ စကၠန္႔မလပ္လည္း အလုပ္မ်ားေနႏိုင္တယ္။
၄။ ၀မ္းနည္းမိမွာက...
ခ်စ္ေသာကမၻာေရ မင္းနဲ႔ကိုယ္ အိုးစားကြဲၾကေပါ့…။
၅။ေၾကာက္လန္႔မိတာက...
မီးေတာက္ေတြက ကိုယ့္ကို ၀ါးၿမိဳၾကမွာ… မူးေ၀ေနာက္က်ိ ခ်ာခ်ာလည္ေနမွာ… အေမွာင္ထုထဲကို ကစဥ့္ကလ်ားက်သြားမွာ…။
၆။ေဆာင္ထားခ်င္တာ...
ၾကည္လင္ျပတ္သားတဲ့ အသိစိတ္တခု
၇။ဘာေတြေရးမိမလဲ...
အသိစိတ္အာ႐ံုထဲ ေရာက္လာတာေတြေရးမယ္။
ဂ။ေတြးမိေတြးရာ အေတြး...
ကိုယ္ေရာ စိတ္ပါ ေဆာက္တည္ရာမရေအာင္ ပင္ပန္းလာရင္၊ ကိုဧရာကို “စာဖတ္ျပ” လို႔ ပူဆာတတ္တယ္။ ဖိုးဖတ္ခ်င္ႀကီးကလည္း “ဘာဖတ္ျပရမလဲ” ဆိုၿပီး အျမဲအဆင္သင့္။ အဲ့လိုအခ်ိန္မွာေတာ့ သူလည္း သူ႔စိတ္နဲ႔ သူ႕ကိုယ္ သူ႔ေသျခင္းတရားကို ရင္ဆိုင္ပါေစေလေနာ့ … ။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားကိုးရလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ထိ စြမ္းသလဲ။
၉။ဂုဏ္ယူခ်င္တာက...
ဤကမၻာေျမမွာ လူျဖစ္ခဲ့တာ ဂုဏ္ယူစရာပါ။
၁၀။ရွာႀကံေျဖသိမ့္မိတာက...
ေရွ႕ကလူေတြ ေသသာသြားၾကေရာ ကမၻာပ်က္တာ ႀကံဳမသြားၾကရွာဘူး…။
၁၁။က်ဴးရင့္ခ်င္တဲ့ ဥဒါန္း...
အို ကမၻာေျမ…
ဤလူကို ထမ္းခဲ့သမွ်
ေလးလွသကြလို႔
ပစ္ကာရယ္ မခ်…။
“သည္းခံျခင္း” ဆိုတဲ့
မင္းရဲ႕ အျခားအမည္
၀သုန္ေျမ ပ်က္ေႂကြျပဳန္းခ်ိန္မို႔
သိၾကားေစ သက္ေသညႊန္းလို႔ရယ္
ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္
က်ဴးရင့္ခဲ့သည္။ ။
ဆက္ျပီး Tag ခ်င္တာက
Monday, October 26, 2009
တကယ္လို႔ ကမၻာပ်က္မယ္ ဆိုရင္ေပါ့...
Saturday, October 24, 2009
လေးဆယ်ဘူတာ
Thursday, October 22, 2009
ဟင်းချက်ခြင်း
မနေ့က ကပ်တဲ့ ဆွမ်းဟင်းတွေတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ မနှစ်ကတည်းက ဆွမ်းကပ်သွားခါနီး ဘလော့မှာတင်ချင်လို့ ရိုက်ထားတဲ့ပုံပါ။ ပုဇွန်ကြော်၊ ပန်းဂေါ်ဖီကြော်၊ မှိုကြော်၊ ငါးပိချက် (နာရီလက်တံ အတိုင်း)။ အမှတ်သတိလေးကပ်ပြီး ရှုစားကြပါ။
Saturday, October 10, 2009
ကာလာမသုတ် - ပွင့်လင်းသော နှလုံးသားဖြင့် ထောက်တည်ရာ ရှာမှီးခြင်း - ၃
ကာလာမတို့အား “ယုံမှားဖွယ်ပမာဏ ၁၀-ချက်အား တရားသေစွဲယူခြင်း မပြုရန်နှင့် မိမိတို့ ကိုယ်တိုင်သိနိုင်သော အကုသိုလ်တရားတို့အား ရှောင်ရန်, ကုသိုလ်တရားတို့အား ဖြည့်ဆည်းရန်” ဟောကြားပြီးနောက်၊ ထိုထက်အဆင့်မြင့်သော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးအား ဆက်လက်ဟောကြားတော်မူသည်။ သီလဘာဝနာတို့ကို ဟောကြားစဉ်က “သင်တို့သည် (တုမှေ)” ဟုသုံးနှုန်းကား ဟောကြားခဲ့၍ ဗြဟ္မဝိဟာရကထာသို့ ရောက်သောအခါ “အရိယသာဝက” ဟု ပြောင်းလဲ ဟောကြားသည်။ “အရိယသာဝက” သည် မုချအားဖြင့် သောတာပန်, သကဒါဂါမ်, အနာဂါမ်, ရဟန္တာ” ဟူသော မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သာဝက အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များကို ရည်ညွှန်း၍၊ ပရိယာယ်အားဖြင့် အရိယာတို့အား ဖူးမြင်လေ့ရှိ၍ အရိယာတရားတို့၌ လိမ္မာသော အကြားအမြင်များသော ကလျာဏပုထုဇဉ်တို့အား ရည်ညွှန်းသည်။
ကာလာမတို့… အရိယသာဝကသည် ဤသို့ မက်မောခြင်းကင်းသည်, ပျက်စီးစေလိုခြင်းကင်းသည်, တွေဝေခြင်းကင်းသည်, ဆင်ခြင်တုံတရားရှိသည် သတိရှိသည် ဖြစ်၍ မေတ္တာဖြင့် ယှဉ်သောစိတ်ဖြင့် တစ်ခုသော အရပ်မျက်နှာသို့ ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ နှစ်ခုသော, သုံးခုသော လေးခုသော အရပ်မျက်နှာသို့ ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ ထို့အတူပင် အထက်အောက်ဖီလာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့၌ သတ္တဝါအားလုံးအား မိမိနှင့်အတူထား၍ ကျယ်ပြောသော, မြင့်မြတ်သော, အတိုင်းအဆမရှိသော, ရန်ကင်းသော, စိုးရိမ်ကြောင့်ကြကင်းသော မေတ္တာစိတ်ဖြင့် တစ်လောကလုံးအား ပျံ့နှံ့စေ၍ နေ၏။ [ထိုအတူပင် ကရုဏာစိတ်, မုဒိတာစိတ်, ဥပေက္ခာစိတ် … ] (အံ-၃-၆၆၊ အဂုၤတ္တရနိကာယ်၊ တိကနိပါတ်၊ မဟာဝဂ်၊ ကေသမုတ္တိသုတ်)
သမာဓိဘာဝနာကို ပွားများမည့်သူသည် သမာဓိဘာဝနာ၏ အဟန့်အတားဖြစ်သော နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်စွန့်ထားရန် လိုအပ်သည်။ “ဝိဂတာဘိဇ္ဈော ဝိဂတဗျာပါဒေါ အသမ္မူဠှော သမ္ပဇာနော ပတိဿတော - မက်မောခြင်းကင်းသည်, ပျက်စီးစေလိုခြင်းကင်းသည်, တွေဝေခြင်းကင်းသည်, ဆင်ခြင်တုံတရားရှိသည် သတိရှိသည်ဖြစ်၍” ဟူသောစကားသည် နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်ခွာကြောင်းဖြစ်သော ရှေးဦးပြုဖွယ် (ပုဗ္ဗဘာဂဘာဝနာ) အကျဉ်းဖြစ်သည်။ အကျယ်ကို သာမညဖလသုတ်အပါအဝင် အခြားသော သုတ္တန်ဒေသနာများတွင် တွေ့နိုင်သည်။
ထောက်တည်ရာလေးပါး
ကာလာမတို့အား ယုံမှားဖွယ်အချက် ၁၀-ချက်ဖြင့် စတင်၍ ဟောကြားခဲ့သည်။ ထိုတရားတို့သည် အမှားဖြစ်နိုင်သလို အမှန်ဖြစ်နိုင်သော အကျိုးနှစ်မျိုး (ဒွေဓာ ဝိပါကာ) ရှိ၍ တစ်ထစ်ချ အားကိုးယုံကြည်လက်ခံနိုင်လောက်သော တရားများမဟုတ်ကြောင်း ဟောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် “မကောင်းမှု ရှောင်၊ ကောင်းမှု ဆောင်၊ ဖြူအောင် စိတ်ကိုထား” ဟူသော မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမကို နာယူကာ မိမိတို့၏ စိတ်အား ဖြူစင်အောင်ထားနိုင်သော “အရိယသာဝက” တို့၏ မလွဲချော်နိုင်သော အကျိုးကို ဟောကြားသည်။
Thursday, October 8, 2009
ကာလာမသုတ် - ပွင့်လင်းသော နှလုံးသားဖြင့် ထောက်တည်ရာ ရှာမှီးခြင်း - ၂
အသိပညာ သုံးမျိုး
မှန်လျှင်မှန် မှားလျှင်မှားနိုင်သော အကျိုးနှစ်မျိုးရှိ၍ တစ်ထစ်ချအမှန်အဖြစ် မယူနိုင်သော ပမာဏများအား ပြန်လည်သုံးသပ်ပါက နှစ်သက် ယုံကြည်ခြင်းပေါ်တည် မှီ၍နေသည်။ အချို့သည် မိမိ လေးစားကြည်ညိုသော ဆရာ, ကျမ်းဂန်စာပေနှင့် မိရိုးဖလာအစဉ်အလာတို့မှ တဆင့်ကြားသိ၍ လက်ခံ ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့သည် ဖြစ်နိုင်ကောင်းသည်ဟု ထင်၍ လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ ယုတ္တိဗေဒကဲ့သို့ နည်းတစ်ခုခုကိုယူ၍ စနစ်တကျ တွေးခေါ်ထားခြင်း, စူးစမ်းဆင်ခြင်ထားခြင်းတို့ကြောင့် မှန်သည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကာလာမသုတ်နှင့် စင်္ကီသုတ်တို့တွင်လာသော ပမာဏများကို ထပ်မံ၍ အကျဉ်းခြုံးပါက တစ်ဆင့်ကြားမှု (အနုဿဝန) နှင့် စဉ်းစားဆင်ခြင်မှု (တက္က ဝီမံသ) ဟူသော ပမာဏနှစ်မျိုး အဖြစ် တွေ့နိုင်သည်။ တစ်ဆင့်ကြားမှုနှင့် စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုသည် စိတ်ချသေချာသော ပမာဏများ မဟုတ်သေးပါက မည်သည့်ပမာဏကို အခြေပြု၍ အမှန်တရားကို သိရှိနိုင်ပါသနည်း။
ရဟန်းတို့ … “အတ္တသည်လည်းကောင်း, လောကသည်လည်းကောင်း မြဲ၏။ ဤအယူသာမှန်၍ အခြားအယူတို့သည် အချီးနှီးသာတည်း” ဟုပြောဆိုလေ့ရှိသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့အား စင်စစ် ယုံကြည်ခြင်း, နှစ်သက်ခြင်း, တစ်ဆင့်ကြားခြင်း, အခြင်းအရာကို ကြံစည်ခြင်း, အယူကို စူးစိုက်ဆင်ခြင်၍ နှစ်သက်လက်ခံခြင်း ဟူသောအကြောင်းတို့မှ လွဲ၍ စင်ကြယ်ပြည့်စုံသော ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ် (ပစ္စတ္တံယေ၀ ဉာဏံ) ဖြစ်ရန် အကြောင်း မရှိ။ စင်ကြယ်ပြည့်စုံသော ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်မရှိသဖြင့်၊ ဤအယူတို့၌ အသိဉာဏ်အဖို့သို့ (ဉာဏဘာဂမတ္တမေဝ) သက်ဝင်ငြားသော်လည်း၊ ထိုသို့သက်ဝင်ခြင်းအား အစွဲအလန်း (ဥပါဒါန်) ဟုသာ ဆိုအပ်၏။ (မ-၃-၂၈၊ မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ဒေဝဒဟဝဂ်၊ ပဉ္စတ္တယသုတ်)
ရဟန်းတို့ … ရဟန်းသည် မျက်စိဖြင့် အဆင်းကို မြင်စဉ် မိမိတို့၏ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ ထင်ရှားရှိသော် “ငါ၏ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ ရှိသည်” ဟု သိ၏။ မိမိတို့၏ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ ထင်ရှား မရှိသော် “ငါ၏ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ မရှိ” ဟု သိ၏။ ရဟန်းတို့ … ဤသို့သိခြင်းသည် ယုံကြည်မှုဖြင့် သိခြင်းလော၊ နှစ်သက်မှုဖြင့် သိခြင်းလော၊ တစ်ဆင့်ကြားဖြင့် သိခြင်းလော၊ အခြင်းရာအား ကြံစည်၍ သိခြင်းလော၊ အယူကို စူးစိုက်ဆင်ခြင်၍ နှစ်သက်လက်ခံကာ သိခြင်းလော။ မဟုတ်ပါအရှင်ဘုရား… ။ ရဟန်းတို့ … ဤတရားတို့ကို ပညာဖြင့် သိမြင်သည် မဟုတ်လော။ မှန်ပါသည် အရှင်ဘုရား။ (သံ-၄-၁၅၃၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ်၊ သဠာယတနသံယုတ်၊ နဝပုရာဏဝဂ်၊ အတ္ထိနုခေါပရိယာယသုတ်)
ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်
မြတ်စွာဘုရားသည် ကာလာမတို့အား ယုံမှားသံသယဖြစ်ဖွယ် ပမာဏများပေါ်တွင် တစ်ထစ်ချ ကောက်ယူခြင်း မပြုရန် ဟောကြားပြီးနောက် မိမိတိုအဆင့်အားလျှော်စွာ ကိုယ်တိုင်သိနိုင်သည့် အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်စွန့်ရန်, ကုသိုလ်တရားတို့ကို ပွားများရန် ဆက်လက် ဟောကြားတော်မူ၏။
[…] သီလ၌ တည်၍ ဖြစ်စေအပ်သော သမာဓိသည် များစွာသော အကျိုး အာနိသင်ရှိ၏။ သမာဓိ၌ တည်၍ ဖြစ်စေအပ်သော ပညာသည် များစွာသော အကျိုး အာနိသင်ရှိ၏။ ပညာ၌ တည်၍ဖြစ်သော စိတ်သည် ကာမာသဝ, ဘဝါသဝ, အဝိဇ္ဇာသဝဟူသော အာသဝေါတို့မှ ကောင်းစွာ လွတ်မြောက်၏။ (ဒီ-၂-၁၅၅၊ ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာဝဂ်၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်)
Wednesday, October 7, 2009
ကာလာမသုတ် - ပွင့်လင်းသော နှလုံးသားဖြင့် ထောက်တည်ရာ ရှာမှီးခြင်း - ၁
ဒေသနာနိဒါန်း
မြတ်စွာဘုရားသည် ကေသမုတ္တိ မည်သောအရပ်မှ ကာလာမနွယ်ဖွားတို့အား ဟောကြားခဲ့၍ ကေသမုတ္တိသုတ် (တနည်း) ကာလာမသုတ်ဟု အမည်ရသည်။ ကေသမုတ္တိသည် တောအုပ်အစပ်တွင်တည်ရှိ၍ တောရိပ်ခိုသည့် ရသေ့ရဟန်းတို့ တစ်ထောက်တနား စတည်းချရာ နေရာဖြစ်သည်။ ထိုရသေ့ရဟန်းတို့သည် မိမိတို့၏ အယူဝါဒများကို ဟောပြောကြ၍ အခြားသူတို့၏ အယူဝါဒများကို အပြစ်တင် ရှုတ်ချကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် တစ်ယောက်တစ်မျိုး ပြောဟောနေကြသောအခါ ကာလာမတို့သည် အမှားအမှန်ကို ပိုင်းခြားဝေဖန်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပဲ ရှုတ်ထွေးတွေေ၀ နေကြသည်။ ယုံမှားသံသယတို့ ပြည့်နေကြသည်။ ကေသမုတ္တိသို့ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကြွရောက်လာသောအခါ ကာလာမတို့သည် မိမိတို့၏ ရှုတ်ထွေးတွေဝေနေမှုကို လျှောက်ထားကြ၏။ ဘုရားရှင်က “ကာလာမတို့… သင်တို့၏ ယုံမှားခြင်းသည် သင့်ပေ၏။ သင်တို့၏ မဝေခွဲနိုင်ခြင်းသည် သင့်ပေ၏။ သင်တို့သည် ယုံမှားသင့်သောအရာ၌ ယုံမှားခြင်းသာ ဖြစ်ပေ၏” ဟု အစချီ၍ ကာလာမသုတ်ဒေသနာကို ဟောကြားခဲ့သည်။
ယုံမှားသံသယဖြစ်ဖွယ် အချက် ၁၀-ချက်
ကာလာမသုတ်လာ ပမာဏ-၁၀ ချက်, (အကျဉ်းခြုံး၍ စင်္ကီသုတ်လာ ပမာဏ-၅ ချက်) တို့သည် မှန်လျှင်မှန်၍ မှားလျှင်မှားနိုင်သောကြောင့် ထိုအချက်တို့နှင့် ပြည့်စုံရုံမျှဖြင့် အမှန်ဟု အခိုင်အမာယူ၍ မရနိုင်သေး။ ဤသို့ လှေနံဓားထစ် တရားသေ စွဲယူမှု မရှိခြင်းအား အမှန်တရားအား ထိမ်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း, သစ္စာစောင့်ခြင်းဟု ဗုဒ္ဓက မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ထိုပမာဏများကို အကြောင်းပြု၍ “ငါ့အမြင်သာ အမှန်, ငါ့အမြင်မှကွဲလျှင် အမှား” ဟု တစ်ဖက်သတ် ယူလိုက်ပါက အမှန်တရား အစစ်နှင့် ကင်းဝေးသွားပေမည်။ ထို့ကြောင့် ကာလာမသုတ်လာ အချက် ၁၀-ချက်တို့သည် ငြင်းပယ်ရမည်ဟု မဆို၊ အမှန်တရားအတွက် မိမိတို့၏ နှလုံးသားအား တံခါးဖွင့်ထားရန် နှိုးဆော်လိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သစ္စာတရား ရှာပုံတော်ခရီး၏ အစဖြစ်သော သစ္စာစောင့်ခြင်းအတွက်ဖြစ်သည်။ (စင်္ကီသုတ်တွင် အမှန်တရားအား လျှော်စွာသိခြင်း (သစ္စာနုဗောဓာ), အမှန်တရားသု့ိ ဆိုက်ရောက်ခြင်း (သစ္စာနုပ္ပတ္တိ) ဟူသော အဆင့် ၂-ဆင့်ကို ဗုဒ္ဓက ဆက်လက် ဟောကြားထားပါသည်။)
Tuesday, October 6, 2009
လမ်းထဲက FRC တွေ - ၂
ပထမပို့စ်နှင့် ယခုပို့စ်ပါ ငယ်ငယ်တုန်းက သူငယ်ချင်းများနဲ့ အဆက်အသွယ်မရှိပါ၊ နေရပ်လိပ်စာ မသိပါ။ အားလုံး မသီတာရဲ့ memoryထဲမှာပဲ ရှိပါတော့တယ်။ (Titanic ထဲက Rose ဆီက ခိုးချတာ)
Monday, October 5, 2009
လမ်းထဲက FRC တွေ (၁)
Saturday, October 3, 2009
အခြေခံ ဗုဒ္ဓဘာသာသင်တန်း - ဆရာတော်ဦးသီလာနန္ဒာဘိဝံသ
Friday, October 2, 2009
“The Road Less Travelled” ႏွင့္ ခ်စ္တတ္ၿပီ
“အသြားနည္းေသာ လမ္း” ဟူသည့္ စာအုပ္နာမည္ႏွင့္ လိုက္ေအာင္ပင္ စာေရးသူ M. Scott Peck ဖြင့္ျပေသာ အခ်စ္၏အဓိပၸါယ္က ေတြ႔ဖူးေနၾက အဓိပၸါယ္မ်ားႏွင့္ မတူ။ စိတ္ေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားကို အေျခခံ၍ ဖြင့္ဆိုထားျခင္းျဖစ္သည္။
အခ်စ္သည္ စိတ္ဓာတ္ ရင့္က်က္ျမင့္မားလာေစရန္ဟူေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရမည္။ မိဘတို႔သည္ မိမိသားသမီး ေကာင္းစားေရးအတြက္ တစ္နယ္တစ္ေက်းသို႔ ေက်ာင္းထားေပးရသည္လည္း ရွိသည္။ သားသမီးကို မခြဲႏိုင္၍ ေက်ာင္းမလႊတ္ျခင္းသည္ အခ်စ္ ဟုတ္ပါ၏ေလာ…။ Peck က မဟုတ္ဟု ေျဖမည္။ “မင္းမရွိရင္ အသက္မရွင္ခ်င္ဘူး” ဟူေသာ အခ်စ္မ်ိဳးကို စာေရးသူက အခ်စ္ဟု မသတ္မွတ္၊ “Passive dependent personality disorder” စိတ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးဟု သတ္မွတ္သည္။ အခ်စ္မဟုတ္ယံုသာမက Anti-love ဟုသတ္မွတ္သည္။ အခ်စ္သည္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ပါရသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ အခ်စ္သည္ စိုက္ထုတ္မႈ ကင္းမဲ့ေသာ မေတာ္တဆကိစၥတစ္ခု မဟုတ္။ ရင္ခုန္ျခင္း၊ ခ်ိဳၿမိန္ျခင္း၊ တသလြမ္းေမာျခင္း၊ စူးရွေႂကြကြဲျခင္းမ်ားသည္ အခ်စ္မဟုတ္။ မေတာ္တဆ ခလုပ္တိုက္လဲသလို ခ်စ္မိ၊ ႀကိဳက္မိသြားျခင္းမ်ိဳး “Falling in love” သည္ အခ်စ္မဟုတ္ဟု ဆိုသည္။ ထိုအခ်စ္မ်ားသည္ ကာမဂုဏ္စိတ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနၿပီး၊ တာရွည္ခံေသာ အခ်စ္မ်ိဳးမဟုတ္။
စိတ္ပညာအရ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ားသည္ မိမိႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ကို ခြဲျခားမသိႏိုင္ေသး။ ကိုယ္ ငိုလွ်င္ တေလာကလံုး ငိုသည္။ ကိုယ္ဆာလွ်င္ ေလာကႀကီး ဆာသည္။ အတၱႏွင့္ ေလာကဟူေသာ စည္းေဘာင္မရွိေသး။ လအတန္ၾကာမွ မိမိသည္ ပတ္၀န္းက်င္ေလာကႀကီးႏွင့္ သီးျခားျဖစ္ေနသည္ကို ရိပ္မိလာသည္။ ကိုယ္ ဆာေနေသာ္လည္း မိခင္ကႏ႔ိုခ်ိဳတိုက္ခ်င္မွ တိုက္မည္။ ကိုယ္ ကစားခ်င္ေသာ္လည္း မိခင္က ေခ်ာ့ျမဴခ်င္မွ ေခ်ာ့ျမဴေပလိမ့္မည္။ အ႐ြယ္ေရာက္လာသည္ႏွင့္အမွ် အတၱဥခြံက အရည္ထူလာသည္။ အတၱေဘာင္ (ego boundary) အတြင္း ပုန္းေအာင္းရင္း၊ အထီးက်န္ေ၀ဒနာကို ခံစားလာရသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ငယ္စဥ္ဘ၀တြင္ ေတြ႕ႀကံဳရသည့္ နာက်ဥ္းဖြယ္ ခံစားခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ေလာကႀကီးအေပၚ သံသယစိတ္မ်ားျဖင့္ စိုး႐ြံ႕၍ပင္ ေနတတ္သည္။ ခ်စ္ႀကိဳက္မိျခင္းက ထိုအထီးက်န္ေ၀ဒနာကို ေခတၱေျဖေဖ်ာက္ေပးသည္။ မိမိ၏ စိတ္ႏွလံုးအား ခ်စ္သူအေပၚ အပ္ႏွင္းလိုက္ျခင္းက၊ မိမိ၏ အတၱဥခြံေလးအား ေဖာက္ခြဲလိုက္သလိုျဖစ္ကာ သာယာမႈကိုေပးသည္။ သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္ အတၱေဘာင္ကို ခ်ိဳးေဖာက္လိုက္ျခင္း မဟုတ္။ ခ်ဲ႕ထြင္လိုက္ျခင္းလည္းမဟုတ္။ ထို႔ေၾကာင့္ “ခ်စ္ႀကိဳက္မိ” သြားျခင္းမ်ိဳးက ယာယီခဏသာခံ၍ ေဖာက္ျပန္ ေျပာင္းလဲတတ္သည္။ သို႔ေသာ္ ခ်စ္ႀကိဳက္မိျခင္းကို အစျပဳကာ အခ်စ္စစ္ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးသြားႏိုင္သည္။
ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္းသည္ ပန္းပ်ိဳးသူတစ္ဦးကဲ့သို႔ ျမတ္ႏိုးႏွစ္သက္မႈရွိသည္။ ပန္းခ်စ္သူသည္ ပန္းပင္တို႔ကို ပစ္မထား။ ေရေလာင္း၊ ေပါင္းသင္၊ ေျမၾသဇာထည့္တတ္ရသည္။ မိမိခ်စ္ခင္ေသာ သူ/အရာ၀တၳဳေပၚတြင္ မိမိ၏ စိတ္၀င္စားမႈ၊ စိတ္ခံစားမႈတို႔ကို ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသည္။ တာ၀န္ယူရသည္။ ဤျဖစ္စဥ္ကို စိတ္ပညာက Cathexis ဟုေခၚသည္။ Cathexis သည္လည္း မိမိ၏ အတၱဥခြံကို ခ်ဲ႕ထြင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤမွ်ႏွင့္ေတာ့ အခ်စ္စစ္မဟုတ္ေသးဟု Peck ကဆိုသည္။ မိခင္သည္ ရင္ေသြးငယ္ကို ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေႂကြး၊ ယုယပိုက္ေထြးကာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း မိမိ၏ ရင္ေသြးႀကီးျပင္းလာ၍ မိမိအား မနာခံေတာ့ေသာအခါ အခ်စ္ကုန္ခမ္း သြားတတ္ေသးသည္။ စိတ္နာက်ည္းသြား တတ္ေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Cathexis သက္သက္သည္လည္း အခ်စ္စစ္ မဟုတ္ေသး။ မိမိျပဳသမွ် နာခံမည့္ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ေလးမ်ားအား ခ်စ္ေသာ အခ်စ္မ်ိဳးသာျဖစ္သည္ဟု Peck ကဆိုသည္။
ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈဆိုေသာ္လည္း ခံစားမႈ (emotion) ကို ဗဟိုျပဳေသာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈမ်ိဳးမဟုတ္။ မိမိကိုယ္တိုင္ႏွင့္ မိမိခ်စ္သူတို႔၏ စိတ္ဓာတ္ အရည္အေသြး ျမင့္မားလာေစရန္ အသိပညာျဖင့္ ထိန္းကြပ္မႈပါသည့္ ေစ့ေဆာ္မႈ (volition) ေစတနာကို အခ်စ္ဟုသတ္မွတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူ၏အဓိပၸါယ္အဖြင့္တြင္ အလိုဆႏၵ (desire) ဟုမသံုးပဲ ေစတနာ (will) သံုးသည္။ “ေရကူးခ်င္တယ္” ႏွင့္ “ေရကူးမယ္” ဟူေသာစကားရပ္ႏွစ္ခုတြင္ အလိုဆႏၵႏွင့္ ေစတနာတို႔၏ ခြန္အားကြာျခားပံုကို သိႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အခ်စ္သည္ စြန္႔စား၀ံ့ေသာ သတၱိခြန္အား ပါသည္။ အခ်စ္သည္ ေပးဆပ္ျခင္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ေပးဆပ္၀ံ့သည္။ အနစ္နာ ခံ၀ံ့သည္။ အဆံုးအ႐ံႈးခံ၀ံ့သည္။ မိမိအလိုအတိုင္းမျဖစ္၍ အခ်စ္သည္ ကုန္ခမ္းမသြား။ သတိပညာျဖင့္ ရင္ဆိုင္ႏိုင္သည္။ အခ်စ္စစ္သည္ မိမိ၏ စိတ္ႏွလံုးအား ျဖန္႔ထုတ္ထားသည့္ စိတ္ျဖစ္သည္။ ျမင့့္ျမတ္ျခင္းျဖစ္သည္။
Peck သံုးသြားေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားႏွင့္ ဖြင့္ဆိုသြားေသာ အခ်စ္၏ အဓိပၸါယ္သည္ နားလည္ရ ခက္ေလာက္ေအာင္ နက္႐ိႈင္းသည္ ဆိုရေသာ္လည္း၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အေနျဖင့္ ေမတၱာတရားကို ပံုေဖာ္ထားေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္သည္။ ( ေမတၱာႏွလံုးကိုယ္စီသံုး)
ဧရာ(မႏၲေလး)
ခ်စ္တတ္ၿပီ ပို႔စ္အတြက္
sonata-cantata said...
ကြန္မန္႔ျဖင့္ ျဖည့္စြက္ေပးၾကတဲ့ ဘေလာ့မိတ္ေဆြ အားလံုးနဲ႔ ဖတ္သြားၾကတဲ့သူ အားလံုးကို ေက်းဇူးပါ...
၀န္ခံခ်င္တာကေတာ့ "ခ်စ္တတ္ၿပီ" ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေလး စိတ္ကူးနဲ႔ တင္လိုက္ပါတယ္...တကယ္ ခ်စ္တတ္ၿပီလား ဆိုတာကေတာ့...
စာေတြ ဆက္ေရးခ်င္ပါေသးတယ္။
October 2, 2009 10:30 AM
မသီတာ