ဓာရဏပရိတ်လာ အာဝေဏိကဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး

ဓာရဏပရိတ်တော်သည် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများအပြား ရွတ်ဖတ်ပူဇော်လေ့ရှိကြသည့် ပရိတ်တော် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုဓာရဏပရိတ်ကို သံဂါယနာတင် နိကာယ် ၅-ရပ်တို့တွင် မည်သည့် ကျမ်းတွင်မျှ မတွေ့ရ။ ဘုရားဟောဒေသနာ မဟုတ်။ ရှေးဆရာတော်ကြီး တစ်ပါးပါး ရှေးဖွဲ့ခဲ့သည့် ပရိတ်ဒေသနာ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ စင်စစ် ပရိတ်ကြီး ၁၁-သုတ်အနက် အချို့သော ပရိတ်တို့သည်လည်း နိကာယ် ၅-ရပ်ဝင် ဒေသနာများကြီးများ မဟုတ်သည့်တိုင်၊ နိကာယ် ၅-ရပ်လာ သုတ္တန်ဒေသနာများကို ကိုယ်ထည်ပြု၍ ရှေးပညာရှိ မထေရ်ကြီးများ ရေးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ဆိုလျှင် ဓာရဏပရိတ်တော်၏ တရားသား ကိုယ်ထည်ကို လေ့လာ သုံးသပ်ကြည့်သင့် ပါသည်။

ဓာရဏပရိတ်တော်

၁။ ဗုဒ္ဓါနံ ဇီဝိတဿ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ၊ တထာ မေ ဟောတု။

၂။ အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ အနာဂတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ ပစ္စုပ္ပန္နံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ။

၃။ ဣမေဟိ တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ၊ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ၊ သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ။

၄။ ဣမေဟိ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝိပဿနာယ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သမာဓိဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ။

၅။ ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဒဝါ၊ နတ္ထိ ရဝါ၊ နတ္ထိ အပ္ဖုဋံ၊ နတ္ထိ ဝေဂါယိတတ္တံ၊ နတ္ထိ အဗျာဝဋမနော၊ နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာ။ ဣမေဟိ အဋ္ဌာရသဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော၊ နမော သတ္တန္နံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ။

၆။ နတ္ထိ တထာဂတဿ ကာယဒုစ္စရိတံ၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဝစီဒုစ္စရိတံ၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ မနောဒုစ္စရိတံ၊ နတ္ထိ အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ နတ္ထိ အနာဂတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ နတ္ထိ ပစ္စုပ္ပန္နံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပဋိဟတံ ဉာဏံ။ နတ္ထိ သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏာပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏံ နာနုပရိဝတ္တံ၊ နတ္ထိ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏာပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏံ နာနုပရိဝတ္တံ၊ နတ္ထိ သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏာပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏံ နာနုပရိဝတ္တံ။ ဣမံ ဓာရဏံ အမိတံ အသမံ သဗ္ဗသတ္တာနံ တာဏံ လေဏံ သံသာရဘယဘီတာနံ အဂ္ဂံ မဟာတေဇံ။

၇။ ဣမံ အာနန္ဒ ဓာရဏပရိတ္တံ ဓာရေဟိ ပါစေဟိ ပရိပုစ္ဆာဟိ။ တဿ ကာယေ ဝိသံ န ကမေယျ၊ ဥဒကေ န လဂ္ဂေယျ၊ အဂ္ဂိ န ဍဟေယျ၊ နာနာဘယ ဝိကော၊ န ဧကာဟာရကော၊ န ဒွိဟာရကော၊ န တိဟာရကော၊ န စတုဟာရကော၊ န ဥမ္မတ္တကံ၊ န မူဠှကံ၊ မနုဿေဟိ အမနုဿေဟိ န ဟိံသကာ။

၈။ တံ ဓာရဏပရိတ္တံ ယထာ ကတမေ၊ ဇာလော မဟာဇာလော၊ ဇာလိတ္တေ မဟာဇာလိတ္တေ၊ ပုဂ္ဂေ မဟာပုဂ္ဂေ၊ သမ္ပတ္တေ မဟာသမ္ပတ္တေ၊ ဘူတင်္ဂမှိ တမင်္ဂလံ။ ဣမံ ခေါ ပနာနန္ဒ ဓာရဏပရိတ္တံ သတ္တသတ္တတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကောဋီဟိ ဘာသိတံ၊ ဝတ္တေ အဝတ္တေ၊ ဂန္ဓဝေ အဂန္ဓဝေ၊ နောမေ အနောမေ၊ သေဝေ အသေဝေ၊ ကာယေ အကာယေ၊ ဓာရဏေ အဓာရဏေ၊ ဣလ္လိ မိလ္လိ၊ တိလ္လိ မိလ္လိ၊ ယောရုက္ခေ မဟာယောရုက္ခေ၊ ဘူတင်္ဂမှိ တမင်္ဂလံ။

၉။ ဣမံ ခေါ ပနာနန္ဒ ဓာရဏပရိတ္တံ နဝနဝုတိယာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကောဋီဟိ ဘာသိတံ၊ ဒိဋ္ဌိလာ ဒဏ္ဍိလာ မန္တိလာ ရောဂိလာ ခရလာ ဒုဗ္ဘိလာ။ ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန သောတ္ထိ မေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။

အထက်ပါ ပါဌ်သည် ဓာရဏပရိတ်တော် မူကွဲများအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ စာပိုဒ် (၁) တွင် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အသက်တော်ကို မည်သည့် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူကမျှ အန္တရာယ် ပြုရန် မဖြစ်နိုင် ထို့အတူ မိမိ၏ အသက်ကိုလည်း အန္တရာယ် မပြုနိုင်စေရန် ဆုတောင်းထားသည်။ ‘ဗုဒ္ဓါနံ ဇီဝိတဿ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ’ ဟူသည့် ပါဌ်ကို ဝိနည်း ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ ဒုဗ္ဘိက္ခကထာတွင် တွေ့နိုင်သည်။ (၁) မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အသက်တော် (၂) မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် (၃) မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ရည်စူး၍ လှူဒါန်းအပ်သည့် ပစ္စည်းလေးပါး (၄) မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရှစ်ဆယ်သော လက္ခဏာတော်ငယ် နှင့် ကိုယ်ရောင်တော် – ဤလေးပါးသော အရာတို့ကို မည်သူကမျှ အန္တရာယ် မပြုနိုင်ကြောင်း ယင်းအဋ္ဌကထာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သော ဓာရဏပရိတ်မူတို့၏ ပထမစာပိုဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။

ဗုဒ္ဓါနံ ဇီဝိတဿ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ။
ဗုဒ္ဓါနံ သဗ္ဗညုတညာဏဿ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ။
ဗုဒ္ဓါနံ အဘိဟဋာနံ စတုန္နံ ပစ္စယာနံ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ။
ဗုဒ္ဓါနံ အသီတိယာနုဗျဉ္ဇနာနံ ဗျာမပ္ပဘာယ ဝါ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ။
ဣမေသံ စတုန္နံ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ၊ တထာ မေ ဟောတု။


ဓာရဏပရိတ်စာပိုဒ် ၂ မှ ၅ အထိသည် ဗုဒ္ဓ၏ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး ဖြစ်သည်။ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော်ဟူသည် (ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနှင့် ရဟန္တာအရှင်မြတ်များ အပါဝင်) အခြားမည်သူ တစ်ဦးတစ်ယောက်နှင့်မျှ မဆက်ဆံသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သီးခြားဂုဏ်တော်များကို ဆိုလိုသည်။ သို့သော် အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးကို သံဂါယနာတင် နိကာယ် ၅-ရပ် ပါဠိတော်တို့တွင် အပြည့်အစုံ မတွေ့ရ။ ဂုဏ်တော်အချို့ကိုသာ ကြိုးကြား ကြိုးကြား တွေ့ရသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၁-ရာစု ဝန်းကျင်ခန့်က ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့် ပညာပါရမိတာသုတ်၊ မဟာဝတ္ထု စသည့် မဟာယာနကျမ်းစာတို့တွင်မူ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးကို သက္ကတဘာသာဖြင့် အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆို ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၅-ရာစုခန့်တွင် အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ပြုစုသည့် အဋ္ဌကထာများတွင် ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းရာတွင် ‘အဋ္ဌာရသ ဗုဒ္ဓဓမ္မာ’၊ ‘အဋ္ဌာရသ အာဝေဏိက ဗုဒ္ဓဓမ္မာ’ စသဖြင့် ထည့်သွင်းရေးသားလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး၏ အမည်စာရင်း အပြည့်အစုံကိုမူ ဒီဃနိကာယ် ပါထိကဝဂ် သင်္ဂီတိသုတ် အဖွင့် အဋ္ဌကထာ၌သာ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့နိုင်သည်။

အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဒီဃနိကာယ် အဋ္ဌကထာမှ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး

အဋ္ဌာရသ ဗုဒ္ဓဓမ္မာ နာမ နတ္ထိ တထာဂတဿ ကာယဒုစ္စရိတံ, နတ္ထိ ဝစီဒုစ္စရိတံ, နတ္ထိ မနောဒုစ္စရိတံ။ အတီတေ ဗုဒ္ဓဿ အပ္ပဋိဟတဉာဏံ, အနာဂတေ, ပစ္စုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓဿ အပ္ပဋိဟတဉာဏံ, သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ, သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ, သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ။ နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ, နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ, နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ, နတ္ထိ ဒဝါ, နတ္ထိ ရဝါ, နတ္ထိ ခလိတံ, နတ္ထိ သဟသာ, နတ္ထိ အဗျာဝဋော မနော, နတ္ထိ အကုသလစိတ္တန္တိ။ (ဒီ.ဋ္ဌ.၃.၃၀၅၊ သင်္ဂီတိသုတ် အဖွင့်အဋ္ဌကထာ)

(၁-၃) နတ္ထိ တထာဂတဿ ကာယဒုစ္စရိတံ နတ္ထိ ဝစီဒုစ္စရိတံ, နတ္ထိ မနောဒုစ္စရိတံ - မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ကိုယ်ဖြင့် ပြုအပ်သော မကောင်းသည့် အကျင့်သည် မရှိ။ နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုအပ်သော မကောင်းသည့် အကျင့်သည် မရှိ။ စိတ်ဖြင့် ကြံစည်အပ်သော မကောင်းသည့် အကျင့်သည် မရှိ။
(၄-၆) အတီတေ ဗုဒ္ဓဿ အပ္ပဋိဟတဉာဏံ, အနာဂတေ, ပစ္စုပ္ပန္နေ […] - မြတ်စွာဘုရားရှင်အား အတိတ်အဖို့၌ အတားအဆီး အပိတ်အအပင် မရှိသော ဉာဏ်တော်သည် ရှိ၏။ အနာဂတ်အဖို့၌, ပစ္စုပ္ပန်အဖို့၌ အတားအဆီး အပိတ်အအပင် မရှိသော ဉာဏ်တော်သည် ရှိ၏။
(၇-၉) သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ, သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ, သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ - မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အလုံးစုံသော ကာယကံ အမှုတို့သည် ဉာဏ်တော်၏ နောက်သို့ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်၏။ အလုံးစုံသော ဝစီကံ မနောကံ အမှုတို့သည် ဉာဏ်တော်၏ နောက်သို့ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်၏။
(၁၀) နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ - (သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက်) ဆန္ဒတော်၏ ယုတ်လျော့ခြင်းသည် မရှိ။
(၁၁) နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ - ဝီရိယ၏ ယုတ်လျော့ခြင်းသည် မရှိ။
(၁၂) နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ - သတိ၏ ယုတ်လျော့ခြင်းသည် မရှိ။
(၁၃) နတ္ထိ ဒဝါ - မြူးတူးပျော်ပါးလို၍ ပြုမူခြင်းသည် မရှိ။
(၁၄) နတ္ထိ ရဝါ - (သတိကင်းလွတ်) ချွတ်ယွင်းသော ပြောဆိုခြင်းသည် မရှိ။
(၁၅) နတ္ထိ ခလိတံ - (သတိကင်းလွတ်) ချွတ်ယွင်းသော ပြုမူခြင်းသည် မရှိ။
(၁၆) နတ္ထိ သဟသာ - (ဉာဏ်ဖြင့် မဆင်မခြင်) အဆောတလျှင် ပြုခြင်းသည် မရှိ။
(၁၇) နတ္ထိ အဗျာဝဋော မနော - အားမစိုက်ဘဲ ကြောင့်ကြမဲ့နေသော စိတ်သည် မရှိ။
(၁၈) နတ္ထိ အကုသလစိတ္တံ - အကုသိုလ်စိတ်သည် မရှိ။

သို့သော် ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်၊ မနောဒုစရိုက် မရှိခြင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်နှင့်သာ ဆက်ဆံသည့် အာဝေဏိကတရား မဟုတ်။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ပြီးသော ရဟန္တာ အရှင်မြတ်တို့တွင်လည်း ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်၊ မနောဒုစရိုက်တို့ မရှိကြ။ ထို့အတူပင် နောက်ဆုံး ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် အကုသိုလ်စိတ် မရှိခြင်း (နတ္ထိ အကုသလစိတ္တံ) သည်လည်း အာဝေဏိက ဗုဒ္ဓဓမ္မ မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် (ခရစ်နှစ် ၆-ရာစု ၇-နှစ်ရာစုခန့်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော) အရှင်ဓမ္မပါလက ဒီဃနိကာယ် အဋ္ဌကထာ၏ အနက်ဓိပ္ပါယ်ကို ထပ်မံ ဖွင့်ဆိုသည့် လီနတ္ထဒီပနီခေါ် ဒီဃနိကာယ် ဋီကာကျမ်းတွင် “ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်၊ မနောဒုစရိုက် မရှိခြင်းဟူသည့် ဂုဏ်ပုဒ်တို့သည် ကာယကံ အစရှိသော အမှုတို့သည် ဉာဏ်တော်သို့ အစဉ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ရထိုက်သည့် ဂုဏ်များကို ချီးမွမ်းခြင်းသာ ဖြစ်သည်၊ အာဝေဏိကဓမ္မကို ပြခြင်း မဟုတ် (ကာယကမ္မာဒီနံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိတာယ လဒ္ဓဂုဏကိတ္တနံ, န အာဝေဏိကဓမ္မန္တရဒဿနံ)” ဟု မှတ်ချက်ပေးသည်။ ထို့နောက် “ဤနေရာတွင် ဒီဃနိကာယ်ဆောင်အရှင်တို့၏ ပါဌ်သည် ရှုတ်ထွေးနေ သည်။ မရှုတ်ထွေးသည့် ပါဌ်မှာကား ဤသို့ ဖြစ်သည် (အယဉ္စ ဒီဃဘာဏကာနံ ပါဌော အာကုလော ဝိယ။ အယံ ပန ပါဌော အနာကုလော)” ဟု ဆို၍ ဗုဒ္ဓ၏ အာဝေဏိကဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးကို ဋီကာဆရာ အရှင်ဓမ္မပါလက အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းထုတ်ပြထားသည်။ ဓာရဏပရိတ်တွင် တွေ့ရသည့် အာဝေဏိကဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးမှာ အရှင်ဓမ္မပါလ၏ ဋီကာများတွင်လာသည့် ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးပင် ဖြစ်သည်။

အရှင်ဓမ္မပါလ၏ ဒီဃနိကာယ် ဋီကာမှ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး

အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ, အနာဂတံသေ, ပစ္စုပ္ပန္နံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ။ ဣမေဟိ တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ၊ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ, သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ။ ဣမေဟိ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ, နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ, နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ, နတ္ထိ သမာဓိဿ ဟာနိ, နတ္ထိ ပညာယ ဟာနိ, နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ။ ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဒဝါ, နတ္ထိ ရဝါ, နတ္ထိ အပ္ဖုဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဝေဂါယိတတ္တံ, နတ္ထိ အဗျာဝဋမနော, နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာတိ။ (ဒီ.ဋီ.၃.၃၀၅၊ သင်္ဂီတိသုတ် အဖွင့်ဋီကာ)

(၁-၃) အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ အနာဂတံသေ, ပစ္စုပ္ပန္နံသေ […]
(၄-၆) သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ၊ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ, သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ […]
(၇) နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ
(၈) နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ
(၉) နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ
(၁၀) နတ္ထိ သမာဓိဿ ဟာနိ
(၁၁) နတ္ထိ ပညာယ ဟာနိ
(၁၂) နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ
(၁၃) နတ္ထိ ဒဝါ
(၁၄) နတ္ထိ ရဝါ
(၁၅) နတ္ထိ အပ္ဖုဋ္ဌံ - ဉာဏ်တော်နှင့် မထိတွေ့ မနှံ့စပ်သော ကိစ္စ မရှိ
(၁၆) နတ္ထိ ဝေဂါယိတတ္တံ - အလျင်စလိုပြုခြင်း မရှိ
(၁၇) နတ္ထိ အဗျာဝဋမနော
(၁၈) နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာ - ဉာဏ်ဖြင့် မဆင်မခြင် လျစ်လျူရှုသော အမှုသည် မရှိ။

ဋီကာဆရာ အရှင်ဓမ္မပါလသည် မိမိ အနက်ဖွင့်သည့် မူရင်းကျမ်းဖြစ်သည့် အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဋ္ဌကထာတွင် လာသည့် ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးကို မယူတော့ဘဲ အထက်ပါအတိုင်း ပြသည်။ ထို့အပြင် အရှင်ဓမ္မပါလသည် ဒီဃနိကာယ် သမ္ပသာဒနီယသုတ် အဖွင့်၌လည်း အထက်ပါ အာဝေဏိကဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးကိုပင် အဋ္ဌာရသဗုဒ္ဓဓမ္မဟူသည့် အမည်ဖြင့် ထုတ်ပြကာ၊ အချို့ကျမ်းများတွင် (ကေစိ) ‘နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ’ ကို မထည့်ဘဲ ‘နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ’ ဟု ဆိုကြောင်း မှတ်ချက်ပေးထားသည်။ “အချို့ကျမ်းများသည် (ကေစိ)” မည့်သည့် ကျမ်းဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော်လည်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်း၏ ရှေ့ပြေးကျမ်း တစ်စောင်ဖြစ်သော ဝိမုတ္တိမဂ်ကျမ်းကို ဆိုလိုဟန်တူပါသည်။ ဝိမုတ္တိမဂ်ကျမ်းမှ အာဝေဏိကဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးသည် အရှင်ဓမ္မပါလ၏ မူနှင့် အတော်ဆင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ‘နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ’ ကို မပါဘဲ ‘နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ’ ဟု တွေ့ရသည်။ အခြား ကွဲလွဲချက်အဖြင့် ဝိမုတ္တိမဂ်ကျမ်းတွင် ‘နတ္ထိ ဝေဂါယိတတ္တံ’ အစား ‘နတ္ထိ ဒွေဓာယိတတ္တံ’ ဟု တွေ့ရလေသည်။ ဝိမုတ္တိမဂ်ကျမ်းမှ အာဝေဏိကဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

အရှင်ဥပတိဿမထေရ်၏ ဝိမုတ္တိမဂ်မှ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး

အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ, အနာဂတံသေ, ပစ္စုပ္ပန္နံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံံ။ ဣမေဟိ တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ, သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တ, သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ။ ဣမေဟိ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ, နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ, နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ, နတ္ထိ သမာဓိဿ ဟာနိ, နတ္ထိ ပညာယ ဟာနိ, နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ။ ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဒွေဓာယိတတ္တံ, နတ္ထိ ရဝါ, နတ္ထိ ကိဉ္စိ အပ္ဖုဋ္ဌံ ဉာဏေန, နတ္ထိ ဒဝါ, နတ္ထိ အဗျာဝဋမနော, နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာတိ။ (ဝိမုတ္တိမဂ္ဂ Reconstructed Pāli based on the English translation of Vimuttimagga & V.P. BAPAT’s Vimuttimagga and Visuddhimagga, A Comparative Study)

(၁-၃) အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ, အနာဂတံသေ […] ပစ္စုပ္ပန္နံသေ […]
(၄-၆) သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ, သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ […] သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ […]
(၇) နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ
(၈) နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ
(၉) နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ
(၁၀) နတ္ထိ သမာဓိဿ ဟာနိ
(၁၁) နတ္ထိ ပညာယ ဟာနိ
(၁၂) နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ
(၁၃) နတ္ထိ ဒွေဓာယိတတ္တံ - ရှေ့နောက် မညီသည့် အမှုတို့သည် မရှိ။
(၁၄) နတ္ထိ ရဝါ
(၁၅) နတ္ထိ ကိဉ္စိ အပ္ဖုဋ္ဌံ ဉာဏေန - နတ္ထိ အပ္ဖုဋ္ဌံနှင့် အဓိပ္ပါယ်တူသည်။
(၁၆) နတ္ထိ ဒဝါ
(၁၇) နတ္ထိ အဗျာဝဋမနော
(၁၈) နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာ

‘နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ’ မပါဘဲ ‘နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ’ ဟု တွေ့ရသည့် အခြားမူကွဲတစ်မျိုးကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ အနှစ် ၁၀၀ ကျော်က သက္ကတဘာသာဖြင့် ပြုစုခဲ့သည့် မဟာဝတ္ထုကျမ်းတွင် တွေ့ရသည်။ (မှတ်ချက် အရှင်ဓမ္မပါလသည် ဋီကာကျမ်းပြုရာတွင် သက္ကတဘာသာဖြင့် ရေသားသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းများနှင့် အခြား သမယန္တကျမ်းများကို ကြည့်ရှုကိုးကားလေ့ ရှိပါသည်)။

မဟာယာန လောကုတ္တရာဂိုဏ်း မဟာဝတ္ထုကျမ်းမှ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါး

အဋ္ဌာရသ ဗုဒ္ဓဓမ္မာ တထာ အတီတံသေ တထာဂတဿ အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏဒဿနံ၊ အနာဂတံသေ အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏဒဿနံ၊ ပစ္စုပ္ပန္နံသေ အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏဒဿနံ။ သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ၊ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ၊ သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ။ နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သမာဓိယာ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ပညာယာ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ခလိတံ၊ နတ္ထိ ရဝိတံ၊ နတ္ထိ မုသိတသတိယာ၊ နတ္ထိ အသမာဟိတံ စိတ္တံ၊ နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါယ ဥပေက္ခာ၊ နတ္ထိ နာနာတ္တသညာ။ (Reconstructed Pāli based on Mahāvastu 18. Attributes of the Buddhas)

(၁-၃) အတီတံသေ တထာဂတဿ အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏဒဿနံ၊ အနာဂတံသေ […] ပစ္စုပ္ပန္နံသေ […]
(၄-၆) သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ၊ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ […] သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ […]
(၇) နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ
(၈) နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ
(၉) နတ္ထိ သတိယာ ဟာနိ
(၁၀) နတ္ထိ သမာဓိယာ ဟာနိ
(၁၁) နတ္ထိ ပညာယာ ဟာနိ
(၁၃) နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ
(၁၄) နတ္ထိ ခလိတံ
(၁၅) နတ္ထိ ရဝိတံ - နတ္ထိ ရဝါ နှင့် အဓိပ္ပါယ် တူသည်။
(၁၆) နတ္ထိ မုသိတသတိယာ - သတိမေ့လျော့ခြင်းသည် မရှိ
(၁၇) နတ္ထိ အသမာဟိတံ စိတ္တံ - မတည်ကြည်သော စိတ်သည် မရှိ
(၁၈) နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါယ ဥပေက္ခာ - နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာ နှင့် အဓိပ္ပါယ် တူသည်

ဋီကာဆရာ အရှင်ဓမ္မပါလ ပြုစုခဲ့သည့် အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးသည် မဟာဝတ္ထုမှ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးနှင့် စာလျှင်၊ ဝိမုတ္တိမဂ်ကျမ်းလာ ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးနှင့် ပို၍ နီးစပ်သည်ကို တွေ့ရပါသည်။ နှောင်းခေတ် ထေရဝါဒကျမ်းစာတို့တွင် အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးကို ဖော်ပြသောအခါတွင် အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ ရေးသားခဲ့သည့် မူကို မယူကြတော့ဘဲ၊ အရှင်ဓမ္မပါလ၏ မူကိုသာ လက်ခံကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

ဓာရဏပရိတ်စာပိုဒ် ၂ မှ ၅ တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးသည်လည်း အရှင်ဓမ္မပါလ ရေးသားခဲ့သည့် ဋီကာကျမ်းများတွင်လာသည့် အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးနှင့် တူညီသည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ‘နတ္ထိ ပညာယ ဟာနိ’ အစား ‘နတ္ထိ ဝိပဿနာယ ဟာနိ’ ဟု ဖြစ်နေ၍ အစီအစဉ် အနည်းငယ် လွဲနေသည်သာ ကွာသည်။

ဓာရဏပရိတ်စာပိုဒ် ၆ တွင် အဋ္ဌကထာမှ ‘နတ္ထိ တထာဂတဿ ကာယဒုစ္စရိတံ … ဝစီဒုစ္စရိတံ … မနောဒုစ္စရိတံ’ ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်အား ပြန်ထည့်ထားသည်။ (အရှင်ဓမ္မပါလ ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း) ဤဂုဏ်တော်သည် ဗုဒ္ဓ၏ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ဒီဃနိကာယ် သင်္ဂီတိသုတ်နှင့် အဂုၤတ္တရနိကာယ် သတ္တကနိပါတ် အရက္ခေယျသုတ်တို့တွင် တိုက်ရိုက်လာသော ဂုဏ်များဖြစ်သည်။ အပြည့်အစုံအားဖြင့် ‘ငါ၏ ဤအမှုကို သူတစ်ပါး မသိပါစေနှင့်ဟု စောင့်ရှောက်အပ်သည့် ကာယဒုစ္စရိုက်မျိုး မြတ်စွာဘုရားအား မရှိ” စသဖြင့် တွေ့ရသည်။ စာပိုဒ် ၆ မှ ကျန်ဂုဏ်တော်တို့မှာ အထက်တွင် ပြခဲ့သည့် အာဝေဏိက ဂုဏ်တော်များထဲမှ ဂုဏ်တော် (၁) မှ (၆) ကို အငြင်းဝါကျအဖြစ် ပြောင်း၍ စီကုံးထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

ဓာရဏပရိတ်စာပိုဒ် ၇ မှ ၉ အထိသည် မြတ်စွာဘုရားက အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်အား ဤဓာရဏပရိတ်တော်ကို ဆောင်ထားရန် ဟောကြားခဲ့လေဟန် စီကုံးထား၍ ဓာရဏပရိတ်၏ တန်ခိုးအာနိသင်များကို ချီးမွမ်းထားသည်။ ဘုရားဟောရှင် ဟောကြားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါဘဲလျက် ဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့လေဟန် သီကုံး ရေးသားခြင်းမျိုးသည် မသင့်တော်။

ထို့ကြောင့် ဓာရဏပရိတ်တော်ကို ရွတ်ဖတ် ပူဇော်လိုပါက စာပိုဒ် ၇ မှ ၉ အထိကို ဖြုတ်၍ ပူဇော်သင့်သည်။ စာပိုဒ် ၄ ကိုလည်း အရှင်ဓမ္မပါလ၏ ဋီကာကျမ်းများမှ အာဝေဏိက ဂုဏ်တော် ၁၈-ပါးနှင် ကိုက်ညီအောင် ညှိ၍ အောက်ပါအတိုင်း ရွတ်ဆို ပူဇော်နိုင်ပါသည်။

၁။ ဗုဒ္ဓါနံ ဇီဝိတဿ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယော ကာတုံ၊ တထာ မေ ဟောတု။

၂။ အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ အနာဂတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ၊ ပစ္စုပ္ပန္နံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ။

၃။ ဣမေဟိ တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ၊ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ၊ သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ။

၄။ ဣမေဟိ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဆန္ဒဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဓမ္မဒေသနာယ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝီရိယဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ သမာဓိဿ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ပညာယ ဟာနိ၊ နတ္ထိ ဝိမုတ္တိယာ ဟာနိ။

၅။ ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော နတ္ထိ ဒဝါ၊ နတ္ထိ ရဝါ၊ နတ္ထိ အပ္ဖုဋံ၊ နတ္ထိ ဝေဂါယိတတ္တံ၊ နတ္ထိ အဗျာဝဋမနော၊ နတ္ထိ အပ္ပဋိသင်္ခါနုပေက္ခာ။ ဣမေဟိ အဋ္ဌာရသဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော၊ နမော သတ္တန္နံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ။ ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန သောတ္ထိ မေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။

စာညွှန်း။
၁။ ဒီဃနိကာယ် ပါထိကဝဂ် အဋ္ဌကထာ
၂။ ဒီဃနိကာယ် ပါထိကဝိဂ် ဋီကာ
၃။ ဝိနည်း ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ
၄။ Toshiichi Endo, Buddha in Theravada Buddhism: A study of the Concept of the Buddha in the Pāli Commentaries
၅။ V.P. BAPAT’s Vimuttimagga and Visuddhimagga, A Comparative Study
၆။ Vimuttimagga: The Path of Freedom. Translation from Chinese by Rev. N.R.M. Ehara, Soma Thera & Kheminda Thera
၇။ Vimuttimagga Pāli
၈။ Mahāvastu - 18 Attributes of the Buddhas

အလွမ်း၊ အသောနှင့် ဧည့်သည်

ပြင်သစ် စာရေးဆရာ ကမူး၏ ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီနှင့် အခြားစာတမ်းများ (The Myth of Sisyphus and Other Essays) ကို ဖတ်ရသည့်အခါ အဖေ ပြောလေ့ရှိသည့် “ရှမ်းပြည်မှာ အငြိမ့်ကြည့်ရသလိုပဲ” ဆိုသည့် စကားကို အမှတ်ရမိသည်။ အလုပ်ကိစ္စတခုဖြင့် ရှမ်းပြည်သို့ အလည်ရောက်လာသည့် အဖေသည် မိတ်ဆွေများက ခေါ်သဖြင့် အငြိမ့်ပွဲ လိုက်ကြည့်သည်။ လူရွှင်တော်က ပျက်လုံးများ ပျက်တော့ ပရိသတ်က တဝါးဝါးဖြင့် ရယ်ကြသည်။ ရှမ်းလို ပျက်ခြင်းဖြစ်၍ ဘာမျှ နားမလည်သော်လည်း ဘေးက လူတိုင်း ရယ်နေကြတော့ အဖေလည်း တခါတရံ လိုက်ရယ် ဖြစ်သည်။ နောက်မှ ဇာတ်ခုံပေါ်မှ လူရွှင်တော်နှင့် နံဘေးက ပရိသတ်များကို ကြည့်ကာ မိမိ၏ အူကြောင်ကြောင်နိုင်လှသော အဖြစ်ကို တွေးမိသည်ဟု ဆိုသည်။ တကယ်တော့ လူ့ဘဝကြီးသည် ဘာမှန်း မသိဘဲ အများနည်းတူ ရယ်လိုက်၊ အများနည်းတူ ငိုလိုက်နှင့် နိစ္စဓူဝဖြစ်စဉ်ကြီးကို ဖြတ်သန်းကာ သေရွာဆီသို့ ဦးတည်သွားနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအကြောင်းကို သတိရမိသည့် အချိန်တွင် မိမိအဖြစ်သည် အူကြောင်ကြောင် ဧည့်သည်တဦးနှင့် တူသည်ကို တွေ့ရပေလိမ့်မည်။

ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီ စာတမ်း၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ Absurd ပင်ဖြစ်သည်။ စင်စစ် ကမူးရေးခဲ့သည့် ဝတ္ထုများ၊ စာတမ်းများအားလုံး၏ အဓိကအကြောင်းအရာလည်း ဖြစ်၍၊ ကမူးကို Absurdist တစ်ဦးဟုပင် ကင်ပွန်းတပ်လေ့ရှိသည်။ Absurd ကို အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့ခြင်း (meaninglessness) ဟု ဘာသာပြန်လေ့ ရှိကြသော်လည်း၊ “မဖြစ်နိုင်ခြင်း၊ ကြောင်းကျိုးဆီလျော်မှု ကင်းမဲ့ခြင်း၊ ဝိရောဓိဖြစ်ခြင်း” စသည့် အဓိပ္ပါယ်များလည်းရသည်။ ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီကို ဖတ်ရသည့်အခါ “ရှမ်းပြည်မှာ အငြိမ့်ကြည့်ရသလိုပဲ” ဟူသည့် အဖေ့စကားကို ပြန် အမှတ်ရကာ feeling of Absurd ကို “အူကြောင်ကြောင်နိုင်ခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်လိုစိတ် ဖြစ်သည် (ကမူး၏ စာဖတ်ပရိသတ်များက ကလော်တုတ်ချင်ကောင်း တုတ်ချင်ကြပေလိမ့်မည်)။ နားလည်နိုင်စွမ်း မရှိသည်ကို “အူ” သည်ဟု လည်းကောင်း၊ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မတူဘဲ ကွဲထွက်နေသည်ကို “ကြောင်” သည်ဟု လည်းကောင်း ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ စင်စစ် ကမူးပြောသည့် Absurd တွင် ထိုသဘောလက္ခဏာများ ရှိနေပါသည်။ သို့သော် Absurd ကို “အူကြောင်ကြောင်နိုင်ခြင်း” ဟု မြန်မာမှုပြုလျှင် လေးနက်မှုကင်းမဲ့ နေပါလိမ့်မည်။ စင်စစ် ကမူးက Absurd ကို ဆွေးနွေးရာတွင် သေရေး ရှင်ရေးတမျှ အလေးအနက်ထားသည်ကို ဆစ်စဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီ စာတမ်း၏ အဖွင့်စာသားကို ကြည့်လျှင်တွေ့နိုင်သည်။

“တကယ်တမ်း အလေးအနက်ထားရမည့် ဒဿနပြဿနာမှာ တခုတည်းသာဖြစ်သည်။ ယင်းမှာ မိမိကိုယ် မိမိ သေကြောင်းကြံခြင်းဟူသည့် ပြဿနာပင် ဖြစ်၏။ ဘဝသည် နေပျော်ခြင်း ရှိ, မရှိဟု ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် ဒဿန၏ အခြေခံအကျဆုံး မေးခွန်းကို အဖြေပေးခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။” (ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီ စာတမ်း)

ကမ္ဘာကြီး လုံးခြင်း-ပြားခြင်း ဟူသော ပြဿနာ၊ ရှမ်းပြည်နယ်စပ်မှ ရွာလေးတစ်ရွာတွင် အလောင်းစည်သူမင်း ဖောင်ဆိုက်ခဲ့ခြင်း ရှိ-မရှိ ဟူသော ပြဿနာများသည် ဗဟိဒ္ဓအမှန်တရား (objective truths) များ ဖြစ်သည်။ ထိုပြဿနာတို့ မှန်ခြင်း-မှားခြင်းကြောင့် မိမိကိုယ်မိမိ သတ်သေရန် အကြောင်းမရှိ။ အကယ်၍ ဘဝသည် နေပျော်ခြင်း မရှိဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်လျှင်မူ မိမိကိုယ် မိမိ အဆုံးစီရင်ရန်သာ ရှိတော့သည်။ ထို့ကြောင့် “ဘဝသည် ရှင်သန်နေထိုင်ရန် အဓိပ္ပါယ် ရှိပါ၏လော” ဟူသည့် မေးခွန်းသည် အခြားသော ဒဿနပြဿနာများထက် ပို၍ အရေးပါသည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်ဟု ကမူးက ယူဆသည်။

တနင်္လာနေ့ ရောက်တော့မည် ဟူသော အသိက ရုံးဝန်ထမ်းတဦး၏ တနင်္ဂနွေကို ခြောက်လှန့် လှောင်ပြောင်တတ်သည်။ တနင်္လာနေ့သို့ တကယ် ရောက်လာသောအခါတွင်မူ မဆုံးနိုင်သည့် နိစ္စဓူဝ လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် စီးဝင်မျောပါကာ ရက်သတ္တပတ် ကုန်လွန်သွားပြန်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အပြန်ပြန် ပြေးသွားကျင်လည်ကာ နေ့များ၊ လများ၊ နှစ်များ ကုန်ဆုံးသွားသည်။ တကယ်တော့ ရုံးဝန်ထမ်းတဦး အတွက်သာ မဟုတ်၊ စီးပွားရေးသမား တဦးဖြစ်စေ၊ အငြိမ်းစားသမားတဦးဖြစ်စေ မည်သူမဆို (အနည်းဆုံး စားလိုက် အိပ်လိုက်) နိစ္စဓူဝများတွင် ထပ်ပြန်တလဲလဲ ကျင်လည်နေရသည်။ ဤသို့နှင့် ဆံဖြူသွားကျိုးကာ သေတွင်းသေဝသို့ ရောက်တော့သည်။ သို့သော် ဤအဖြစ်ကို ခြောက်ခြား ငြီးငွေ့ဖွယ် ကိစ္စတရပ်အဖြစ် တွေးမိသည့် အချိန်ကမူ အလွန်ရှားပါး တိုတောင်း လွန်းနေတတ်သည်။

စင်စစ် ကျွန်တော်တို့သည် “မနက်ဖြန် … နောင်တချိန်ချိန်တော့… နောင်တမလွန်ဘဝမှာ” စသဖြင့် အချိန်ကာလတခုသို့ ဖြန့်ထုတ်ရင်း မျှော်လင့်ချက်များဖြင့် အသက်ရှင်နေကြသည်။ မျှော်လင့်ချက်များဖြင့် စက်ရုပ်ဆန်ဆန် ငြီးငွေ့ဖွယ် နိစ္စဓူဝဖြစ်စဉ်ကြီးတွင် သံသရာလည်နေခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရက်စက်ခါးသီးသည့် အမှန်တရားမှာ ထိုမျော်လင့်ချက်များ မပြည့်ဝသေးမီ ကိစ္စများ မပြီးဆုံးသေးမီပင် သေခြင်းတရားဖြင့် ရင်ဆိုင် အဆုံးသတ်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ လူသားက မိမိ ရှင်သန်ရသည့် ဘဝကို အဓိပ္ပါယ်၊ ရည်ရွယ်ချက်တို့ ပြည့်ဝနေစေချင်သည်။ လောကကြီးထံမှ တရားမျှတမှု၊ မျှော်လင့်ချက်နှင့် အဓိပ္ပါယ်ရှိမှုတို့ကို ရယူလိုသည်။ သို့သော် လောကကြီးက ထိုတောင်းဆိုချက်များကို ဘာမျှ မပေးနိုင်။ တုဏှိဘာဝေ ဆိတ်ဆိတ်သာနေသည်။ တံလျှပ်ကို ရေထင်သလို ထင်ယောင်ထင်မှား လှည့်စားထားသည့် အတုအယောင် မျှော်လင့်ချက်များ၊ အဓိပ္ပါယ်များ၊ တန်ဖိုးများကို ခွာချလိုက်သောအခါတွင် သူ့ဘာသာသူ ရှိနေသော လောကကြီးသည် အသံတိတ်ဆိတ်ကာ ဥပေက္ခာ ဆန်လွန်းလှသည်ကို တွေ့ရမည်။ ယခင်ကဲ့သို့ ကိုယ့်အိမ် ကိုယ့်ယာသဖွယ် လုံလုံခြုံခြုံ သက်တောင့်သက်သာ ရှိတော့မည် မဟုတ်။ လောကကြီး အလယ် တစိမ်း ဧည့်သည်သဖွယ် ဖြစ်နေတော့သည်။ ကမူးပြောသည့် Absurd သည် မျှော်လင့်ချက်နှင့် အဓိပ္ပါယ်များကို တစာစာ တောင်းယူလိုသည့် လူသားနှင့် အသံတိတ်ဆိတ်နေသည့် ဥပေက္ခာ လောကကြီးတို့၏ ကွာဟနေမှုကိုပင် ဆိုလိုသည်။ အတ္တနှင့် လောက၏ ရင်ကြားစေ့၍ မရနိုင်လောက်အောင် ကွာပြဲသွားသော ဝိရောဓိသဘော ဖြစ်သည်။ မိမိသည် လောကအလယ်တွင် တစိမ်းဧည့်သည် တဦးသဖွယ် အူကြောင်ကြောင်ဖြစ်နေသည်ကို ခံစားရမည်။ ပျော်ရွှင်ခြင်း ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ချစ်ခင်ခြင်း မုန်းတီးခြင်း မြင့်မြတ်ခြင်း သေးသိမ်ခြင်း၊ အောင်မြင်ခြင်း ကျဆုံးခြင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဘဝကြီး တခုလုံးသည် နောက်ဆုံး ဘာမှမဟုတ်သည့် အချည်းအနှီးဖြစ်သည်ကို နက်ရှိုင်းစွာ သိမြင်ခံစားရသည့် အတွေ့အကြုံမျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော ခံစားမှုမျိုးကိုပင် ဖြစ်တည်မှုဝါဒီ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဆာ့တ် (Sartre) က အော်ဂလီဆန်သည့် ဝေဒနာ (Nausea) ဟု ကင်ပွန်းတတ်သည်။

ထိုသို့သော ဝေဒနာမျိုးကို နိစ္စဓူဝလုပ်ငန်းများဖြင့် မောပန်းငြီးငွေ့နေသောအခိုက်တွင် သိရှိခံစားကောင်း ခံစားရနိုင်သည်။ မိမိကိုယ် မိမိ အချိန် ရေစီးကြောင်းတွင် မျောပါနေသော သစ်တုံးတတုံးသဖွယ် သိမြင်ခံစားမိလိုက်သော အခိုက်တွင် ဖြစ်ချင်ဖြစ်မည်။ အမည်ပညတ်များကို ခွာချလိုက်သည့်အခါ အနှစ်သာရ ကင်းမဲ့စွာ ဗလာသက်သက် တည်ရှိနေသည့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အရာဝတ္ထုများကို တွေ့မြင်ရသည့် အချိန်တွင် ဖြစ်ချင် ဖြစ်မည်။ အသုဘ ရုပ်အလောင်းကောင်ကို မြင်ရသောအခါ ဤသည်ပင် မိမိ၏ မရှောင်လွှဲနိုင်သည့် အေးစက် အဓိပ္ပါယ်မဲ့လှသော ခရီးဆုံးဖြစ်သည်ကို သိမြင်လိုက်သော ခဏတွင် ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်မည်။ သို့သော် ဤသို့သော အသိအမြင်မျိုးကို ခံစားရသည့် အချိန်က အလွန်ရှားပါး တိုတောင်း လွန်းနေပါလိမ့်မည်။

ဘဝ၏ အမှန်တရားသည် အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှု သက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဆိုပါက မိမိကိုယ် မိမိ အဆုံးစီရင်ခြင်းသည်သာ အဖြေမဟုတ်တော့ ပြီလောဟု မေးခွန်းထုတ်ရန် ရှိသည်။ မိမိကိုယ် မိမိ အဆုံးစီရင် သွားကြသူများသည် အကြောင်းပြချက် တစ်ခုခု ရှိကြသော်လည်း အမှန်တကယ် ဘဝ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို စဉ်းစားဆင်ခြင်ပြီးမှ အဆုံးစီရင် သွားကြသူများက အတော်ပင် ရှားပါလိမ့်မည်။ အကယ်၍ ဘဝကြီးက အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့သွားပြီဟု ယူဆ၍ အဆုံးစီရင်သွားသည်ဟု ဆိုပါလျှင်လည်း၊ စင်စစ် ဘဝ၏ အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုကို အမှန်တကယ် သိမြင်၍ မဟုတ်သည်က များသည်။ သူတို့သည် တစုံတရာအား ဘဝ အဓိပ္ပါယ်၊ ဘဝတန်ဖိုးအဖြစ် ယူဆ သတ်မှတ်ထားကြပြီး၊ သူတို့အနေဖြင့် ထိုဘဝအဓိပ္ပါယ်ကို ရှိနိုင်တော့မည် မဟုတ်ဟု မျှော်လင့်ချက် ကုန်ခမ်းသွားသဖြင့် မိမိကိုယ် မိမိ အဆုံးစီရင်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ဥပမာ စာမေးပွဲကျ၍ မိမိကိုယ် မိမိ အဆုံးစီရင်သွားသူသည် ကျောင်းကောင်းကောင်းရခြင်း၊ ဘွဲ့ကောင်းကောင်း ရခြင်း၊ သို့မဟုတ် လူပုံအလယ်တွင် မျက်နှာ မငယ်ရခြင်းတို့သည် ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက်၊ အဓိပ္ပါယ်၊ တန်ဖိုးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို မရနိုင်တော့ဟု ယုံကြည်သောကြောင့် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ (လက်ငင်းပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် မတတ်နိုင်တော့၊ မျှော်လင့်ချက် မရှိတော့ဟု ယူဆ၍လည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မည်)။ ထို့ကြောင့် ဘဝတွင် အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်ဟု ယူဆပါလျှက် မိမိကိုယ် မိမိ အဆုံးစီရင်သွားကြသူများ ရှိသလို၊ ဘဝကြီးသည် မနေပျော်လှဟု ယုံကြည်ပါလျှက် ဆက်လက် အသက်ရှင်သွားကြသူများလည်း ရှိသည်။

စင်စစ် လူတို့သည် စဉ်းစားတွေးခေါ်ရန် အလေ့အကျင့် မရမီကပင် ရှင်သန်ရန်အတွက် အလေ့အကျင့်ရ ပြီးဖြစ်နေသည်။ ဘဝ၏ အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုကို မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ကြုံနေရပါလျှက်၊ အတွင်းစိတ်က ဘဝအဓိပ္ပါယ် ကင်းဆိတ်မှု၏ အကျိုးဆက်အပြည့်အဝကို ရင်မဆိုင်ဘဲ ရှောင်ရှားနေတတ်ကြသည်။ တမလွန်ဘဝကို မျှော်လင့်ခြင်း၊ တချိန်ချိန်တွင် ဘဝအဓိပ္ပါယ်တွေ့လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခြင်းတို့ဖြင့် ဘဝ အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှု၏ အကျိုးဆက်များကို ရင်ဆိုင်ရန် ရှောင်ရှားကြသည်။ အတုအယောင် မျှော်လင့်ချက်များ၊ အဓိပ္ပါယ်များ၊ တန်ဖိုးများကို ဖန်တီးယူသည်။ မိမိကိုယ်မိမိ ကာယကံမြောက် အဆုံးစီရင်ပြီး အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုမှ ထွက်ပြေးမှသာ အဆုံးစီရင်ခြင်း မည်သည် မဟုတ်။ ယုတ္တိကင်းမဲ့သည့် မျှော်လင့်ချက်များ၊ အတုအယောင် အဓိပ္ပါယ်များဖြင့် ဘဝကို နေပျော်အောင် စဉ်းစားတွေးခေါ်ကာ အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုကို ရှောင်ထွက်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည်လည်း အတွေးအခေါ်အားဖြင့် အဆုံးစီရင်လိုက်ခြင်းပင် (philosophical suicide) ဖြစ်သည်ဟု ကမူးက ဆိုသည်။ ယင်းသည်လည်း ကာယကံမြောက် အဆုံးစီရင်ခြင်းကဲ့သို့ပင် အမှန်တရားကို ရင်မဆိုင်ဝံ့သည့် သူရဲဘောကြောင်သော လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ကမူးက ငြင်းပယ်သည်။

အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့ခြင်း၊ မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့ခြင်း၊ အူကြောင်ကြောင်နိုင်ခြင်းတို့သည်သာ ဘဝ၏ ခါးသီးသော အမှန်တရားဖြစ်သည်ဟု သိရှိနားလည်ထားသူ တစ်ဦးအနေဖြင့် ထိုအမှန်တရားကို ဖုံးကွယ် ဖျောက်ဖျက်ပစ်ကာ ရှောင်ထွက်မပြေးသင့်။ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်ရန်သာ ရှိသည်။ ရှုံးမည်မှန်းသိလျှက် (ထွက်မပြေးဘဲ) ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တိုက်ပွဲဝင်သော သူရဲကောင်းကဲ့သို့၊ မျော်လင့်ချက် မရှိမှန်းသိလျှက် (အတုအယောင် မမျှော်လင့်ချက်များ မရှာတော့ဘဲ) အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုကြီးကို ပြက်ပြက်ထင်ထင် သိမြင်ကာ (သို့သော် စိတ်မပျက်ဘဲ) ရှင်သန်နေထိုင်သွားရန် ကမူးက တိုက်တွန်းသည်။ ထိုသို့သော သူရဲကောင်းမျိုးကို Absurd Hero ဟု သူကဆိုသည်။ ကမူးရေးခဲ့သည့် ဝတ္ထုများမှ ဇာတ်လိုက်များသည်လည်း Absurd Hero ၏ စရိုက်ကို သရုပ်ဖော်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။

“ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီ စာတမ်း” တွင် Absurd Hero အဖြစ် ဂရိဒဏ္ဍာရီမှ ဆစ်ဆီဖပ်စ်ကို ထုတ်ပြထားသည်။ ဆစ်ဆီဖပ်စ်သည် နတ်ဒေဝါတို့ကို အံတုဝံ့သူ ဖြစ်သည်။ မြစ်စောင့်နတ်၏ သမီးဖြစ်သူကို ဇူးနတ်မင်းက ခိုးယူသွားသည်ကို ဆစ်ဆီဖပ်စ်က မြစ်စောင့်နတ်အား ထုတ်ဖော်ပြောသည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုရန်အတွက် သူ့နိုင်ငံတွင် နတ်စမ်းရေကို ဖန်ဆင်းပေးရမည်ဟုပင် ဈေးကိုင်လိုက်သေးသည်။ ဇူးနတ်မင်းက စိတ်ဆိုးကာ ဆစ်ဆီဖပ်စ်ကို မရဏတိုင်းပြည်သို့ ပို့လိုက်သည်။ မရဏတိုင်းပြည်သို့ ရောက်သောအခါ၌လည်း ဆစ်ဆီဖပ်စ်က ဟေးဒီးနတ်မင်းကို လှည့်ဖျားကာ သံကြိုးဖြင့် တုတ်နှောင်လိုက်ပြန်သည်။ နောက်ဆုံး နတ်တို့ကို ပမာမခံ့ပြုဝံ့သည့် ဆစ်ဆီဖပ်စ်ကို ပြစ်ဒဏ်ခတ်လိုက်သည်။ ပြစ်ဒဏ်မှာ အလွန်ကြီးလေးသည့်ကျောက်တုံးကြီးကို တောင်ထိပ်သို့ တွန်းတင်ရမည် ဖြစ်ပြီး၊ တောင်ထိပ်သို့ရောက်ပါက ကျောက်တုံးသည် ပြန်လိမ့်ကျသွားမည် ဖြစ်ကာ၊ ဤအလုပ်ကို အကြိမ်ကြိမ် မနားတမ်း လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ အချည်းအနှီး မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့သော အလုပ် (futility and hopeless labor) သည် ခြောက်ခြားဖွယ် အကောင်းဆုံး ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှုဖြစ်သည်ဟု နတ်ဒေဝတာတို့က ထင်မှတ်ထားကြလေသည်။

ကျောက်တုံးကြီးအား ခက်ခက်ခဲခဲ ပင်ပင်ပန်း တောင်ထိပ်သို့ တွန်းတင်ပြီးနောက်၊ ပြန်ကျသွားသော ကျောက်တုံးကြီးအား နောက်တကြိမ် တွန်းတင်ရဦးမည်ဟူသော အကြည့်ဖြင့် တောင်ခြေသို့ ပြန်ဆင်းသွားသည့် ဆစ်ဆီဖပ်စ်၏ အဆင်းလမ်း ခဏာတာအား ကမူးက အလေးနက်ထား၍ သုံးသပ်သည်။

“မဆုံးနိုင်သည့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုကြီး ရှိရာ တောင်ခြေဆီသို့ လေးလံသော်လည်း သေချာ ခြင့်ချိန်ထားသည့် ခြေလှမ်းများဖြင့် ဆင်းသွားသည့် လူသားတစ်ဦး မြင်နေရသည်။ ပြန်အတက်တွင် ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်ရန် သေချာပေါက်ဖြစ်နေသဖြင့် အသက်ရှူခွင့်ရသည့် ထိုအချိန်လေးသည် (အချည်းအနှီး မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့မှုအား ပြက်ပြက်ထင်ထင်) သိမြင်လိုက်နိုင်သည့် အချိန်လေးပင် ဖြစ်သည်။ တောင်ထိပ်မှသည် နတ်ဒေဝါတို့၏ သားရဲတွင်းသို့ တအိအိဆင်းသွားသည့် ထိုအခိုက်အတန့်များတွင် သူသည် သူ့ကြမ္မာထက် သာလွန် ကြီးမြတ်နေပြီး၊ ကျောက်တုံးကြီးထက်လည်း ပိုမိုသန်စွမ်းနေလေသည်။” (ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီ စာတမ်း)

ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုမရှိဘဲ နိစ္စဓူဝ နေ့စဉ်ဘဝကြီးထဲတွင် လုံးဝ နစ်မြုတ်နေပါက “ဘဝအဓိပ္ပါယ်” ဆိုသည်ကို ပြောဆိုနေရန်ပင် မလို။ “ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုမရှိသော ဘဝသည် မနေပျော်” ဟူသည့် ဆိုကရေးတီး၏ စကားအရ ဆိုလျှင် ထိုသို့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုမရှိဘဲ ဘဝထဲတွင် နစ်မြစ်နေခြင်းသည် နေပျော်သော ဘဝနေနည်း မဟုတ်။ တဖန် မြင်ကြားထိသိမှုဟူသည့် အတွေ့အကြုံဘောင်မှ လုံးဝ ထွက်ကာ ဆင်ခြင်တုံတရား သက်သက်ဖြင့် ဘဝကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပါကလည်း ယုတ္တိမတန်သည့် အတုအယောင် ဘဝအဓိပ္ပါယ်၊ အတုအယောင် မျော်လင့်ချက်များဖြင့်သာ လမ်းဆုံးပေလိမ့်မည်။ ဤသို့ တံလျှပ်ကို ရေထင်သည့် ယုံကြည်မှုမျိုး၊ ထိုသို့ ယုံကြည်ယုံသာမက တံလျှပ်ကိုပင် ရေအထင်ဖြင့် အာသာငမ်းငမ်း လွမ်းဆွတ် တမ်းတနေခြင်းမျိုးကို အတွေးအခေါ်အားဖြင့် အဆုံးစီရင်ခြင်းဟု ကမူးက ယူဆသည်။ ထို့ကြောင့် မဆင်ခြင်ဘဲ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝထဲတွင် လုံးဝနစ်မြုတ်နေခြင်းနှင့် ဘောင်ကျော်၍ အတုအယောင် ဘဝအဓိပ္ပါယ်များကို ရှာကြံစဉ်းစားခြင်းဟူသော အစွန်းနှစ်ပါးကို ရှောင်ကာ၊ ဘဝ၏ အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုကို လေးလေးနက်နက် သိမြင်ရင်ဆိုင်ခြင်းသည် ခါးသီးရက်စက်သည့် ကြမ္မာဆိုးကို အောင်ပွဲခံခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ကမူးခံယူသည်။ ခါးသီးနှိပ်စက်မှုကို မထေမဲ့မြင်ပြုနိုင်စွမ်းဖြင့် မကျော်လွှားနိုင်သည့် ကြမ္မာဆိုးဟူ၍ မရှိ။ အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့မှုဟူသည့် ခပ်ပါးပါး လေထုထဲတွင် ဇွဲကောင်းကောင်းဖြင့် ဆက်လက် ရှင်သန်နေထိုင်ရန်မှာ သူတို့အား ခွန်အားများပေးနိုင်မည့် နက်နဲခိုင်မာသည့် အတွေးအခေါ်များ မရှိဘဲ မဖြစ်နိုင်။ ရှုံးနိမ့်မည်မှန်းသိသည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုတွင် အတုအယောင် မျှော်လင့်ချက်များ မထားဘဲ သစ္စာရှိရှိ တိုက်ခိုက်သည့် သူရဲကောင်းတဦးကဲ့သို့၊ ဘဝအဓိပ္ပါယ် ကင်းမဲ့ခြင်းဟူသည့် အဖြစ်မှန်ကို သိရှိနားလည်ကာ ရှင်သန်နေထိုင်ကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ ထိုသို့ ရှင်သန်ခြင်းမျိုးကသာလျှင် အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့သည့် ဘဝကြီးထဲမှ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖန်တီးယူခြင်း ဖြစ်သည်။

“တောင်ထိပ်ဆီသို့ ရုန်းကန်၍ တက်သွားခြင်းသည်ပင် လူသားတဦး၏ နှလုံးသားကို ဖြည့်ဆည်းရန် လုံလောက်ပါသည်။ ဆစ်ဆီဖပ်စ် ပျော်ရွှင်နေမည်ကို မြင်ယောင် ကြည့်နိုင်သည်” ဟု ကမူးက “ဆစ်ဆီဖပ်စ် ဒဏ္ဍာရီ စာတမ်း” ကို အဆုံးသပ်ထားသည်။

ဧရာ (မန္တလေး)

ပင်လယ်မှသည် တောင်တန်းဆီသို့

မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ချောင်းလေးတခုရဲ့ ကမ်းပါးတစ်ဖက်ဆီမှာ မိဘနှစ်ပါးရဲ့ ရွာလေးတွေ မေးတင်ထားတယ်။
ရန်ကုန်မြစ်နံဘေးက ဗိုလ်တထောင်ဆိပ်ကမ်းဟာ ဆံပင်လိမ်ကွေးကွေးနဲ့ ကလေးငယ်လေး ကိုယ့်ကို ထိန်းကျောင်းခဲ့တဲ့ နေရာဖြစ်တယ်။
ပင်လယ်ကာရံထားတဲ့ ကျွန်းလေး ပေါ်မှာ ရေကြည်ပြီး၊ မြက်နုပြန်သေးသတဲ့ ၂၇နှစ်အရွယ် မိန်းမပျိုကို မြုဆွယ်တယ်။
ချောင်းကို ပစ်လို့၊ မြစ်ကို ရှာခဲ့သူ တယောက်ဟာ ပင်လယ်မှာ သီးချိန်တန်သီးပြီး၊ ပွင့်ချိန်တန် ပွင့်နေလိုက်တာ… ရာသီစက်ဝန်း အနှစ် နှစ်ဆယ်။
ပြန်…မယ်…ရည်…ရွယ်…
ပြန်…မယ်…ရည်…ရွယ်…မှကွယ်
လား…ရာ…နဲ့…သွေ…ဖယ်…
ရောက်ခဲ့ပေါ့…
တောင်တန်းတွေဆီရယ်…။

သေကွဲ ရှင်ကွဲ ကွဲကြတဲ့အခါ ကျန်ခဲ့တဲ့သူက ပိုခံစားရတယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့အတွက် မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းတွေကို နှုတ်မဆက်ပဲ ထွက်လာခဲ့တာ တောင်းပန်ပါတယ်နော်။ တကယ်တော့လည်း ပင်လယ်နဲ့ တောင်တန်းဆိုတာ သံသရာမှာ ကျင်လည်နေသရွေ့တော့ တဆက်တည်း မဟုတ်လား...။

၄၇ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့မှာ အမှတ်တရ ရေးပါတယ်။
ပျော်ရွှင်ပါစေ ဆုတောင်းပေးတဲ့ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများကို ကျေးဇူးတင်ရင်း၊ တောင်းပေးတဲ့ ဆုနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားပါမယ်…။

ကာလာမသုတ်နှင့် စင်္ကီသုတ်

ဘလော့ပေါ်မှာ ရေးခဲ့ဖူးတဲ့ ကာလာမသုတ်နဲ့ စင်္ကီသုတ်တို့ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို ရေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ ကာလာမသုတ်က ဝိစိကိစ္ဆာ (ယုံမှားသံသယ) လွန်ကဲနေတဲ့ တရားနာပရိသတ်ကို မျက်ကန်းယုံကြည်မှု မထားဘဲ ကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်တဲ့ တရားကို ဟောကြားထားပါတယ်။ စင်္ကီသုတ်ကတော့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (မှားယွင်းတဲ့ အယူ)လွှမ်းမိုးနေတဲ့ ပရိသတ်ကို မျက်ကန်းယုံကြည်မှုနဲ့ လှေနံဓားထစ်ဆုံးဖြတ်ချက် မချဘဲ၊ မှန်ကန်တဲ့ ယုံကြည်မှု အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ပြီး သစ္စာဆိုက်နိုင်မယ့် လမ်းစဉ်ကို နည်းပေးထားပါတယ်။ ဆက်စပ်လေ့လာဖို့ အလွန်သင့်တော်တဲ့ သုတ္တန် နှစ်ပုဒ်ပါ။ ဒီသုတ္တန် နှစ်ပုဒ်ကို eBook လုပ်ထားပါတယ်။

eBook Link

သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ သာသနာရေး ပြန်တမ်း ကျောက်စာ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ မောရိယမင်းဆက်ဖြစ်သော “ပီယဒဿီ” အမည်ခံ အသောကမင်းသည် ကလိင်္ဂစစ်ပွဲအပြီးတွင် အလွန် ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်သော စစ်ဘုရင်အဖြစ်မှ တရားဓမ္မနှင့် အညီအုပ်ချုပ်သော ဗုဒ္ဓသာသနာပြုမင်း အဖြစ် ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ကမ္ဘာသမိုင်းတွင် အံ့ချီးဖွယ် ကမ္ပည်းတင်ရလောက်အောင် ကိုယ်တိုင်တရားဓမ္မကို ကျင့်သုံး၏။ တရားဓမ္မနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်စီမံခန့်ခွဲ၏။ တိုင်းသားပြည်သူတို့ တရားဓမ္မကို စောင့်ရှောက်စေရန်လည်း အမိန့်ပြန်တမ်း ကျောက်စာများ ရေးထိုးစိုက်ထူကာ တရားဓမ္မကို ပြန့်ပွားစေ၏။ လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုကို လေးစား တန်ဖိုးထားသောမင်း ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ၊ ထိုသို့ရေးထိုးသော ကျောက်စာအများစုတို့သည် ဘာသာအယူဝါဒ မခွဲခြားပဲ တိုင်းသူပြည်သားအားလုံးတို့ လိုက်နာစေနိုင်မည့် တရားဓမ္မ ဖြစ်လေသည်။ ကျောက်စာ အနည်းငယ်သာလျှင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် တိုက်ရိုက် ပတ်သက်သည်။ ထိုအထဲမှ အောက်ပါ Bhabru Rock Edict ကျောက်စာသည် ဗုဒ္ဓသာသနာ အဓွန့်ရှည် တည်တံ့စေရန် ရည်ရွယ်၍ ရဟန်းသံဃာတော်နှင့်တကွ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အပေါင်း လိုက်နာသင့်သော ဘုရားဟော ဒေသနာတော်များကို ရွေးထုတ် လျှောက်ကြားသော သာသနာရေးပြန်တမ်း တစ်ဆူဖြစ်သည်။ သို့သော် အသောကမင်းကြီး ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းလော၊ တတိယသံဂါယနာ၏ ဦးစီးမထေရ်ဖြစ်သော မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿထေရ်က ရွေးထုတ်ပေးခဲ့ခြင်းလော မသိရပေ။

ပိယဒဿီမင်းသည် မာဂဓတိုင်း သံဃာတို့အား ရှိခိုးလျှောက်ထားပါ၏။ အရှင်မြတ်တို့ အနာရောဂါကင်း၍ ချမ်းသာစွာ နေကြရပါစေ။ အရှင်မြတ်တို့ဘုရား… အကျွနု်ပ်၏ ဘုရား, တရား, သံဃာ၌ မြတ်နိုးကြည်ညိုခြင်းကို အရှင်တို့ သိကြပါ၏။ အရှင်မြတ်တို့ဘုရား… မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သော တရားတော်အားလုံးတို့သည် ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူအပ်သော တရားတော်များချည်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ အရှင်မြတ်တို့ဘုရား… ထိုတရားတော်များထဲမှ သူတော်ကောင်းတရား(သဒ္ဓမ္မ)ကို အဓွန့်ရှည်စွာ တည်တံ့စေရန် ဟောကြားထားအပ်သော တရားအချို့ကို လျှောက်တင်ခွင့် ပြုပါဘုရား။

ထိုတရားတော်တို့ကား ဝိနယသမုကသ၊ အရိယဝံသ၊ အနာဂတဘယ၊ မုနိဂါထာ၊ မောနေယျသုတ္တ, ဥပတိသပသိန၊ မုသာဝါဒနှင့်စပ်၍ ဟောကြားတော်မူသော ရာဟုလောဝါဒသုတ်တို့ ဖြစ်ပါသည်။

ထိုတရားဒေသနာတော်တို့အား ရဟန်းယောက်ျား, ရဟန်းမိန်းမ, ဥပါသကာ, ဥပါသိကာမတို့သည် မပြတ် သင်ယူမှတ်ထား ဆောင်ထားကြစေလိုပါသည်။ အရှင်မြတ်တို့ဘုရား… ကျွနု်ပ်၏ လိုအင်ဆန္ဒကို အများသိရှိကြစေရန် ဤကမ္ပည်း ကျောက်စာကို ရေးထိုးစေပါသည်။ (အသောကမင်း၏ ကျောက်စာ Bhahbru Rock Edict)

"His Gracious Majesty, King of Magadha, bows down to the Sangha and — hoping that they are free from disease and living in peace — addresses them as follows: You know well the extent of my reverence and faith in the Buddha, Dhamma, and Sangha. Whatever has been said by the Buddha has of course been well-said. But may I be permitted to point out the passages of scripture I have selected that the True Dhamma might last a long time: Vinaya-samukasa, Aliya-vasani, Anagata-bhayani, Muni-gatha, Mauneya-sute, Upatisa-pasine, and the Instructions to Rahula beginning with (the topic of) falsehood, as taught by the Blessed One.
"Reverend Sirs, I would like the reverend bhikkhus and bhikkhunis — as well as the laymen and laywomen — to listen to these passages frequently and to ponder on them.
"For this reason, Reverend Sirs, I am having this enscribed so that they may know of my intention."

ဤနေရာတွင် “ဝိနယသမုကသ (ဝိနယသမုက္ကံသ)” သည် ဝိနည်းမဟာဝါ ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဓကမှ စတုမဟာပဒေသကထာ ဖြစ်သည်။ ဝိနည်းတော်တွင် ပညတ်ထားခြင်း မရှိသော အချက်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ “အပ်၏- မအပ်၏” ပိုင်းခြား ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန်အတွက် ညွှန်ကြားထားသည့် ဥပဒေသလေးရပ် ဖြစ်သည်။ လိုရင်းအားဖြင့် ဘုရားရှင်က “မအပ်” ဟု တားမြစ်ထားခြင်း၊ “အပ်၏” ဟု ခွင့်ပြုထားခြင်း မရှိသော်လည်း အပ်စပ်သည်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ပြီး မအပ်စပ်သည်တို့နှင့်သာ လျော်ပါက “မအပ်”၊ မအပ်စပ်သည်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ပြီး အပ်စပ်သည်တို့နှင့် လျော်ပါက “အပ်သည်” ဟု မှတ်ယူရန် ညွှန်ကြားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

“အရိယဝံသ”သည် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် စတုက္ကနိပါတ်လာ အရိယဝံသသုတ် ဖြစ်သည်။ ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်းတို့၌ ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း၊ ဘာဝနာတရား၌ မွေ့လျော်ခြင်း ဟူသည့် အရိယာ မျိုးနွယ်တို့ မပယ်စွန့်သည့် “အရိယဝံသ” တရားလေးပါးကို အလေးဂရုထား၍ လိုက်နာခြင်းသည် မြတ်သော အရိယာ မျိုးနွယ်ကို စောင့်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားထားသည့် သုတ်ဖြစ်သည်။

“အနာဂတဘယ”သည် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပဉ္စကနိပါတ်လာ အနာဂတဘယသုတ်များ ဖြစ်သည်။ အနာဂတ်တွင် အိုနာသေဘေးမှ အစ သာသနာဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း အဆုံး အမျိုးမျိုးသော ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ကြုံတွေ့နိုင်သည်ဟု နှလုံးသွင်းကာ တရားထူးရစေရန် မမေလျော့သော လုံ့လဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်ရန် ဟောကြားထားသည်။ သာသနာအန္တရာယ်ကို ကြို၍ မြင်ကာ တရားဓမ္မကြိုးစား အားထုတ်ခြင်းသည်ပင် သာသနာ အဓွန့်ရှည်စွာ တည်ရန် အကြောင်း ဖြစ်နေလေသည်။

“မုနိဂါထာ”သည် သုတ္တနိပါတ်တွင်လာသော မုနိသုတ် ဖြစ်သည်။ ကိလေသာ အဖော်မမှီးဘဲ တစ်ပါးတည်း တောအရပ်တွင် မွေ့လျော်သည့် ရသေ့ရဟန်း သူတော်စင်များ၏ ဂုဏ်ကို ဖော်ညွှန်းသည့် သုတ်ဖြစ်သည်။

“မောနေယျသုတ္တ”သည် သုတ္တနိပါတ် နာလကသုတ်မှ ဒေဝီလရသေ့၏ တူဖြစ်သူ နာလကရဟန်းအား ဟောကြားသည့် မောနေယျတရား ဖြစ်သည်။ မိမိအား ဆဲရေးသူကိုဖြစ်စေ ရှိခိုးသူကို ဖြစ်စေ တန်းတူထားကာ အမျက်ဒေါသ မထားရန်၊ မာန်မာနမတက်ကြွရန်၊ ကာမဂုဏ်တရားတို့ကို ပယ်စွန့်ရန်၊ ဒါယကာတို့နှင့် ရောရောနှောနှော မနေရန် ဟောကြားထားသော တရားဖြစ်သည်။

ကျောက်စာမှ “ဥပတိသ-ပသိနေ” ဟူသော စကားကို “ဥပတိဿအား ကြည်ညိုသော သို့မဟုတ် ဥပတိဿက ဘုရားအား ကြည်ညိုသော” ဟု အနက်ကောက်ပါက ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်လာ သူစိမုခီသုတ်နှင့် ဒီဃနိကာယ် ပါထေရဝဂ်လာ သမ္ပသာဒနီယသုတ်တို့ကို ယူနိုင်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် အနောက်တိုင်း ပညာရှင်များကမူ “ဥပတိဿပြသနေ- ဥပတိဿ၏ မေးမြန်းချက်” ဟု ဘာသာပြန်ဆို၍ သုတ္တနိပါတ် အဋ္ဌကဝဂ်လာ သာရိပုတ္တသုတ်ကို ကောက်ယူကြသည်။ ယင်းသုတ်သည် ရဟန်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်များကို ပြဆိုထားသော ကြောင့် အဓိပ္ပါယ် ယုတ္တိရှိကြောင်း အသောကကျောက်စာ စာအုပ်တွင် အရှင်အာဒိစ္စဝံသက မှတ်ချက်ပေးထားသည်။ အချို့ကလည်း အရှင်သာရိပုတ္တရာ အလောင်းအလျာဖြစ်သော ဥပတိဿက မေးလျောက်၍ အရှင်အဿဇိ ဖြေကြားတော်မူသည့် “ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ” အစချီသည့် ဂါထာဟု ယူဆကြသည်။

“မုသာဝါဒနှင့်စပ်၍ ဟောကြားတော်မူသော ရာဟုလောဝါဒသုတ်” ဟူသည်မှာ မဇ္ဈိမနိကာယ်မှ အမ္ဗလဋ္ဌိက ရာဟုလောဝါဒသုတ်ကို ဆိုလိုသည်။ သိလျက်ဖြင့် မုသားကို ဆိုသူအတွက် မပြုဝံ့သည့် မကောင်းမှုကို ရှိမည် မဟုတ်တော့။ ထို့ကြောင့် အပျော်အပျက်သဘောဖြင့် ဖြစ်စေ မုသားစကား မဆိုရန် သားတော်ရာဟုလာအား ဟောကြားထားသော ဒေသနာဖြစ်သည်။

ထိုဒေသနာတို့သည် သာသနာတော် အဓွန့်ရှည်စွာ တည်တံ့စေရန်အတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ လိုက်နာသင့်သည့် တရားဒေသနာများ ဖြစ်ကြောင်း သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီးက ကမ္ပည်းကျောက်စာတင်ခဲ့ပါသည်။ သာသနာ တည်တံ့ပြန့်ပွားရေးကို လိုလားသည့် အမျိုးကောင်းသားတို့သည် ထိုထိုဒေသနာတို့ကို လေ့လာ မှတ်သား လိုက်နာသင့်လှပါသည်။

စာညွှန်း

Ṭhānissaro Bhikkhu - That the True Dhamma Last the Long Time

အရှင်အာဒိစ္စဝံသ - အာသောကကျောက်စာတော်

မင်္ဂလသုတ်

ကရင် တစ်ရက်၊ မွန် တစ်ရက်

မြန်မာပြည်က တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တွေကို အစုံ မရောက်ဖူးသေးဘူး။ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားဖူး ရောက်ဖူးခဲ့ပေမည့် မွန်ပြည်နယ်ကို ရောက်တယ်လို့ အမှတ်မထားခဲ့ဘူး။ သာမညတောင် ရောက်ဖူးခဲ့ပေမည့် ကရင်ပြည်နယ်ရောက်ဖူးတယ်လို့ အမှတ်မထားခဲ့မိဘူး။ သူငယ်ချင်းတွေ ဆုံမိတော့ ခရီးသွားမယ် ကျုံထော်ရေတံခွန်ကို လိုက်မလားတဲ့။ လိုက်မယ်သာဖြေလိုက်တယ် ဘယ်နားလဲ မသိ။ အဝေးပြေးကားဂိတ်ကနေ ည ၇ နာရီထွက်မယ် ဖားအံကို သွားမယ်တဲ့။ အော် ဖားအံဆိုတော့ ကရင် ပြည်နယ်ပေါ့။ အရင်နှစ်များက ရှမ်းပြည်ကို ကဒီးကဒီး ရောက်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းတွေနဲ့ ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့တာ၊ ဒီတခါတော့ လာထား ကိုယ့်အမျိုး အရင်းကြီးတွေ (မမြင်ဖူးလိုက်ရသော အဖိုး - အမေ့ အဖေက ကရင်စစ်စစ်ဖြစ်ပါတယ်)“တွေ့ရာ ကရင် ချစ်လိုက်မယ်ဟဲ့” ဆိုပြီး လိုက်သွားလိုက်တာပဲ။ အလုံကနေ ညနေ ၅း၃၀နာရီထွက်လာတာ လမ်းတလျှောက်ကားပိတ်၊ ၇ နာရီက ထိုးပြီ… မြောက်ဥက္ကလာ အောင်မင်္ဂလာအဝေးပြေးဂိတ်ကို မရောက်သေး။ ကားဂိတ်ကို ရောက်နှင့်သော သူငယ်ချင်း၊ ကိုယ်နှင့်အတူတူ ကားဂိတ်ကို မရောက်သေးသော သူငယ်ချင်းများရဲ့ အစီအမံနဲ့ အမှတ်(၃) လမ်းမကြီးထိပ်ကနေ ဂိတ်က ထွက်လာတဲ့ ကားကို စောင့်စီး၊ ကားပေါ်ရောက်မှ အဟီး အဟီး ရယ်မလို့ ရှိသေး… ကားက အဲယားကွန်းမပါ… ပြူတင်းပေါက်ဖွင့် စီးခဲ့ရတာ…။ ၀၆-၀၄-၂၀၁၆ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ သက်တူရွယ်တူ ငယ်သူငယ်ချင်းငါးယောက်… တယောက်က သားလေးနှစ်ယောက်ပါတယ်… ခရီးစဉ်ကို ပင်တိုင်စီစဉ်ပေးတဲ့ သူငယ်ချင်းက သမီးလေးပါတယ်… စုစုပေါင်း ၈ယောက် လည်ကြတယ်။

ဖားအံကို ညလယ် ၂နာရီထိုး ရောက်တယ်။ တည်းခိုမည့် သူငယ်ချင်းအမျိုးအိမ် လမ်းထိပ်မှာ ကားရပ်ပေးတယ်။ ဂမုန်းပင်တွေ ပတ်ခြာလည်ဝိုင်းနေတဲ့ ခေတ်မှီမှီ နှစ်ထပ်တိုက်ကလေးရဲ့ ဘုရားခန်းမှာ ဝတ်ဖြည့်လိုက်ရင်း ဘဝေဘဝဟောင်းက ဆွေမျိုးတွေဆီရောက်ပြီဆိုတာ သေချာသွားခဲ့တယ်။ ကိုယ့်ကို ဒီနေရာရောက်အောင် ခေါ်လာတဲ့သူတွေကလည်း သူငယ်ချင်းတွေ ဆိုပေမည့် တကယ်တော့ ဘဝဟောင်းက ဆွေမျိုးတွေပါပဲ။ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် တမှေးအိပ်ပြီး… အိပ်ယာထ ရေချိုးပြီးချိန်မှာ တနေကုန်လည်ဖို့ ငှားထားတဲ့ ကားက ၀၇-၀၄-၂၀၁၆ ကြာသပတေးနေ့ မနက် ၆နာရီ အိမ်ရှေ့မှာ လာကြိုနေခဲ့ပြီ။ တည်းခိုတဲ့အိမ်က သူငယ်ချင်းရဲ့ အမဝမ်းကွဲတော်ပေမည့် သူကဒေါ်လေးလို့ပဲ ခေါ်တဲ့ အန်တီက ရန်ကုန်သူ ငါးဆယ်နားနီးကလေးတွေကို စိတ်မချလို့ဆိုပြီး ခရီးစဉ်မှာ တိုးဂိုက်လိုက်လုပ်ပေးတယ်။ ဖားအံမြို့ ဓမ္မပီယကျောင်းတိုက်နားက အသက် ၇၂နှစ်အရွယ် ကရင်လှပျိုဖြူရဲ့ ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကြံ့ခိုင်မှုကတော့ အံ့မခမ်း အတုယူစရာပါပဲ။

မနက်အစောစာ စားဖို့ ဖားအံက နာမည်ကြီး လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ကို ရောက်တယ်။ ဆိုင်နာမည်က ချစ်လေးတဲ့… သူက ဆိုင်ခွဲတွေလည်း ရှိတော့ ချစ်လေး(၁) ချစ်လေး(၂) စသဖြင့်ပေါ့…။ ဒါကိုလည်း အသက် ငါးဆယ်နီး အန်တီကြီးတွေက “အဆန်းတော့ ဟီးဟီး…ချစ်လေး” ဆိုပြီး ရယ်ကြပြန်တာပဲ။ ရာသီဥတုကလည်း သာယာတယ်… လမ်းခရီးကလည်း ဖြောင့်ဖြူးတယ်… စိတ်လက်လည်း ပေါ့ပါးနေတယ်… ဘာလိုသေးလဲ… စစ်ဆေးရေးဂိတ် သုံးခု ဖြတ်အပြီးမှာတော့ ကျုံထော်ရေတံခွန်ကို ရောက်ပြီပေါ့ကွယ်။

ရေချိုးပြီး အဝတ်လဲနေတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေကို ကွတ်ပျစ်လေးမှာ ထိုင်စောင့်နေတုန်း ကရင်အမျိုးသမီးတယောက် လသားအရွယ် သမီးငယ်လေးကို ချီပြီး ကိုယ့်နားရောက်လာတယ်။ ကိုယ့်ကို “ဘယ်ကလာသလဲ” လို့ ပြုံးရင်းမေးတယ်။ “ရန်ကုန်က လာတယ်” ဆိုတော့ “အို…အဝေးကြီးပဲ” လို့ ပြောပြီး ကိုယ့်ဘေးနားထိုင်ကာ ကလေးနို့တိုက်နေခဲ့တယ်။ ဟုတ်တယ် ဒီကနေ့ ရေတံခွန်မှာ လူအတော်စည်ပေမည့် အများစုက အနီးတဝိုက်က အလည်လာဟန် ရှိသူတွေများတယ်။ အဝေးကနေ လာဟန်ရှိသူက အနည်းစုသာ တွေ့ရတယ်။ သူငယ်ချင်းတွေ ရောက်လာကြတော့ သူတို့ရဲ့ ဖိနပ်တွေက နို့တိုက်နေတဲ့ ကလေးအမေထိုင်နေတဲ့နေရာ ကွတ်ပျစ်အောက်တည့်တည့်ရောက်နေလို့ ကိုယ်က “ညီမ ဟိုဘက်နည်းနည်းတိုးလိုက်ပါလား” လို့ မဆင်မခြင် ပြောမိတယ်။ သူငယ်ချင်းတွေက “ရတယ် ရတယ်” ဆိုပြီး ကုန်းနှိုက်လိုက်ကြတော့ ကလေးအမေမှာ တင်ပါးလေး တခြမ်းကြွပေးလိုက်ရုံနဲ့ အဆင်ပြေသွားခဲ့တယ်။ ကိုယ့်ကြောင့် မင်းနို့သောက်ရာမှာ အနှောက်အယှက် ဖြစ်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင် ခွင့်လွှတ်ပါလို့ တောင်းပန်လိုက်ပါတယ် ကလေးလေးရယ်။

ရိုးရှင်းလှတဲ့ ခြေတံရှည် အိမ်လေးတွေကို ငေးရင်း၊ ပြန့်ပြူးလှတဲ့ မြေပေါ်မှာ ထီးတည်းကြီး ထွက်နေတတ်တဲ့ ထုံးကျောက်တောင်တွေကို အံ့သြမှင်သက်ရင်း၊ စိုစိုစွတ်စွတ်ရှိလှတဲ့ လိုဏ်ဂူတွေမှာ အေးချမ်းမှုရဲ့ အရသာအစစ်ကို ရှာဖွေသွားကြတဲ့ သူတော်စင်များကို ဂါရဝပြုရင်း၊ လွန်ခဲ့တဲ့ တချိန်က တောတွေ တောင်တွေကြား ဖိနပ်မပါ ခြေဗလာနဲ့သာ သွားလာလေ့ရှိတတ်ကြတဲ့ ဖြူဖြူဖွေးဖွေး တုတ်တုတ်ခိုင်ခိုင် ကရင်အမျိုးသားအမျိုးသမီးတွေ့ရဲ့ နှလုံးသားထဲကို တိုးဝင်ကြည့်ရင်း… ဒီနေရာတွေ ရောက်ခဲ့တယ်။

ကျုံထော်ရေတံခွန် အဝင်

ကျုံထော်ရေတံခွန်

ကျုံထော်ရေတံခွန်

မြိုင်ကြီးငူဆရာတော်ကျောင်း

မြိုင်ကြီးငူဆရာတော်ကျောင်း နံဘေးက သံလွင်မြစ်နှင့် ယွန်းဇလင်းချောင်းဆုံရာ

ကော့ကသောင်ဂူ

ကော့ကသောင်ဂူ

ကော့ကသောင်ဂူ

ကော့ကသောင်ဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ကော့ဂွန်းဂူ

ရသေ့ပျံဂူ

ရသေ့ပျံဂူ

ရသေ့ပျံဂူ

ကျောက်ကလပ် (ကြောင့်-ကမ်-လာဘ်) စေတီတော်

ကျောက်ကလပ် (ကြောင့်-ကမ်-လာဘ်) စေတီတော်

တောင်ကမ်းပါးယံမှာ စပ်စေ့ဖိုးနှင့် နော်မူးဖန် မောင်နှမ ပုံပေါ်နေတဲ့ ဇွဲကပင်တောင်

ဇွဲကပင်တောင်ခြေ

ရွှေယဉ်မျှော် ပြည်တော်ဧ စေတီတော်

 ဒီနေရာက တို့ရယ်သံတွေ သံလွင်မြစ်အတိုင်း စီးဆင်းပါစေ

စံမတူထမင်းဆိုင်မှာ နေ့လည်စာနဲ့ ညစာ စားခဲ့တယ်။

နောက်တနေ့ ၀၈-၀၄-၂၁၀၆ သောကြာနေ့မှာ မနေ့က ငှားထားတဲ့ကားနဲ့ပဲ  ရန်ကုန်ကို ပြန်ကြပြီ… မော်လမြိုင်ကို ဝင်လည်ဦးမှာမို့ နံနက်စောစော ၅နာရီကတည်းက ဖားအံကထွက်ခဲ့ကြတယ်။ မော်လမြိုင်မှာ စားရတဲ့ မနက်အစောစာမျိုး နေ့တိုင်းစားရမယ်ဆို အာဂပါးစပ် လူဖြစ်ကျိုးနပ်မှာပဲ း)။

ပထမဦးဆုံး အလျား ၁၂၁ပေ ၉လက်မရှိတဲ့ ဘင်လှိုင်လျောင်းတော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် (ကော့ခပုံစံပြကျေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်) ကို ဖူးမြှော်ခွင့်ရခဲ့တယ်။

ဘင်လှိုင်ဆံတော်ရှင်စေတီတော် (မြင်းနှစ်ကောင် မုဒ်ဝ)

ဘင်လှိုင်လျောင်းတော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

ဘင်လှိုင်လျောင်းတော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

နောက် ဝင်းစိန်တောရကို ခရီးဆက်တယ်။

ဝင်းစိန်တောရ

ကျိုက်မရောမြို့ ဆုတောင်းပြည့် ဘုရားကြီး

ငယ်ငယ်က Writing Pad မျက်နှာဖုံးတွေမှာ ပါလေ့ရှိပြီး၊ ရောက်ဖူးချင်ခဲ့တဲ့ ထန်းပင် ထန်းရွက် ထန်းလက် စုံညီတဲ့ ကျိုက်မရောမြို့က လမ်းလေးကို ရောက်ခဲ့တယ်။

 ကျိုက်သလ္လန်စေတီတော်အနီးက နှီးဘုရား

ကျိုက်သလ္လန်စေတီတော်

ကျိုက်သလ္လန်စေတီတော် ပေါ်က မြင်ရတဲ့ သံလွင်မြစ်ကမ်းနဘေးက မော်လမြိုင်မြို့

စိမ်းလဲ့တင်မှာ နေ့လည်စာ စားပြီး၊ ရန်ကုန်ကို ညနေ ၃နာရီမှာ ချောချောမောမော ပြန်ရောက်ခဲ့ပါပြီ။

လသာ(၂)က သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ခရီးထွက်ဖို့ စကား စ,မိကြသေးပေမဲ့၊ အလုံ(၃)က သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ခရီးစဉ်က ဖြစ်သွားတယ်။ ဘယ်သူ့ကိုမှ ပို ချစ်လို့ မဟုတ်ဘူးနော်။ အမက(၁၁)က သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ RIT က သူငယ်ချင်းတွေလည်း ရှိသေးတယ်မဟုတ်လား။ မနှစ်ကတော့ RITက သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားဖူးရောက်ခဲ့ရတယ်။ ရှမ်းကို ချစ်သလို… ကရင်၊ မွန်လည်း ချစ်တာပါပဲ။ နောက် ဘာသာမတူ၊ လူမျိုးကွဲ၊ နိုင်ငံခြားတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ ရှိသေးသလို၊ online ကနေ ခင်ရတဲ့ မိတ်ဆွေတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်။ မြန်မာပြည်အနှံ မေတ္တာ ပွားချင်သလို၊ ကမ္ဘာဖြန့်ပြီးလည်း မေတ္တာ ပွားချင်ပါသေးတယ်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ့်ကိုကိုယ်တောင် မချစ်နိုင်တော့တဲ့အခါတွေမှာ  ထွက်ပေါက်အဖြစ်ပေါ့။ အဲ့ဒီရက်များအတွင်းက အာရုံတွေရဲ့ ရိုက်ချက်ကြောင့် မလှပနေတဲ့ ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ ပဲ့တင်သံ… ကိုဧရာကို ပြောဖြစ်တာက… “I don’t want to be your wife!.. I don’t want to be anybody’s wife.”။ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ခရီးသွားမယ်လို့ သူ့ကို ခွင့်တောင်းအသိပေးတော့ “အင်း သွား..သွား.. အန္တရယ် ရှိတဲ့ နေရာတွေတော့ မသွားနဲ့” ဆိုလို့ “ကျမက တောခိုမှာ” လို့တောင် ဘုတောလိုက်သေး… တကယ်ကို စိတ်ထဲမှာ ကျိတ်ကြံနေတာ… အဲ့ဒီ့လူကြီးရဲ့ Beautiful Mind ကြောင့်သာ ဒီက အရူးပါးရဲ့ အကြံ အထမမြောက်တာပါလို့ ဝန်ခံရင်း ခရီးစဉ် ဖြစ်မြောက်အောင် စီစဉ်ပေးတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေကို ကျေးဇူးတင်လျက်-

မေတ္တာခြုံ လုံတဲ့ခရီး - ၇

2 January 2016

ဒီနေ့တော့ Hato Bus နဲ့သွားကြမှာပါ...

အစီအစဉ်ထဲမှာ နေ့လည်စာ နဲ့ Tea time အချိုပွဲ အဝစား  ပါ ပါတယ်။

Tochigi - Strawberry Farm

အခင်းထဲက ကိုယ်ကိုတိုင် ကြိုက်ရာရွေးဆွတ်လို့ စတော်ဘယ်ရီအဝစား...

Nikko

နေ့လည်စာ  Sukiyaki

Toshogu Shrine

Shinkyo Bridge

Tokyo ပြန်ရောက်တော့ Sushi စားကြတယ်။

3 January 2016

Tokyo Disneyland မှာ တနေကုန်...

ဂျပန်မှာ ကျယ်ပြော ပျံ့လွင်တဲ့ ကောင်းကင်ကြီးရှိတယ်

4 January 2016

ပြန်ခဲ့ပါပြီ... စင်္ကာပူကို ညကြီးမိုးချုပ်မှ ရောက်တော့သည်။

ဂျပန်ကို လာလည်ဖို့ အကြိမ်ကြိမ်ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ တပြုံတမကြီးနဲ့ ရောက်လာတဲ့ သူငယ်ချင်းကို လေဆိပ်ကနေ အနွေးထည်နဲ့ စီးကြိုတာက စလို့၊ ငယ်သူငယ်ချင်းနဲ့ မိသားစုဝင်အားလုံးရဲ့ အဆုံးမရှိတဲ့ မေတ္တာကို ကျေးဇူးတင်ခြင်း များစွာဖြင့် -

ဧရာသီတာရေချမ်းရေစင်

5 January 2016

အပျော်တွေရပ် လက်တွေ့ဘဝထဲ ဦးဆုံးပြန်ဝင်ရသူက သားငယ်ပါ... မနက် ၆း၃၀နာရီ Secondary ကျောင်းသစ်ကို သွားရပါတယ်။

အကိုကြီးက ဆီလိမ်းပြီး ခေါင်းဖီးပေးနေတာ...