Saturday, May 29, 2010
လုလင်ပျိုနှင့် စကားပြောခြင်း
Friday, May 28, 2010
ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ကႀကီး ကေန အ အထိ
"ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ကႀကီး ကေန အ အထိ'' တဲ့ သက္ေ၀ က တဂ္ပါတယ္။
စာလံုးေလးေတြကို စဥ္းစားရတာနဲ႔တင္ ေပ်ာ္ပါတယ္။
ခ - ေခတ္သစ္ အစိမ္းေရာင္ ေႂကြးေၾကာ္သံ ျဖစ္လာတယ္။ (တို႔ႏိုင္ငံက ေခတ္ေရွ႕ေျပးေနတယ္။)
ဂ ဃ န ဏ ဆိုတဲ့ စာလံုးက အေသးစိတ္ၾကည့္တဲ့ မွန္ဘီလူး
င - ကေတာ့ ၿငိမ္း… ၿငိမ္း ကို ၿငိမ္းလိုက္ပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းပါေစ ကမၻာေျမ။
စ လံုး- နဲ႔ ဆ လိမ္
အစ နဲ႔ အဆံုး ၾကား
ဇ - ဇြဲ… တလံုးထဲနဲ႔ ရွည္လ်ားတဲ့ အသြင္ေဆာင္တယ္။
စ် - ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္မွာ
ည - ညာတာပါေတးေတြနဲ႔
ဋ - ဋီကာခ်ဲ႕ မေနေတာ့ပါဘူး
ဌ - ေဌးသူေတြက သူေဌးဆိုရင္
ဍ - ဍရင္ေကာက္ပင္ေတြကေတာ့ သစ္ပင္ႀကီးေတြေပၚ တြယ္ကပ္ေပါက္တာ ျမင္ဖူးတာပဲ။
ဎ -
ဏ -
တ - တုဏွိဘာေ၀
ထ - ထိုင္ေနလို႔ကေတာ့
ဒ - ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာ
ဓ - ဓနရွင္ေတြအတြက္ပဲ
န - ႏွလံုးသားနဲ႔ စစ္တာ၀န္ (႐ုပ္ရွင္နာမည္)
ပ - ပညာ သားပါပါ
ဖ - ေဖာ္လန္ဖားလိုက္ရ ရင္
ဗ - ဗလ အင္အားျပလို႔ ရၿပီ
ဘ - ဘိုးေတာ္ရဲ႕
မ - ေမတၱာေၾကာင့္
ယ - ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔
ရ - ႐ိုးရာလည္း
လ - လံုးပါး ပါးၿပီ။
၀ - ၀ံသာႏုစိတ္ဓာတ္နဲ႔
သ - သယံဇာတေတြကို
ဟ - ဟိုလူႀကီးက
ဠ - (ဘာေရးရမွန္းမသိေတာ့ပါဘူး)
အ - ေအာင္ပါေစ။ ေအာင္ၾကပါေစ။
Wednesday, May 26, 2010
A to F for the Parent
A is for Atmosphere of Love, Trust at home. မိဘတွေက အိမ်မှာ မေတ္တာတရားနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေကို ပေးနိုင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးရပါမယ်။
B is for Boundaries
Children feel more secure & thus tend to flourish when they know where the boundaries are. (Dr James Dobson)
စည်းကမ်းဆိုတာက စရိုက်ကို ပုံသွင်းပေးတဲ့ နည်းလမ်းပါပဲ။ စည်းကမ်းရဲ့ ပန်းတိုင်ကတော့ မိမိကိုယ်ကို စောင့်ထိန်းနိုင်ဖို့ပဲ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။
Tuesday, May 25, 2010
မရေးဖြစ်သော ပို့စ်များနှင့် မွေးနေ့ဆုတောင်း
အမေများနေ့တုန်းကလည်း မရေးလိုက်ရဘူး။
မေလ ၁ရက်နေ့ (မေဒေးနေ့)က မကြီးတို့ရဲ့ နှစ်လေးဆယ်မြောက် မင်္ဂလာနှစ်ပတ်လည်နေ့…
မေလ ၂၁ ရက်နေ့က ကိုလေးရဲ့ ရွှေရတုမွေးနေ့ပါ။ အကိုသုံးယောက်အနက် အကြီးနှစ်ယောက်က မဟာယောကျ်ားသားဝါဒကို ကိုင်ဆွဲပြီး ညီမတွေအပေါ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခဲ့မှုတွေကို မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့မြင်ခဲ့ရပြီးနောက် ညှာတာထောက်ထား သနားငဲ့ညှာမှုတွေနဲ့ တလျှောက်လုံး ပျော့ပြောင်းတဲ့ သူ့အကြောင်းတွေကလည်း ပို့စ်တခု ရေးလောက်ပါတယ်။ (ချစ်သော ဇနီး၊ သား၊ သမီး တို့နဲ့ အတူ အဖေနဲ့အမေကို ဆတက်ထမ်းပိုး တိုးပြီး ကျေးဇူးဆပ် စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။ )
သူငယ်ချင်းရဲ့ မွေးနေ့မှသည်... ချစ်သော မိသားစုနဲ့ အတူ... အေးအတူ ပူအမျှ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ရင်း... နောက်ဆုံး အန္တိမပန်းတိုင်ကို မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းနဲ့ အတူ အဆုံးတိုင် လျှောက်လှမ်းနိုင်ပါစေလို့.... ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်....။
*****
သူငယ်ချင်း သိင်္ဂီရဲ့ မသီတာအတွက် မွေးနေ့လက်ဆောင်
“ပျော်ရွှင်သော နေ့ရက်များ ပိုင်ဆိုင်နိုင်ပါစေ… သူငယ်ချင်း”
ဒီနေ့ ကျမ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ရဲ့ မွေးနေ့....
ထုံးစံအတိုင်း လုံးလည်ချာလည်တွေနဲ့ ပတ်ချာလည်နေတဲ့ ကျမ အောက်တိုဘာလဦးတုန်းက သတိတရ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အောက်တိုဘာ ၂၄ ဆိုတာ ရင်းနှီးနေခဲ့တဲ့ နေ့တစ်နေ့။ United Nations Day.. ။
သူနဲ့ ကျမ.. ရေစက်ဆုံလို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တစ်ခုတည်းသော စက်မှုတက္ကသိုလ်ကြီးမှာ တစ်နှစ်တည်း တက်ခွင့်ကြုံခဲ့ရတယ်။
အဆောင်ကျောင်းသူ ကျမနဲ့ နေ့ကျောင်းသူ ဖြစ်တဲ့ သူမ တို့ အထူး ခင်မင်ရင်းနှီးခွင့် မရှိခဲ့ကြပေမယ့် တစ်နှစ် တစ်နှစ် စက်မှုတက္ကသိုလ် ဝင်ခွင့်ရတဲ့ လက်တစ်ဆုပ်စာ ကျောင်းသူ တွေမို့ အချင်းချင်း မိတ်ဆက်ပေးစရာမလို ပဲ သိကျွမ်းနေခဲ့ရပါတယ်။ အသားဖြူဖြူ..အရပ်ရှည်ရှည်.. ပိန်ပိန်.. ဆံပင်ကောက်ကောက်ပွပွနဲ့ ချိုသာတဲ့ အပြုံးလေးတွေနဲ့ အေးချမ်းတဲ့ သူ.မျက်နှာလေးကို မှတ်မှတ်ရရ.. ရင်ထဲမှာ အသိအမှတ်ပြုခဲ့မိတယ်။ ( ဆံပင်ကောက်တာချင်းတူလို့လဲ ပါမယ်ထင့်)
ဒါပေမယ့် ပထမ တစ်နှစ်ပဲ အတန်းတူ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် ကျောင်းပြီးတဲ့ အထိ.. မေဂျာလည်း မတူလေတော့ .. အော်.. တစ်နှစ်တည်း ဝင်ခဲ့.. တစ်နှစ်ထဲ ထွက်ခဲ့တဲ့ .. same batch တွေဖြစ်ခဲ့ရုံလောက်ပဲပေါ့..
ကံဆုံချင်ပြန်တော့ ရန်ကုန်မြို.မှာ ပြန်ကြုံ.. အဲလေ.. ကျောင်းပြီးလို့ ကွန်ပျူတာ သင်တန်းတစ်ခုမှာ အတူတူ .. အရင်ကထက် ပို နီးစပ်ခဲ့ရတယ်...။ စကားလုံးတွေကို တစ်လုံးချင်းရဲ. အဓိပ္ပာယ်ကို သိနားလည်သူ၊ အရာရာ လေးနက်တတ်သူ...။ အဲဒီလိုနဲ့....တစ်လှမ်း ချင်း....ပါပဲ။..
အဲဒီလောက်မှာ ရပ်သွားခဲ့ရင်တော့...
ဒါပေမယ့်.. နောက်ထပ်..တစ်လှမ်း...။
ကျမတစ်ယောက် မရည်ရွယ်ပဲ ယက်ကန် ယက်ကန်နဲ့ ယ ပက်လက်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ စင်ကာပူလို နေရာမျိုးကိုသာ သူငယ်ချင်းမိန်းကလေးတွေက ဦးတည်နေကြတော့ ကျောင်းက မိန်းကလေး သူငယ်ချင်း အဲဒီမှာ ရှားပါးပါတယ်။
ရေစက်ဆိုတာ ပါလာခဲ့လို့သာ.. သူရယ်..ကျမရယ်.. သူရဲ. ငယ်ပေါင်းသူငယ်ချင်းရယ်..( ကျမရဲ. ကြီးသူငယ်ချင်း) သုံးယောက် ဆုံသော အခါ.....
သူများတွေကိုတော့ ကျမ မသိပါဘူး။ ကျမကတော့ closed type ပါ..။ ကျမမှာ ရင်နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ သူငယ်ချင်း အများကြီး မရှိခဲ့ပါဘူး။ တွေ.ဆုံတိုင်း ခင်မင်ကျွမ်းဝင် ရင်းနှီးလွယ်သူ မဟုတ်သလို ဆိုရှယ်လည်း ညံ့တဲ့ ကျမ ပါ။
ကျမတို့ သုံးယောက် အတူတူ အိပ်ခဲ့ကြတယ်။ ကျမစက်ရုံကပေးထားတဲ့ အခန်းလေးထဲမှာ...
ကျမတို့ သုံးယောက် ပတ္တရာ ကမ်းခြေ အတူတူ လျှောက်လည်ခဲ့ဖူးကြတယ်...အဲဒီမှာ....
ကျမတို့ သုံးယောက် ဘန်ကောက်မြို.ပေါ် ခြေရာတွေ ချန်ထားရစ်ခဲ့ဖူးတယ်.. မောပန်းပျော်ရွှင်စွာနဲ့...
ကျမတို့ သုံးယောက် ထမင်း ဟင်း အတူတူ ချက်စားခဲ့ကြတယ်.. ဘဲဥ၊ ကြက်ဥ မမုန်းတဲ့သူတွေနဲ့...
ကျမတို့ သုံးယောက် အိပ်ရာဝင် ပုံပြင်တွေ ပြောခဲ့ကြဖူးတယ်.. အချင်းချင်းသိနားလည်တဲ့ ရင်းနှီးမှုတွေနဲ့.....။
သိပ်မကြာခင် အချိန်လေးတွေ ကုန်သွားတော့ ကျမတို့တွေ ကိုယ်စီ ကိုယ့်လမ်းကိုယ်လျှောက်ရင်း.. ကိုယ့်ဘ၀ ကိုယ်ပုံဖော်ခဲ့ကြတယ်။
ရင်းနှီးခဲ့ကြရတဲ့ အချိန်လေးက တကယ်ဆို.. တိုတောင်းလှပါတယ်။
သူတို့တွေကိုတော့ ကျမ မသိနိုင်ပါဘူး...။
ကျမအတွက်တော့ သူတို့ နှစ်ယောက်ဟာ.. တစ်ခါခင်ပြီးရင် ပြန်ဖြတ်လို့ မရစကောင်းတော့တဲ့ အမြဲတမ်း သူငယ်ချင်းတွေပါပဲ...။
သူငယ်ချင်းရဲ့ မွေးနေ့မှသည်... ချစ်သော မိသားစုနဲ့ အတူ... အေးအတူ ပူအမျှ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ရင်း... နောက်ဆုံး အန္တိမပန်းတိုင်ကို မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းနဲ့ အတူ အဆုံးတိုင် လျှောက်လှမ်းနိုင်ပါစေလို့.... ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်....။
*****
သူ့ မွေးနေ့ဆုတောင်းပို့စ် အတွက် မသီတာရဲ့ thank you note!
မွေးရာ ကနေ သေရာ ကို ရွေ့ရွေ့သွားနေရတဲ့ ဘဝခရီး မှာ
tg လို သူငယ်ချင်းနဲ့ ဆုံတွေ့ခွင့်ရသူ အတွက် ပျော်ရွှင်ဖွယ် ဆိုတဲ့ labelတွေ ထပ်ခါ ထပ်ခါ တပ်ရင်း.. သယ်ရင်း...
Saturday, May 22, 2010
ကလေးများအတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုအခြေခံသင်တန်း
၀င်ခွင့်လျှောက်လွှာ www.smcmeditation.org မှလည်းကောင်း SMC မှလည်းကောင်း ရယူနိုင်ပါသည်။
Thursday, May 13, 2010
အနီး - အေ၀း, အတြင္း - အျပင္ - ၂
ဒုတိယအဆင့္သည္ ဗဟုသုတ, အခ်က္အလက္တို႔ကို ေက်ာ္လြန္၍ မိမိကိုယ္ မိမိ စူးစမ္းရွာေဖြေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ျပင္ပေလာက ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေက်ာ္လြန္၍ “မိမိ” ဟူေသာ အတြင္း အဇၩတၱိကေလာကကို စူးစမ္းေသာ အသိျဖစ္သည္။ အတြင္းစိတ္ အာရမၼဏိကကို သိေသာ အသိျဖစ္သည္။ သဒၵါသေဘာအားျဖင့္ ကတၱားပိုင္း (Subject) ကို သိေသာ အသိျဖစ္သည္။ “ဘဝတြင္ မည္သို႔ က်င့္ႀကံ ေနထိုင္ရမည္” ဟု လမ္းၫႊန္ေပးေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္၍ နီတိ, ဒႆန, ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ဘာသာတရားတို႔က ဤအသိမ်ိဳးကို ဦးစားေပးသည္။ ထိုအသိတရားတို႔ျဖင့္ လူေကာင္းတစ္ဦး ျဖစ္ေစရန္ အားထုတ္ၾကသည္။
ဗုဒၶဘုရားရွင္ လက္ထက္က မိမိတို႔၏ လက္ဝတ္ရတနာမ်ားအား ခိုးယူသြားသည့္ ျပည့္တန္ဆာမအား လိုက္လံရွာေဖြေနၾကေသာ ဘဒၵဝဂၢီေခၚ မင္းသားသံုးဆယ္တို႔အား “မိန္းမကို ရွာေဖြျခင္းသည္ ျမတ္သေလာ, မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြျခင္းသည္ ျမတ္သေလာ” ဟု ဘုရားရွင္က ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ဖူးသည္။ Soul Searching ေခၚ မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြျခင္း (အတၱာနံ ဂေဝသနာ) သည္ ဘာသာတရား၏ အစေျခလွမ္းျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ လမ္းဆံုးကား မဟုတ္။ ဗုဒၶ၀ါဒအျမင္အရ “အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ အတၱမဟုတ္, ငါ, ငါ့ဥစၥာ မဟုတ္” ဟူေသာ အနတၱ အသိအျမင္ျဖစ္သည္။ အတြင္း-အျပင္ႏွစ္ေလာကလံုးအား “ငါ, ငါ့ဟာ” ဟူ၍ စြဲလမ္းျခင္းကင္းေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။ ငါ့ဟာဟု ထင္ေသာ တဏွာ, ငါဟု ထင္ေသာ မာန, ငါ့အတၱဟု ထင္ေသာ ဒိ႒ိတို႔ ကင္းကြာေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။
မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြသည့္အခါတြင္ အခ်ိဳ႕အခ်ိဳ႕ေသာ ဒႆနဆရာတို႔သည္ မိမိတို႔ “ငါ” ဟုထင္ထားသည့္ အတၱ ေပ်ာက္ဆံုးေနသည္ကို သိျမင္ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္တည္မႈဝါဒီတို႔ျဖစ္ၾကေသာ Camus က “မိမိသည္ မိမိအတြက္ တစိမ္းတရံစာ” ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆို၏။ Sartre က အသိစိတ္သည္ “ဤသို႔ ဤဟာဟု သတ္မွတ္၍ မရ အၿမဲအနာဂတ္သို႔ ၫႊတ္ေနသည့္ နတၳိတရား” အျဖစ္ျမင္သည္။ သူတို႔အရင္က်ေသာ Hume ကလည္း အတၱဆိုသည္ကို ရွာမရ … ပူျခင္း, ေအးျခင္း, ခ်စ္ျခင္း, မုန္းျခင္း စသျဖင့္ေသာ အစဥ္တစိုက္ေျပာင္းလဲေနသည့္ သိမႈအစုအေဝးသာ ျဖစ္သည္” ဟု ျမင္သည္။ ထိုသို႔သိျမင္ျခင္းကိုပင္ “ဗုဒၶေဒသနာမ်ားအား မၾကားနာဖူးပါလွ်က္ မိမိတို႔၏ စိႏၲာမယအသိဉာဏ္အေလ်ာက္ အနတၱအျမင္ေပါက္သြားၾကသည္” ဟု အခ်ိဳ႕က အထင္ေရာက္ၾကသည္။ စင္စစ္ ယင္းအသိအျမင္တို႔သည္ကား အနတၱအျမင္ အစစ္မဟုတ္ေသး။ “ငါ့တြင္ ခိုင္ၿမဲေသာ အတၱ မရွိပါတကား။ ငါ့တြင္ အားကိုးစရာ အတၱ မရွိပါတကား” ဟု ယူဆေသာ ဥေစၧဒဒိ႒ိသာ ျဖစ္သည္။ အတၱဒိ႒ိကင္းစဥ္ေသာ အသိတရား မဟုတ္ေသး။ တဏွာကုန္ရာ နိဗၺာန္သို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္မည့္ အသိတရား မဟုတ္ေသးေပ။
ပုထုဇဥ္တို႔သည္ အမ်ားအားျဖင့္ “ရွိျခင္း” ႏွင့္ “မရွိျခင္း” ဟူေသာ အစြန္းတခုခုတြင္ ၿငိတြယ္ေနၾကသည္။ “ငါေသလြန္က ဆက္ရွိေနမည္။ မေန႔က ငါသည္ ဒီေန႔ ငါႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္” စသျဖင့္ ယူဆျခင္းမ်ားသည္ “ရွိမႈအစြန္း” သႆတဒိ႒ိ ျဖစ္သည္။ “ငါေသလြန္က မရွိေတာ့။ မေန႔က ငါသည္ ဒီေန႔ ငါမဟုတ္ေတာ့” စသျဖင့္ ယူဆျခင္းမ်ားသည္ “မရွိမႈအစြန္း” ဥေစၧဒဒိ႒ိ ျဖစ္သည္။ ထိုအစြန္းတရားမ်ားတြင္ ၿငိတြယ္ေနျခင္းသည္လည္း အေၾကာင္းအက်ိဳးဆက္ႏြယ္မႈကို မသိျမင္ေသး၍ ျဖစ္သည္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားအား မသိျမင္ေသး၍ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းတရားတို႔အားမွီ၍ အက်ိဳးတရားတို႔ ျဖစ္သည္ကို မွန္စြာ သိျမင္ပါက “မရွိေတာ့, မျဖစ္ေတာ့” ဟူေသာ ဥေစၧဒအစြန္းကို ပယ္ႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းတရားတို႔ ခ်ဳပ္ေသာအခါ ယင္းအားမွီေနသည့္ အက်ိဳးတရားတို႔လည္း ခ်ဳပ္ၾကရသည္ကို မွန္စြာ သိျမင္ေသာအခါ “ဆက္ရွိေနသည္, ခိုင္ၿမဲသည္” ဟူေသာ သႆတအစြန္းကို ပယ္၏။ အစြန္းတရားႏွစ္ပါးလြတ္ကာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ိဳးျဖစ္ရသည္ကို သိျမင္ေသာအခါ အတၱအျမင္ကင္းစင္၍ မွန္ကန္ေသာ အနတၱအသိ အျမင္ျဖစ္ေပၚသည္။ မွန္ကန္ေသာ အနတၱအသိအျမင္သည္သာ တပ္မက္ျခင္း တဏွာကုန္ရာသို႔ ပို႔ေဆာင္ႏိုင္သည္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ ပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေစႏိုင္သည္။
ဗဟုသုတအသိမ်ားျဖင့္ ေလာက ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္ရသည္။ အဇၩတၱအသိတရားတို႔ျဖင့္ မိမိကုိယ္ မိမိ ေကာင္းမြန္ေအာင္ တည့္မတ္ရသည္ (အတၱ သမၼာ ပဏိဓိ)။ ဘဝ ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ အေၾကာင္းအက်ိဳး, အျဖစ္အပ်က္တို႔ကို ဘာဝနာပြားမ်ား၍ရေသာ အနတၱအသိအျမင္ျဖင့္ အတၱႏွင့္ ေလာကမွ လြန္ေျမာက္ျခင္းဟူေသာ ေလာကုတၱရာအက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ အားထုတ္ရသည္။


