Saturday, May 29, 2010

လုလင်ပျိုနှင့် စကားပြောခြင်း

ယမန်နေ့က ဆရာတော် အရှင်ဆေကိန္ဒ ဟောကြားတဲ့ ပထမအကြိမ် ယဉ်ကျေးလိမ္မာ ကလေးတရားပွဲ (Singapore)ကို သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။

တရားပွဲ အစီအစဉ်ကို နံနက်ပိုင်းမှာ ၁၂-နှစ်အောက် ကလေးများအတွက်၊ ညနေပိုင်းမှာ ၁၂နှစ်မှ ၁၈နှစ်အထိ ကလေးများအတွက် အချိန်ခွဲပြီး ကျင်းပသွားခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာကလေး အတော်များများကို မိဘတွေက ပို့ဆောင်၊ ပို့လွှတ်ပေးနိုင်ခဲ့ကြပြီး အောင်မြင်တဲ့ အစီအစဉ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဆရာတော်ကြီးရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဒီနေရာမှာ ဖော်ပြရေးသားခြင်းငှာ မစွမ်းသာပါ။ Vesak Day အလုပ်ပိတ်ရက် ဖြစ်သည်နှင့်အညီ မိဘ၊ ဘိုးဘွားတွေဟာ ရင်သွေးငယ်တွေကို တရားပွဲသို့ လိုက်ပါပို့ဆောင်ခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဘုရားကျောင်းကန်များသို့ သွားရောက်၍ ဘာသာရေး သာသနာရေး ကိစ္စများမှာ သက်ဝင်လှုပ်ရှားနေကြတဲ့ ဒီက မြန်မာလူမျိုး အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ တက်ကြွနေတဲ့ ပုံရိပ်တွေကို တပိုင်တနိုင် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။
(ဘလော့ဂ်ဂါ မပီသစွာ ဓာတ်ပုံ တပုံမှ မရိုက်ဖြစ်ခဲ့ခြင်းအတွက် သည်းခံပါ။)

*****
ညရောက်တော့ မသီတာ တူရဲ့သား Gtalk online မှာ မီးစိမ်းနေတာတွေ့လို့ စကားပြောဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်လူငယ်တယောက်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ အင်တာနက် သိပ်သုံးတယ်ဆိုတာ သိထားပေမဲ့ သူနဲ့ အီးမေးလ် အဆက်အသွယ်လည်းမရှိ၊ chattingလည်း အခုမှသာ ပထမဦးဆုံး ပြောဖြစ်တာပါ။

me:  သားရေ
လုလင်:  ဗျာ တာတာ
me:  online မတွေ့လို့ တာတာက ဒီ account မသုံးတော့ဘူး ထင်နေတာ ဘယ် accountသုံးနေလဲ မေးဦးမလို့
လုလင်:  သားသုံးတယ် တာတာ့အကောင့်က Block List ထဲရောက်နေလို့ သားဟိုနေ့မှ ပြန်ကြည့်မိတယ်
me:  ဟေ အဲ့လိုလဲ ရှိသေးလား ဘယ်သူက ထည့်လိုက်တာတုန်း
လုလင်:  ဟုတ် သား တာတာနဲ့ တိုင်ပင်စရာရှိလို့
me:  ပြော
လုလင်:  သားကျောင်းတက်ဖို့ Scholar တစ်ခုရလို့
me:  ဘယ်မှာလဲ ဘယ်ကလဲ ဘာCourse လဲ
လုလင်:  ဟုတ် Sxxxxx လို့ပြောတယ် advance diploma in networking
သားက သူတို့ စစ်တဲ့ scholar စာမေးပွဲကို ဝင်ဖြေလိုက်တာ အောင်သွားလို့ တဲ့ သားကို အကြောင်းကြားတယ်
me:  ဘယ်မှာ တက်ရမှာလဲ စာမေးပွဲက ဘယ်က စစ်တာလဲ
လုလင်:  ဒီမှာ xxxxx က လုပ်တာ စလုံးမှာပဲ တဲ့
တက်ဖြစ်မတက်ဖြစ်ကို သူတို့ကို အကြောင်းကြားပါ တဲ့ ဒီလ နောက်ဆုံး
အဲ့တာ တက်ရမှာက ၁နှစ်

လုလင်:  ဟဲလို
ကွန်ကျသွားတယ်
တာတာ
အဲ့တာ သူတို့က ပြောတယ်
တက်မယ်ဆိုရင် စင်ကာပူ တစ်သောင်း နှစ်ထောင် ကျတယ် တဲ့
အဲ့တာ သားက စာမေးပွဲအောင်ထားတော့15 percent discount ရတယ်
၂၀၀၀ လျော့သွားမယ်ပေါ့နော်
အဲ့တာ သား အိမ်နဲ့ တိုင်ပင်ကြည့်တော့
မေကြီးက တော့ ပြောတယ်
သူက သိပ်နားမလည်လို့ တာတာနဲ့ တိုင်ပင်ကြည့် ဆိုလို့လေ
သားလဲ
တာတာကိုလိုက်ရှာတာ
ဒီနေ့မှပဲ တွေ့ရတော့တယ်

me:  သားစာမေးပွဲ ဝင်ဖြေလိုက်တာ ကောင်းပါတယ်။ အတွေ့အကြုံရတာပေါ့။ အောင်တယ်ဆိုလို့လည်း ဝမ်းသာတယ်။
ဒါပေမဲ့ သားသိထားသင့်တာတွေ ပြောတော့မယ်။
လုလင်:  အင်း.. သား အတွေ့အကြုံရအောင်ပဲ ဖြေလိုက်တာ
ဟုတ်ကဲ့ ပြောပါ တာတာ
သားတို့ နိုင်ငံရဲ့ ကွန်နက်ရှင် ကအဆင်မပြေဘူး
me:  Ixxxxx က ပညာရေးဝန်ဆောင်မှုပေးပြီး စီးပွားရှာနေတဲ့ ကုမ္ပဏီ။
သူကို မကောင်း ပြောတာမဟုတ်ဘူး။
ဒီမှာ NUS လို University ကြီးတွေကလည်း ဝင်ငွေရှာတာပဲမို့
လုလင်:  ဆက်ပြောပါတာတာ ဟုတ်
me:  သူက မြန်မာပြည်က xxxxxx ကုမ္ပဏီလိုမျိုးနဲ့ ချိတ်လိုက်ပြီး သူ့ကျောင်း လူရအောင် ရှာတာ...ရှင်းရှင်းလေးပဲ
လုလင်:  သြော်
me:  ကိုယ်က ပိုက်ဆံပေးပြီး တက်ရမှာ...စိတ်ဝင်စားအောင် စကော်လာ အော်နေပေမဲ့
လုလင်:  အဲ့လိုကြီးကိုး ဟုတ်ကဲ့
me:  စကော်လာ ဆိုရင် Fully Scholar , Partial Scholar ရှိတယ်... သူ့ဟာကြီးက 15% discount ဆိုတော့ ...Partial Scholar လို့တောင် မသုံးပဲ ဈေးကွက်စကား discount ကို သုံးထားတာ ပေါ်တင်ကြီး ဖြစ်နေတယ်.
လုလင်:  ဟုတ်တယ်နော်
me:  တကယ်တော့လည်း Partial Scholar လို့လည်း သုံးမရပါဘူးလေ...Partial Scholar ဆိုရင်တောင် ကျောင်းလခရဲ့ တဝက်လောက်ထိ ထုတ်ပေးရတာကို သူတို့ ကျောင်းလခက တသောင်း...ဒါကို တသောင်းနှစ်ထောင် လုပ်လိုက်ပြီး... စာမေးပွဲ ခံလိုက်ပြီး နှစ်ထောင်ကို scholar ပြော.... Discount ပြောနဲ့  လူဆွယ်တာပါခင်ဗျာ
လုလင်:  သြော် သားသိပြီ
အဲ့တာကြောင့် သူတို့က ဒီမှာ Seminar တွေ အများကြီး ခဏခဏလုပ်ပီး ရှာနေတာ
သားတို့ကတော့ ကိုယ့်အတွက် knowledge တိုးအောင်လို့ လုပ်သမျှ Seminor သွားတက်တယ် နားထောင်တယ် သူတို့ လုပ်တဲ့စာမေးပွဲတွေဖြေကြည့်တယ်
me:  ဒါတွေကတော့ လုပ်သင့်တယ်။ ကိုယ့်ဘက်က အကုန်အကျ သိပ်မများဘူး ဆိုရင်ပေါ့။
လုလင်:  ဟုတ် အခမဲ့တွေကြီးပဲ အဲ့တာကြောင့်ပါ
me:  သူတို့ကျောင်းတွေလည်း ကိုယ့် ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ကိုယ် တက်တဲ့သူတွေက တက်ကြတာပဲ။
လူဆိုတာအခြေအနေ အမျိုးမျိုးရှိတယ်လေ... တယောက်နဲ့တယောက်မတူဘူး
တာတာကတော့ ဒါကို အားမပေးချင်ပါ။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အာမခံချက် မကောင်းလို့
ငွေပေးပြီးတက်တဲ့ကျောင်း ပြီးရင် ငွေ ဘယ်လောက် ပြန်ရမလဲ ဆိုတာနဲ့ပဲ အခုခေတ်မှာ အလွယ်ဆုံး စဉ်းစားရမှာပဲ
လုလင်:  သားလဲ တိုင်ပင်စရာလူမရှိလို့ တာတာ ကိုမေးကြည့်မယ်ဆိုပီး စောင့်နေတာ
ဒီမှာ ဘာမှအဆင်မပြေဘူး မီးတွေကမလာ connection တွေကျနဲ့ အဲ့တာဘာမှလုပ်လို့မရဘူး
me:  တာတာ သိတယ်။ အီးမေလ်ရေးလေ။ ရိုးရိုးစာနဲ့ စာတိုက်ကပို့
လုလင်:  အီးမေးလ်းရေးဖို့ Gmail ထဲဝင်ဖို့က တစ်နာရီလောက် ကြာတယ်
ဟီး
အခုသားဖွင့်ထားတာ ကြာပီ အခုထိတောင်တက်ဘူး
တော်သေးတယ် Gtalk ကောင်းနေလို့
me:  ကျောင်းက ဒီဂရီ ရအောင်လုပ်...လုပ်ငန်းခွင် အတွေ့အကြုံယူ။
လုလင်:  အင်း အလုပ်ရဖို့ကလဲ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံလိုတယ် တဲ့နော်
me:  အေး..
me:  နောက်တခု အရေးကြီးတာက အလုပ်ရှာရင် အလုပ်အတွေ့အကြုံရှိရမယ်ဆိုတဲ့ (အလုပ်မရှိသေးလို့ အလုပ်ရှာပါတယ်။ အလုပ်အတွေ့အကြုံဆိုတော့ မုန့်လုံးစက္ကူကပ်သလို ရီစရာကြီး ဖြစ်မနေဘူးလား)
ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ လောကမှာ တွေ့ကြုံရမဲ့ အမှန်တရားတွေပဲ
လုလင်:  ဟုတ်
me:  ဒီတော့ သား ဘဝမှာ First Job ဆိုတဲ့ အလုပ်တခု ရဖို့ သိပ်အရေးမကြီးပါဘူးလား။ သိပ်ကိုလည်း ခက်ခဲသလိုပဲနော်။
လုလင်:  ဟုတ်ကဲ့ အလုပ်တွေကတော့ပေါသလိုပဲ ဒါပေမဲ့ တကယ် လုပ်မယ်လို့  စုံစမ်းတော့ မရဘူး
me:  တကယ်တော့ လျှို့ဝှက်ချက်ကို မသိလို့ပါ။
သားက အခု ကျောင်းတက်နေတာ မဟုတ်လား။ အဲ့ဒီတော့ ကျောင်းသားအလုပ် လုပ်နေတာပဲပေါ့။
အလုပ်သွားလျှောက်လို့အတွေ့အကြုံမေးရင် ဟုတ်ကဲ့ ကျောင်းသားမို့ Student မို့ study လုပ်နေတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေရှိတယ်။ ဒါတွေ ဒါတွေ စာတွေ့ လေ့လာထားတယ်။ လက်တွေ့ လုပ်ရမည့် အခွင့်အရေး ရမယ်ဆိုရင် အစွမ်းရှိသလောက် ကြိုးစားလုပ်ချင်ပါတယ် ဆိုရင် ပြီးပြီပေါ့ မဟုတ်ဘူးလား။ 
ကိုယ့် မိဘက မွေးကတည်းက တလျှောက်လုံးပြုစု ပျိုးထောင်ပေးခဲ့တဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ Personality ရိုးသားတယ်။ ယဉ်ကျေးတယ်။ ဒါတွေကလည်း သူတို့လိုတဲ့ အတွေ့အကြုံထဲ ထည့်မယ်ဆိုရင် ထည့်လို့ရပါတယ်။
me:  သားမှာ CV ရှိလား အလုပ်လျှောက်ရင် CV ကောင်းကောင်းလိုတယ်
လုလင်:  သား CV မရေးဖူးပါဘူး
me:  ရေးရမယ်။ Sample ပို့ထားလိုက်မယ်။
လုလင်:  ဟုတ်
အော် သား ဒီအကောင့်ကလဲ လူများတယ် အဲ့တာကြောင့် တစ်ခြားသီးသန့် အကောင့်တစ်ခုနဲ့ တာတာကိုအပ်မယ်
အဲ့ဒီ အကောင့်ကို ပို့ပေးပါနော်
me:  ok
သူငယ်ချင်းများတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်အတွက် အများအတွက် ဘယ်လောက် အကျိုးဖြစ်သလဲ ဆိုတဲ့ ဘောင်တော့ရှိရမယ်နော်။
လူဘဝက တိုတိုလေးမို့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က ကိုယ့်အပေါ် ကျေးဇူးရှိတဲ့သူတွေအတွက် ကိုယ့်အချိန်တွေ များများပေးပါ။
လုလင်:  ဟုတ်တယ်တာတာ
me:  မကောင်းတာ ဆိုရင် ကိုယ့် mind ရော body ကပါ အလိုအလျှောက် လက်မခံအောင် လေ့ကျင့်ထားပါ။
me:  ဘယ်လိုလဲ သိလား လွယ်လွယ်လေး... ကောင်းတာတွေချည်းပဲ သတိထားပြီးလုပ်
အဲ့ဒါဆို ကြာလာရင် အသိမရှိပါဘူး ဆိုတဲ့ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကတောင်  မကောင်းတာကို လက်မခံနိုင်ပါဘူးလို့ body language နဲ့ပြောလာလိမ့်မယ်
very nice to talk with u. I may post it in my blog about this conversation.
See u

လုလင်:  Good night
thanks!
take care u'r health

*****
ကလေးကလေး အထင်မသေးနဲ့
ကလေးက လူကြီးဖြစ်တာ
ကလေးကောင်းမှ လူကြီးကောင်းမှာ
လူကြီးကောင်းမှ အားလုံးကောင်းမှာ
(ဆရာတော်ဦးဆေကိန္ဒ၏ ကလေးတရားပွဲ လက်စွဲဆောင်ပုဒ်)
မောင်လုလင်ကို တွေ့တုန်းခဏ ခြောက်လုံး မြှောက်လုံးတွေနဲ့ တော်တော် ပြောဖြစ်လိုက်တာ တရားပွဲကို သားငယ်ရေစင်နှင့်မနက်ပိုင်းရော သားကြီးရေချမ်းနှင့်ညနေပိုင်းပါ နားထောင်ခွင့်ရလိုက်တဲ့ မသီတာဆီ ကလေးတွေကို ကောင်းစေချင်တဲ့ စေတနာ ဆန္ဒတွေ စိမ့်ဝင် ကူးစက်လာခြင်းကြောင့်မှတပါး အခြားမရှိပြီ။

Friday, May 28, 2010

ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ကႀကီး ကေန အ အထိ

"ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ကႀကီး ကေန အ အထိ'' တဲ့ သက္ေ၀ က တဂ္ပါတယ္။
စာလံုးေလးေတြကို စဥ္းစားရတာနဲ႔တင္ ေပ်ာ္ပါတယ္။

က - "ကမၻာႀကီးကို ကယ္တင္ဖို႔ ေရ နဲ႔ မီးကို ေခၽြတာစို႔'' ဆိုတာ...

ခ - ေခတ္သစ္ အစိမ္းေရာင္ ေႂကြးေၾကာ္သံ ျဖစ္လာတယ္။ (တို႔ႏိုင္ငံက ေခတ္ေရွ႕ေျပးေနတယ္။)

ဂ ဃ န ဏ ဆိုတဲ့ စာလံုးက အေသးစိတ္ၾကည့္တဲ့ မွန္ဘီလူး

င - ကေတာ့  ၿငိမ္း…  ၿငိမ္း ကို ၿငိမ္းလိုက္ပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းပါေစ ကမၻာေျမ။

စ လံုး- နဲ႔ ဆ လိမ္

အစ နဲ႔ အဆံုး ၾကား

ဇ - ဇြဲ… တလံုးထဲနဲ႔ ရွည္လ်ားတဲ့ အသြင္ေဆာင္တယ္။

စ် - ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္မွာ

ည - ညာတာပါေတးေတြနဲ႔

ဋ -  ဋီကာခ်ဲ႕ မေနေတာ့ပါဘူး

ဌ - ေဌးသူေတြက သူေဌးဆိုရင္

ဍ - ဍရင္ေကာက္ပင္ေတြကေတာ့  သစ္ပင္ႀကီးေတြေပၚ တြယ္ကပ္ေပါက္တာ ျမင္ဖူးတာပဲ။

ဎ  -

ဏ -

တ - တုဏွိဘာေ၀

ထ - ထိုင္ေနလို႔ကေတာ့

ဒ - ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာ

ဓ - ဓနရွင္ေတြအတြက္ပဲ

န - ႏွလံုးသားနဲ႔ စစ္တာ၀န္ (႐ုပ္ရွင္နာမည္)

ပ - ပညာ သားပါပါ

ဖ - ေဖာ္လန္ဖားလိုက္ရ ရင္

ဗ - ဗလ အင္အားျပလို႔ ရၿပီ

ဘ - ဘိုးေတာ္ရဲ႕

မ - ေမတၱာေၾကာင့္

ယ - ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔

ရ - ႐ိုးရာလည္း

လ - လံုးပါး ပါးၿပီ။

၀ - ၀ံသာႏုစိတ္ဓာတ္နဲ႔

သ - သယံဇာတေတြကို

ဟ - ဟိုလူႀကီးက

ဠ - (ဘာေရးရမွန္းမသိေတာ့ပါဘူး)

အ - ေအာင္ပါေစ။ ေအာင္ၾကပါေစ။

Wednesday, May 26, 2010

A to F for the Parent

ဒီနေ့သားတို့ ကျောင်းမှာ Empowering Your Child to Excel ခေါင်းစဉ်နဲ့ Elvin Leong ဆိုသူက မိဘများအတွက် ပညာပေးအစီအစဉ်မှာ ဟောပြောသွားပါတယ်။

သူက စကားအစမှာ “ခင်ဗျားတို့ ရေခဲသေတ္တာတို့ အဝတ်လျှော်စက်တို့ ဝယ်လာလို့ ပါကင်ဖောက်ပြီးရင် အရင်ဆုံး ဘာလုပ်ပါသလဲ” လို့ ပရိသတ်ကို မေးလိုက်ပါတယ်။ ပရိသတ်ထဲကတယောက်က “Manual Instruction ကို အရင်ဆုံး ဖတ်ပါတယ်” လို့ ဖြေလိုက်တော့ သူက “သိပ်ဟုတ်တဲ့ အဖြေပါပဲ”လို့ ပြောပါတယ်။ နောက်ဆက်ပြီး ကျနော်တို့ရဲ့ ချစ်လှစွာသော ရင်သွေးတွေကို ဆေးရုံမှာ မီးဖွားပြီးတဲ့အခါ သူနာပြုဆရာမလေးက ကလေးကို အနှီးထုတ်ပြီး ကျနော်တို့လက်ထဲလာထည့်တဲ့အခါ Manual လည်း ပါမလာဘူး။ သူ့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ဖို့ “ကဲ ကျနော်တို့ ဘယ်လို လုပ်ကြမလဲ” တဲ့။ “ကလေးတွေကို ထိန်းကျောင်းတဲ့ အခါ ကြားဖူးနားဝတွေ၊ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းတွေကနေ၊ ကောင်းနိုးရာရာ စာအုပ်တွေ ရှာဖတ်ပြီး အခါအားလျော်စွာ try and error တွေနဲ့ သွားနေတာ များပါတယ်” တဲ့။

ပြောသွားတာတွေက…
Parenting Styles မှာ တပ်မှူးတယောက်လို တသွေးတသံတမိန့်နဲ့ ခက်ထန်နေရမှာ မဟုတ်သလို၊ ကျောရိုးမပါတဲ့ ပက်ကျိလို ခပ်ပျော့ပျော့လုပ်နေရမှာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အချိန်ပြည့် အလုပ်တွေ မနိုင်မနင်းဖြစ်နေရင်လည်း ကလေးနဲ့ အလှမ်းကွာဝေးသွားတတ်ပါတယ်။ မိဘဟာ ကလေးအတွက် နည်းပြဆရာကောင်း တစ်ယောက်, အတုယူစရာ စံပြကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သင့်ပါတယ်။

အကျဉ်းချုပ် အနေနဲ့ကတော့ The “ABCDEF” of a Parent Coach ဆိုပြီး ချပြသွားပါတယ်။

A is for Atmosphere of Love, Trust at home. မိဘတွေက အိမ်မှာ မေတ္တာတရားနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေကို ပေးနိုင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးရပါမယ်။
B is for Boundaries
ဘာတွေကို ဘယ်အတိုင်းအတာ အထိလုပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ နယ်စည်းကို နားလည်အောင် သင်ပေးရတယ်။ ကွန်ပြူတာ၊ တယ်လီဖုန်း အသုံးပြုတဲ့အချိန်၊ အပြင်သွားရင် ဘယ်အချိန်ပြန်ရောက်မယ် ဆိုတာ ပြောသွားတတ်တဲ့အလေ့အကျင့်ရှိဖို့၊ ကျောင်းမှာ နောက်ကျမယ်ဆိုရင် မိဘကို ဆက်သွယ်အသိပေးတတ်ဖို့၊ မုန့်ဖိုး အသုံးစားရိတ် ချင့်ချိန်တတ်ဖို့ ဥပမာတွေ ပေးသွားပါတယ်။ စည်းကမ်းရဲ့ အခြေခံပဲ ဆိုပါစို့။
Children feel more secure & thus tend to flourish when they know where the boundaries are.      (Dr James Dobson)
C is for Communication
ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သွေးလည်ပတ်မှု မရှိတော့ရင် သေသွားသလိုပဲ … Communication မရှိရင် Relationship က သေသွားရော။ Communication ဆိုတဲ့နေရာမှာ နားထောင်ပေးတာ, သူတို့အတွက် အချိန်ပေးတာ, သူတို့ရဲ့ ကမ္ဘာလေးထဲကို ကိုယ်လိုက်ဝင်ပေးတာမျိုးတွေ ပါပဲ။
D is for Discipline
စည်းကမ်းဆိုတာက စရိုက်ကို ပုံသွင်းပေးတဲ့ နည်းလမ်းပါပဲ။ စည်းကမ်းရဲ့ ပန်းတိုင်ကတော့ မိမိကိုယ်ကို စောင့်ထိန်းနိုင်ဖို့ပဲ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။
E is for Esteem and Expectation
ကလေးတွေရဲ့ အမြင်နဲ့ အကြံပေးချက်တွေကို နားထောင်ပေးတာမျိုး, အသိမှတ်ပြုပေးတာမျိုးနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်လေးစားစိတ်, မျှော်လင့်ချက်တွေကို တည်ဆောက် ပေးရပါတယ်။ သူတို့တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေအပေါ်မှာ ကောင်း, မကောင်းဆိုတဲ့ ရလဒ်တစ်ခုတည်းကြည့် မဆုံးဖြတ်ပဲ၊ သူတို့ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကို အားပေးချီးမြှောက်ဖို့ လိုပါတယ်။ သူတို့တွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ, ရည်မှန်းချက်တွေက ရှင်းလင်းပြီး လက်တွေ့ဆန်ဖို့လိုပါတယ်။ ပြီးတော့ စာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဦးစားပေးသင့်ပါတယ်။
F is for Future Focus
ကလေးတွေဟာ အနာဂတ်ကို ရင်ဆိုင်နိုင်ဖို့ အသင့်ဖြစ်နေအောင် ပြင်ဆင်ပေးရတယ်။ လေတံခွန်လွှတ်သလိုပဲ တင်းအောင်ဆွဲတဲ့အခါ ဆွဲရပေမယ့် ကြိုးကိုလျှော့ပေးမှ မြင့်မြင့်တက်နိုင်မှာပါ။ ကလေးတွေဟာ ကြိုးနွံပြီး မိဘစကားကို တသွေမတိမ်း မြေဝယ်မကျ နာခံတတ်ဖို့ထက် တာဝန်ယူတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးရပါတယ်။
သူတို့နဲ့ သင့်တော်မယ့်၊ သူတို့နှစ်သက်တဲ့ သင်ယူနည်းပုံစံကို သုံးပြီး သင်ယူစေရပါမယ်။
*****
ဒီနေ့ ဟောပြောပွဲကို မိခင်တွေသာမက ဖခင်တွေပါ အချိုးညီညီတက်ရောက်လာတာ အံ့သြဖွယ်တွေ့ရပါတယ်လို့ ဟောပြောသူက ပြောပါသေးတယ်။ ဒီပွဲက မလာမနေရ မဟုတ်ပါဘူး။ အခမဲ့ဖြစ်ပြီး ၁၁နာရီက စလို့ ၁နာရီမှာ ပြီးသွားတဲ့ အခါ nasi lemak အုန်းထမင်းဗူးတွေလည်း မိဘတွေကို ဝေပါသေးတယ်။

ဒါတွေ သူတို့ ဘာကြောင့် လုပ်နေကြတာပါလဲ။
မယောင်ရာဆီလူးနေကြတာပါလား။
ဟောပြောပွဲအပြီးမှာ ဖြည့်ထားတဲ့ Feedback Form ကို ပြန်ပေး၊ ကိုယ့်ဝေစု ထမင်းထုတ်ယူအပြီး ခေါင်းထဲ ဝင်လာတဲ့ မေးခွန်းတွေပါ။
နောက်ဆုံးပိတ် မှာလိုက်ပါသေးတယ်။ “သူပြောသွားတာတွေက အကျိုးရှိပါရဲ့လား။ အကျိုးရှိတယ် ဆိုရင် လက်တွေ့ကျင့်သုံး လိုက်နာပါ။ မလိုက်နာဘူး မကျင့်သုံးဘူး ဆိုရင်တော့ ဟောပြောပွဲတွေ ဘယ်နှစ်ခုပဲ လိုက်နားထောင်ထောင် အလဟဿ အချည်းနှီးပါ” တဲ့။

ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးပါတယ်။ သူပြောသွားတာတွေမှာ ငါသိပြီးသား လက်ရှိ ကျင့်သုံးနေတာတွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်မှု ဘယ်လောက်ရှိလဲ။ ဘာတွေ အသစ်ရလိုက်လဲ။ မိဘတွေရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာတွေရဲ့ အဖြေကို ရလိုက်လား။ ဆက်တွေးပါတယ်။ ဟောပြောပွဲ တခုတည်းနဲ့တော့ အားလုံးကို ပြီးပြည့်စုံနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကျမကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးလိုက်တဲ့ မိဘနှစ်ပါးဟာ အဲ့လို သင်တန်းမျိုးတွေကို တကြိမ်တခါမှ မတက်ရောက်ခဲ့ဘူးဆိုတာ အလွန်သေချာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့နည်း သူတို့ဟန်နဲ့ ပုံဖော်မှုအောက်မှာ လူလားမြောက်ခဲ့တဲ့ ကျမဟာ အကောင်းကြီးမဟုတ်သလို အဆိုးကြီးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီတော့ ကျမတို့တတွေဟာ ရှေးအစဉ်အလာအတိုင်း…. သွားမယ်ဆိုကြပါစို့… ယေဘုယျ သိပ်ဆန်သွားပြီး ရလဒ်အတွက် ခန့်မှန်းခြေ အဖြေကိုသာ ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။

ကိုယ့်ရင်သွေးကို အကောင်းဆုံးရဲ့ အညွန့်အဖူးတွေသာ ရစေချင် ဖြစ်စေချင်ကြတာ မိဘတိုင်းရဲ့ စေတနာပါ။ ဒါပေမဲ့ လမ်းကြောင်းမှန်ဖြင့် တစိုက်မတ်မတ် ချည်းကပ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ရလဒ်ကိုသာ အာရုံစူးစိုက်လွန်းတဲ့အခါ မသမာတဲ့ နည်းလမ်းတွေ သုံးလိုသုံး၊ အမှားကို အမှန်ထင် ရွှေသမင်အလိုက်လွဲပြီး တလွဲတချော်တွေ ဖြစ်လိုဖြစ်နဲ့ လိုအပ်သည်ထက် ပိုပင်ပန်းကြတာ သတိမူစရာပါ။

Tuesday, May 25, 2010

မေရးျဖစ္ေသာ ပို႔စ္မ်ားႏွင့္ ေမြးေန႔ဆုေတာင္း

ဒီလထဲမွာ ပို႔စ္တပုဒ္မွ မေရးရေသးဘူး။
မေရးခ်င္လို႔ မဟုတ္ပါပဲ မေရးျဖစ္ခဲ့တာ…

မသီတာအတြက္ ဘေဘာ့ဂ္ေပၚကေန သူငယ္ခ်င္းေတြကို စကားလွမ္းလွမ္းေျပာရတာမို႔ ပို႔စ္မေရးေတာ့ စကားမေျပာပဲ ေသြးႀကီးေနသလိုလို… မဟုတ္ရပါဘူး။ မသီတာမွာ တိုင္တည္စရာဆိုလို႔ ဒီသူငယ္ခ်င္းေတြပဲ ရွိတာ… ယုန္႐ုပ္ေလး ေရးမျပေတာ့ဘူးေနာ္ ယံုပါ။

အေမမ်ားေန႔တုန္းကလည္း မေရးလိုက္ရဘူး။
အေမ့ပံု… မသီတာကို မေမြးခင္ ၁၉၆၈ က ရိုက္ထားတဲ့ ပံုေလး (မသီတာရဲ႕ အခု အသက္အရြယ္ေလာက္မွာ ရိုက္ထားတဲ့ပံုေပါ့) တင္ခ်င္မိခဲ့တယ္။ ေနာက္မွ အေမ့ပံုျမင္ၿပီး သမီးကို အထင္ႀကီးသြားမွာစိုးလို႔ မတင္ေတာ့ပါဘူး… သက္ျပင္းခ် လက္ေလ်ာ့လိုက္တယ္။ (ပို႔စ္ေရးတယ္ဆိုတာ အဲ့လို ပိုပိုသာသာေလးေတြနဲ႔မွ ဖတ္ေကာင္းမွာေပါ့ေနာ့)

ေမလ ၁ရက္ေန႔ (ေမေဒးေန႔)က မႀကီးတို႔ရဲ႕ ႏွစ္ေလးဆယ္ေျမာက္ မဂၤလာႏွစ္ပတ္လည္ေန႔…
ေအာင္ေဇယ်တု သဗၺမဂၤလာ ဘာညာကိြကြ မေရးျဖစ္လိုက္ပါဘူး။

မႏၲေလးက အာဂႏၲဳ ကိုယ္ေတာ္ေတြ ႂကြလာလို႔ အိမ္မွာ ဘုန္းႀကီး ဆြမ္းကပ္ျဖစ္လိုက္ေသးတယ္။ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ လွဴေရး တန္းေရးအတြက္ တက္တက္ႂကြႂကြ ေဆာင္ရြက္လိုက္ၾကပံုမ်ား ပို႔စ္အျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ထားစရာေပါ့။ ဒါလည္း မေရးျဖစ္လိုက္ျပန္ဘူး။

ေမလ ၂၁ ရက္ေန႔က ကိုေလးရဲ႕ ေရႊရတုေမြးေန႔ပါ။ အကိုသံုးေယာက္အနက္ အႀကီးႏွစ္ေယာက္က မဟာေယာက်္ားသား၀ါဒကို ကိုင္ဆြဲၿပီး ညီမေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခဲ့မႈေတြကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ညွာတာေထာက္ထား သနားငဲ့ညွာမႈေတြနဲ႔ တေလွ်ာက္လံုး ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ သူ႔အေၾကာင္းေတြကလည္း ပို႔စ္တခု ေရးေလာက္ပါတယ္။ (ခ်စ္ေသာ ဇနီး၊ သား၊ သမီး တို႔နဲ႔ အတူ အေဖနဲ႔အေမကို ဆတက္ထမ္းပိုး တိုးၿပီး ေက်းဇူးဆပ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ပါေစ။ )

ဒီေန႔ကေတာ့ သူငယ္ခ်င္း သိဂႌရဲ႕ ေမြးေန႔…
သူ႔ဘေလာ့ဂ္မွာ ေက်းဇူးတင္ထိုက္တဲ့သူေတြကို သူေက်းဇူးတင္ထားတယ္။
မသီတာအတြက္ေတာ့ သိဂႌက ေက်းဇူးတင္ထိုက္သူထဲမွာ ပါေနတယ္…။
“စကၤာပူၿမိဳ႕ႀကီးကိုတဲ့ ေယာင္လည္လည္ေရာက္လာခဲ့တယ္” ဆိုတဲ့ ပို႔စ္ရဲ႕ အဆက္အျဖစ္ မ်ဥ္းၾကားမကူးလို႔ ႐ုတ္တရက္ဖမ္းကာ ဒဏ္႐ိုက္ခံရတယ္ ဆိုတဲ့ ပို႔စ္ ဆက္ေရးရင္ မသီတာကို သိဂႌ ဘယ္လို ကယ္တင္ခဲ့ရပံုေတြ ပါလာမွာပါ။ ဒါလည္း မေရးျဖစ္ေသးပါ။ သူငယ္ခ်င္း သိဂႌကေတာ့ မသီတာရဲ့ ေမြးေန႔မွာ “ေပ်ာ္႐ႊင္ေသာ ေန႔ရက္မ်ား ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ပါေစ… သူငယ္ခ်င္း” လို႔ ပို႔စ္တစ္ခု ေရးေပးဖူးပါတယ္။ အဲ့ဒီ ပို႔စ္ထဲမွာ သူေရးခဲ့သလိုပဲ … သူငယ္ခ်င္းရဲ့ ေမြးေန႔အတြက္ ျပန္လည္ ဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္။

သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ေမြးေန႔မွသည္... ခ်စ္ေသာ မိသားစုနဲ႔ အတူ... ေအးအတူ ပူအမွ် ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထုိင္ရင္း... ေနာက္ဆံုး အႏၲိမပန္းတုိင္ကို မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္းနဲ႔ အတူ အဆံုးတုိင္ ေလွ်ာက္လွမ္းနုိင္ပါေစလို႔.... ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလုိက္ပါတယ္ေနာ္....။

Saturday, May 22, 2010

ကလေးများအတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုအခြေခံသင်တန်း

စင်္ကာပူရောက် မြန်မာကလေးငယ်များအား ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုအခြေခံ ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်၍ Satipatthana Meditation Centre (SMC) နာယကဆရာတော် ဦးရာဇိန္ဒ၏ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားမှုဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှုသင်တန်းကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နှစ်စဉ် ဇွန်ကျောင်းပိတ်ရက်များတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ယခုနှစ် အတွက် သင်တန်းကို အောက်ပါအစီအစဉ်အတိုင်း ဖွင့်လှစ် ပို့ချသွားမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် သင်တန်းတက်ရောက်လိုသူများ ကြိုတင်စာရင်းပေးသွင်းနိုင်ပါသည်။


 
သင်တန်းနေရာ--- No. 8 Jalan Shaer Road (S) 769335
သင်တန်းကာလ--- မေလ ၃၁-ရက် (တနင်္လာနေ့) မှ ဇွန်လ ၁၃-ရက် (တနင်္ဂနွေနေ့) အထိ
သင်တန်းချိန်--- နေ့လည် ၂း၃၀ နာရီမှ ၆း၀၀ နာရီထိ


၀င်ခွင့်လျှောက်လွှာ www.smcmeditation.org မှလည်းကောင်း SMC မှလည်းကောင်း ရယူနိုင်ပါသည်။
သင်တန်း စာရင်းပေးသွင်းရန်နှင့် မုန့်၊ အအေး လှူဒါန်းလိုသူများ
ဒေါ်မြမြလွင် (ဖုံး - 94251195)
ဒေါ်ကြူကြူလှိုင် (ဖုံး - 97996503) တို့ထံ ဆက်သွယ် စာရင်းပေးသွင်းနိုင်ပါသည်။

Thursday, May 13, 2010

အနီး - အေ၀း, အတြင္း - အျပင္ - ၂


“အနီး - အေဝး, အတြင္း - အျပင္” တြင္ အသိအျမင္ သံုးမ်ိဳးကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ပထမအဆင့္သည္ ဗဟုသုတ အခ်က္အလက္ကို သိျမင္ေသာ အသိျဖစ္သည္။ ထိုအသိတရားမ်ားသည္ ျပင္ပေလာကရွိ အသိခံ အာ႐ံုမ်ားအား သိေသာအသိျဖစ္သည္။ သဒၵါအားျဖင့္ ကံပိုင္း (Object) ကိုသိေသာ အသိျဖစ္သည္။ မိမိ၏ ပတ္ဝန္းက်င္ကို စူးစမ္းေသာ အသိျဖစ္သည္။ သိပၸံ, သမိုင္း, ပထဝီစေသာ ဘာသာရပ္မ်ားက ထိုပတ္ဝန္းက်င္သိအား အေလးေပးသည္။ သိပၸံ, သမိုင္းစေသာ ဘာသာရပ္မ်ားမွ ေပးေသာ အသိပညာတို႔ျဖင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ခုျဖစ္ေစရန္ အစဥ္ အားထုတ္ၾကသည္။

ဒုတိယအဆင့္သည္ ဗဟုသုတ, အခ်က္အလက္တို႔ကို ေက်ာ္လြန္၍ မိမိကိုယ္ မိမိ စူးစမ္းရွာေဖြေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ျပင္ပေလာက ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေက်ာ္လြန္၍ “မိမိ” ဟူေသာ အတြင္း အဇၩတၱိကေလာကကို စူးစမ္းေသာ အသိျဖစ္သည္။ အတြင္းစိတ္ အာရမၼဏိကကို သိေသာ အသိျဖစ္သည္။ သဒၵါသေဘာအားျဖင့္ ကတၱားပိုင္း (Subject) ကို သိေသာ အသိျဖစ္သည္။ “ဘဝတြင္ မည္သို႔ က်င့္ႀကံ ေနထိုင္ရမည္” ဟု လမ္းၫႊန္ေပးေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္၍ နီတိ, ဒႆန, ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ဘာသာတရားတို႔က ဤအသိမ်ိဳးကို ဦးစားေပးသည္။ ထိုအသိတရားတို႔ျဖင့္ လူေကာင္းတစ္ဦး ျဖစ္ေစရန္ အားထုတ္ၾကသည္။

ဗုဒၶဘုရားရွင္ လက္ထက္က မိမိတို႔၏ လက္ဝတ္ရတနာမ်ားအား ခိုးယူသြားသည့္ ျပည့္တန္ဆာမအား လိုက္လံရွာေဖြေနၾကေသာ ဘဒၵဝဂၢီေခၚ မင္းသားသံုးဆယ္တို႔အား “မိန္းမကို ရွာေဖြျခင္းသည္ ျမတ္သေလာ, မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြျခင္းသည္ ျမတ္သေလာ” ဟု ဘုရားရွင္က ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ဖူးသည္။ Soul Searching ေခၚ မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြျခင္း (အတၱာနံ ဂေဝသနာ) သည္ ဘာသာတရား၏ အစေျခလွမ္းျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ လမ္းဆံုးကား မဟုတ္။ ဗုဒၶ၀ါဒအျမင္အရ “အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ အတၱမဟုတ္, ငါ, ငါ့ဥစၥာ မဟုတ္” ဟူေသာ အနတၱ အသိအျမင္ျဖစ္သည္။ အတြင္း-အျပင္ႏွစ္ေလာကလံုးအား “ငါ, ငါ့ဟာ” ဟူ၍ စြဲလမ္းျခင္းကင္းေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။ ငါ့ဟာဟု ထင္ေသာ တဏွာ, ငါဟု ထင္ေသာ မာန, ငါ့အတၱဟု ထင္ေသာ ဒိ႒ိတို႔ ကင္းကြာေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။

မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြသည့္အခါတြင္ အခ်ိဳ႕အခ်ိဳ႕ေသာ ဒႆနဆရာတို႔သည္ မိမိတို႔ “ငါ” ဟုထင္ထားသည့္ အတၱ ေပ်ာက္ဆံုးေနသည္ကို သိျမင္ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္တည္မႈဝါဒီတို႔ျဖစ္ၾကေသာ Camus က “မိမိသည္ မိမိအတြက္ တစိမ္းတရံစာ” ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆို၏။ Sartre က အသိစိတ္သည္ “ဤသို႔ ဤဟာဟု သတ္မွတ္၍ မရ အၿမဲအနာဂတ္သို႔ ၫႊတ္ေနသည့္ နတၳိတရား” အျဖစ္ျမင္သည္။ သူတို႔အရင္က်ေသာ Hume ကလည္း အတၱဆိုသည္ကို ရွာမရ … ပူျခင္း, ေအးျခင္း, ခ်စ္ျခင္း, မုန္းျခင္း စသျဖင့္ေသာ အစဥ္တစိုက္ေျပာင္းလဲေနသည့္ သိမႈအစုအေဝးသာ ျဖစ္သည္” ဟု ျမင္သည္။ ထိုသို႔သိျမင္ျခင္းကိုပင္ “ဗုဒၶေဒသနာမ်ားအား မၾကားနာဖူးပါလွ်က္ မိမိတို႔၏ စိႏၲာမယအသိဉာဏ္အေလ်ာက္ အနတၱအျမင္ေပါက္သြားၾကသည္” ဟု အခ်ိဳ႕က အထင္ေရာက္ၾကသည္။ စင္စစ္ ယင္းအသိအျမင္တို႔သည္ကား အနတၱအျမင္ အစစ္မဟုတ္ေသး။ “ငါ့တြင္ ခိုင္ၿမဲေသာ အတၱ မရွိပါတကား။ ငါ့တြင္ အားကိုးစရာ အတၱ မရွိပါတကား” ဟု ယူဆေသာ ဥေစၧဒဒိ႒ိသာ ျဖစ္သည္။ အတၱဒိ႒ိကင္းစဥ္ေသာ အသိတရား မဟုတ္ေသး။ တဏွာကုန္ရာ နိဗၺာန္သို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္မည့္ အသိတရား မဟုတ္ေသးေပ။

ပုထုဇဥ္တို႔သည္ အမ်ားအားျဖင့္ “ရွိျခင္း” ႏွင့္ “မရွိျခင္း” ဟူေသာ အစြန္းတခုခုတြင္ ၿငိတြယ္ေနၾကသည္။ “ငါေသလြန္က ဆက္ရွိေနမည္။ မေန႔က ငါသည္ ဒီေန႔ ငါႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္” စသျဖင့္ ယူဆျခင္းမ်ားသည္ “ရွိမႈအစြန္း” သႆတဒိ႒ိ ျဖစ္သည္။ “ငါေသလြန္က မရွိေတာ့။ မေန႔က ငါသည္ ဒီေန႔ ငါမဟုတ္ေတာ့” စသျဖင့္ ယူဆျခင္းမ်ားသည္ “မရွိမႈအစြန္း” ဥေစၧဒဒိ႒ိ ျဖစ္သည္။ ထိုအစြန္းတရားမ်ားတြင္ ၿငိတြယ္ေနျခင္းသည္လည္း အေၾကာင္းအက်ိဳးဆက္ႏြယ္မႈကို မသိျမင္ေသး၍ ျဖစ္သည္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားအား မသိျမင္ေသး၍ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းတရားတို႔အားမွီ၍ အက်ိဳးတရားတို႔ ျဖစ္သည္ကို မွန္စြာ သိျမင္ပါက “မရွိေတာ့, မျဖစ္ေတာ့” ဟူေသာ ဥေစၧဒအစြန္းကို ပယ္ႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းတရားတို႔ ခ်ဳပ္ေသာအခါ ယင္းအားမွီေနသည့္ အက်ိဳးတရားတို႔လည္း ခ်ဳပ္ၾကရသည္ကို မွန္စြာ သိျမင္ေသာအခါ “ဆက္ရွိေနသည္, ခိုင္ၿမဲသည္” ဟူေသာ သႆတအစြန္းကို ပယ္၏။ အစြန္းတရားႏွစ္ပါးလြတ္ကာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ိဳးျဖစ္ရသည္ကို သိျမင္ေသာအခါ အတၱအျမင္ကင္းစင္၍ မွန္ကန္ေသာ အနတၱအသိ အျမင္ျဖစ္ေပၚသည္။ မွန္ကန္ေသာ အနတၱအသိအျမင္သည္သာ တပ္မက္ျခင္း တဏွာကုန္ရာသို႔ ပို႔ေဆာင္ႏိုင္သည္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ ပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေစႏိုင္သည္။

ဗဟုသုတအသိမ်ားျဖင့္ ေလာက ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္ရသည္။ အဇၩတၱအသိတရားတို႔ျဖင့္ မိမိကုိယ္ မိမိ ေကာင္းမြန္ေအာင္ တည့္မတ္ရသည္ (အတၱ သမၼာ ပဏိဓိ)။ ဘဝ ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ အေၾကာင္းအက်ိဳး, အျဖစ္အပ်က္တို႔ကို ဘာဝနာပြားမ်ား၍ရေသာ အနတၱအသိအျမင္ျဖင့္ အတၱႏွင့္ ေလာကမွ လြန္ေျမာက္ျခင္းဟူေသာ ေလာကုတၱရာအက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ အားထုတ္ရသည္။

Monday, May 3, 2010

အနီး - အေ၀း, အတြင္း - အျပင္

ေဟတီတြင္ ငလွ်င္လႈပ္ေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ စီခၽြမ္ငလွ်င္ေလာက္ စကၤာပူတြင္ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားမျဖစ္ခဲ့။ ထိုင္း, သီရိလကၤာႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ လူေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ ဆူနာမီသည္လည္း နာဂစ္မုန္တိုင္းေလာက္ ျမန္မာတို႔ကို စိတ္ထိခိုက္ေစခဲ့မည္ မဟုတ္ပါ။ အကယ္၍ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚတြင္ အလြန္ျပင္းထန္ေသာ စူပါမုန္တိုင္းမ်ားတိုက္၍ ငလွ်င္အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ခဲ့ပါက သတင္းေခါင္းႀကီး တစ္ပုဒ္ျဖစ္လာပါမည္ေလာ … ။ အျဖစ္အပ်က္မ်ား၏ အေရးပါမႈသည္ ထိုအျဖစ္အပ်က္တို႔၏ ပမာဏအႀကီးအေသးထက္ မိမိတို႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈ အတိမ္အနက္ႏွင့္ ပို၍ သက္ဆိုင္ေနပါလိမ့္မည္။

“ရွမ္းျပည္နယ္စပ္မွ ႐ြာေလးတစ္႐ြာတြင္ အေလာင္းစည္သူမင္း ေဖာင္ဆိုက္ခဲ့ျခင္း ရွိ-မရွိ” ဟူေသာ ျပႆနာသည္ သမိုင္းသေဘာအရ အခ်က္အလက္မွန္ကန္မႈ ရွိမရွိ စစ္တမ္းထုတ္သင့္ေသာ ျပႆနာျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ား, သိပၸံနည္းပညာမ်ားျဖင့္ ဆန္းစစ္၍လည္း ရေကာင္း, ရႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ ထိုအခ်က္အလက္ မွန္ျခင္း, မွားျခင္းအတြက္ မိမိတို႔၏ ဘ၀တြင္ အေရးပါေသာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုေတာ့ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္မည္ မဟုတ္။ ထိုသို႔ေသာ အမွန္တရားတို႔အား Objective truth ဟုေခၚသည္။ ဤေနရာတြင္ Objective အား ဓမၼဓိ႒ာန္ဟု ဘာသာျပန္မည့္အစား ဗဟိဒၶအမွန္တရားဟု (စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းေၾကာင့္ အဂတိမေရာက္ေစရန္) ျပန္ၾကည့္ခ်င္ပါသည္။ Object သည္ အသိခံ အာ႐ံုျဖစ္သည္။

အကယ္၍ ေဆးစစ္ခ်က္တစ္ခုအရ “မိမိတြင္ ဦးေဏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ေနသည္” ဟု သိရေသာ အခ်က္အလက္မ်ိဳးသည္လည္း သိပၸံနည္းပညာမ်ားျဖင့္ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် စမ္းသပ္သက္ေသျပႏိုင္ေသာ ဗဟိဒၶအမွန္တရားမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုအခ်က္အလက္မွားျခင္း, မွန္ျခင္းသည္ “ငါ ဘာလုပ္ရမလဲ၊ ငါ ဘာလုပ္သင့္ သလဲ” ဟူေသာ ေမးခြန္းအား ေျဖဆိုရန္ ေတာင္းဆိုလာသည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ ဘ၀တြင္ မည္သို႔ေနထုိင္သြားမည္, မည္သို႔ရင္ဆိုင္သြားမည္ဟူေသာ အသိတရားသည္ အေမးတူသည့္တိုင္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီအလိုက္ အေျဖမတူညီႏိုင္သည့္ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုအေျဖတို႔၏ အမွန္အမွားသည္ မိမိတို႔၏ ဘ၀အေ႐ြ႕အေျပာင္းကို လမ္းေၾကာင္းေပးေနၾကသည္။ ထိုအမွန္တရားတို႔အား Subjective truth ဟုေခၚပါသည္။ ပုဂၢလဓိ႒ာန္ဟု ျပန္ေလ့ရွိၾကေသာ္လည္း အဇၩတၱိကအမွန္တရားဟု ျပန္ၾကည့္ပါမည္။ စင္စစ္ အဇၩတၱိက (အတြင္း) ဟူေသာ စကားသည္လည္း “အတၱကို ေထာက္ဆ၍ သိေသာ (အဇၩတၱိက = အဓိ + အတၱ + ဣက)” ဟုအဓိပၸါယ္ရပါသည္။ Subject သည္ ပုထုဇဥ္တို႔က အတၱဟု စြဲယူထားၾကေသာ သိစိတ္ အာရမၼဏိကျဖစ္သည္။

ဗဟိဒၶအမွန္တရားမ်ား, အခ်က္အလက္ အသိအျမင္မ်ား, သိပၸံအသိအျမင္မ်ားသည္ သူ႔ေနရာႏွင့္သူ အလြန္ အေရးပါၾကေသာ္လည္း အဇၩတၱိကအမွန္တရားမ်ား, အတြင္းသိအျမင္မ်ားေလာက္ ဘ၀အတြက္ ေသေရးရွင္ေရးတမွ် အေရးမႀကီးလွပါ။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔က ထိုအခ်က္ကို သိျမင္ၾကသည္။ မိမိတုိ႔၏ ဘ၀ေနေရး ေသေရးအတြက္ ဦးေဆာင္လမ္းျပႏိုင္မည့္ အမွန္တရားကို ရွာေဖြရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကသည္။ Scientific method တြင္ ဘ၀ျပႆနာတို႔၏ အေျဖအား ျပင္ပအာ႐ံုပိုင္း, ႐ုပ္ပိုင္းတြင္ ႐ွာေဖြၾကသည္။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔၏ phenomenological method တြင္ ဘ၀ျပႆနာ၏ အေျဖအား အတြင္းအာရမၼဏိကပိုင္း, စိတ္ပိုင္းတြင္ ႐ွာေဖြၾကသည္။
“To find a truth which is true for me, to find the idea for which I can live and die.” (Søren Kierkegaard)
-------
“ငါ့မွာ ႏွလံုးသား ရွိတယ္။ ငါကိုယ္တိုင္ ခံစားႏိုင္လုိ႔ ရွိတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်တယ္။ ဒီေလာကႀကီးလည္း ရွိတယ္။ ငါကိုယ္တိုင္ ထိေတြ႔သိႏိုင္လို႔ ဒီေလာကႀကီး ရွိတယ္လို႔ သိႏိုင္ျပန္ပါတယ္။ ငါ့ အသိတရားအားလံုးက ဒီတင္ ရပ္သြားသည္။ က်န္တာေတြက လုပ္ႀကံထားတဲ့ အသိေတြပါ။ ငါ ေသျခာေပါက္ေျပာခဲ့တဲ့ ငါ့ကိုယ္ ငါ ဖမ္းဆုပ္ဖို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလိုက္တဲ့အခါ၊ ငါ့ရဲ့ လက္ေခ်ာင္းေတြအၾကား စီး၀င္သြားတဲ့ အရည္တစ္ခုထက္ မထူးျခားေတာ့။ … ငါ့ရဲ့ စိတ္ႏွလံုးဟာ ငါ့အတြက္ေတာ့ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုရ ခက္ခဲေနဆဲပါပဲ။ … ငါဟာ ငါ့အတြက္ေတာ့ အျမဲတမ္း တစိမ္းျပင္ျပင္ ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ သူတို႔ရဲ့ ၾကမ္းတမ္းမႈေတြကို ေတြ႔ထိၾကည့္ႏိုင္တဲ့ သစ္ပင္ေတြ, သူတို႔ရဲ့ အရသာကို ငါ ခံစားၾကည့္ႏိုင္တဲ့ ေရေတြ, … ျမက္ခင္းစိမ္းစိမ္းရဲ့ ရနံ႔ေတြ, ၾကယ္တာရာေတြ, ညခ်မ္းေတြ, ငါ့စိတ္ကို ေပါ့ပါးေစခဲ့တဲ့ ညေနခင္းေတြ, … သူတို႔ေတြရဲ့ အင္အားေတြကို ငါကိုယ္တိုင္ခံစားသိျမင္ေနလွ်က္နဲ႔ ဒီေလာကႀကီးကို ဘယ္လို ျငင္းဆန္ႏိုင္ပါ့မလဲ…။ ဒါေပမယ့္ ဒီကမၻာေျမမွာရွိသမွ် သိပၸံပညာေတြအားလံုးက ဒီေလာကႀကီးဟာ ငါ့ရဲ့ ေလာကႀကီးပါဆိုတဲ့ ေသျခာမႈမ်ိဳးကို မေပးႏိုင္ပါဘူး။ (Camus – The Myth of Sisyphus and Other Essays)

ဘ၀ျပႆနာ၏ အေျဖကို ျပင္ပအခ်က္သိမ်ားတြင္ မရွာပဲ၊ အဇၩတၱသို႔ ႏိႈက္၍ ရွာေဖြေသာအခါ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတုိ႔ ေတြ႔ျမင္သည္ကား အေျဖမဟုတ္။ ဒြိဟျပႆနာတစ္ခုသာ ျဖစ္ေနသည္။ ကမူးအတြက္ မိမိကိုယ္တိုင္သည္ မိမိအတြက္ “အျပင္လူ” ျဖစ္ေနသည္။ အသိစိတ္သည္ ႐ုပ္တရားႀကီးကဲ့သို႔ ဟိုဟာ, ဒီဟာ ၫႊန္ျပ၍ မရ အၿမဲ အျငင္းသေဘာေဆာင္ေနသည့္ နတၳိတရား (Nothingness) ျဖစ္ေနသည္။ ဤသို႔ ဆုပ္ကိုင္မရသည္ကိုပင္ သူတို႔က လြတ္လပ္မႈဟု ေႂကြးေၾကာ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔၏ လြတ္လပ္မႈသည္ ခ်မ္းသာသုခႏွင့္ ယွဥ္ေသာ လြတ္လပ္မႈမ်ိဳးကား မဟုတ္။ စိုးရိမ္မႈ ေသာကမ်ားႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ဒဏ္ခတ္ခံရသည့္ လြတ္လပ္မႈမ်ိဳးျဖစ္သည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာေဒသနာအရ အတၱမဟုတ္ဟု သိျမင္ေသာအျမင္သည္ မွန္ကန္ေသာအျမင္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔၏ အတၱ ေပ်ာက္ဆံုးေနမႈသည္ အနတၱအျမင္ အစစ္မဟုတ္။ “နတၳိ ေမ အတၱာတိ - ငါ့အား အတၱ မရွိ” ဟူေသာ အတၱျဖင့္ အနတၱကို ႐ႈျမင္ေသာ အယူျဖစ္ေနသည္။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔ကို မဆိုထားလင့္ ဘုရားရွင္လက္ထက္က (ပရိနိဗၺာန္စံၿပီးစ) အရွင္ဆႏၷမေထရ္သည္ပင္ “အနိစၥ, အနတၱ” ဟု ႐ႈပြားလွ်က္ပင္ “အထ ေကာ စရဟိ ေမ အတၱာတိ - သို႔ဆိုလွ်င္ ငါ၏ အတၱသည္ အဘယ္နည္း” ဟု ျပန္၍ စိတ္လည္ကာ တရားမရ ျဖစ္ရသည္။ အသိစိတ္ အာရမၼဏိကတရားတို႔ ျဖစ္ေပၚရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမွန္ကို မသံုးသပ္ႏိုင္၍ ျဖစ္ေသည္။ အတြင္း အာရမၼဏိကတရားတို႔အား ကပ္ၿငိေန၍ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာအရ အမွန္တရား ရွာေဖြျခင္းသည္ ဗဟိဒၶအာ႐ံုပိုင္းႏွင့္ အဇၩတၱိက, ေလာကႏွင့္ အတၱ, အတၱႏွင့္ အတၱနိယ, ရွိျခင္းႏွင့္ မရွိျခင္းစေသာ အစြန္းတရားမ်ားတြင္ မကပ္ၿငိသည့္ မဇၩိမပဋိပဒါလမ္းစဥ္ျဖစ္သည္။

အရာရာအား ငါ (အတၱ), ငါႏွင့္ ပတ္သက္ေသာအရာ (အတၱနိယ) မဟုတ္ဟု ႏွလံုးသြင္းႏိုင္ပါက စိုးရိမ္ျခင္း, ေၾကာက္႐ြံျခင္း, စိတ္မခ်မ္းေျမ့ျခင္း မရွိႏိုင္ေတာ့ပါ။ လူတို႔သည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းမွ အမိႈက္တို႔အား ယူေဆာင္၍ မီး႐ိႈ႕ၾကပါက ငါ့တို႔၏ အမိႈက္မ်ားအား ယူၾကေလျခင္း, မီး႐ိႈ႕ၾကေလျခင္းဟု စိတ္ႏွလံုးမသာမယာ ျဖစ္ၾကမည္မဟုတ္။ ထို႔အတူပင္ ခႏၶာငါးပါးတို႔အား အတၱမဟုတ္, အတၱနိယမဟုတ္ဟု ပယ္စြန္႔ႏိုင္ပါက ခ်မ္းသာမႈကိုရၾကမည္ဟု နတုမွာကသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္တို႔၏ စိတ္သည္ကား ဘ၀အနိမ့္အျမင့္မ်ား, ေလာကျဖစ္ရပ္မ်ားအားလံုးအား အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ စူပါမုန္တိုင္းတိုက္ခတ္မႈမ်ားပမာ အတၱ, အတၱနိယတို႔ျဖင့္ မၿငိတြယ္ေသာအျမင္ ထားရွိႏိုင္ၾကပါသည္။

မွတ္ခ်က္။ ဒီပို႔စ္ပါအခ်က္ အခ်ိဳ႕ကို “အတၱ႐ုပ္ႂကြင္းအား တူးဆြျခင္း” လို႔ေရးခဲ့ ဖူးပါတယ္။ ေရးဖို႔စိတ္ကူးထားတဲ့ စာတမ္းကေတာ့ ခ် မေရးျဖစ္ေသးပါ။


စာၫြန္း
မ-၁-၁၉၊ မူလပဏၰာသ၊ မူလပရိယာယ၀ဂ္၊ သဗၺာသ၀သုတ္
သံ-၃-၉၀၊ ခႏၶသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ ေထရ၀ဂ္၊ ဆႏၷသုတ္
သံ-၃-၃၃၊ ခႏၶသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ နတုမွာက၀ဂ္၊ နတုမွာကသုတ္