ဘာသာပြန်ရာဝယ်

ဘာသာပြန်ခြင်းသည် လွယ်ကူသော ကိစ္စတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ဘာသာစကားနှစ်မျိုးစလုံးကို ကျွမ်းကျင်ဖို့လိုသလို မိမိပြန်ဆိုမည့် အကြောင်းအရာကိုလည်း သေချာကျန နားလည်ထားရန် လိုပါသည်။ ရေမြေသဘာဝ, အတွေးအခေါ်, ယဉ်ကျေးမှု မတူကြသည့် ဘာသာစကားတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ဝေါဟာရဖလှယ်ရခြင်းသည် မလွယ်။

ဤဘာသာပြန်လေးကို ကြည့်ပါ။

မသိတော့ မမြဲ။

မမြဲတော့ သိ။

…

မြန်မာပြည်က အထင်ကရ စာရေးဆရာကြီးတစ်ဦး၏ ကဗျာဆန်ဆန် ရေးထားသည့် စာဖြစ်သည်။ (နောက်က စာတွေကို မမှတ်မိတော့ပါ။) အဓိပ္ပါယ်ကို အတော်လေးစဉ်းစား ယူရသည်။ နောက်မှ “အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ” ဆိုတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို မြန်မာပြန်ထားမှန်း သိရပါသည်။ ‘သင်္ခါရာ’ ကို ပြုပြင်စီရင်မှုဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်အစား မြန်မာအများ နှုတ်ကျိုးနေသော “မမြဲသော သင်္ခါရသဘောတရား” ဆိုသည်ကို ယူ၍ မြန်မာဆန်ဆန် ပြန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်မည်။ ကဗျာဆန်သလိုလို, ဂမ္ဘီရဆန်သလိုလိုရှိသော်လည်း မူရင်းအဓိပ္ပါယ်မှ လုံးဝ ကွဲလွဲ သွားပါသည်။

မြန်မာတို့သည် ပညာရပ်ဆိုင်ရာဝေါဟာရ အတော်များများကို မြန်မာဘာသာပြန်မည့်အစား မူရင်းဝေါဟာရကိုပင် အသံဖလှယ် ယူလေ့ရှိပါသည်။ ဒုက္ခ, ဘဝ, အတ္တ စသော ပါဠိဝေါဟာရများကို တိုက်ရိုက်မွေးစားယူသည်။ စိတ် (စိတ္တ), ပရိယာယ် (ပရိယာယ) စသဖြင့် မြန်မာသံပြောင်းယူသည် လည်းရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း ကား, ကွန်ပျူတာ, ကင်မရာစသဖြင့် ဝေါဟာရအတော်များများကို မြန်မာသံပြောင်းယူထားသည်။ ဘာသာပြန်မည့်အစား မွေးစားယူခြင်းဖြင့် ဝေါဟာရ ကျစ်လစ်ပြီး အဓိပ္ပါယ်ကောက်လွဲမည်လည်း သိပ်မစိုးရိမ်ရ။ သို့သော် စာတစ်ပုဒ် အတွင်းတွင် မြန်မာတို့နှင့် မရင်းနှီးသေးသော ဘာသာခြားဝေါဟာရများကို အလုံးအရင်း ထည့်သွင်းလိုက်ပါက အတော်အဖတ်ရ ခက်သွားပါသည်။ အချို့စကားလုံးများဆိုလျှင် ဘာကိုဆိုလိုမှန်းပင် မသိရတော့။ ဥပမာ “ဂလိုဗယ်လုံခြုံရေး အတွက် ဗီးရှင်းသစ်”ဆိုသော စာသားမျိုး ဖြစ်သည်။ ‘ဗီးရှင်း’ အစား ‘အမြင်’ ဟုဖြစ်စေ, Vision ဟု အင်္ဂလိပ်စာလုံးအတိုင်းဖြစ်စေ ဖတ်ရသည်က ပို၍ အဆင်ပြေပါသည်။ အဓိပ္ပါယ်ကို မသိသည့်တိုင် စာဖတ်သူက အဘိဓာန်တွင် ရှာကြည့်နိုင်သေးသည်။ ပိုဆိုးသည်မှာ အဆန်းထွင်၍ အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရအား အသံဖလှယ်ကာ ပါဠိသံဆန်ဆန် မြန်မာမှု ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ ရိုမန်တစ် (Romantic) အား ‘ရောမန္တိက’ ဟု ရေးခြင်းမျိုး ဖြစ်၏။ မြန်မာတို့နှင့် မရင်းနှီးသေးသော ဝေါဟာရဖြစ်လျှင် ပဟေဠိထုတ်သလို ဖြစ်တတ်သည်။

တစ်ခါက ဘတ်စ်ကားတစ်စီးတွင် ‘‘ဣစ္ဆိတာ’’ ဟု ရေးထားသည်ကို ဆရာကြီးဦးဖေမောင်တင် ဖတ်မိသည်။ ထိုအခါဆရာကြီးက “ဟေ့ ဒီနာမည်က အလွန်ကောင်းတာကွ။ သူက ဘတ်စ်ကားစီး လူတွေကို ဆုပေးရာ ရောက်တယ်။ ‘ဣစ္ဆိတံ တုယှံ၊ ခိပ္ပမေဝ သမိဉ္ဇတု’ တဲ့ကွ။ စီးတဲ့သူတွေ လိုအပ်သောဆုနှင့် ပြည့်စုံစေပေါ့ကွာ။ ဒါပေမဲ့ သူ့စာလုံးပေါင်းက မှားနေတယ်။ အမှန်က ‘ဣစ္ဆိတံ’ လို့သာရေးရမယ်ကွ။ မင်းတို့ ပြင်ပေးလိုက်ကြပါကွယ်” ဟုပြောပါသည်။ ဆရာကြီးတပည့်များက ကားဆရာအား သွား၍ ပြောကြသည်။ ထိုအခါ ကားဆရာက ဒေါပွသွားပြီး “ခင်ဗျားတို့က ဘာနားလည်လို့တုန်း။ ကျုပ်က ကားစီးတဲ့လူတွေကို လိုရာဆု ပြည့်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးတာ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ကျုပ်ကားက လူရှစ်ယောက်ပဲ ဆန့်တာ။ ဒါကြောင့် ‘ရှစ်ယောက်စီး’ (Eight Seater) ဣစ္ဆိတာလို့ ရေးထားတာ” ဟုဆိုကာ ကားကိုမောင်း၍ ထွက်သွားသည်ဟူ၏။ ရိုမန်တစ်ကို ရောမန္တိက လုပ်ချင်သူများ စဉ်းစားမိဖို့ပါ။