အသြင္မတူ အိမ္သူမျဖစ္

“အသြင္မတူ အိမ္သူမျဖစ္” ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးစကားက ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာထိ မွန္သလဲ မသိေပမယ့္၊ ရာခိုင္ႏႈန္း အေတာ္မ်ားမ်ား မွန္မယ္လို႔ ထင္တယ္။ သိပ္ေလးစားတဲ့ ႐ူပေဗဒ ဆရာတစ္ေယာက္ရဲ့ သီအိုရီကို သတိသြားရမိတယ္။ “လင္မယားေတြက ႐ုပ္တူၾကတာ မ်ားတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူဆိုတာ ကိုယ္ကိုယ္ကို သိပ္ခ်စ္ေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ တူတဲ့လူကို ေ႐ြးႀကိဳက္တတ္တယ္” တဲ့။ မသီတာကလည္း မၾကာခဏ ေျပာေလ့ရွိတယ္ … “လင္မယားေတြဟာ ႐ုပ္တူတူ လာတတ္တယ္” တဲ့။ လင္ရယ္ မယားရယ္လို႔ အတူတကြ အေနၾကာလာေတာ့ အေတြးအေခၚေတြ, စ႐ိုက္ေတြ (တမင္ ညႇိယူတာ မဟုတ္ေတာင္) ကူးစက္သြားတာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အျမင္ကြဲလြဲမႈ, စ႐ိုက္ကြဲလြဲမႈေတြကေတာ့ ရွိေနဦးမွာပါ။ ဒီေတာ့ ကြဲလြဲမႈေတြကို နားလည္ ခြင့္လႊတ္ ေပးတတ္ဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “အသြင္မတူ အိမ္သူမျဖစ္” ဆိုတဲ့ စကားကို ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္ မေထာက္ခံ မိတာပါ။

သူငယ္ခ်င္းသက္ေ၀က အသြင္တူ၏။ မတူ၏။ ေရးဖို႔တဂ္ေတာ့ တစံုတြဲေနတဲ့ ကိုယ္တို႔ႏွစ္ေယာက္အၾကာင္း ဟိုလူႀကီး ရင္ဘတ္ထဲ ဘယ္ေလာက္မ်ားရွိသလဲ သိခ်င္မိတဲ့ အႀကံနဲ႔ ဒါေလး ေရးေပးဆိုလို႔ ေရးေပးတာတဲ့ေလ… ကိုယ္ေမွ်ာ္လင့္ထားတာနဲ႔ တျခားစီ… ပတ္ခ်ာကို လည္ေနတာပဲ…။ ဒီက ေျပာတာကျဖင့္ လင္မယားေတြကို ယွဥ္တြဲ ယွဥ္တြဲ အျမင္မ်ားလာတာရယ္၊ တစ္မိုးထဲေအာက္ေန တစ္အိုးထဲက စားေနလို႔ ဥတုေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့႐ုပ္၊ အာဟာရေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့႐ုပ္ေတြ တူလာတာရယ္ကို ေျပာခ်င္တာ။ ေနာက္ အ၀တ္အစား အဆင္အျပင္ကအစေပါ့ေလ။ သိပ္ကြာျခားေနရင္ ၾကည့္မေကာင္းဘူး မဟုတ္လား။ အခ်ိဳ႕ဆို အက်ႌဆင္တူေလးမ်ားေတာင္ ၀တ္လို႔ တူေအာင္ အားထုတ္ၾကေတာ့ တူလာတာေပါ့။

အဲ့ဒီလိုပါ ကိုဧရာက “ရွင္းေနတာေတြကို ႐ႈပ္ေအာင္လုပ္၊ ၿပီးေတာ့မွ ျပန္ရွင္း၊ အဲ့ဒါဆို ပိုရွင္းသြားေရာ...” ဆိုတဲ့ ပန္းၿမိဳင္လယ္က ဥယ်ာဥ္မွဴး ဇာတ္ကားထဲက ဘီအီးဒီေအာင္သိုက္ရဲ႕ သေဘာတရားနဲ႔ သြားေနတဲ့ လူစားမ်ိဳး။
မသီတာကေတာ့ သိပ္စိတ္မရွည္တတ္ဘူး။ ေဟ့…ေဟ့… ဒီမွာ အပိုစာသားေတြနဲ႔ စာမ်က္ႏွာေတြ မ်ားေနၿပီ လို႔ ဘုေတာတတ္သူ…။ တခါတေလေတာ့လည္း မသီတာက

ဧရာဆိုတာ ျမစ္တစင္း ဆိုရင္ ဘယ္ေနရာမွာ စီးစီး ေအးခ်မ္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ကို အက်ိဳးေဆာင္မွာ…

အဲ့လိုေတြ.. အဲ့လိုေတြ ကဗ်ာဆန္ခ်င္ျပန္ရင္လည္း သူကပါမလာ ျပန္ဘူး…။ ငုတ္တုတ္ႀကီး က်န္ခဲ့လို႔ ဒီက ေဒါေတြေမာေတြနဲ႔ ျပန္လွည့္ေခၚရျပန္ေရာ…။ အဲ့ဒီအခါက်ေတာ့လည္း “ကိုယ္မွမသိပဲ” ဆိုတဲ့ မ်က္ႏွာေသေလးနဲ႔
“ဘာမသိတာတုန္း… မသိဘူး ဆိုတာနဲ႔ၿပီးေရာလား… မသိဘူး ဆိုတာကို မႀကိဳက္တာ…” မသီတာ့ ပါးစပ္က ကာရန္မပါတာေတြ ေရရြတ္ရျပန္ေရာ…။ စိတ္ထဲကေတာ့ အူတူတူေလးကို ႀကိတ္ႀကိဳက္ေနတာ…။

ဆိုလိုတာက ကိုဧရာက မသီတာနဲ႔မွ မဟုတ္ပါဘူး။ ဂ်ဴလီယာျဖစ္ျဖစ္ အမီနာျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူနဲ႔ မဆို အဆင္ေျပမည့္ လူစားမ်ိဳးပါ။ စိတ္ေကာင္းရွိပါတယ္။ ရိုးသားပါတယ္။ သည္းခံတတ္ပါတယ္။ (ကိုယ့္လူမို႔ အမႊန္းတင္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ မသီတာ ခ်ဥ္ဖတ္ႀကိဳက္လို႔ပါ။) အဲ့ဒါကို ေျပာင္းျပန္လွန္ေတာ့ မသီတာေပါ့ေလ… ဒီက အဖို႔မွာေတာ့ သူနဲ႔သာ မဆံုရင္…

ကဲပါေလ ကိုဧရာနဲ႔ မသီတာ အသြင္တူ၏။ မတူ၏။ ပို႔စ္ေလး ဖတ္အၿပီးမွာ လိုက္ဖက္ညီ၏။ မညီ၏ ဆိုတာကို လူႀကီးမင္းမ်ား ကိုယ္တိုင္ပဲ အဆံုးအျဖတ္ေပးခဲ့ၾကပါ။
ကိုဧရာကေတာ့ ေျပာပါတယ္ မသီတာကို သိပ္လွေစခ်င္ပါသတဲ့။ (စိတ္ကေလး သိပ္လွေစခ်င္ပါသတဲ့ …။)

ဆက္စပ္ဖတ္႐ႈရန္ - ခ်စ္သူမ်ားအတြက္ လက္ေဆာင္

ဒီ ပို႔စ္ေလးကို ဘေလာ့ဂ္ကတဆင့္ ခင္မင္ရသူေတြကို တဂ္ခ်င္ပါတယ္။

ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသားမ်ားက စပါမယ္
ကိုဂ်ဴလိုင္ဒရင္း ပါ။ (ကိုဧရာက ေတာင္းဆိုပါတယ္။) Mars and Venus

ေနာက္...

မေလး လို႔ေခၚတဲ့ အိမ့္ခ်မ္းေျမ႕ --- ထင္းရူးနံ႔သင္းေသာ ဧရာ၀တီ
ပန္းႏြယ္က မစိမ္းတဲ့ ပန္းႏြယ္ ---  တူတူ - မတူတူ၊ မထူး
မမေရႊစင္ဦး…--- တေနရာေတာ့ တူပါလိမ့္မယ္
My world က ၿဖိဳးၿဖိဳးေလး --- အသြင္မတူ အိမ္သူမျဖစ္
လသာည ျဖစ္ပါတယ္။ --- အသြင္တူရင္
Yu Wa Yi --- အသြင္တူ၏ မတူ၏

အပိ်ဳတသိုက္ကိုေတာ့ ခ်န္ထားခဲ့ရေပါ့  း)

ကမၻာဦးအစ

ကမၻာဦးအစ လူသားျဖစ္ေပၚလာပံုအား ဒီဃနိကာယ္ အဂၢညသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။ ဤသုတၱန္အရ ကမၻာဦးကာလက လူသားအျဖစ္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ သတၱ၀ါတို႔သည္ ယေန႔ေခတ္ လူသားမ်ားႏွင့္ မတူေပ။ ႐ုပ္ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ အစာအဟာရတို႔ ေျပာင္းလဲသြားသည့္အလိုက္ ကုိယ္ခႏၶာ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပံုမ်ား အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့သည္။ ထို႔အတူပင္ သတၱ၀ါတို႔၏ စိတ္ေနစိတ္ထား ဆုတ္ယုတ္လာသည့္ အေလွ်ာက္ နူးညံ့သည့့္ အစာအာဟာရမ်ား ကုန္ခမ္းသြားၿပီး၊ ၾကမ္းတမ္း ခက္ခဲသည့္ အစာရွာေဖြမႈ, အိမ္ယာထူေထာင္မႈ, ပုဂၢလိက ပိုင္ဆိုင္မႈ, ခိုးယူျခင္း, လိမ္ညာျခင္းစေသာ မေကာင္းမႈမ်ားႏွင့္ အျပစ္ဒဏ္ေပးမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာသည္ကို ေဟာၾကားထားသည္။ အဂၢညသုတ္ႏွင့္ ၀ိသုဒၶိမဂ္အ႒ကထာ ပုေဗၺနိ၀ါသာႏုႆတိဉာဏ္ အခန္းတို႔တြင္ ပါရွိေသာ “ကမၻာဦးအစ လူသားျဖစ္ေပၚလာပံု” ကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေဖာ္ျပပါမည္။

******  

ကမၻာေလာက ျဖစ္ေပၚပ်က္စီးသည့္ျဖစ္စဥ္အား သံ၀႗ကပ္, သံ၀႗႒ာယီကပ္, ၀ိ၀႗ကပ္, ၀ိ၀႗႒ာယီကပ္ဟု အဆင့္ေလးမ်ိဳးျဖင့္ ပိုင္းျခားႏိုင္၏။ သံ၀႗ကပ္သည္ တျဖည္းျဖည္း ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္စီးသြားေသာ အဆင့္ျဖစ္သည္။ ေလာကဓာတ္ တစ္ခုလံုးသည္ ဟင္းလင္းျပင္ျဖစ္သြားကာ အေမွာင္အတိၿပီး သြားသည့္တိုင္ ပ်က္စီးေလသည္။ ထိုသို႔ပ်က္စီးေနေသာ အမိုက္တိုက္ ဟင္းလင္းျပင္အျဖစ္ တည္ေနေသာကာလအား သံ၀႗႒ာယီကပ္ဟု ေခၚသည္။ ထို႔ေနာက္ ကမၻာေလာကႀကီး တျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္ တိုးတက္ ျဖစ္ထြန္းလာေသာ အဆင့္အား ၀ိ၀႗ကပ္ဟုေခၚသည္။ ထိုသို႔ ျဖစ္ထြန္းလာၿပီးေနာက္ တည္ဆဲကာလအား ၀ိ၀႗႒ာယီကပ္ဟု ေခၚသည္။ အဆင့္ တစ္ဆင့္စီတြင္ ႏွစ္ပရိေစၧဒ အရာ, အေထာင္, အသိန္းျဖင့္ပိုင္းျခား၍ မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ကာလအသေခ်ၤယ် ၾကာျမင့္၏။

ဤကမၻာေလာက ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္စီးေသာအခါတြင္ သတၱ၀ါအမ်ားစုတို႔သည္ အာဘႆရ ျဗဟၼာဘံု၌ ျဖစ္ၾကသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ကာလအသေခ်ၤ ၾကာရွည္ေသာ္ ဤကမၻာသည္ ျပန္လည္ ျဖစ္တည္၏။ ထိုအခ်ိန္တြင္ တစ္ေလာကလံုးသည္ တစ္သားတည္းေသာ ေရျပင္ႀကီး အျဖစ္ရွိ၍ အေမွာင္ အတိၿပီး၏။ ေန, လ, နကၡတ္တာရာတို႔ မထင္ရွားေသး။ ေန႔, ည, ရာသီဥတု မရွိေသး။ အာဘႆရဘံုမွ စုေတေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဤေလာကသို႔ ေရာက္လာၾကကုန္၏။ ထိုသတၱ၀ါတို႔သည္ (အာဘႆရဘံုတြင္ကဲ့သို႔ပင္) စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ကိုယ္ရွိ၍ (မေနာမယာ), ႏွစ္သိမ့္ျခင္း ပီတိကို အစာ အာဟာရျပဳ၍ ေနၾကသည္။ ကိုယ္ေရာင္ကိုယ္၀ါ ထြန္းလင္းကာ (ေရျပင္အထက္) ေကာင္းကင္ျပင္တြင္ က်က္စားၾက သည္။ အဖိုအမ လိင္ကြဲျပားမႈ မရွိေသး။ ထိုသတၱ၀ါတို႔အား သတၱ၀ါဟူ၍သာ ေခၚရေလသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ အခ်ိန္ကာလ ၾကာျမင့္ေသာအခါတြင္ ေအးသြားေသာ ႏြားႏို႔အိုး မ်က္ႏွာျပင္၌ အေျမႇးတင္း၍ မလိုင္တက္သကဲ့သို႔ ေရျပင္အထက္၌ ရသပထ၀ီေခၚ ေျမဆီတို႔ ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ထိုေျမဆီသည္ ဆီဦးေထာပတ္, ပ်ားရည္တို႔ကဲ့သို႔ အဆင္း, အနံ႔, အရသာတို႔ျဖင့္ ျပည့္စံု၏။ တစ္စံုတစ္ဦးေသာ သတၱ၀ါသည္ ထိုေျမဆီကို ျမည္းစမ္းရာ အလြန္ အရသာရွိလွသျဖင့္ တပ္မက္ေသာ တဏွာ ျဖစ္ေပၚလာကာ ေျမဆီကို စားသံုးသည္။ အျခားေသာ သတၱ၀ါတို႔လည္း ထိုနည္းတူ ေျမဆီကို စားသံုးၾက၏။ ထိုသတၱ၀ါတို႔၏ ကိုယ္ေရာင္ ကိုယ္၀ါတို႔လည္း ကြယ္ေပ်ာက္သြားသည္။ ေနာင္တြင္ ေန, လ, နကၡတ္တာရာတို႔ ထင္ရွားလာသည္။ ေန႔, ည, ရာသီဥတုတို႔ ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ကမၻာေလာကသည္ တျဖည္းျဖည္း ျဖစ္ေပၚလာသည္။

ေျမဆီကို စားသံုးေသာေၾကာင့္ သတၱ၀ါတို႔၏ ကိုယ္သည္ ၾကမ္းတမ္းလာ၏။ အဆင္း႐ုပ္သြင္တို႔ ကြဲျပား ျခားနားလာ၏။ ထို႔သို႔ ႐ုပ္ဆင္းကြဲျပားမႈကို အေၾကာင္းျပဳ၍ မာန္မာန ျဖစ္လာၾကေသာအခါတြင္ ရသပထ၀ီ ေျမဆီတို႔ ကြယ္ေပ်ာက္ ခမ္းေျခာက္ကုန္၏။ ထိုအခါတြင္ မိႈတက္သကဲ့သို႔ ေျမေပၚတြင္ အေပြးတက္လာေသာ ဘူမိပပၸဋက ေခၚ ေျမလႊာအား စားသံုး ၾကျပန္သည္။ ထိုေျမလႊာတို႔ ကုန္ခမ္းေသာအခါ ကန္စြန္းႏြယ္တို႔ကဲ့ ပဒါလတာေခၚ ေရညႇိေရေမွာ္ပင္တို႔ (ႏြယ္ခ်ိဳပင္ဟုလည္း ဘာသာျပန္သည္) ေပါက္လာ၏။ ထိုသတၱ၀ါတို႔သည္ ယင္းေရညႇိေရေမွာ္တို႔ကို စားသံုးၾကျပန္သည္။

ေရညႇိေရေမွာ္တို႔ ကုန္ခမ္းေသာအခါ ဖြဲႏု, ဖြဲၾကမ္းမ်ားမပါဘဲ အဆင္သင့္ စားသံုးႏိုင္သည့္ သေလးဆန္တို႔ အေလ့က် ေပါက္ေရာက္လာသည္။ ယင္းသေလးဆန္တို႔အား စားသံုးၾကျပန္ေသာအခါ  အစာအာဟာရသည္ ၾကမ္းတမ္းလာသည္ႏွင့္အမွ် သတၱ၀ါတို႔၏ ကိုယ္သည္ ၾကမ္းတမ္းလာသည္။ က်င္ႀကီး က်င္ငယ္တို႔စြန္႔ရန္ အဂၤါမ်ား ေပၚေပါက္လာၾကသည္။ အဖို, အမအဂၤါတို႔ ကြဲျပားလာၾကသည္။ ေယာက္်ားသည္ မိန္းမအား, မိန္းမသည္ ေယာက္်ားအား အျပန္အလွန္ တစိမ့္စိမ့္ၾကည့္ရာမွ တပ္မက္မႈ ျပင္းျပလာေသာအခါ ေမထုန္ဆက္ဆံမႈ စတင္ေပၚေပါက္လာသည္။ ထိုစဥ္ကာလက ေမထုန္ဆက္ဆံျခင္းအား ညစ္ညမ္းေသာ အဓမၼမႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾက၍ အကာအကြယ္ျပဳရန္ အိမ္ေဆာက္လုပ္ ေနထိုင္ၾကသည္။ ေန႔စဥ္ အစာ ရွာေဖြ စားေသာက္ျခင္းျပဳရန္ ပ်င္းရိသူတို႔သည္ အေလ့က်ေပါက္ေသာ သေလးဆန္တို႔အား ေန႔ဖို႔ညစာ, ရက္သတၱ တစ္ပတ္စာ စသျဖင့္ သိုမွီးစုေဆာင္း ၾကသည္။ ထိုအခါတြင္ သေလးဆန္တို႔သည္ ဖြဲႏုတို႔ အေျမႇးယွက္လာ၏။ ရိပ္သိမ္းၿပီးေသာ္လည္း ႐ိုးျပတ္တို႔မွသည္ ျပန္၍ မေပါက္ေတာ့ဘဲ စပါးပင္တို႔သည္ အစုလိုက္ အစုလိုက္ျဖစ္သြား၏။

ထိုအခါတြင္ ထိုသေလးစပါးပင္တို႔အား အပိုင္းအျခားျပဳ ခြဲေ၀ကာ မိမိတို႔ ပိုင္ဆိုင္ေသာ စပါးကိုသာ ရိတ္သိမ္းစားသံုးရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ေနာင္တြင္ တစ္ဦးေသာသူသည္ အျခားသူ၏ ပိုင္နက္မွ စပါးကို ခိုးယူေသာ အမႈျဖစ္သည္။ ခိုးသူအား ကဲ့ရဲ့အျပစ္တင္ၾက၍ ေနာင္တြင္ မက်ဳးလြန္မိေစရန္ ၀န္ခံကတိျပဳေစသည္။ သို႔ေသာ္ ထပ္မံခိုးယူမႈ ျဖစ္ေသာအခါ ထိုးႏွက္ျခင္း, ခဲျဖင့္ေပါက္ျခင္း, တုတ္ျဖင့္႐ိုက္ျခင္းတို႔ျဖင့္ အျပစ္ေပးၾက၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ခိုးယူျခင္း, ကဲ့ရဲ႕႐ႈတ္ခ်ျခင္း, လိမ္ညာျခင္း, အျပစ္ဒဏ္ခတ္ျခင္းတို႔ ေပၚေပါက္လာသည္။

*****

(၁) အဂၢညသုတ္က “ကမၻာဦး လူသားရဲ့ အစ” ကိုေဟာျခင္းသာျဖစ္ၿပီး၊ “သတၱ၀ါတို႔၏ အစ” ကိုေဟာျခင္း မဟုတ္ပါဘူး။ “အ၀ိဇၨာပိတ္ဖံုးကာ တဏွာျဖင့္ ေႏွာင္ဖြဲ႔ထားၿပီး သံသရာတြင္ က်င္လည္ေနၾကေသာ သတၱ၀ါတို႔ရဲ့ ေရွးအစသည္ မထင္” (ပုဗၺာ ေကာဋိ နပညာယတိ… ) ဆိုတဲ့ စကားကို သုတၱန္ေဒသနာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေတြ႔ရေပမယ့္၊ “ကမၻာဦး လူသားရဲ့ အစ” ကိုေတာ့ အဂၢညသုတ္ တစ္သုတ္ထဲမွာပဲ ေတြ႔ရပါတယ္။

(၂) “ကမၻာဦး လူသားရဲ့ အစ” ဟာ အဂၢညသုတ္ရဲ့ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုသာျဖစ္ၿပီး၊ ဒီသုတၱန္ရဲ့ အဓိက message က “ဇာတ္ကြဲျပားမႈဟာ ျဗဟၼာႀကီး ဖန္ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ၊ လူေတြရဲ့ စိတ္ေနစိတ္ထားနဲ႔ specialization ကြဲျပားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ျမင့္ျမတ္ျခင္းဟာ အမ်ိဳးဇာတ္နဲ႔ မဆိုင္ဘဲ, အသိပညာ, ကိုယ္က်င့္တရားတို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုသူကသာ ျမင့္ျမတ္သူျဖစ္တယ္” ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။

(၃) အဂၢညသုတ္က “ကမၻာဦးအစ” ဟာ The Book of Genesis နဲ႔ မတူသလို, သိပၸံေတြ႕ရွိခ်က္ေတြနဲ႔လည္း တူမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း “အေမွာင္အတိက်ေနတဲ့ ေရျပင္က်ယ္ႀကီး” ရဲ့ ပံုရိပ္ေတြကေတာ့ ခပ္ဆင္ဆင္ တူေနပါလိမ့္မယ္။

(၄) ကမၻာဦးမွာ သတၱ၀ါေတြအားလံုးဟာ တစ္မ်ိဳး တစ္စားတည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာင္မွာ ေျမဆီ, မိႈ, ေရညႇိေရေမွာ္, သေလးစပါးစျဖင့္ အပင္ေလာက တစ္ဆင့္ဆင့္ ျဖစ္ထြန္းလာသလို၊ သတၱ၀ါေတြရဲ့ nutrition ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ အမ်ိဳးအစားေတြ ကြဲျပား လာခဲ့ၾကတယ္။ အေစာပိုင္း သတၱ၀ါေတြဟာ asexual reproduction နဲ႔ ေပါက္ပြားခဲ့ၾကၿပီး ေနာင္မွ လိင္ကြဲျပားမႈျဖစ္လာတယ္။ အခုလို Reductionist interpretation လုပ္ရင္ေတာ့ အဂၢညသုတ္က သိပၸံေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ သိပ္မကြာတာေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

(၅) သိပ္ၿပီး နားလည္ရခက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို နားလည္လြယ္ေအာင္ ရွင္းျပတဲ့အခါ အဓိပၸါယ္ေကာက္မွားတဲ့ ျပႆနာ ႀကံဳတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ အိုင္းစတိုင္းရဲ့ Special Relativity Theory ကို အရပ္သားေတြကို ရွင္းျပတဲ့ ပံုျပင္ရွိတယ္။ အႁမႊာညီေနာင္မွာ တစ္ေယာက္က အလင္းအလွ်င္ေလာက္ ျမန္တဲ့ ယာဥ္ႀကီးကို စီးသြားၿပီး တစ္ေယာက္က က်န္ခဲ့တယ္ ဆိုပါစို႔။ ဒီယာဥ္ႀကီး ကမၻာကို ျပန္ေရာက္လာတဲ့အခါ ယာဥ္ေပၚလိုက္သြားတဲ့သူက က်န္ခဲ့တဲ့သူထက္ ပိုငယ္ ေနလိမ့္မယ္။ အလွ်င္ႏႈန္း ျမန္လာသည့္အေလွ်ာက္ အခ်ိန္ကာလက ေႏွးသြားႏိုင္တာကို ႐ူပေဗဒညီမွ်ျခင္းေတြမသံုးဘဲ ရွင္းျပထားတာပါ။ ဒါကို အကယ္၍ အလင္းအလွ်င္ထက္ျမန္တဲ့ ယာဥ္ကိုစီးၿပီး အတိတ္ကို ျပန္သြားႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ over-interpretation ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ 

*****
တရာအညႊန္း
၁။ ဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၲ နႏၵမာလာဘိ၀ံသ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ ကမၻာဦးက လူသားမ်ားအေၾကာင္း တရားေတာ္ http://dhammadownload.com/MP3Library/Dr-Nandamalabhivamsa/MP3Disc01/042-DrNandamalabhivamsa-12-7-2008Singapore.mp3 

၂။ Dhamma Talk by Bhikkhu Sujato

ပညာေ႐ႊအိုး လူခိုးႏိုင္ပါသလား

ျမန္မာမႈနယ္မွာ “ပညာေ႐ႊအိုး လူမခိုး” ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးစကား ရွိပါတယ္။ ပထမအခ်က္အေနနဲ႔ ပညာကို အဖိုးတန္ ပိုင္ဆိုင္မႈအျဖစ္ ေ႐ႊအိုးနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္အေနနဲ႔ ပညာဟာ အျခားေသာ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြလို ရန္သူမ်ိဳးငါးနဲ႔ မဆက္ဆံဘူး။ လူခိုးလို႔ ကုန္မသြားဘူး။ ပညာကို ဘယ္ေလာက္ပဲ မွ်ေ၀မွ်ေ၀ ေလ်ာ့မသြားဘဲ၊ တိုးလို႔သာ လာမယ္လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။

အကယ္၍ ပထမအခ်က္ကို ႏိႈင္းယဥ္မႈလို႔ မယူဆဘဲ၊ ပညာကို ေငြေၾကးနဲ႔ ညီမွ်ျခင္းခ်ၿပီး တိုင္းထြာခဲ့ရင္ ဒုတိယအခ်က္က သိပ္မမွန္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အလြန္ကၽြမ္းက်င္တဲ့ လက္ဖက္ရည္ေဖ်ာ္ဆရာတစ္ဦးဟာ သူ႔ပညာကို အျခားလူေတြကို ဘယ္ေလာက္ပဲ သင္ေပးသင္ေပး သူ႔ပညာက ေလ်ာ့မသြားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူ႔လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ေဘးမယ့္ သူ႔တပည့္တစ္ေယာက္က လာၿပီး လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ ဖြင့္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သူ႕၀င္ေငြ ေလ်ာ့သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ အသိပညာပိုင္ဆိုင္မႈ Intellectual property (IP) ေတြကို အခိုး မခံရေအာင္ Copyright, Patent, Trademarks စတဲ့ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေတြနဲ႔ ကာကြယ္ ၾကရပါေတာ့တယ္။

ကုမၸဏီႀကီးေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ IP ေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားၾကပါတယ္။ ဒီ IP နဲ႔ ကုမၸဏီေတြရဲ့ တန္ဖိုးကို ျဖတ္လာၾကေတာ့ အရင္းရွင္စနစ္ရဲ့ သဘာ၀အတိုင္း ဒီ IP ေတြကို လက္ဦးမႈယူဖို႔, လက္၀ါးႀကီးအုပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားလာ ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕စိတ္ကူးေလးေတြဆိုရင္ သိပ္ဆန္းဆန္းျပားျပား မဟုတ္ေပမယ့္ အရင္လက္ဦးမႈယူၿပီး Patent လုပ္တဲ့သူက လုပ္လိုက္ရင္ က်န္တဲ့သူေတြက ဒီစိတ္ကူးမ်ိဳးေလးေတြကို (ခိုးယူတာမဟုတ္ဘဲ) ကိုယ္နည္းကိုယ္ဟန္နဲ႔ အႀကံတူ စဥ္းစားမိတာမ်ိဳး ျဖစ္ေစ အသံုးခ်ခြင့္ မရေတာ့ပါ။ ဟိုးေရွးကေတာ့ Leibniz နဲ႔ Newton က Calculus သခ်ၤာကို သူ အရင္ထြင္တယ္, ငါ အရင္ ထြင္တယ္ျငင္းခံုခဲ့ ၾကဖူးေပမယ့္၊ တရား႐ံုးမွာ အမႈရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကပံု မေပၚပါဘူး။ IP ေတြကုိ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးျခင္းဟာ တစ္ဖက္စြန္းေရာက္လာရင္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြရဲ့ တီထြင္ဖန္တီးမႈကိုေတာင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Patent ေတြကို ထာ၀ရပိုင္ဆိုင္ခြင့္ မေပးဘဲ၊ ဘယ္၍ ဘယ္မွ်ဆိုၿပီး အခ်ိန္ကာလတစ္ခု သတ္မွတ္ေပးၾကရပါတယ္။ ဒီသတ္မွတ္ကာလ ေက်ာ္သြားရင္ ဘယ္သူယူ သံုးသံုးေပါ့။

၂၀၀၇-ခုႏွစ္ေလာက္ကလည္း အေမရိကန္မွာ ေယာဂက်င့္စဥ္တစ္ခုကို Patentလုပ္ဖို႔တင္တဲ့ အတြက္ အေတာ္ေလး ဂယက္႐ိုက္ သြားခဲ့ ဖူးပါတယ္။ (အကယ္၍ ဘာသာတရား အဆံုးအမေတြကို ေငြေၾကးနဲ႔ တန္ဖိုးျဖတ္ လဲလွယ္လာၾကၿပီး Patent လုပ္လာၾကရင္ အခက္)။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ့ စဥ္းစားတီထြင္မႈရဲ့ အက်ိဳးခံစားခြင့္ကို တီထြင္ဖန္တီးသူက ရထိုက္တယ္ဆိုေပမယ့္ စည္းေဘာင္တစ္ခုေတာ့ ရွိဖို႔ လိုလာပါတယ္။ အသိပညာပုဂၢလိကပိုင္ဆိုင္မႈကို ဆန္႔က်င္ၿပီး CopyLeft တို႔, OpenSource တို႔လို လႈပ္ရွားမႈေတြ ေပၚလာၾကပါတယ္။

ေအာက္ကဗီဒီယိုေလးနဲ႔ http://blog.mises.org/11464/copying-is-not-theft-remixed-song-and-video/ မွာ အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။



ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ (ျပတ္သားတဲ့ အျမင္မရွိေသးတဲ့သူပဲ ဆိုဆို) IP Socialist မဟုတ္သလို၊ IP Protectionist တစ္ေယာက္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ပညာေခတ္နဲ႕ အရင္းရွင္စနစ္တို႔ ေပါင္းဆံုမႈရဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္ကို ျပန္လည္ တင္ျပျခင္း သက္သက္ပါ။

Leveraging

သားတို႔ ကစားေနတဲ့ ကြန္ျပဴတာဂိမ္းေတြ…ကေလးေတြ စြဲတာမေျပာပါနဲ႔ ေကာင္းတာကို လို႔ ေဘးကထိုင္ၾကည့္ေနရင္း
သူ႔အေဖက “ဟုတ္တယ္…ေတာ္ေတာ္ အခ်ိန္ေတြ ေပးၿပီးလုပ္ထားရမွာ ဒါေပမဲ့ ေရွ႕ကလုပ္ၿပီးသား အခံေပၚမွာ ဆက္လုပ္သြားရတာေပါ့ေလ…အစက စ,ရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္လြယ္မလဲ
Leverage. လုပ္သြားရတာေပါ့…” တဲ့
“အဲ့ဒီအေၾကာင္း နည္းနည္းေရးေပး…”  ဆိုေတာ့

ပညာဆိုတာမ်ိဳးက ရသမွ် တစတစ စုယူရတာ။ စုတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္း ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ေတြရဲ့ အခန္းက႑က အေရးပါတယ္ထင္ပါတယ္။ ပစၥည္းဥစၥာေတာင္မွပဲ မိဘအေမြရတဲ့သူမ်ားဟာ မိဘအေမြမရဘဲ အစကေနစၿပီး စီးပြားရွာရသူေတြနဲ႔ေတာ့ မတူပါဘူး။ ဒီလိုပဲ … မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြက မိဘဘိုးဘြားေတြဆီက ပညာအေမြအႏွစ္ေတြကို လက္ခံမယူခဲ့ရင္ အစကျပန္ျပန္ စ ေနရရင္ အေတာ္နဲ႔ ေရွ႕တတ္ဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။

တခါက Newton ကို လူေတြက ခ်ီးမြမ္းေတာ့ သူ႔အရင္က ဆရာႀကီးေတြရဲ့ ပုခံုးေပၚကတက္ၾကည့္လို႔ သူေ၀းေ၀း ျမင္ႏိုင္တာပါလို႔ ေျပာခဲ့ဖူးတယ္ (Copernicus, Kepler နဲ႔ Galileo တို႔သံုးဦးကို ဆိုလိုပါတယ္)။ ပညာသင္ၾကားျခင္းဟာ ဘိုးဘြားဘီဘင္ေတြဆီက အသိပညာေတြ အေတြ႔အႀကံဳကို ယူလိုက္ႏိုင္မွ ပိုၿပီး ေရွ႕ေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ Einstein ကလည္း Newton တို႔ရဲ့ ပခံုးေပၚက တက္ၾကည့္ခဲ့ၾကျပန္တယ္။ ဒီေနာက္ Stephen Hawking လည္း ဒီလိုပါဘဲ။ သူက ဟိုး… Copernicus က စလို႔ Newton, Einstein တို႔ထိ ေရးခဲ့, တြက္ခဲ့ၾကတာေတြကို ျပန္စုၿပီး “On the shoulder of Giants” ဆိုတဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ ေရးတယ္။ ဒီဘိုးေတာ္ႀကီးေတြက အလကားပါ… “ကမၻာက ေနကို ပတ္တာ, ပန္းသီးေႂကြတာ ကမၻာက ဆြဲလို႔” ဆုိတာေလာက္ပဲ ေရးႀကီးခြင္က်ယ္ လုပ္ေျပာေနခဲ့ၾကတယ္။ သူတို႔ ငါ့ေလာက္ မသိခဲ့ၾကရွာဘူးလို႔ သေဘာမထားဘဲ၊ ငါသူတို႔ ပခံုးေတြေပၚက ၾကည့္ခဲ့လို႔ ပိုျမင္တယ္လို႔ သူတို႔ရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို တေလးတစား အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ အေနနဲ႔ စာအုပ္ထုတ္တာေပါ့။ မ်ိဳးဆက္သစ္ ႐ူပေဗဒပညာရွင္ တစ္ဦးက ဘိုးဘြားဘီဘင္တို႔အေပၚ ေက်းဇူးဆပ္ျခင္းလုိ႔လည္း ဆိုေကာင္း ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

စကၤာပူမွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ စာေပေဟာေျပာပြဲ DVDကို ကိုဧရာ့သူငယ္ခ်င္းက လက္ဆင့္ကမ္းလို႔ ၾကည့္လိုက္ရပါတယ္။ ဆရာမ ဂ်ဴးရဲ႕ က႑မွာ ဆရာမက…

ပညာသင္ၾကားရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ ၅ခုကို အတိုခ်ုပ္ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

၁။ Education means career. ဘ၀ေနာင္ေရး စိတ္ေအးရမည့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာ
၂။ Education teaches how to think. ေတြးဆ ေမွ်ာ္ျမင္တတ္တဲ့ အတတ္ကို ရလာေအာင္ သင္ၾကားေပးသည္။
၃။ Education transmits civilization. လူ႔ယဥ္ေက်းမႈအဆင့္ဆင့္တိုးတက္လာေအာင္ မ်ိဳးဆက္တခုမွ တခုသို႔ ဆင့္ကဲ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ေပါင္းစီး ေပးသည့္အရာ ျဖစ္သည္။
၄။ Education liberates individuals. ပညာသည္ လူတဦးခ်င္းစီကို လြတ္ေျမာက္ေစသည့္ ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မႈကို ေပးႏိုင္သည္္။ 
၅။ Education teaches morality. လူက်င့္၀တ္သိကၡာ၊ ကိုယ္က်င့္သီလကို ပညာက သင္ေပးသည္။

ေျပာျပရဦးမည့္ အျဖစ္ေတြ... ဆိုၿပီး မသီတာ ပညာေတြသင္ၿပီး အသံုးမခ်ႏိုင္လို႔ ၿငီးတဲ့ပို႔စ္ေရးေတာ့ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းေတြက ၀ိုင္းအားေပးၾကလို႔ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ မသီတာ အလုပ္မရွိလို႔ လူရာမ၀င္မွာထက္၊ ပညာကို အသံုးမခ်ႏိုင္လို႔ ဆရာမဂ်ဴး ေျပာသြားတဲ့ နံပါတ္(၃) အခ်က္က အုတ္တခ်ပ္၊ သဲတပြင့္ေတြ ေလ်ာ့ေလ်ာ့သြားမွာ စိုးတာပါ...

ေလာကလူ႔ရြာ...

ေလာကလူ႔ရြာ ပ်င္းသူမွာ
ပညာဘယ္က ရအံ့နည္း။
ပညာမဲ႔က လူ႔ေအာက္က်
ဥစၥာ ဘယ္ေတာ့ရအ့ံနည္း။
ဥစၥာမြဲေတ ဆင္းရဲေခ်
မိတ္ေဆြ ဘယ္ေတာ့ရအ့ံနည္း။
မိတ္ေဆြမရ လူ႔ဘ၀
သုခ ဘယ္ေတာ့ရအ့ံနည္း။

သုခယြင္းယို ဆင္းရဲပို
ကုသိုလ္ ဘယ္ေတာ့ရအ့ံနည္း။

ကုသိုလ္ကေလ်ာ့ သဒၶါေပ်ာ့
နိဗၺာန္ ဘယ္ေတာ့ ရအ့ံနည္း။

နိဗၺာန္မရ သံသာရ
ဒုကၡဘယ္ေတာ့ ဆံုးအံ့နည္း။

ယဥ္ေက်းမႈသင္တန္းတက္ေနတဲ့ ေရစင္၊ ေက်ာင္းက ဆရာေတာ္ (ေလာကနီတိမွ)သင္ေပးလိုက္တာကို အိမ္မွာ ျပန္ဆိုေနတာပါ။

မိုးထစ္ခ်ဳန္းျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္၍

မိုးေလးညိဳလာရင္ ပို႔စ္မွာ မိုးၿခိမ္းတာ၊ မိုးႀကိဳးပစ္တာကို အလြန္ေၾကာက္ရြံေၾကာင္း ေရးခဲ့ပါတယ္။ စကၤာပူမွာကလည္း အိမ္ထဲ ထိုင္ေနရင္းကို မိုးႀကိဳးက အိမ္ထဲပဲ ၀င္ပစ္ေတာ့မလိုလို ဟိန္းသံေဟာက္သံက ေၾကာက္မခန္းလိလိပါ။ မိုးၿခိမ္းရင္ ေမ့ရဲ႕ရင္မွာ ေၾကာက္စိတ္ေတြ ၀င္မိတယ္...ဆိုတဲ့ ကိုင္ဇာရဲ႕ "မႏိုးပါေစနဲ႔ မိုးရယ္" သီခ်င္းထဲက စာသားေလးလို…
မိုးၿခိမ္းသံေတြဟာ ထိပ္လန္႔စရာေကာင္းတာ မွန္ေပမယ့္ လွ်ပ္စီးလက္ျခင္းေၾကာင့္ ေလထုကို ionization ျဖစ္ေစပါတယ္။ သဘာ၀ရဲ့ ေလသန္႔စင္ျဖစ္စဥ္လို႔ေတာင္ ေခၚလို႔ရပါတယ္။ ionized air က လူေတြရဲ့ စိတ္ကို ေပါ့ပါး လန္းဆန္းေစတယ္။ ၿငိမ္သက္ေစပါတယ္။

မိုးႀကိဳးထစ္ခ်ဳန္းၿပီး လွ်ပ္စီးေတြလက္ေနရင္ အလြန္အင္အားႀကီးတဲ့ လွ်ပ္စစ္ စက္ကြင္းေတြေၾကာင့္ ေလထုထဲမွာရွိတဲ့ ေအာက္စီဂ်င္ေတြက အမဓာတ္ရွိတဲ့ အိုင္ယြန္ - Negative ionizationေတြ ျဖစ္သြားၾကပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ လွ်ပ္စီးလက္တာတင္မကပါဘူး။ သမုဒၵရာထဲက လိႈင္းလံုးႀကီးေတြ,
သစ္ေတာေတြကို ျဖတ္တိုက္လာတဲ့ ေလညႇင္းႏုႏုေလးေတြ,
ခြန္အားနဲ႔ စီးဆင္းေနတဲ့ ေရတံခြန္ႀကီးေတြကလည္း
Ionization ကိုျဖစ္ေစပါတယ္။

ဒီလို Ionize ျဖစ္ေနတဲ့ ေလကို ႐ႈ႐ိႈက္တာဟာ သာမန္ေလထက္ ပိုၿပီး လူ႔စိတ္ကို လန္းဆန္းေစတယ္။ စိတ္လက္ ပင္ပန္းေနာက္ၾကည့္မႈကို ပယ္ေဖ်ာက္ ေပးႏိုင္တယ္။ ေသြးထဲမွာ ေအာက္စီဂ်င္ဓာတ္ ပိုရေစတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ အဆိပ္အေတာက္ အညစ္အေၾကးေတြကိုလည္း ပိုၿပီး ဖယ္ရွားေပးႏိုင္လို႔ လူကို ပိုၿပီး ႏုပ်ိဳေစတယ္။

တကယ္ေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲက အညစ္အေၾကးေတြကိုသာ ဖယ္ရွားတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေလထုထဲမွာ ေမ်ာပါေနတဲ့ ဖံုမႈန္႔ေတြ, မေကာင္းတဲ့ အနံ႔အသက္ေတြ, ေရာဂါပိုးမႊားေတြကိုလည္း အနည္ထိုင္သလို ေအာက္ကို က်သြားေစပါတယ္။

အခုေတာ့လည္း မိုးၿခိမ္းသံၾကားရင္... ေၾကာက္စိတ္ေတြၾကားက ကမၻာႀကီးရဲ႕ တေနရာမွာေတာ့ ေကာင္းတာေတြ ျဖစ္ေနၿပီ လို႔ စိတ္ညႊတ္ရင္း...

image source:

ေအာ္…ေကာင္းဆိုး ႏွစ္တန္ အစံုတြဲလို႔ တလဲစီလွည့္ အၿမဲေန…
ကိုဧရာက အခ်က္အလက္ေတြ ရွာေဖြစုေဆာင္းေပးပါတယ္။
ေအာ္…အစံုတြဲရမယ္ ဆိုရင္ သူမပါလို႔ မျဖစ္ဘူးေလ…
 

ေျပာျပရဦးမည့္ အျဖစ္ေတြ…(၂)

အလုပ္မရွိ အကိုင္မရွိနဲ႔ က်မဘ၀က သိပ္ မ်က္ႏွာငယ္တာပဲ…။ လူရာ မ၀င္ဘူး…။ ဘာအဓိပၸါယ္မွ မရွိဘူး…။
မသီတာ စိတ္ေဖာက္လာတိုင္း ကိုဧရာကို ပစ္လႊတ္ တိုက္ခိုက္တဲ့ စကားလံုးေတြပါ။
ကိုဧရာလည္း သူ႔ဆြဲကိုင္ထားတဲ့ မူ၀ါဒေတြနဲ႔ မလြတ္တမ္း ခုခံ ျငင္းဆိုပါတယ္။ အခုေတာ့ သူ႔ဘက္မွာ စစ္ကူေတြေတာင္ ရေနပါၿပီ…။ အျခားသူေတြ ဟုတ္ရိုးလား။ ေရခ်မ္းနဲ႔ ေရစင္ပဲေပါ့။

တခါေတာ့ မသီတာလည္း ႏွစ္ေယာက္ထဲရွိတုန္း ေနရာမေရြး လွ်ပ္တျပက္တိုက္တယ္ပဲ ဆိုမလား...ဘတ္စ္ကား ဂိတ္ႀကီးမွာ ေကာက္ခါငင္ခါ
“က်ဳပ္ ဒီမွာ ေနရတာ ဘာမွ အဓိပၸါယ္မရွိဘူး ရန္ကုန္ျပန္မယ္” လို႔ စတိုက္ပါေတာ့တယ္။ ကိုဧရာက
“မျဖစ္ပါဘူး” သူ႔စတိုင္ အတိုင္း ေအးေအးေဆးေဆးနဲ႔  
“ဘာလို႔ မျဖစ္တာတုန္း”

“သီတာပဲ စဥ္းစားၾကည့္ေလ အဓိပၸါယ္ရွိသလားလို႔”

“အဓိပၸါယ္မရွိလို႔ အဓိပၸါယ္ရွိေအာင္လုပ္ရမွာေလ”

“ဟိုေန႔ကပဲ သားငယ္က ေျပာေနေသးတယ္”

“ဘာေျပာလို႔လဲ”

“ဓာတ္ေလွကားနားမွာပါ။ အိမ္နားက ေကာင္ေလးက ႏႈတ္ဆက္တယ္။ ‘အန္တီ့ကို ေအာက္မွာ ေတြ႔လိုက္တယ္’ တဲ့”

“ေအာ္ က်မနဲ႔ သားႀကီး အယင္ ဆင္းသြားေတာ့လား…ဟုတ္တယ္ေလ ေတြ႔လိုက္တယ္”

“အဲ့ဒီေတာ့ ကို က ‘ေအာ္ my wife’ လို႔ ေျပာလိုက္ၿပီး၊ ဓာတ္ေလွကားထဲေရာက္ေတာ့ သားငယ္က

ေဖေဖကလည္း my wife မဟုတ္ပါဘူး။ my wife ဆိုရင္ ေဖေဖတေယာက္ထဲ wife ျဖစ္ေနမွာေပါ့။ housewife ပါ တဲ့
...
...

အလုပ္မရွိဘူး။ အလုပ္ မရွိဘူး မေျပာစမ္းပါနဲ႔။ housewife က အလုပ္ေပါ့ 

ဒီပို႔စ္နဲ႔ ခ်ိတ္ထားတယ္။ Occupation

Housewife မသီတာ ဘေလာ့ဂ္လည္း ေရးသည္ေပါ့။
ဟိုညက “စာေရးဦးမယ္ ေအ” ဆိုေတာ့၊ ကိုဧရာက “ေရး..ေရး” တဲ့
ကြန္ျပူတာေရွ႕ထိုင္ၿပီး
“ဒီမွာ ရွင္ဖြင့္ထားတဲ့ ဖိုင္ေတြက”
“ပိတ္လိုက္ ပိတ္လိုက္ ရတယ္။” ထံုးစံ အတိုင္း သူ႔ စာအုပ္က မ်က္ႏွာမခြာပဲ ေျပာတယ္။
ကီးဘုတ္မွာ ခလုတ္ေလးေတြႏွိပ္လို႔ ခဏေနေတာ့ “က်မ ပါးစပ္က ေခၚေပးမယ္.. ရွင္ လိုက္ေရးေပး”
“အမေလးဗ်ာ…တကယ့္ ဆရာႀကီးေတြ က်ေနတာပဲ… ဟိုတယ္မွာ သြားမေရးလို႔ ေတာ္ေသး” တဲ့
း)))

ေျပာျပရဦးမည့္ အျဖစ္ေတြ…

“မသီတာ ငယ္ဘ၀က ေပ်ာ္စရာႀကီးေနာ္”
“အမဘ၀က ေအးခ်မ္းလိုက္တာ…” လို႔ မိတ္ေဆြ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြက ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။

ေကာင္းတာေတြခ်ည္း ေရွ႕တန္းတင္ထားလို႔ပါ… မေကာင္းတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။
ဘ၀ဆိုတာ ဒဂံုဦးထြန္းျမင့္ရဲ႕ မဂၤလာကဗ်ာ ထဲက “ေကာင္းဆိုးႏွစ္တန္ အစံုတြဲလို႔ တလဲစီလွည့္ အၿမဲေန” ဆိုတဲ့ စာသားေလးလိုပါ။

မသီတာ လက္ရွိ အေျခအေနက ေၾကာင့္ၾကစရာ သိပ္မရွိေတာ့ နတ္ျပည္ေလတိုက္ေနသလိုလို၊ တဖက္ကလည္း စိတ္သြားတိုင္း ကိုယ္မပါတဲ့အခါ “ေအာ္ င့ါဘ၀ႏွယ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံေနရသလိုပါလား” လို႔ ေတြးမိျပန္ပါေရာ… အစြန္းႏွစ္ဖက္ ေျပးသြားေနပံုမ်ား။

“ထိုက္တန္တဲ့ ရင္းႏွီးမႈေတာ့ ရွိရမယ္
မယုတ္မလြန္တဲ့ ႀကိဳးစားမႈေတာ့ စိုက္ရမယ္
နတ္စီတဲ့ အိပ္မက္ လွလွမ်ား လြယ္လြယ္နဲ႔ မရ” ဆိုတဲ့ သီခ်င္းစာသားေလးက ဘယ္ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာမဆို မွန္ပါတယ္။

မသီတာ အင္ဂ်င္နီယာ ပညာရပ္ကို အေျခအေနအရ ဆယ္ႏွစ္နီးပါး သင္ၾကားခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ဘယ္တုန္းကမွ မျဖစ္ခ်င္ခဲ့တဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ၊ ဘယ္ေတာ့မွလည္း မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး လို႔ သိရတဲ့ ခုခ်ိန္မွာ ေနာင္တ ျဖစ္မိပါတယ္။

(၁)
လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးငါးႏွစ္ မသီတာ ရန္ကုန္ျပန္တုန္းကေပါ့ …

မသီတာ ေရာက္တယ္ၾကားေတာ့ နယ္က အေဖတို႔မိတ္ေဆြအမႀကီး အိမ္လာလည္တယ္။ သူ႔သမီးေလးကလည္း အင္ဂ်င္နီယာ ဘာသာရပ္နဲ႔ပဲ ေက်ာင္းၿပီးကာစ ဆိုေတာ့ သူ႔သမီးေလးကို စကၤာပူ လႊတ္ဖို႔အတြက္ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ရမလဲ ေမးခ်င္လို႔ပါတဲ့…။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ မသီတာတို႔က မႏၲေလးကို တက္သြားေနတဲ့အခ်ိန္၊ သူလာတဲ့ ေန႔ ညမိုးခ်ဳပ္မွ မႏၲေလးက ျပန္ေရာက္တာမို႔ လြဲသြားၾကတယ္။

အဲ့ဒီအလြဲဟာ မသီတာအတြက္ အနာတခု ျဖစ္က်န္ခဲ့တာပါပဲ…

ေနာက္တေန႔ မႀကီးက “နင္နဲ႔ ေတြ႔ခ်င္လို႔တဲ့ မေန႔က မမလွတို႔လာတယ္… အေဖနဲ႔ပဲေတြ႔သြားတယ္… အေဖ ဘာေတြေျပာလိုက္တယ္ မသိပါဘူး…” လို႔ မ်က္ႏွာမသာမယာနဲ႔ ေျပာလာေတာ့
အေဖ့ အခန္းထဲသြားၿပီး…
“အေဖ မမလွတို႔ လာတယ္ဆို”
“ေအးေလ.. သူ႔သမီးေလးလည္းပါတယ္…စကၤာပူ သြားခ်င္လို႔ ဘာေတြလုပ္ရမလဲ လာေမးတာ တဲ့”
“အေဖ ဘာေျပာလိုက္တုန္း”
“ငါလည္း ေအး သီတာ ဘာေတြလုပ္တယ္ေတာ့ မသိဘူး… ဟိုနားမွာေတာ့ အိမ္ေဖာ္သြားလုပ္တဲ့ ေကာင္မေလးေတြ ပို႔ေပးေနတာရွိတယ္.. အဲ့ဒါေတာ့ သိတယ္ လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။”
“ဟာ အေဖ ဒါေတာ့ မွားၿပီ… ဒါေတာ့ အေဖ မွားသြားၿပီ… အဲ့သလိုပဲ ေျပာလိုက္ရလား အေဖရယ္… သူ႔သမီးကို ခ်ိဳးႏွိမ္ၿပီး ေျပာလိုက္တယ္ ထင္သြားရင္ေတာ့ အခက္ပဲ”
“မထင္ပါဘူး... ငါလည္း ငါသိတာ ငါ ႐ိုး႐ိုးသားသား ေျပာလိုက္တာပဲ” တဲ့
ဟုတ္ပါတယ္။ အေဖက သူသိတာကို သိတယ္၊ မသိတာကို မသိဘူး လို႔ ရိုးသားစြာ ေျပာလိုက္တာပါ။ တမိေပါက္တေယာက္ထြန္း အင္ဂ်င္နီယာဘာသာကို သင္ၾကားခြင့္ရခဲ့တဲ့ က်မကိုယ္တိုင္ကသာ ကိုယ့္မိသားစု ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္အသိုင္းအ၀ိုင္းကိုမွ ကိုယ္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ က႑ေလးကိုေတာင္ အသိပညာ ေ၀ငွႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဒီတသက္ေတာ့ မစြမ္းသာေတာ့ၿပီလို႔ ရင္ထဲမွာ ျဖစ္လိုက္ရတဲ့ ေ၀ဒနာက ေသရာပါ။

*****

(၂)
“အင္ဂ်င္နီယာ မျဖစ္ေပမဲ့ အင္ဂ်င္နီယာကေတာ္ေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္” ဆိုတာလို ကေလးဆန္တဲ့ ႂကြားလံုးမ်ိဳးနဲ႔ အစပ်ိဳးၿပီး အနာေပၚ တုတ္က်တဲ့ အျဖစ္ေလး ျပန္ေျပာပါရေစဦး

မသီတာ အလုပ္တခုခု လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ ထံုးစံအတိုင္း အိမ္ဦးနတ္ကို တိုင္ပင္ရပါတယ္။
“ဘာအလုပ္မ်ိဳးလဲ၊ ဘာလုပ္ရမွာလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ရမွာလဲ…” ဒါေတြကေတာ့ မေျပာမျဖစ္တဲ့ အခ်က္ေတြ…။
တခါေတာ့ အင္ဂ်င္နီယာအလုပ္ မလုပ္ႏိုင္တဲ့ မသီတာ၊ အေရာင္းစာေရး လုပ္ဖို႔ကိစၥကို အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။
သူက “သီတာ့ကို ကိုယ္ မေျပာဘူး။ ဘာမွ မေျပာဘူး။ သီတာက လုပ္ခ်င္တယ္။ လုပ္သင့္တယ္ ထင္ရင္ သြားလုပ္။ ဒါေပမဲ့ တခုေတာ့ေျပာမယ္ ကိုယ္လုပ္တဲ့ အလုပ္က အိမ္ေဖာ္တေယာက္ ထားႏိုင္ေလာက္တဲ့ ၀င္ေငြေတာ့ အနည္းဆံုး ျဖစ္သင့္တယ္” တဲ့…။ ကေလးႏွစ္ေယာက္ကို အခ်ိန္ျပည့္ ထိန္းေက်ာင္းေနရတဲ့ မသီတာကို သူ အမွန္အတိုင္း သံုးသပ္ျပလိုက္တာ ျဖစ္မွာပါ။
“သီတာ့ကို အလုပ္မရွိဘူးလို႔ ကိုယ္ ဘယ္တုန္းကမွ ထင္မထားဘူး။ ျမင္မထားဘူး” လို႔ သူ႔စကားကို အဖတ္ဆယ္သလို တဆက္တည္း ေျပာပါေသးတယ္။ မသီတာ ဘာ စကားမွ ဆက္မေျပာႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။
ေနာက္တေန႔မွာေတာ့ အဲ့ဒီအလုပ္ကို မလုပ္ေတာ့ပါဘူးလို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီး သူသိေအာင္ေၾကျငာလိုက္တဲ့့ အခါ…
“အင္း ေကာင္းတယ္။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနစမ္းပါ…” လို႔ သူဆိုလာေတာ့

လမင္းမိုမိုရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ “ေမာင္” ၀တၱဳထဲက
“…မင္း ငါ့မိန္းမ ျဖစ္သြားၿပီ
အဲ့ဒီေတာ့ မင္း ဒီအိမ္မွာ အၿငိမ့္သားေနပါ။ အခန္႔သား စားပါ။
ျဖစ္ခ်င္တာကို လုပ္ပါ။ လိုခ်င္တာကို ၀ယ္ပါ။
မင္းတို႔ ေျပာတဲ့ မေတာင့္မတ မေၾကာင့္မၾက.. တင့္ေတာင္းတင့္တယ္ အေျခအေနမွာ မင္းကို ငါထားမယ္” ဆိုတဲ့ မာနႀကီးတဲ့ စပ္ေနဗလရဲ႕ အသံကို ၾကားေယာင္မိတယ္…။
*****
ဒီအေၾကာင္းေတြက…
အမဘ၀က ေအးခ်မ္းလိုက္တာ အားက်တယ္ လို႔ ေျပာတဲ့ ညီမေလးေတြ…

အင္ဂ်င္နီယာအလုပ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ရွင္မ ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ ဆက္စပ္ဖို႔ ခက္တာပဲလို႔ ေျပာတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ရအမႀကီးေတြ...ကို တေန႔က်ရင္ ေျပာျပရဦးမည့္ ဘေလာ့ဂ္ဂါ မသီတာရဲ႕ အျဖစ္ေတြ…


ကိုဧရာကို ခဲနဲ႔ လာမေပါက္ၾကနဲ႔ဦးေနာ္
စာေရးဆရာမႀကီးေတြကို အားက်လို႔ ေရးၾကည့္တာပါ။

ကမၼႆကတ (၃) - ကံ၏ အေမြဆက္ခံျခင္းႏွင့္ တရား အေမြဆက္ခံျခင္း

ဆက္စပ္ဖတ္ရန္ -
တာ၀န္
ကမၼႆကတ
ကမၼႆကတ(၂) - ကံ၏ အေမြဆက္ခံျခင္း

“ကမၼႆေကာမွိ, ကမၼဒါယာေဒါ ကမၼေယာနိ ကမၼဗႏၶဳ ကမၼပဋိသရေဏာ။ ယံ ကမၼံ ကရိႆာမိ - ကလ်ာဏံ ၀ါ ပါပကံ ၀ါ - တႆ ဒါယာေဒါ ဘ၀ိႆာမီ” တိ အဘိဏွံ ပစၥေ၀ကၡိတဗၺံ ဣတၳိယာ ၀ါ ပုရိေသန ၀ါ ဂေဟေ႒န ၀ါ ပဗၺဇိေတန၀ါ။ (အံ-၅-၅၇၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္-ပၪၥကနိပါတ္-နီ၀ရဏ၀ဂ္-အဘိဏွသုတ္)

“ငါသည္ မိမိျပဳေသာ ကံ၏ ပိုင္ရွင္ျဖစ္၏။ ကံ၏ အေမြခံျဖစ္၏။ ကံ အေၾကာင္းရင္း ရွိ၏။ ကံသည္ ေဆြမ်ိဳး ျဖစ္၏။ ကံသည္ အားကိုးရာ ျဖစ္၏။ ေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ, ဆိုးသည္ျဖစ္ေစ မိမိျပဳေသာ ကံ၏ အေမြကို ဆက္ခံရလိမ့္မည္” ဟူ၍ မိန္းမျဖစ္ေစ, ေယာက္်ားျဖစ္ေစ, လူျဖစ္ေစ, ရဟန္းျဖစ္ေစ အၿမဲမျပတ္ ဆင္ျခင္အပ္၏။

“မိမိတို႔ ျပဳေသာအမႈမ်ားအား မိမိတို႔ ပိုင္ဆိုင္သည္၊ မိမိတို႔တြင္ တာ၀န္ရွိသည္၊ မိမိတို႔ျပဳေသာ အမႈ၏ ေကာင္းေမြ, ဆိုးေမြကို ခံယူၾကရမည္…” စသျဖင့္ အၿမဲမျပတ္ ဆင္ျခင္အပ္ေၾကာင္း ဘုရားရွင္က အဘိဏွသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။ ထိုသို႔ ဆင္ျခင္ျခင္းအားျဖင့္ မိမိတို႔ ကိုယ္, ႏႈတ္, စိတ္တို႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ေသာ မေကာင္းမႈ ဒုစ႐ိုက္တရားမ်ားအား လံုး၀မူလည္း ပယ္ေဖ်ာက္ႏိုင္သည္။  ေလ်ာ့ပါးျခင္းမူလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ (သဗၺေသာ ၀ါ ဒုစရိတံ ပဟီယတိ တႏု ၀ါ ပန ေဟာတိ)

****
မိမိတို႔ ကိုယ္, ႏႈတ္, စိတ္တို႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ေသာ ဒုစ႐ိုက္တရားမ်ား ေခါင္းပါး, ပေပ်ာက္ေစရန္ မည္သို႔ က်င့္ႀကံရမည္ဟူေသာ နည္းလမ္းအား ၇-ႏွစ္သားအ႐ြယ္ သားေတာ္အရွင္ရာဟုလာအား ေဟာၾကားခဲ့ဖူးပါသည္။

တစ္စံုတစ္ခုေသာ အမူအား မျပဳလုပ္မီျဖစ္ေစ, ျပဳလုပ္ဆဲျဖစ္ေစ, ျပဳလုပ္ၿပီးျဖစ္ေစ “ဤအမႈသည္ မိမိအား ထိခိုက္ေစႏိုင္သေလာ, သူတစ္ပါးအား ထိခိုက္ေစႏိုင္သေလာ, ႏွစ္ဦးစလံုးအား ထိခိုက္ေစႏိုင္သေလာ” ဟု ၾကည့္႐ႈ ဆင္ျခင္ရမည္။ အကယ္၍ “မိမိအား ျဖစ္ေစ, သူတစ္ပါးအား ျဖစ္ေစ, ႏွစ္ဦးစလံုးအား ျဖစ္ေစ ထိခိုက္ေစႏိုင္သည့္ မေကာင္းေသာ အမႈျဖစ္သည္” ဟု သိပါက မျပဳရေသးလွ်င္ မျပဳသင့္။ ျပဳဆဲျဖစ္ပါက ရပ္တန္႔ ႐ုပ္သိမ္းရမည္။ ျပဳၿပီးျဖစ္ပါက မိမိသည္ ဤအမႈအား က်ဳးလြန္မိပါသည္ဟု ဆရာထံျဖစ္ေစ, ပညာရွိ သူေတာ္ေကာင္း မိတ္ေဆြတို႔ထံ ျဖစ္ေစ ဖြင့္ဟ၀န္ခံ၍ ေနာင္တြင္ မက်ဳးလြန္မိေစရန္ ေစာင့္ထိန္းရသည္။ အကယ္၍ မိမိ, သူတစ္ပါးတို႔အား မထိခိုက္ေစသည့္ ေကာင္းေသာ အမႈျဖစ္ပါက မျပဳရေသးလွ်င္ ျပဳထိုက္၏။ ျပဳဆဲျဖစ္ပါက ဆက္လက္ အားထုတ္ရသည္။ ျပဳၿပီးျဖစ္လွ်င္ ႏွစ္သက္ ၀မ္းေျမာက္ျခင္းျဖစ္ကာ ထိုကုသိုလ္တရားတို႔ ေန႔ညမျပတ္ ပြားမ်ားေစရမည္။ ဤကား အသက္ ငယ္႐ြယ္ေသးေသာ သားေတာ္ရာဟုလာ နားလည္ေစရန္ ႐ိုးရွင္းစြာ ေဟာၾကားခဲ့သည့္ အမၺလ႒ိကရာေလာ၀ါဒသုတ္၏ အႏွစ္ခ်ဳပ္ပင္ ျဖစ္သည္။

ကမၼႆကတ(၂) - ကံ၏ အေမြဆက္ခံျခင္း

ဆက္စပ္ဖတ္ရန္ - တာ၀န္, ကမၼႆကတ

ကမၼ (ကံ) ဟူသည္ တိုက္႐ိုက္ အဓိပၸါယ္အားျဖင့္ “အလုပ္, အမႈ” ဟုအဓိပၸါယ္ရသည္။ သို႔ေသာ္ မိမိတို႔ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ရာ ဘာသာအယူ၀ါဒတို႔အလိုက္ ကံတရားအား နားလည္ေသာ အျမင္မ်ား ေျပာင္းလဲေနပါသည္။ ဗုဒၶပြင့္ထြန္းေသာကာလတြင္ ျဗာဟၼဏတို႔၏ ေ၀ဒက်မ္းမ်ား၏ လႊမ္းမိုးမႈအရ ကံဟူသည္ ယဇ္ပူေဇာ္ပသျခင္း အမႈကိစၥမ်ားအျဖစ္ လက္ခံၾကသူမ်ား ရွိသည္။ ဂ်ိန္းဘာသာ ကိုးကြယ္သူမ်ားက ကံဟူသည္ မိမိတို႔ ျပဳခဲ့သမွ် မိမိတို႔၏ ၀ိညာဥ္တြင္ ကပ္ၿငိပါလာေသာ အညစ္အေၾကး အျဖစ္ ခံယူၾကသည္။ အခ်ိဳ႕႐ုပ္၀ါဒီတို႔ကမူ မိမိတို႔ ျပဳမူေသာ အျပဳအမူမ်ား၏ အေကာင္း အဆိုးကို လက္မခံ ပစ္ပယ္ၾကသည္။

ဗုဒၶပြင့္ထြန္းလာသည့္ ေခတ္ကာလ၌ လူတို႔သည္ အမ်ိဳးဇာတ္ကို အလြန္ေရးေပးေသာ ကာလျဖစ္သည္။ ျဗာဟၼဏမ်ိဳးတြင္ ဖြားျမင္သူသည္ ျဗာဟၼဏျဖစ္သည္။ ဒြန္းစ႑ားမ်ိဳးတြင္ ဖြားျမင္သူသည္ ဒြန္းစ႑ားျဖစ္သည္။ ကုန္သည္မ်ိဳးတြင္ ဖြားျမင္သူသည္ ကုန္သည္အလုပ္ျဖင့္ အသက္ေမြးၾကသည္။ တနည္းအားျဖင့္ မိမိတို႔၏ အသက္ေမြးမႈႏွင့္ လူမႈေရးအဆင့္အတန္းသည္ မိဘမ်ိဳး႐ိုးစဥ္ဆက္အား အေမြဆက္ခံရေသာ ေခတ္ကာလဟု ဆိုႏိုင္သည္။ သုတၱနိပါတ္ႏွင့္ မဇၩိမနိကာယ္မွ ၀ါေသ႒သုတ္တြင္ “အမ်ိဳးဇာတ္ေၾကာင့္ ျဗာဟၼဏ ျဖစ္ပါသေလာ, ကံေၾကာင့္ ျဗာဟၼဏ ျဖစ္ပါသေလာ” ဟူသည့္ အျငင္းပြားေနေသာ ျပႆနာအား ေမးေလွ်ာက္ရာ ဗုဒၶက ျမက္သစ္ပင္ အမ်ိဳးမိ်ဳး, ငွက္ အမ်ိဳးမ်ိဳး, ကုန္းသတၱ၀ါ အမ်ိဳးမ်ိဳး, ေရသတၱ၀ါ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔၏ အသြင္အျပင္ကြဲျပားျခင္းသည္ အမ်ိဳးဇာတ္ေၾကာင့္ ကြဲျပားသည္ ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ လူအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ ကြဲျပားျခင္းသည္ကား မ်က္ေမွာက္ဘ၀တြင္ မိမိတို႔ ေ႐ြးခ်ယ္ျပဳလုပ္ေသာ အလုပ္ေပၚ မူတည္၍ လယ္သမား, ကုန္သည္စသျဖင့္ ကြဲျပားျခင္း ျဖစ္၏။ ထိုသို႔ သိျမင္ျခင္းသည္ ကံ-ကံ၏ အက်ိဳးအား သိျမင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေဟာၾကားထားပါသည္။

ကႆေကာ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ သိပၸိေကာ ေဟာတိ ကမၼဳနာ။
၀ါဏိေဇာ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ ေပႆိေကာ ေဟာတိ ကမၼဳနာ။
ေစာေရာပိ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ ေယာဓာဇီေ၀ါပိ ကမၼဳနာ။
ယာဇေကာ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ ရာဇာပိ ေဟာတိ ကမၼဳနာ။
ဧ၀ေမတံ ယထာဘူတံ၊ ကမၼံ၀ိပါကေကာ၀ိဒါ။
ပဋိစၥသမုပၸါဒဒႆာ၊ ကမၼေကာ၀ိဒါ။ (မ-၂-၄၆၀၊ မဇၩိမနိကာယ္-မဇၩိမပဏၰာသ-ျဗာဟၼဏ၀ဂ္-၀ါေသ႒သုတ္)

အလုပ္ျဖင့္ လယ္သမား ျဖစ္၏။ အလုပ္ျဖင့္ လက္မႈပညာသည္ ျဖစ္၏။
အလုပ္ျဖင့္ ကုန္သည္ ျဖစ္၏။ အလုပ္ျဖင့္ အေစခံ ျဖစ္၏။
အလုပ္ျဖင့္ သူခိုး ျဖစ္၏။ အလုပ္ျဖင့္ စစ္သား ျဖစ္၏။
အလုပ္ျဖင့္ ယဇ္ပူေဇာ္သူ ျဖစ္၏။ အလုပ္ျဖင့္ မင္းျဖစ္၏။
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ကို သိျမင္၍၊ ကံ, ကံ၏ အက်ိဳး၌ လိမၼာကုန္ေသာ ပညာရွိသည္
ဤသို႔ ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာ ကံကို သိ၏။

ဤသုတ္တြင္ ကံ၏ အဓိပၸါယ္အား အလြန္႐ိုးရွင္း၍ အေျခခံက်ေသာ “ျပဳလုပ္ေသာ အလုပ္, အမႈ” ဟူသည့္ မူရင္းအဓိပၸါယ္ကို ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ကာ ထိုေခတ္၏ ဇာတ္ခြဲျခားမႈစနစ္ကို ဆန္႔က်င္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ လူတို႔သည္ မိမိတို႔ ျပဳေသာအမႈတို႔ကို (ကံတို႔ကို) အေမြဆက္ခံၾကရသည္ဟု ေဟာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

****

ကမၼႆကာ, မာဏ၀, သတၱာ ကမၼဒါယာဒါ ကမၼေယာနီ ကမၼဗႏၶဴ ကမၼပဋိသရဏာ။ ကမၼံ သေတၱ ၀ိဘဇတိ ယဒိဒံ - ဟီနပၸဏီတတာယာတိ။ (မ-၃-၂၈၉၊ မဇၩိမနိကာယ-ဥပရိပဏၰာသ-၀ိဘၤဂ၀ဂ္-စူဠကမၼ၀ိဘဂၤသုတ္)

လုလင္… သတၱ၀ါတို႔သည္ မိမိျပဳေသာ ကံ၏ ပိုင္ရွင္ ျဖစ္ကုန္၏။ ကံ၏ အေမြခံျဖစ္ကုန္၏။ ကံ အေၾကာင္းရင္း ရွိကုန္၏။ ကံသည္ ေဆြမ်ိဳး ျဖစ္ကုန္၏။ ကံသည္ အားကိုးရာ ျဖစ္ကုန္၏။ ကံေၾကာင့္ သတၱ၀ါတို႔သည္ အယုတ္ အျမတ္ ကြဲျပားၾကရသည္။

“ကံ၏ အေမြဆက္ခံၾကရသည္” ဆိုရာတြင္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀တြင္ မိမိတို႔ ေ႐ြးခ်ယ္ ျပဳလုပ္ေသာ ကံတို႔၏ အေမြကို ဆက္ခံၾကရျခင္းမွ်ကိုသာ ဆိုလိုသည္မဟုတ္။ ခ်မ္းသာေသာ အမ်ိဳးတြင္ ဖြားျမင္ျခင္း, စစ္မက္ျဖစ္ပြားေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေမြးဖြားလာျခင္းတို႔သည္ (မ်က္ေမွာက္ဘ၀တြင္) မိမိတို႔ ေ႐ြးခ်ယ္လုိက္ျခင္း မဟုတ္။ ပစၥဳပၸန္ကံမ်ား၏ အေမြခံျခင္းလည္း မဟုတ္။ အတိက္ဘ၀က ျပဳခဲ့ေသာ ကံတို႔၏ အေမြဆက္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္။ လူခ်င္း တူပါလွ်က္ အသက္ရွည္ျခင္း, တိုျခင္း, အနာေရာဂါထူျခင္း, က်န္းမာျခင္းစသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းကို ေမးေလ်ာက္ေသာအခါ ဘုရားရွင္သည္ ကံေၾကာင့္ သတၱ၀ါတို႔ အယုတ္အျမတ္ ကြဲျပားရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေျဖၾကားခဲ့သည္။ သူတစ္ပါး အသက္အား သတ္သူသည္ ေသလြန္ေသာ္ အပါယ္က်ရသည္။ အကယ္၍ အပါယ္မက်ဘဲ လူအျဖစ္ေရာက္ရွိပါကလည္း အသက္တို ရ၏။ ဤသို႔ပင္ အတိတ္က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အေကာင္းအဆိုး ကံမ်ား၏ အေမြကုိလည္း ခံယူၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ “ကံ၏ အေမြဆက္ခံျခင္း” သည္ အတိတ္ကံ အေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ပစၥဳပၸန္ ကံ အသစ္မ်ား၏ အေမြကို ဆက္ခံရျခင္းျဖစ္သည္။

အကယ္၍ မ်က္ေမွာက္ဘ၀တြင္ မိမိတို႔ ေ႐ြးခ်ယ္ ျပဳလုပ္ေသာ ကံမ်ားက မိမိတို႔၏ ဘ၀ကို ျပ႒ာန္းေနသည္ဟု ဆိုလွ်င္ မိမိတို႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအတြက္ မ်က္ႏွာသာေပး, မေပးဟူေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ား, အကန္႔အသတ္ျပဳေနေသာ အေျခအေနမ်ားသည္ အတိတ္ကံမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္မ်ား ျဖစ္သည္။ ထို႔အတူပင္ မိမိတို႔၏ ယေန႔႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္လည္း အနာဂတ္အတြက္ အေျခေန, အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ဖန္တီးေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

90/10 Principle

Discover this 90/10 Principle.
It will change your life (or at least the way you react to situations).
—

WHAT IS THIS PRINCIPLE?

10% of life is made up of what happens to you…
90% of life is decided by how you react.

WHAT THAT THIS MEAN?

We really have NO control over the 10% of what happens to us.
The 90% is different.
YOU determine the 90%
HOW?
By your reaction.
You cannot control a red light.
However, you can control your reaction.
Do not let people fool you.
YOU can control how you react.
—o0o—
Let’s see this example:
http://www.youtube.com/watch?v=VcOzSogr9r4&feature=related

You are having breakfast with your family.
Your daughter knocks over a cup of coffee onto your business shirt.
YOU HAVE NO CONTROL over what has just happened.
What happens next will be determined by HOW YOU REACT.
…
You curse.
You harshly scold your daughter for knocking the cup over.
She breaks down in tears.
After scolding her, you turn to your wife and criticize her for placing the cup too close to the edge of the table.
A short verbal battle follows.
You storm upstairs and change your shirt.
Back downstairs, you find your daughter has been too busy crying to finish her breakfast and getting ready to go to school.
She misses the bus.
Your spouse must leave immediately for work.
You rush to the car and drive your daughter to school.
Because you are late,
you drive 40 miles per hour in a 30 mph speed limit zone.
After a 15-minute delay and throwing $60.00 traffic fine away,
you arrive at school.
Your daughter runs into the building without saying goodbye.
After arriving the office 20 minutes late,
you realize your forgot your briefcase.
Your day has started terrible.
As it continues, it seems to get worse and worse.
You look forward to coming home.
When you arrive home, you find a small wedge
in your relationship with your wife and daughter.
Why?
Because of how you reacted in the morning.
-
Why did you have a bad day?
A) Did the coffee cause it?
B) Did your daughter cause it?
C) Did the policeman cause it?
D) Did you cause it?
The answer is: D
-
You had NO CONTROL over what happened with the coffee.
How you reacted in those 5 seconds is what caused your bad day!
>>>
Here is what could have and should have happened.
<<< Coffee splashes over you. Your daughter is about to cry. You gently say: “It’s okay, honey, you just need to be more careful next time.” Grabbing a towel, you go upstairs and change your shirt. You grab your briefcase, and come back down in time to look through the window and see your child getting on the bus. She turns and waves. You arrive 5 minutes early and cheerfully greet the staff. … Notice the difference?
Two different scenarios.
Both started the same.
Both ended different.
WHY? Because of how you reacted.
You really have no control over 10% of what happens in your life. The other 90% was determined by your reaction. . . .
—————————————-
Absolutely everything we do, give, say or even think,
It’s like a Boomerang.
It will come back to us.
If we want to receive, we need to learn to give first…
Maybe we will end with our hands half empty, but our hearts will be filled with love. And those who love life, have that feeling marked in their hearts.
***Fwd email က ရတာကို ထပ္ဆင့္ေ၀မွ်လိုက္ပါတယ္။

လုလင္ပ်ိဳႏွင့္ စကားေျပာျခင္း

ယမန္ေန႔က ဆရာေတာ္ အရွင္ေဆကိႏၵ ေဟာၾကားတဲ့ ပထမအႀကိမ္ ယဥ္ေက်းလိမၼာ ကေလးတရားပြဲ (Singapore)ကို သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

တရားပြဲ အစီအစဥ္ကို နံနက္ပိုင္းမွာ ၁၂-ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားအတြက္၊ ညေနပိုင္းမွာ ၁၂ႏွစ္မွ ၁၈ႏွစ္အထိ ကေလးမ်ားအတြက္ အခ်ိန္ခြဲၿပီး က်င္းပသြားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာကေလး အေတာ္မ်ားမ်ားကို မိဘေတြက ပို႔ေဆာင္၊ ပို႔လႊတ္ေပးႏိုင္ခဲ့ၾကၿပီး ေအာင္ျမင္တဲ့ အစီအစဥ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ႀကီးရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ဒီေနရာမွာ ေဖာ္ျပေရးသားျခင္းငွာ မစြမ္းသာပါ။ Vesak Day အလုပ္ပိတ္ရက္ ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ မိဘ၊ ဘိုးဘြားေတြဟာ ရင္ေသြးငယ္ေတြကို တရားပြဲသို႔ လိုက္ပါပို႔ေဆာင္ျခင္း၊ ကိုယ္တိုင္လည္း ဘုရားေက်ာင္းကန္မ်ားသို႔ သြားေရာက္၍ ဘာသာေရး သာသနာေရး ကိစၥမ်ားမွာ သက္၀င္လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ ဒီက ျမန္မာလူမ်ိဳး အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ တက္ႂကြေနတဲ့ ပံုရိပ္ေတြကို တပိုင္တႏိုင္ မွတ္တမ္းတင္ျခင္းမွ်သာ ျဖစ္ပါတယ္။

(ဘေလာ့ဂ္ဂါ မပီသစြာ ဓာတ္ပံု တပံုမွ မရိုက္ျဖစ္ခဲ့ျခင္းအတြက္ သည္းခံပါ။)

*****
ညေရာက္ေတာ့ မသီတာ တူရဲ႕သား Gtalk online မွာ မီးစိမ္းေနတာေတြ႔လို႔ စကားေျပာျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္လူငယ္တေယာက္ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ အင္တာနက္ သိပ္သံုးတယ္ဆိုတာ သိထားေပမဲ့ သူနဲ႔ အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္လည္းမရွိ၊ chattingလည္း အခုမွသာ ပထမဦးဆံုး ေျပာျဖစ္တာပါ။

me:  သားေရ
လုလင္:  ဗ်ာ တာတာ
me:  online မေတြ႔လို႔ တာတာက ဒီ account မသံုးေတာ့ဘူး ထင္ေနတာ ဘယ္ accountသံုးေနလဲ ေမးဦးမလို႔
လုလင္:  သားသံုးတယ္ တာတာ့အေကာင့္က Block List ထဲေရာက္ေနလို႔ သားဟိုေန႔မွ ျပန္ႀကည့္မိတယ္
me:  ေဟ အဲ့လိုလဲ ရွိေသးလား ဘယ္သူက ထည့္လိုက္တာတုန္း
လုလင္:  ဟုတ္ သား တာတာနဲ႔ တိုင္ပင္စရာရွိလုိ႔
me:  ေျပာ
လုလင္:  သားေက်ာင္းတက္ဖို႔ Scholar တစ္ခုရလို႔
me:  ဘယ္မွာလဲ ဘယ္ကလဲ ဘာCourse လဲ
လုလင္:  ဟုတ္ Sxxxxx လို႔ေျပာတယ္ advance diploma in networking
သားက သူတို႔ စစ္တဲ့ scholar စာေမးပဲြကို ၀င္ေျဖလိုက္တာ ေအာင္သြားလို႔ တဲ့ သားကို အေႀကာင္းႀကားတယ္
me:  ဘယ္မွာ တက္ရမွာလဲ စာေမးပြဲက ဘယ္က စစ္တာလဲ
လုလင္:  ဒီမွာ xxxxx က လုပ္တာ စလံုးမွာပဲ တဲ့
တက္ျဖစ္မတက္ျဖစ္ကို သူတို႔ကို အေႀကာင္းႀကားပါ တဲ့ ဒီလ ေနာက္ဆံုး
အဲ့တာ တက္ရမွာက ၁ႏွစ္

လုလင္:  ဟဲလို
ကြန္က်သြားတယ္
တာတာ
အဲ့တာ သူတို႔က ေျပာတယ္
တက္မယ္ဆိုရင္ စင္ကာပူ တစ္ေသာင္း ႏွစ္ေထာင္ က်တယ္ တဲ့
အဲ့တာ သားက စာေမးပဲြေအာင္ထားေတာ့15 percent discount ရတယ္
၂၀၀၀ေလ်ာ့သြားမယ္ေပါ့ေနာ္
အဲ့တာ သား အိမ္နဲ႔ တိုင္ပင္ႀကည့္ေတာ့
ေမႀကီးက ေတာ့ ေျပာတယ္
သူက သိပ္နားမလည္လို႔ တာတာနဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္ ဆိုလို႔ေလ
သားလဲ
တာတာကိုလိုက္ရွာတာ
ဒီေန႔မွပဲ ေတြ႔ရေတာ့တယ္

me:  သားစာေမးပြဲ ၀င္ေျဖလိုက္တာ ေကာင္းပါတယ္။ အေတြ႔အႀကံဳရတာေပါ့။ ေအာင္တယ္ဆိုလို႔လည္း ၀မ္းသာတယ္။
ဒါေပမဲ့ သားသိထားသင့္တာေတြ ေျပာေတာ့မယ္။
လုလင္:  အင္း.. သား အေတြ႔အႀကံဳရေအာင္ပဲ ေျဖလိုက္တာ
ဟုတ္ကဲ့ ေျပာပါ တာတာ
သားတို႔ ႏိုင္ငံရဲ့ ကြန္နက္ရွင္ ကအဆင္မေျပဘူး
me:  Ixxxxx က ပညာေရး၀န္ေဆာင္မႈေပးၿပီး စီးပြားရွာေနတဲ့ ကုမၸဏီ။
သူကို မေကာင္း ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။
ဒီမွာ NUS လို University ႀကီးေတြကလည္း ၀င္ေငြရွာတာပဲမို႔
လုလင္:  ဆက္ေျပာပါတာတာ ဟုတ္
me:  သူက ျမန္မာျပည္က xxxxxx ကုမၸဏီလိုမ်ိဳးနဲ႔ ခ်ိတ္လိုက္ၿပီး သူ႔ေက်ာင္း လူရေအာင္ ရွာတာ...ရွင္းရွင္းေလးပဲ
လုလင္:  ေႀသာ္
me:  ကိုယ္က ပိုက္ဆံေပးၿပီး တက္ရမွာ...စိတ္၀င္စားေအာင္ စေကာ္လာ ေအာ္ေနေပမဲ့
လုလင္:  အဲ့လုိႀကီးကိုး ဟုတ္ကဲ့
me:  စေကာ္လာ ဆိုရင္ Fully Scholar , Partial Scholar ရွိတယ္... သူ႔ဟာႀကီးက 15% discount ဆိုေတာ့ ...Partial Scholar လို႔ေတာင္ မသံုးပဲ ေစ်းကြက္စကား discount ကို သံုးထားတာ ေပၚတင္ႀကီး ျဖစ္ေနတယ္.
လုလင္:  ဟုတ္တယ္ေနာ္
me:  တကယ္ေတာ့လည္း Partial Scholar လို႔လည္း သံုးမရပါဘူးေလ...Partial Scholar ဆိုရင္ေတာင္ ေက်ာင္းလခရဲ႕ တ၀က္ေလာက္ထိ ထုတ္ေပးရတာကို သူတို႔ ေက်ာင္းလခက တေသာင္း...ဒါကို တေသာင္းႏွစ္ေထာင္ လုပ္လိုက္ၿပီး... စာေမးပြဲ ခံလိုက္ၿပီး ႏွစ္ေထာင္ကို scholar ေျပာ.... Discount ေျပာနဲ႔  လူဆြယ္တာပါခင္ဗ်ာ
လုလင္:  ေႀသာ္ သားသိၿပီ
အဲ့တာေႀကာင့္ သူတို႔က ဒီမွာ Seminar ေတြ အမ်ားႀကီး ခဏခဏလုပ္ပီး ရွာေနတာ
သားတို႔က ေတာ့ ကိုယ့္အတြက္ knowledge တုိးေအာင္လို႔ လုပ္သမွ် Seminor သြားတက္တယ္ နားေထာင္တယ္ သူတို႔ လုပ္တဲ့စာေမးပဲြေတြေျဖႀကည့္တယ္
me:  ဒါေတြကေတာ့ လုပ္သင့္တယ္။ ကိုယ့္ဘက္က အကုန္အက် သိပ္မမ်ားဘူး ဆိုရင္ေပါ့။
လုလင္:  ဟုတ္ အခမဲ့ေတြႀကီးပဲ အဲ့တာေၾကာင့္ပါ
me:  သူတို႔ေက်ာင္းေတြလည္း ကိုယ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ကိုယ္ တက္တဲ့သူေတြက တက္ၾကတာပဲ။
လူဆိုတာအေျခအေန အမိ်ဳးမ်ိဳးရွိတယ္ေလ... တေယာက္နဲ႔တေယာက္မတူဘူး
တာတာကေတာ့ ဒါကို အားမေပးခ်င္ပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အာမခံခ်က္ မေကာင္းလို႔
ေငြေပးၿပီးတက္တဲ့ေက်ာင္း ၿပီးရင္ ေငြ ဘယ္ေလာက္ ျပန္ရမလဲ ဆိုတာနဲ႔ပဲ အခုေခတ္မွာ အလြယ္ဆံုး စဥ္းစားရမွာပဲ
လုလင္:  သားလဲ တိုင္ပင္စရာလူမရွိလို႔ တာတာ ကိုေမးႀကည့္မယ္ဆိုပီး ေစာင့္ေနတာ
ဒီမွာ ဘာမွအဆင္မေျပဘူး မီးေတြကမလာ connection ေတြက်နဲ႔ အဲ့တာဘာမွလုပ္လို့မရဘူး
me:  တာတာ သိတယ္။ အီးေမလ္ေရးေလ။ ရိုးရိုးစာနဲ႔ စာတိုက္ကပို႔

လုလင္:  အီးေမးလ္းေရးဖို႔ Gmail ထဲ၀င္ဖုိ႔က တစ္နာရီေလာက္ ၾကာတယ္
ဟီး
အခုသားဖြင့္ထားတာ ၾကာပီ အခုထိေတာင္တက္ဘူး
ေတာ္ေသးတယ္ Gtalk ေကာင္းေနလို႔

me:  ေက်ာင္းက ဒီဂရီ ရေအာင္လုပ္...လုပ္ငန္းခြင္ အေတြ႔အႀကံဳယူ။
လုလင္:  အင္း အလုပ္ရဖို႔ကလဲ လုပ္ငန္းအေတြ႕အႀကံဳလိုတယ္ တဲ့ေနာ္
me:  ေအး..
me:  ေနာက္တခု အေရးႀကီးတာက အလုပ္ရွာရင္ အလုပ္အေတြ႔အႀကံဳရွိရမယ္ဆိုတဲ့ (အလုပ္မရွိေသးလို႔ အလုပ္ရွာပါတယ္။ အလုပ္အေတြ႔အႀကံဳဆိုေတာ့ မုန္႔လံုးစကၠဴကပ္သလို ရီစရာႀကီး ျဖစ္မေနဘူးလား)
ဒါေပမဲ့ ဒါဟာ ေလာကမွာ ေတြ႔ႀကံဳရမဲ့ အမွန္တရားေတြပဲ
လုလင္:  ဟုတ္
me:  ဒီေတာ့ သား ဘ၀မွာ First Job ဆိုတဲ့ အလုပ္တခု ရဖို႔ သိပ္အေရးမႀကီးပါဘူးလား။ သိပ္ကိုလည္း ခက္ခဲသလိုပဲေနာ္။
လုလင္:  ဟုတ္ကဲ့ အလုပ္ေတြကေတာ့ေပါသလိုပဲ ဒါေပမဲ့ တကယ္ လုပ္မယ္လို႔  စံုစမ္းေတာ့ မရဘူး
me:  တကယ္ေတာ့ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကို မသိလို႔ပါ။
သားက အခု ေက်ာင္းတက္ေနတာ မဟုတ္လား။ အဲ့ဒီေတာ့ ေက်ာင္းသားအလုပ္ လုပ္ေနတာပဲေပါ့။
အလုပ္သြားေလွ်ာက္လို႔အေတြ႔အႀကံဳေမးရင္ ဟုတ္ကဲ့ ေက်ာင္းသားမို႔ Student မို႔ study လုပ္ေနတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြရွိတယ္။ ဒါေတြ ဒါေတြ စာေတြ႔ ေလ့လာထားတယ္။ လက္ေတြ႔ လုပ္ရမည့္ အခြင့္အေရး ရမယ္ဆိုရင္ အစြမ္းရွိသေလာက္ ႀကိဳးစားလုပ္ခ်င္ပါတယ္ ဆိုရင္ ၿပီးၿပီေပါ့ မဟုတ္ဘူးလား။ 

ကိုယ့္ မိဘက ေမြးကတည္းက တေလွ်ာက္လံုးျပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ေပးခဲ့တဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ Personality ရိုးသားတယ္။ ယဥ္ေက်းတယ္။ ဒါေတြကလည္း သူတို႔လိုတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳထဲ ထည့္မယ္ဆိုရင္ ထည့္လို႔ရပါတယ္။
me:  သားမွာ CV ရွိလား အလုပ္ေလွ်ာက္ရင္ CV ေကာင္းေကာင္းလိုတယ္
လုလင္:  သား CV မေရးဖူးပါဘူး
me:  ေရးရမယ္။ Sample ပို႔ထားလိုက္မယ္။
လုလင္:  ဟုတ္

ေအာ္ သား ဒီအေကာင့္ကလဲ လူမ်ားတယ္ အဲ့တာေၾကာင့္ တစ္ျခားသီးသန္႔ အေကာင့္တစ္ခုနဲ႔ တာတာကိုအပ္မယ္

အဲ့ဒီ အေကာင့္ကို ပို႔ေပးပါေနာ္

me:  ok
သူငယ္ခ်င္းမ်ားတာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္အတြက္ အမ်ားအတြက္ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးျဖစ္သလဲ ဆိုတဲ့ ေဘာင္ေတာ့ရွိရမယ္ေနာ္။
လူဘ၀က တုိတိုေလးမို႔ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က ကိုယ့္အေပၚ ေက်းဇူးရွိတဲ့သူေတြအတြက္ ကိုယ့္အခ်ိန္ေတြ မ်ားမ်ားေပးပါ။
လုလင္:  ဟုတ္တယ္တာတာ
me:  မေကာင္းတာ ဆိုရင္ ကိုယ့္ mind ေရာ body ကပါ အလိုအေလွ်ာက္ လက္မခံေအာင္ ေလ့က်င့္ထားပါ။
me:  ဘယ္လိုလဲ သိလား လြယ္လြယ္ေလး... ေကာင္းတာေတြခ်ည္းပဲ သတိထားၿပီးလုပ္
အဲ့ဒါဆို ၾကာလာရင္ အသိမရွိပါဘူး ဆိုတဲ့ ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ႀကီးကေတာင္  မေကာင္းတာကို လက္မခံႏိုင္ပါဘူးလို႔ body language နဲ႔ေျပာလာလိမ့္မယ္
very nice to talk with u. I may post it in my blog; about this conversation
Do u feel bored?
then, time for break!
See u

လုလင္:  Good night
thanks!
take care u'r health

သူေလးကေတာ့ ေဆြေတြ မိ်ဳးေတြထဲမွာ ဆိုးတယ္လို႔ ေက်ာ္ၾကားသူေလးပါ။

*****

ကေလးကေလး အထင္မေသးနဲ႔
ကေလးက လူႀကီးျဖစ္တာ
ကေလးေကာင္းမွ လူႀကီးေကာင္းမွာ
လူႀကီးေကာင္းမွ အားလံုးေကာင္းမွာ
(ဆရာေတာ္ဦးေဆကိႏၵ၏ ကေလးတရားပြဲ လက္စြဲေဆာင္ပုဒ္)

ေမာင္လုလင္ကို ေတြ႔တုန္းခဏ ေျခာက္လံုး ေျမႇာက္လံုးေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ ေျပာျဖစ္လိုက္တာ တရားပြဲကို သားငယ္ေရစင္ႏွင့္မနက္ပိုင္းေရာ သားႀကီးေရခ်မ္းႏွင့္ညေနပိုင္းပါ နားေထာင္ခြင့္ရလိုက္တဲ့ မသီတာဆီ ကေလးေတြကို ေကာင္းေစခ်င္တဲ့ ေစတနာ ဆႏၵေတြ စိမ့္၀င္ ကူးစက္လာျခင္းေၾကာင့္မွတပါး အျခားမရွိၿပီ။

ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ကႀကီး ကေန အ အထိ

"ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ကႀကီး ကေန အ အထိ'' တဲ့ သက္ေ၀ က တဂ္ပါတယ္။
စာလံုးေလးေတြကို စဥ္းစားရတာနဲ႔တင္ ေပ်ာ္ပါတယ္။

က - "ကမၻာႀကီးကို ကယ္တင္ဖို႔ ေရ နဲ႔ မီးကို ေခၽြတာစို႔'' ဆိုတာ...

ခ - ေခတ္သစ္ အစိမ္းေရာင္ ေႂကြးေၾကာ္သံ ျဖစ္လာတယ္။ (တို႔ႏိုင္ငံက ေခတ္ေရွ႕ေျပးေနတယ္။)

ဂ ဃ န ဏ ဆိုတဲ့ စာလံုးက အေသးစိတ္ၾကည့္တဲ့ မွန္ဘီလူး

င - ကေတာ့  ၿငိမ္း…  ၿငိမ္း ကို ၿငိမ္းလိုက္ပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းပါေစ ကမၻာေျမ။

စ လံုး- နဲ႔ ဆ လိမ္

အစ နဲ႔ အဆံုး ၾကား

ဇ - ဇြဲ… တလံုးထဲနဲ႔ ရွည္လ်ားတဲ့ အသြင္ေဆာင္တယ္။

စ် - ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္မွာ

ည - ညာတာပါေတးေတြနဲ႔

ဋ -  ဋီကာခ်ဲ႕ မေနေတာ့ပါဘူး

ဌ - ေဌးသူေတြက သူေဌးဆိုရင္

ဍ - ဍရင္ေကာက္ပင္ေတြကေတာ့  သစ္ပင္ႀကီးေတြေပၚ တြယ္ကပ္ေပါက္တာ ျမင္ဖူးတာပဲ။

ဎ  -

ဏ -

တ - တုဏွိဘာေ၀

ထ - ထိုင္ေနလို႔ကေတာ့

ဒ - ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာ

ဓ - ဓနရွင္ေတြအတြက္ပဲ

န - ႏွလံုးသားနဲ႔ စစ္တာ၀န္ (႐ုပ္ရွင္နာမည္)

ပ - ပညာ သားပါပါ

ဖ - ေဖာ္လန္ဖားလိုက္ရ ရင္

ဗ - ဗလ အင္အားျပလို႔ ရၿပီ

ဘ - ဘိုးေတာ္ရဲ႕

မ - ေမတၱာေၾကာင့္

ယ - ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔

ရ - ႐ိုးရာလည္း

လ - လံုးပါး ပါးၿပီ။

၀ - ၀ံသာႏုစိတ္ဓာတ္နဲ႔

သ - သယံဇာတေတြကို

ဟ - ဟိုလူႀကီးက

ဠ - (ဘာေရးရမွန္းမသိေတာ့ပါဘူး)

အ - ေအာင္ပါေစ။ ေအာင္ၾကပါေစ။

A to F for the Parent

ဒီေန႔သားတို႔ ေက်ာင္းမွာ Empowering Your Child to Excel ေခါင္းစဥ္နဲ႔ Elvin Leong ဆိုသူက မိဘမ်ားအတြက္ ပညာေပးအစီအစဥ္မွာ ေဟာေျပာသြားပါတယ္။

သူက စကားအစမွာ “ခင္ဗ်ားတို႔ ေရခဲေသတၱာတို႔ အ၀တ္ေလွ်ာ္စက္တို႔ ၀ယ္လာလို႔ ပါကင္ေဖာက္ၿပီးရင္ အရင္ဆံုး ဘာလုပ္ပါသလဲ” လို႔ ပရိသတ္ကို ေမးလိုက္ပါတယ္။ ပရိသတ္ထဲကတေယာက္က “Manual Instruction ကို အရင္ဆံုး ဖတ္ပါတယ္” လို႔ ေျဖလိုက္ေတာ့ သူက “သိပ္ဟုတ္တဲ့ အေျဖပါပဲ”လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ဆက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ခ်စ္လွစြာေသာ ရင္ေသြးေတြကို ေဆး႐ံုမွာ မီးဖြားၿပီးတဲ့အခါ သူနာျပဳဆရာမေလးက ကေလးကို အႏွီးထုတ္ၿပီး က်ေနာ္တို႔လက္ထဲလာထည့္တဲ့အခါ Manual လည္း ပါမလာဘူး။ သူ႔ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ဖို႔ “ကဲ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လို လုပ္ၾကမလဲ” တဲ့။ “ကေလးေတြကို ထိန္းေက်ာင္းတဲ့ အခါ ၾကားဖူးနား၀ေတြ၊ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြကေန၊ ေကာင္းႏိုးရာရာ စာအုပ္ေတြ ရွာဖတ္ၿပီး အခါအားေလ်ာ္စြာ try and error ေတြနဲ႔ သြားေနတာ မ်ားပါတယ္” တဲ့။

ေျပာသြားတာေတြက…

Parenting Styles မွာ တပ္မွဴးတေယာက္လို တေသြးတသံတမိန္႔နဲ႔ ခက္ထန္ေနရမွာ မဟုတ္သလို၊ ေက်ာ႐ိုးမပါတဲ့ ပက္က်ိလို ခပ္ေပ်ာ့ေပ်ာ့လုပ္ေနရမွာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္ေတြ မႏိုင္မနင္းျဖစ္ေနရင္လည္း ကေလးနဲ႔ အလွမ္းကြာေ၀းသြားတတ္ပါတယ္။ မိဘဟာ ကေလးအတြက္ နည္းျပဆရာေကာင္း တစ္ေယာက္, အတုယူစရာ စံျပေကာင္းတစ္ဦး ျဖစ္သင့္ပါတယ္။

အက်ဥ္းခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ The “ABCDEF” of a Parent Coach ဆိုၿပီး ခ်ျပသြားပါတယ္။

A is for Atmosphere of Love, Trust at home. မိဘေတြက အိမ္မွာ ေမတၱာတရားနဲ႔ ယံုၾကည္မႈေတြကို ေပးႏိုင္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္တစ္ခု ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးေပးရပါမယ္။
B is for Boundaries

ဘာေတြကို ဘယ္အတိုင္းအတာ အထိလုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ နယ္စည္းကို နားလည္ေအာင္ သင္ေပးရတယ္။ ကြန္ျပဴတာ၊ တယ္လီဖုန္း အသံုးျပဳတဲ့အခ်ိန္၊ အျပင္သြားရင္ ဘယ္အခ်ိန္ျပန္ေရာက္မယ္ ဆိုတာ ေျပာသြားတတ္တဲ့အေလ့အက်င့္ရွိဖို႔၊ ေက်ာင္းမွာ ေနာက္က်မယ္ဆိုရင္ မိဘကို ဆက္သြယ္အသိေပးတတ္ဖို႔၊ မုန္႔ဖိုး အသံုးစားရိတ္ ခ်င့္ခ်ိန္တတ္ဖို႔ ဥပမာေတြ ေပးသြားပါတယ္။ စည္းကမ္းရဲ့ အေျခခံပဲ ဆိုပါစို႔။

Children feel more secure & thus tend to flourish when they know where the boundaries are.      (Dr James Dobson)

C is for Communication

ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေသြးလည္ပတ္မႈ မရွိေတာ့ရင္ ေသသြားသလိုပဲ … Communication မရွိရင္ Relationship က ေသသြားေရာ။ Communication ဆိုတဲ့ေနရာမွာ နားေထာင္ေပးတာ, သူတို႔အတြက္ အခ်ိန္ေပးတာ, သူတို႔ရဲ့ ကမၻာေလးထဲကို ကိုယ္လိုက္၀င္ေပးတာမ်ိဳးေတြ ပါပဲ။

D is for Discipline
စည္းကမ္းဆိုတာက စ႐ိုက္ကို ပံုသြင္းေပးတဲ့ နည္းလမ္းပါပဲ။ စည္းကမ္းရဲ့ ပန္းတိုင္ကေတာ့ မိမိကိုယ္ကို ေစာင့္ထိန္းႏိုင္ဖို႔ပဲ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။

E is for Esteem and Expectation

ကေလးေတြရဲ့ အျမင္နဲ႔ အႀကံေပးခ်က္ေတြကို နားေထာင္ေပးတာမ်ိဳး, အသိမွတ္ျပဳေပးတာမ်ိဳးနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္ေလးစားစိတ္, ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို တည္ေဆာက္ ေပးရပါတယ္။ သူတို႔ေတြရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေပၚမွာ ေကာင္း, မေကာင္းဆိုတဲ့ ရလဒ္တစ္ခုတည္းၾကည့္ မဆံုးျဖတ္ပဲ၊ သူတုိ႔ရဲ့ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈကို အားေပးခ်ီးေျမႇာက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သူတို႔ေတြရဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ, ရည္မွန္းခ်က္ေတြက ရွင္းလင္းၿပီး လက္ေတြ႔ဆန္ဖို႔လိုပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ စာတစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘဲ ဘက္စံုဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ဦးစားေပးသင့္ပါတယ္။

F is for Future Focus

ကေလးေတြဟာ အနာဂတ္ကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔ အသင့္ျဖစ္ေနေအာင္ ျပင္ဆင္ေပးရတယ္။ ေလတံခြန္လႊတ္သလိုပဲ တင္းေအာင္ဆြဲတဲ့အခါ ဆြဲရေပမယ့္ ႀကိဳးကိုေလွ်ာ့ေပးမွ ျမင့္ျမင့္တက္ႏိုင္မွာပါ။ ကေလးေတြဟာ ႀကိဳးႏြံၿပီး မိဘစကားကို တေသြမတိမ္း ေျမ၀ယ္မက် နာခံတတ္ဖို႔ထက္ တာ၀န္ယူတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရပါတယ္။
သူတို႔နဲ႔ သင့္ေတာ္မယ့္၊ သူတို႔ႏွစ္သက္တဲ့ သင္ယူနည္းပံုစံကို သံုးၿပီး သင္ယူေစရပါမယ္။

*****

ဒီေန႔ ေဟာေျပာပြဲကို မိခင္ေတြသာမက ဖခင္ေတြပါ အခ်ိဳးညီညီတက္ေရာက္လာတာ အံ့ၾသဖြယ္ေတြ႔ရပါတယ္လို႔ ေဟာေျပာသူက ေျပာပါေသးတယ္။ ဒီပြဲက မလာမေနရ မဟုတ္ပါဘူး။ အခမဲ့ျဖစ္ၿပီး ၁၁နာရီက စလို႔ ၁နာရီမွာ ၿပီးသြားတဲ့ အခါ နာဆီလမက္ ထမင္းဗူးေတြလည္း မိဘေတြကို ေ၀ပါေသးတယ္။

ဒါေတြ သူတို႔ ဘာေၾကာင့္ လုပ္ေနၾကတာပါလဲ။
မေယာင္ရာဆီလူးေနၾကတာပါလား။

ေဟာေျပာပြဲအၿပီးမွာ ျဖည့္ထားတဲ့ Feedback Form ကို ျပန္ေပး၊ ကိုယ့္ေ၀စု ထမင္းထုတ္ယူအၿပီး ေခါင္းထဲ ၀င္လာတဲ့ ေမးခြန္းေတြပါ။
ေနာက္ဆံုးပိတ္ မွာလိုက္ပါေသးတယ္။ “သူေျပာသြားတာေတြက အက်ိဳးရွိပါရဲ႕လား။ အကိ်ဳးရွိတယ္ ဆိုရင္ လက္ေတြ႔က်င့္သံုး လိုက္နာပါ။ မလိုက္နာဘူး မက်င့္သံုးဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေဟာေျပာပြဲေတြ ဘယ္ႏွစ္ခုပဲ လိုက္နားေထာင္ေထာင္ အလဟႆ အခ်ည္းႏွီးပါ” တဲ့။

ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေမးပါတယ္။ သူေျပာသြားတာေတြမွာ ငါသိၿပီးသား လက္ရွိ က်င့္သံုးေနတာေတြနဲ႔ တိုက္ဆိုင္မႈ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။ ဘာေတြ အသစ္ရလိုက္လဲ။ မိဘေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြရဲ႕ အေျဖကို ရလိုက္လား။ ဆက္ေတြးပါတယ္။ ေဟာေျပာပြဲ တခုတည္းနဲ႔ေတာ့ အားလံုးကို ၿပီးျပည့္စံုႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

က်မကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးလိုက္တဲ့ မိဘႏွစ္ပါးဟာ အဲ့လို သင္တန္းမ်ိဳးေတြကို တႀကိမ္တခါမွ မတက္ေရာက္ခဲ့ဘူးဆိုတာ အလြန္ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔နည္း သူတို႔ဟန္နဲ႔ ပံုေဖာ္မႈေအာက္မွာ လူလားေျမာက္ခဲ့တဲ့ က်မဟာ အေကာင္းႀကီးမဟုတ္သလို အဆိုးႀကီးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ က်မတို႔တေတြဟာ ေရွးအစဥ္အလာအတိုင္း…. သြားမယ္ဆိုၾကပါစို႔… ေယဘုယ် သိပ္ဆန္သြားၿပီး ရလဒ္အတြက္ ခန္႔မွန္းေျခ အေျဖကိုသာ ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ကိုယ့္ရင္ေသြးကို အေကာင္းဆံုးရဲ႕ အညြန္႔အဖူးေတြသာ ရေစခ်င္ ျဖစ္ေစခ်င္ၾကတာ မိဘတိုင္းရဲ႕ ေစတနာပါ။ ဒါေပမဲ့ လမ္းေၾကာင္းမွန္ျဖင့္ တစိုက္မတ္မတ္ ခ်ည္းကပ္ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ၊ ရလဒ္ကိုသာ အာ႐ံုစူးစိုက္လြန္းတဲ့အခါ မသမာတဲ့ နည္းလမ္းေတြ သံုးလိုသံုး၊ အမွားကို အမွန္ထင္ ေ႐ႊသမင္အလိုက္လြဲၿပီး တလြဲတေခ်ာ္ေတြ ျဖစ္လိုျဖစ္နဲ႔ လိုအပ္သည္ထက္ ပိုပင္ပန္းၾကတာ သတိမူစရာပါ။

မေရးျဖစ္ေသာ ပို႔စ္မ်ားႏွင့္ ေမြးေန႔ဆုေတာင္း

ဒီလထဲမွာ ပို႔စ္တပုဒ္မွ မေရးရေသးဘူး။
မေရးခ်င္လို႔ မဟုတ္ပါပဲ မေရးျဖစ္ခဲ့တာ…

မသီတာအတြက္ ဘေဘာ့ဂ္ေပၚကေန သူငယ္ခ်င္းေတြကို စကားလွမ္းလွမ္းေျပာရတာမို႔ ပို႔စ္မေရးေတာ့ စကားမေျပာပဲ ေသြးႀကီးေနသလိုလို… မဟုတ္ရပါဘူး။ မသီတာမွာ တိုင္တည္စရာဆိုလို႔ ဒီသူငယ္ခ်င္းေတြပဲ ရွိတာ… ယုန္႐ုပ္ေလး ေရးမျပေတာ့ဘူးေနာ္ ယံုပါ။

အေမမ်ားေန႔တုန္းကလည္း မေရးလိုက္ရဘူး။
အေမ့ပံု… မသီတာကို မေမြးခင္ ၁၉၆၈ က ရိုက္ထားတဲ့ ပံုေလး (မသီတာရဲ႕ အခု အသက္အရြယ္ေလာက္မွာ ရိုက္ထားတဲ့ပံုေပါ့) တင္ခ်င္မိခဲ့တယ္။ ေနာက္မွ အေမ့ပံုျမင္ၿပီး သမီးကို အထင္ႀကီးသြားမွာစိုးလို႔ မတင္ေတာ့ပါဘူး… သက္ျပင္းခ် လက္ေလ်ာ့လိုက္တယ္။ (ပို႔စ္ေရးတယ္ဆိုတာ အဲ့လို ပိုပိုသာသာေလးေတြနဲ႔မွ ဖတ္ေကာင္းမွာေပါ့ေနာ့)

ေမလ ၁ရက္ေန႔ (ေမေဒးေန႔)က မႀကီးတို႔ရဲ႕ ႏွစ္ေလးဆယ္ေျမာက္ မဂၤလာႏွစ္ပတ္လည္ေန႔…
ေအာင္ေဇယ်တု သဗၺမဂၤလာ ဘာညာကိြကြ မေရးျဖစ္လိုက္ပါဘူး။

မႏၲေလးက အာဂႏၲဳ ကိုယ္ေတာ္ေတြ ႂကြလာလို႔ အိမ္မွာ ဘုန္းႀကီး ဆြမ္းကပ္ျဖစ္လိုက္ေသးတယ္။ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ လွဴေရး တန္းေရးအတြက္ တက္တက္ႂကြႂကြ ေဆာင္ရြက္လိုက္ၾကပံုမ်ား ပို႔စ္အျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ထားစရာေပါ့။ ဒါလည္း မေရးျဖစ္လိုက္ျပန္ဘူး။

ေမလ ၂၁ ရက္ေန႔က ကိုေလးရဲ႕ ေရႊရတုေမြးေန႔ပါ။ အကိုသံုးေယာက္အနက္ အႀကီးႏွစ္ေယာက္က မဟာေယာက်္ားသား၀ါဒကို ကိုင္ဆြဲၿပီး ညီမေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခဲ့မႈေတြကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ညွာတာေထာက္ထား သနားငဲ့ညွာမႈေတြနဲ႔ တေလွ်ာက္လံုး ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ သူ႔အေၾကာင္းေတြကလည္း ပို႔စ္တခု ေရးေလာက္ပါတယ္။ (ခ်စ္ေသာ ဇနီး၊ သား၊ သမီး တို႔နဲ႔ အတူ အေဖနဲ႔အေမကို ဆတက္ထမ္းပိုး တိုးၿပီး ေက်းဇူးဆပ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ပါေစ။ )

ဒီေန႔ကေတာ့ သူငယ္ခ်င္း သိဂႌရဲ႕ ေမြးေန႔…
သူ႔ဘေလာ့ဂ္မွာ ေက်းဇူးတင္ထိုက္တဲ့သူေတြကို သူေက်းဇူးတင္ထားတယ္။
မသီတာအတြက္ေတာ့ သိဂႌက ေက်းဇူးတင္ထိုက္သူထဲမွာ ပါေနတယ္…။
“စကၤာပူၿမိဳ႕ႀကီးကိုတဲ့ ေယာင္လည္လည္ေရာက္လာခဲ့တယ္” ဆိုတဲ့ ပို႔စ္ရဲ႕ အဆက္အျဖစ္ မ်ဥ္းၾကားမကူးလို႔ ႐ုတ္တရက္ဖမ္းကာ ဒဏ္႐ိုက္ခံရတယ္ ဆိုတဲ့ ပို႔စ္ ဆက္ေရးရင္ မသီတာကို သိဂႌ ဘယ္လို ကယ္တင္ခဲ့ရပံုေတြ ပါလာမွာပါ။ ဒါလည္း မေရးျဖစ္ေသးပါ။ သူငယ္ခ်င္း သိဂႌကေတာ့ မသီတာရဲ့ ေမြးေန႔မွာ “ေပ်ာ္႐ႊင္ေသာ ေန႔ရက္မ်ား ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ပါေစ… သူငယ္ခ်င္း” လို႔ ပို႔စ္တစ္ခု ေရးေပးဖူးပါတယ္။ အဲ့ဒီ ပို႔စ္ထဲမွာ သူေရးခဲ့သလိုပဲ … သူငယ္ခ်င္းရဲ့ ေမြးေန႔အတြက္ ျပန္လည္ ဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္။

သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ေမြးေန႔မွသည္... ခ်စ္ေသာ မိသားစုနဲ႔ အတူ... ေအးအတူ ပူအမွ် ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထုိင္ရင္း... ေနာက္ဆံုး အႏၲိမပန္းတုိင္ကို မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္းနဲ႔ အတူ အဆံုးတုိင္ ေလွ်ာက္လွမ္းနုိင္ပါေစလို႔.... ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလုိက္ပါတယ္ေနာ္....။

ကေလးမ်ားအတြက္ ဗုဒၶဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈအေျခခံသင္တန္း

စကၤာပူေရာက္ ျမန္မာကေလးငယ္မ်ားအား ဗုဒၶဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈအေျခခံ ရရွိေစရန္ ရည္႐ြယ္၍ Satipatthana Meditation Centre (SMC) နာယကဆရာေတာ္ ဦးရာဇိႏၵ၏ ဦးေဆာင္ၫႊန္ၾကားမႈျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာယဥ္ေက်းမႈသင္တန္းကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ႏွစ္စဥ္ ဇြန္ေက်ာင္းပိတ္ရက္မ်ားတြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ရာ ယခုႏွစ္ အတြက္ သင္တန္းကို ေအာက္ပါအစီအစဥ္အတိုင္း ဖြင့္လွစ္ ပို႔ခ်သြားမည္ျဖစ္ပါသျဖင့္ သင္တန္းတက္ေရာက္လိုသူမ်ား ႀကိဳတင္စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္ပါသည္။


 
သင္တန္းေနရာ--- No. 8 Jalan Shaer Road (S) 769335
သင္တန္းကာလ--- ေမလ ၃၁-ရက္ (တနလၤာေန႔) မွ ဇြန္လ ၁၃-ရက္ (တနဂၤေႏြေန႔) အထိ
သင္တန္းခ်ိန္--- ေန႔လည္ ၂း၃၀ နာရီမွ ၆း၀၀ နာရီထိ

၀င္ခြင့္ေလွ်ာက္လႊာ www.smcmeditation.org မွလည္းေကာင္း SMC မွလည္းေကာင္း ရယူႏိုင္ပါသည္။
သင္တန္း စာရင္းေပးသြင္းရန္ႏွင့္ မုန္႔၊ အေအး လွဴဒါန္းလိုသူမ်ား
ေဒၚျမျမလြင္ (ဖံုး - 94251195)
ေဒၚၾကဴၾကဴလႈိင္ (ဖံုး - 97996503) တို႔ထံ ဆက္သြယ္ စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္ပါသည္။

အနီး - အေ၀း, အတြင္း - အျပင္ - ၂

“အနီး - အေဝး, အတြင္း - အျပင္” တြင္ အသိအျမင္ သံုးမ်ိဳးကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ပထမအဆင့္သည္ ဗဟုသုတ အခ်က္အလက္ကို သိျမင္ေသာ အသိျဖစ္သည္။ ထိုအသိတရားမ်ားသည္ ျပင္ပေလာကရွိ အသိခံ အာ႐ံုမ်ားအား သိေသာအသိျဖစ္သည္။ သဒၵါအားျဖင့္ ကံပိုင္း (Object) ကိုသိေသာ အသိျဖစ္သည္။ မိမိ၏ ပတ္ဝန္းက်င္ကို စူးစမ္းေသာ အသိျဖစ္သည္။ သိပၸံ, သမိုင္း, ပထဝီစေသာ ဘာသာရပ္မ်ားက ထိုပတ္ဝန္းက်င္သိအား အေလးေပးသည္။ သိပၸံ, သမိုင္းစေသာ ဘာသာရပ္မ်ားမွ ေပးေသာ အသိပညာတို႔ျဖင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ခုျဖစ္ေစရန္ အစဥ္ အားထုတ္ၾကသည္။

ဒုတိယအဆင့္သည္ ဗဟုသုတ, အခ်က္အလက္တို႔ကို ေက်ာ္လြန္၍ မိမိကိုယ္ မိမိ စူးစမ္းရွာေဖြေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ျပင္ပေလာက ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေက်ာ္လြန္၍ “မိမိ” ဟူေသာ အတြင္း အဇၩတၱိကေလာကကို စူးစမ္းေသာ အသိျဖစ္သည္။ အတြင္းစိတ္ အာရမၼဏိကကို သိေသာ အသိျဖစ္သည္။ သဒၵါသေဘာအားျဖင့္ ကတၱားပိုင္း (Subject) ကို သိေသာ အသိျဖစ္သည္။ “ဘဝတြင္ မည္သို႔ က်င့္ႀကံ ေနထိုင္ရမည္” ဟု လမ္းၫႊန္ေပးေသာ အသိမ်ိဳးျဖစ္၍ နီတိ, ဒႆန, ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ဘာသာတရားတို႔က ဤအသိမ်ိဳးကို ဦးစားေပးသည္။ ထိုအသိတရားတို႔ျဖင့္ လူေကာင္းတစ္ဦး ျဖစ္ေစရန္ အားထုတ္ၾကသည္။

ဗုဒၶဘုရားရွင္ လက္ထက္က မိမိတို႔၏ လက္ဝတ္ရတနာမ်ားအား ခိုးယူသြားသည့္ ျပည့္တန္ဆာမအား လိုက္လံရွာေဖြေနၾကေသာ ဘဒၵဝဂၢီေခၚ မင္းသားသံုးဆယ္တို႔အား “မိန္းမကို ရွာေဖြျခင္းသည္ ျမတ္သေလာ, မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြျခင္းသည္ ျမတ္သေလာ” ဟု ဘုရားရွင္က ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ဖူးသည္။ Soul Searching ေခၚ မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြျခင္း (အတၱာနံ ဂေဝသနာ) သည္ ဘာသာတရား၏ အစေျခလွမ္းျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ လမ္းဆံုးကား မဟုတ္။ ဗုဒၶ၀ါဒအျမင္အရ “အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ အတၱမဟုတ္, ငါ, ငါ့ဥစၥာ မဟုတ္” ဟူေသာ အနတၱ အသိအျမင္ျဖစ္သည္။ အတြင္း-အျပင္ႏွစ္ေလာကလံုးအား “ငါ, ငါ့ဟာ” ဟူ၍ စြဲလမ္းျခင္းကင္းေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။ ငါ့ဟာဟု ထင္ေသာ တဏွာ, ငါဟု ထင္ေသာ မာန, ငါ့အတၱဟု ထင္ေသာ ဒိ႒ိတို႔ ကင္းကြာေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။

မိမိကိုယ္ မိမိရွာေဖြသည့္အခါတြင္ အခ်ိဳ႕အခ်ိဳ႕ေသာ ဒႆနဆရာတို႔သည္ မိမိတို႔ “ငါ” ဟုထင္ထားသည့္ အတၱ ေပ်ာက္ဆံုးေနသည္ကို သိျမင္ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္တည္မႈဝါဒီတို႔ျဖစ္ၾကေသာ Camus က “မိမိသည္ မိမိအတြက္ တစိမ္းတရံစာ” ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆို၏။ Sartre က အသိစိတ္သည္ “ဤသို႔ ဤဟာဟု သတ္မွတ္၍ မရ အၿမဲအနာဂတ္သို႔ ၫႊတ္ေနသည့္ နတၳိတရား” အျဖစ္ျမင္သည္။ သူတို႔အရင္က်ေသာ Hume ကလည္း အတၱဆိုသည္ကို ရွာမရ … ပူျခင္း, ေအးျခင္း, ခ်စ္ျခင္း, မုန္းျခင္း စသျဖင့္ေသာ အစဥ္တစိုက္ေျပာင္းလဲေနသည့္ သိမႈအစုအေဝးသာ ျဖစ္သည္” ဟု ျမင္သည္။ ထိုသို႔သိျမင္ျခင္းကိုပင္ “ဗုဒၶေဒသနာမ်ားအား မၾကားနာဖူးပါလွ်က္ မိမိတို႔၏ စိႏၲာမယအသိဉာဏ္အေလ်ာက္ အနတၱအျမင္ေပါက္သြားၾကသည္” ဟု အခ်ိဳ႕က အထင္ေရာက္ၾကသည္။ စင္စစ္ ယင္းအသိအျမင္တို႔သည္ကား အနတၱအျမင္ အစစ္မဟုတ္ေသး။ “ငါ့တြင္ ခိုင္ၿမဲေသာ အတၱ မရွိပါတကား။ ငါ့တြင္ အားကိုးစရာ အတၱ မရွိပါတကား” ဟု ယူဆေသာ ဥေစၧဒဒိ႒ိသာ ျဖစ္သည္။ အတၱဒိ႒ိကင္းစဥ္ေသာ အသိတရား မဟုတ္ေသး။ တဏွာကုန္ရာ နိဗၺာန္သို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္မည့္ အသိတရား မဟုတ္ေသးေပ။

ပုထုဇဥ္တို႔သည္ အမ်ားအားျဖင့္ “ရွိျခင္း” ႏွင့္ “မရွိျခင္း” ဟူေသာ အစြန္းတခုခုတြင္ ၿငိတြယ္ေနၾကသည္။ “ငါေသလြန္က ဆက္ရွိေနမည္။ မေန႔က ငါသည္ ဒီေန႔ ငါႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္” စသျဖင့္ ယူဆျခင္းမ်ားသည္ “ရွိမႈအစြန္း” သႆတဒိ႒ိ ျဖစ္သည္။ “ငါေသလြန္က မရွိေတာ့။ မေန႔က ငါသည္ ဒီေန႔ ငါမဟုတ္ေတာ့” စသျဖင့္ ယူဆျခင္းမ်ားသည္ “မရွိမႈအစြန္း” ဥေစၧဒဒိ႒ိ ျဖစ္သည္။ ထိုအစြန္းတရားမ်ားတြင္ ၿငိတြယ္ေနျခင္းသည္လည္း အေၾကာင္းအက်ိဳးဆက္ႏြယ္မႈကို မသိျမင္ေသး၍ ျဖစ္သည္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားအား မသိျမင္ေသး၍ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းတရားတို႔အားမွီ၍ အက်ိဳးတရားတို႔ ျဖစ္သည္ကို မွန္စြာ သိျမင္ပါက “မရွိေတာ့, မျဖစ္ေတာ့” ဟူေသာ ဥေစၧဒအစြန္းကို ပယ္ႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းတရားတို႔ ခ်ဳပ္ေသာအခါ ယင္းအားမွီေနသည့္ အက်ိဳးတရားတို႔လည္း ခ်ဳပ္ၾကရသည္ကို မွန္စြာ သိျမင္ေသာအခါ “ဆက္ရွိေနသည္, ခိုင္ၿမဲသည္” ဟူေသာ သႆတအစြန္းကို ပယ္၏။ အစြန္းတရားႏွစ္ပါးလြတ္ကာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ိဳးျဖစ္ရသည္ကို သိျမင္ေသာအခါ အတၱအျမင္ကင္းစင္၍ မွန္ကန္ေသာ အနတၱအသိ အျမင္ျဖစ္ေပၚသည္။ မွန္ကန္ေသာ အနတၱအသိအျမင္သည္သာ တပ္မက္ျခင္း တဏွာကုန္ရာသို႔ ပို႔ေဆာင္ႏိုင္သည္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ ပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေစႏိုင္သည္။

ဗဟုသုတအသိမ်ားျဖင့္ ေလာက ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္ရသည္။ အဇၩတၱအသိတရားတို႔ျဖင့္ မိမိကုိယ္ မိမိ ေကာင္းမြန္ေအာင္ တည့္မတ္ရသည္ (အတၱ သမၼာ ပဏိဓိ)။ ဘဝ ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ အေၾကာင္းအက်ိဳး, အျဖစ္အပ်က္တို႔ကို ဘာဝနာပြားမ်ား၍ရေသာ အနတၱအသိအျမင္ျဖင့္ အတၱႏွင့္ ေလာကမွ လြန္ေျမာက္ျခင္းဟူေသာ ေလာကုတၱရာအက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ အားထုတ္ရသည္။

အနီး - အေ၀း, အတြင္း - အျပင္

ေဟတီတြင္ ငလွ်င္လႈပ္ေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ စီခၽြမ္ငလွ်င္ေလာက္ စကၤာပူတြင္ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားမျဖစ္ခဲ့။ ထိုင္း, သီရိလကၤာႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ လူေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ ဆူနာမီသည္လည္း နာဂစ္မုန္တိုင္းေလာက္ ျမန္မာတို႔ကို စိတ္ထိခိုက္ေစခဲ့မည္ မဟုတ္ပါ။ အကယ္၍ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚတြင္ အလြန္ျပင္းထန္ေသာ စူပါမုန္တိုင္းမ်ားတိုက္၍ ငလွ်င္အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ခဲ့ပါက သတင္းေခါင္းႀကီး တစ္ပုဒ္ျဖစ္လာပါမည္ေလာ … ။ အျဖစ္အပ်က္မ်ား၏ အေရးပါမႈသည္ ထိုအျဖစ္အပ်က္တို႔၏ ပမာဏအႀကီးအေသးထက္ မိမိတို႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈ အတိမ္အနက္ႏွင့္ ပို၍ သက္ဆိုင္ေနပါလိမ့္မည္။

“ရွမ္းျပည္နယ္စပ္မွ ႐ြာေလးတစ္႐ြာတြင္ အေလာင္းစည္သူမင္း ေဖာင္ဆိုက္ခဲ့ျခင္း ရွိ-မရွိ” ဟူေသာ ျပႆနာသည္ သမိုင္းသေဘာအရ အခ်က္အလက္မွန္ကန္မႈ ရွိမရွိ စစ္တမ္းထုတ္သင့္ေသာ ျပႆနာျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ား, သိပၸံနည္းပညာမ်ားျဖင့္ ဆန္းစစ္၍လည္း ရေကာင္း, ရႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ ထိုအခ်က္အလက္ မွန္ျခင္း, မွားျခင္းအတြက္ မိမိတို႔၏ ဘ၀တြင္ အေရးပါေသာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုေတာ့ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္မည္ မဟုတ္။ ထိုသို႔ေသာ အမွန္တရားတို႔အား Objective truth ဟုေခၚသည္။ ဤေနရာတြင္ Objective အား ဓမၼဓိ႒ာန္ဟု ဘာသာျပန္မည့္အစား ဗဟိဒၶအမွန္တရားဟု (စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းေၾကာင့္ အဂတိမေရာက္ေစရန္) ျပန္ၾကည့္ခ်င္ပါသည္။ Object သည္ အသိခံ အာ႐ံုျဖစ္သည္။

အကယ္၍ ေဆးစစ္ခ်က္တစ္ခုအရ “မိမိတြင္ ဦးေဏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ေနသည္” ဟု သိရေသာ အခ်က္အလက္မ်ိဳးသည္လည္း သိပၸံနည္းပညာမ်ားျဖင့္ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် စမ္းသပ္သက္ေသျပႏိုင္ေသာ ဗဟိဒၶအမွန္တရားမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုအခ်က္အလက္မွားျခင္း, မွန္ျခင္းသည္ “ငါ ဘာလုပ္ရမလဲ၊ ငါ ဘာလုပ္သင့္ သလဲ” ဟူေသာ ေမးခြန္းအား ေျဖဆိုရန္ ေတာင္းဆိုလာသည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ ဘ၀တြင္ မည္သို႔ေနထုိင္သြားမည္, မည္သို႔ရင္ဆိုင္သြားမည္ဟူေသာ အသိတရားသည္ အေမးတူသည့္တိုင္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီအလိုက္ အေျဖမတူညီႏိုင္သည့္ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုအေျဖတို႔၏ အမွန္အမွားသည္ မိမိတို႔၏ ဘ၀အေ႐ြ႕အေျပာင္းကို လမ္းေၾကာင္းေပးေနၾကသည္။ ထိုအမွန္တရားတို႔အား Subjective truth ဟုေခၚပါသည္။ ပုဂၢလဓိ႒ာန္ဟု ျပန္ေလ့ရွိၾကေသာ္လည္း အဇၩတၱိကအမွန္တရားဟု ျပန္ၾကည့္ပါမည္။ စင္စစ္ အဇၩတၱိက (အတြင္း) ဟူေသာ စကားသည္လည္း “အတၱကို ေထာက္ဆ၍ သိေသာ (အဇၩတၱိက = အဓိ + အတၱ + ဣက)” ဟုအဓိပၸါယ္ရပါသည္။ Subject သည္ ပုထုဇဥ္တို႔က အတၱဟု စြဲယူထားၾကေသာ သိစိတ္ အာရမၼဏိကျဖစ္သည္။

ဗဟိဒၶအမွန္တရားမ်ား, အခ်က္အလက္ အသိအျမင္မ်ား, သိပၸံအသိအျမင္မ်ားသည္ သူ႔ေနရာႏွင့္သူ အလြန္ အေရးပါၾကေသာ္လည္း အဇၩတၱိကအမွန္တရားမ်ား, အတြင္းသိအျမင္မ်ားေလာက္ ဘ၀အတြက္ ေသေရးရွင္ေရးတမွ် အေရးမႀကီးလွပါ။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔က ထိုအခ်က္ကို သိျမင္ၾကသည္။ မိမိတုိ႔၏ ဘ၀ေနေရး ေသေရးအတြက္ ဦးေဆာင္လမ္းျပႏိုင္မည့္ အမွန္တရားကို ရွာေဖြရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကသည္။ Scientific method တြင္ ဘ၀ျပႆနာတို႔၏ အေျဖအား ျပင္ပအာ႐ံုပိုင္း, ႐ုပ္ပိုင္းတြင္ ႐ွာေဖြၾကသည္။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔၏ phenomenological method တြင္ ဘ၀ျပႆနာ၏ အေျဖအား အတြင္းအာရမၼဏိကပိုင္း, စိတ္ပိုင္းတြင္ ႐ွာေဖြၾကသည္။

“To find a truth which is true for me, to find the idea for which I can live and die.” (Søren Kierkegaard)
-------
“ငါ့မွာ ႏွလံုးသား ရွိတယ္။ ငါကိုယ္တိုင္ ခံစားႏိုင္လုိ႔ ရွိတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်တယ္။ ဒီေလာကႀကီးလည္း ရွိတယ္။ ငါကိုယ္တိုင္ ထိေတြ႔သိႏိုင္လို႔ ဒီေလာကႀကီး ရွိတယ္လို႔ သိႏိုင္ျပန္ပါတယ္။ ငါ့ အသိတရားအားလံုးက ဒီတင္ ရပ္သြားသည္။ က်န္တာေတြက လုပ္ႀကံထားတဲ့ အသိေတြပါ။ ငါ ေသျခာေပါက္ေျပာခဲ့တဲ့ ငါ့ကိုယ္ ငါ ဖမ္းဆုပ္ဖို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလိုက္တဲ့အခါ၊ ငါ့ရဲ့ လက္ေခ်ာင္းေတြအၾကား စီး၀င္သြားတဲ့ အရည္တစ္ခုထက္ မထူးျခားေတာ့။ … ငါ့ရဲ့ စိတ္ႏွလံုးဟာ ငါ့အတြက္ေတာ့ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုရ ခက္ခဲေနဆဲပါပဲ။ … ငါဟာ ငါ့အတြက္ေတာ့ အျမဲတမ္း တစိမ္းျပင္ျပင္ ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ သူတို႔ရဲ့ ၾကမ္းတမ္းမႈေတြကို ေတြ႔ထိၾကည့္ႏိုင္တဲ့ သစ္ပင္ေတြ, သူတို႔ရဲ့ အရသာကို ငါ ခံစားၾကည့္ႏိုင္တဲ့ ေရေတြ, … ျမက္ခင္းစိမ္းစိမ္းရဲ့ ရနံ႔ေတြ, ၾကယ္တာရာေတြ, ညခ်မ္းေတြ, ငါ့စိတ္ကို ေပါ့ပါးေစခဲ့တဲ့ ညေနခင္းေတြ, … သူတို႔ေတြရဲ့ အင္အားေတြကို ငါကိုယ္တိုင္ခံစားသိျမင္ေနလွ်က္နဲ႔ ဒီေလာကႀကီးကို ဘယ္လို ျငင္းဆန္ႏိုင္ပါ့မလဲ…။ ဒါေပမယ့္ ဒီကမၻာေျမမွာရွိသမွ် သိပၸံပညာေတြအားလံုးက ဒီေလာကႀကီးဟာ ငါ့ရဲ့ ေလာကႀကီးပါဆိုတဲ့ ေသျခာမႈမ်ိဳးကို မေပးႏိုင္ပါဘူး။ (Camus – The Myth of Sisyphus and Other Essays)

ဘ၀ျပႆနာ၏ အေျဖကို ျပင္ပအခ်က္သိမ်ားတြင္ မရွာပဲ၊ အဇၩတၱသို႔ ႏိႈက္၍ ရွာေဖြေသာအခါ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတုိ႔ ေတြ႔ျမင္သည္ကား အေျဖမဟုတ္။ ဒြိဟျပႆနာတစ္ခုသာ ျဖစ္ေနသည္။ ကမူးအတြက္ မိမိကိုယ္တိုင္သည္ မိမိအတြက္ “အျပင္လူ” ျဖစ္ေနသည္။ အသိစိတ္သည္ ႐ုပ္တရားႀကီးကဲ့သို႔ ဟိုဟာ, ဒီဟာ ၫႊန္ျပ၍ မရ အၿမဲ အျငင္းသေဘာေဆာင္ေနသည့္ နတၳိတရား (Nothingness) ျဖစ္ေနသည္။ ဤသို႔ ဆုပ္ကိုင္မရသည္ကိုပင္ သူတို႔က လြတ္လပ္မႈဟု ေႂကြးေၾကာ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔၏ လြတ္လပ္မႈသည္ ခ်မ္းသာသုခႏွင့္ ယွဥ္ေသာ လြတ္လပ္မႈမ်ိဳးကား မဟုတ္။ စိုးရိမ္မႈ ေသာကမ်ားႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ဒဏ္ခတ္ခံရသည့္ လြတ္လပ္မႈမ်ိဳးျဖစ္သည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာေဒသနာအရ အတၱမဟုတ္ဟု သိျမင္ေသာအျမင္သည္ မွန္ကန္ေသာအျမင္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔၏ အတၱ ေပ်ာက္ဆံုးေနမႈသည္ အနတၱအျမင္ အစစ္မဟုတ္။ “နတၳိ ေမ အတၱာတိ - ငါ့အား အတၱ မရွိ” ဟူေသာ အတၱျဖင့္ အနတၱကို ႐ႈျမင္ေသာ အယူျဖစ္ေနသည္။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီတို႔ကို မဆိုထားလင့္ ဘုရားရွင္လက္ထက္က (ပရိနိဗၺာန္စံၿပီးစ) အရွင္ဆႏၷမေထရ္သည္ပင္ “အနိစၥ, အနတၱ” ဟု ႐ႈပြားလွ်က္ပင္ “အထ ေကာ စရဟိ ေမ အတၱာတိ - သို႔ဆိုလွ်င္ ငါ၏ အတၱသည္ အဘယ္နည္း” ဟု ျပန္၍ စိတ္လည္ကာ တရားမရ ျဖစ္ရသည္။ အသိစိတ္ အာရမၼဏိကတရားတို႔ ျဖစ္ေပၚရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမွန္ကို မသံုးသပ္ႏိုင္၍ ျဖစ္ေသည္။ အတြင္း အာရမၼဏိကတရားတို႔အား ကပ္ၿငိေန၍ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာအရ အမွန္တရား ရွာေဖြျခင္းသည္ ဗဟိဒၶအာ႐ံုပိုင္းႏွင့္ အဇၩတၱိက, ေလာကႏွင့္ အတၱ, အတၱႏွင့္ အတၱနိယ, ရွိျခင္းႏွင့္ မရွိျခင္းစေသာ အစြန္းတရားမ်ားတြင္ မကပ္ၿငိသည့္ မဇၩိမပဋိပဒါလမ္းစဥ္ျဖစ္သည္။

အရာရာအား ငါ (အတၱ), ငါႏွင့္ ပတ္သက္ေသာအရာ (အတၱနိယ) မဟုတ္ဟု ႏွလံုးသြင္းႏိုင္ပါက စိုးရိမ္ျခင္း, ေၾကာက္႐ြံျခင္း, စိတ္မခ်မ္းေျမ့ျခင္း မရွိႏိုင္ေတာ့ပါ။ လူတို႔သည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းမွ အမိႈက္တို႔အား ယူေဆာင္၍ မီး႐ိႈ႕ၾကပါက ငါ့တို႔၏ အမိႈက္မ်ားအား ယူၾကေလျခင္း, မီး႐ိႈ႕ၾကေလျခင္းဟု စိတ္ႏွလံုးမသာမယာ ျဖစ္ၾကမည္မဟုတ္။ ထို႔အတူပင္ ခႏၶာငါးပါးတို႔အား အတၱမဟုတ္, အတၱနိယမဟုတ္ဟု ပယ္စြန္႔ႏိုင္ပါက ခ်မ္းသာမႈကိုရၾကမည္ဟု နတုမွာကသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္တို႔၏ စိတ္သည္ကား ဘ၀အနိမ့္အျမင့္မ်ား, ေလာကျဖစ္ရပ္မ်ားအားလံုးအား အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ စူပါမုန္တိုင္းတိုက္ခတ္မႈမ်ားပမာ အတၱ, အတၱနိယတို႔ျဖင့္ မၿငိတြယ္ေသာအျမင္ ထားရွိႏိုင္ၾကပါသည္။

မွတ္ခ်က္။ ဒီပို႔စ္ပါအခ်က္ အခ်ိဳ႕ကို “အတၱ႐ုပ္ႂကြင္းအား တူးဆြျခင္း” လို႔ေရးခဲ့ ဖူးပါတယ္။ ေရးဖို႔စိတ္ကူးထားတဲ့ စာတမ္းကေတာ့ ခ် မေရးျဖစ္ေသးပါ။

စာၫြန္း

မ-၁-၁၉၊ မူလပဏၰာသ၊ မူလပရိယာယ၀ဂ္၊ သဗၺာသ၀သုတ္

သံ-၃-၉၀၊ ခႏၶသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ ေထရ၀ဂ္၊ ဆႏၷသုတ္

သံ-၃-၃၃၊ ခႏၶသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ခႏၶသံယုတ္၊ နတုမွာက၀ဂ္၊ နတုမွာကသုတ္

က်ေနာ္ စကားျပန္ဆရာ

မႏၲေလးၿမိဳ႕ဆိုသည္မွာ သာသနာထြန္းကားရာ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီး ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ႀကီးႀကီးငယ္ငယ္ ရြယ္ရြယ္လတ္လတ္ မည္သူမဆို ေက်ာင္းရိပ္၊ ကန္ရိပ္၊ ဘုရားရိပ္ႏွင့္ နီးစပ္ၾကသူမ်ားခ်ည္းသာ ဟု ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆိုႏိုင္ပါသည္။ က်ေနာ္သည္လည္း ငယ္စဥ္ေတာင္ေက်း ကေလးဘ၀ကပင္ မိဘ၊ ဘိုးဘြားမ်ား ဆည္းကပ္ ကိုးကြယ္ရာ ျမေတာင္ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးသို႔ ၀င္ခ်ည္ ထြက္ခ်ည္ျဖင့္ ဘုရားရွိခိုးမွအစ မဂၤလသုတ္အလယ္ ဗုဒၶစာေပမ်ားကို အားလပ္သည့္ ဦးပဥၨင္းတပါးပါးထံမွ ေလ့လာ ဆည္းပူးရင္း ႀကီးျပင္းလာခဲ့ရပါ၏။ တခါတြင္ေတာ့ မွတ္မွတ္ယယျဖစ္ရသည့္ ႏိုင္ငံျခားသား အေမရိကန္ဇနီးေမာင္ႏွံ ႏွစ္ေယာက္သည္ ေက်ာင္းတိုက္သို႔ ဧည့္သည္အျဖစ္ေရာက္ရွိလာ၏။ ေဖာ္ေရြပ်ဴငွာေသာ မန္းသားတို႔ ဓေလ့ထံုးစံအတိုင္း ဧည့္သည္မ်ားကို ၿမိဳ႕ေတာ္တခြင္ႏွင့္ ေရာက္သင့္ သြားသင့္ေသာ ၀န္းက်င္တ၀ိုက္ကို အလည္အပတ္လိုက္ပို႔ရန္ ဦးပဥၨင္းတပါး တာ၀န္က်ေလ၏။ ဦးပဥၨင္းသည္ ရင္းႏွီးရင္းစြဲရွိၿပီးျဖစ္ေသာ ကိုးတန္းေက်ာင္းသားရင့္မာႀကီး က်ေနာ့္ကို စကားျပန္အျဖစ္ လိုက္ပါရန္ အေဖာ္ေခၚေလ၏။

ပထမေန႔မွာေတာ့ ၿမိဳ႕ေတာ္တခြင္ လွည့္လည္စဥ္ အစီအစဥ္အရ ဘုရားႀကီးသြားမည္၊ မႏၲေလးေတာင္တက္မည္ ျဖစ္သည္။ စာသင္ထားေသာ္လည္း ေျပာစမရွိေသာ ဘာသာစကားသည္ အစပိုင္း၌ ႏႈတ္ဖ်ားမွ တလံုးတပါဒမွ တိုး၍ ထြက္မလာပါ။ ဦးပဥၨင္း၏ “ေျပာျပလိုက္ေလ၊ ရွင္းျပလိုက္ေလ” ဆိုသည့္ တိုက္တြန္းစကားမ်ားေအာက္မွာ ေနရထိုင္ရ အလြန္ခက္လွ၏။ ထိုအေျခအေနမွ ဧည့္သည္ ဇနီးသည္ ျဖစ္သူသည္ ျမန္မာစကားကို စတင္ေလ့လာ သင္ၾကားေနသူမို႔ ျမန္မာလို မေတာက္တေခါက္ ေျပာျခင္းျဖင့္ တေျဖးေျဖး ေခ်ာေမြ႕လာ၏။ မႏၲေလးေတာင္ေပၚ တက္ေသာအခါတြင္ေတာ့ အေတာ္ေလး အရွိန္ရလာေပၿပီ။ က်န္စစ္သား လွံေထာက္ေသာေနရာ ေရာက္ေသာအခါ က်ေနာ္က ဦးပဥၨင္းကို “ဦးဇင္း… ဒါေတာ့ ယုတၱိမရွိဘူးေနာ္ ရွင္းျပမေနပါႏွင့္ေတာ့” ဟု (က်ေနာ္လည္း ဘယ္လို ေျပာရမည္မွန္းမသိ၍) ေျပာေသာ္လည္း၊ ဦးဇင္းက လက္မခံပါ။ “ရွင္းျပလိုက္၊ ရွင္းျပလိုက္ပါ” ဟုသာ ဆိုသျဖင့္ က်ေနာ္လည္း ေျပာေတာ့ ေျပာျပလိုက္ပါေသးသည္။ ေႃမြႀကီး ႏွစ္ေကာင္ကိုလည္း Two Guardian Snakes ဆိုေတာ့ သူတို႔ ဇနီးေမာင္ႏွံက ေခါင္းတၿငိမ့္ၿငိမ့္နဲ႔ ဟုတ္လို႔…။ ဦးပဥၨင္းက သူတို႔ကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ေပးသည့္အခါမိ်ဳးတြင္လည္း ဧည့္သည္ဇနီးျဖစ္သူက “ဦးဇင္းက လိမၼာတယ္၊ သိပ္လိမၼာတယ္” ဟု ေျပာတတ္ေသးသည္။ သူ ထိုသို႔ေျပာတိုင္း က်ေနာ့္ရင္ထဲ ခိုးလို႔ခုလု ျဖစ္ရေသာ္လည္း ဘယ္လို ေျပာရမယ္ ဟုေတာ့ ျပင္မေပး ျဖစ္ခဲ့ပါ။ (ျပင္မွ ျပင္မေပးတတ္တာ)

ဒုတိယေန႔တြင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စစ္ကိုင္းဘက္ကို ကူးၾကမည္ျဖစ္သည္။ ဧည့္သည္ေယာက်္ားသည္ ဇနီးသည္ကဲ့သို႔ ျမန္မာစကားကို ေလ့လာသင္ၾကားျခင္း မျပဳရေသးေသာ္လည္း အခ်ိန္အား ရလွ်င္ရသလို တရားထိုင္ျခင္းအလုပ္၌ ေပ်ာ္ေမြ႔သူျဖစ္ရကား သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ကိန္းေအာင္းေမြ႕ေလ်ာ္ၾကသည့္ ေနရာသို႔ သြားရေတာ့မည္ဟူေသာ အသိျဖင့္ စိတ္ေဇာတက္ႂကြ ရႊင္လန္းေနပံုရပါ၏။ ဒီလိုႏွင့္ က်ေနာ္တို႔ စစ္ကိုင္းေတာင္႐ိုးတြင္ ေစတီပုထိုးမ်ားသာမက ရဟန္း၊ သီလရွင္တို႔ သီတင္းသံုးေနထိုင္ရာ ေခ်ာင္ေတြပါလည္ၾကသည္။ ေခ်ာင္တခုတြင္ေတာ့ လူအ႐ိုးစု အပံုလိုက္ႀကီးရွိေန၏။ အနီး၌လည္း ေဆးေက်ာင္းသားမ်ားသံုးသည့္ လူတေယာက္၏ ခႏၶာေဗဒ ႐ုပ္ပံုကားခ်ပ္ႀကီးကို ခ်ိတ္ဆြဲထားေလ၏။ ထိုေခ်ာင္၌ သီတင္းသံုးေနထိုင္သူ တရားအားထုတ္ရာတြင္ အေထာက္အကူအျဖစ္ အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္ဟန္တူ၏။ ဤေနရာတြင္လည္း ဦးပဥၨင္းက “သံုးဆယ့္ႏွစ္ ေကာ႒ာသ ဆိုတာ ရွင္းျပလိုက္ ရွင္းျပလိုက္” ဟု ဆိုလာျပန္၏။ က်ေနာ္မွာ ဤ႐ုပ္ပံုႀကီးၾကည့္ၿပီး အစိတ္အပိုင္း အားလံုးကို ဘယ္ေနရာက ဘာဆိုတာ အဂၤလိပ္လိုမဆိုထားႏွင့္ ျမန္မာလိုပင္ မသိပါသျဖင့္ ႀကီးစြာေသာ အခက္ႀကံဳရေလ၏။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဆရာသမားစကားကို ပယ္ရွား၀ံ့ရိုးထံုးစံမရွိရကား… အားလံုးကို သိမ္းက်ံဳး၍ “thirty two parts of body for meditation” ဟု အားယူေျပာလိုက္ရာ ဧည့္သည္ဆရာ၀န္ဇနီးေမာင္ႏွံသည္ ေခါင္းတၿငိမ့္ၿငိမ့္ႏွင့္ ၿပံဳးၿပံဳး ၿပံဳးၿပံဳး ရွိၾကေလ၏။

တတိယေန႔တြင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မင္းကြန္းဘက္ ခရီးဆက္ၾကျပန္ပါ၏။ မင္းကြန္းတြင္ေတာ့ ဘာေျပာေကာင္းသလဲ မေမးပါႏွင့္။ ပုထိုးေတာ္ႀကီး၊ ေခါင္းေလာင္းႀကီး တို႔၌ The greatest … The biggest... ဆိုသည့္ စကားလံုးမ်ားကို ထပ္ခါ ထပ္ခါ ဆိုသလို၊ ပိန္႐ႈံ႕ရံႈ႕ ရင္ေလးကို ေကာ့ကာေကာ့ကာျဖင့္ ေျပာခဲ့ရသည္ကို က်ေနာ္ စကားျပန္ဆရာ ေကာင္းေကာင္းႀကီး မွတ္မိေနပါေသး၏။ သို႔ေသာ္… ေခါင္းေလာင္းႀကီးမွ အျပန္ က်ေနာ္တို႔သည္ လည္ပတ္စရာ ေနာက္တေနရာကို ဦးတည္သြားေနပါၿပီ။ ဧည့္သည္မ်ားက “ဒါဘယ္ကို သြားေနတာလဲ” ဟု ေမး၏။ က်ေနာ္မွာ ခ်က္ခ်င္းေျဖစရာ ေခါင္းထဲက ထြက္မလာ…။ သြားေနသည္ကေတာ့ ေဒၚဦးဇြန္း ဘိုးဘြားရိပ္သာ ျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္က အေခၚအရ ေဒၚဦးဇြန္း လူအို႐ံု…။ “အင္း လူအို႐ံုကို အဂၤလိပ္လို ဘယ္လိုေခၚပါလိမ့္…” ဘယ္လိုမွ စဥ္းစားလို႔မရ။ သူတို႔ကလည္း ထပ္ခါထပ္ခါေမးေန၏။ ေမးဖန္မ်ားေတာ့ က်ေနာ္လည္း စိတ္ထဲမွ “လူအို႐ံု”၊ ႏႈတ္မွ “Old Man Station” ဟု ေျဖလိုက္၏။ ထိုအခါ ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ေယာက္သည္ တေယာက္မ်က္ႏွာ တေယာက္ၾကည့္ကာ “Old Man Station … Old Man Station…” ဟု ႏႈတ္မွဖြဖြ ရြတ္ရင္း၊ မ်က္ေမွာင္မ်ားလည္း က်ံဳ႕ၾကေလ၏။ လူအို႐ံုတြင္ လွည့္လည္ ၾကည့္ရွဳရင္းမွ ဧည့္သည္မ်ားလည္း Old Man Station ၏ အဓိပၸါယ္ကို သေဘာေပါက္သြားၾကဟန္ေပၚ၏။ အျပန္လမ္းတြင္ေတာ့ “အဲ့ဒါ Retirement Home လို႔ေခၚတယ္။ Man ဆိုေပမဲ့ Woman ေတြလည္း ေနပါတယ္ကြာ” ဟု ဧည့္သည္ဇနီးသည္က ရယ္ရယ္ေမာေမာႏွင့္ စကားျပန္ပါေလ၏။