ဒါနပြုသည် ဆိုရာဝယ် (၄)

လူအများအား ထမင်းကို လည်းကောင်း၊ မြတ်သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၌ မြတ်သောအလှူကို လည်းကောင်း … (ဣတိဝုတ်-၂၆။ တတိယဝဂ်-ဒါနသုတ်)

နိကာယ်ကျမ်းများတွင် ဒါနဟူသော ဝေါဟာရအား သံဝိဘာဂ (ဝေခြမ်းပေးကမ်းခြင်း၊ မျှဝေသုံးစွဲခြင်း)၊ အနုဂ္ဂဟ (ချီးမြှောက်ခြင်း)၊ သင်္ဂဟ (ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ထောက်ပံ့ခြင်း၊ စည်းရုံးခြင်း) ဟူသော ဝေါဟာရများနှင့် တွဲ၍ သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ ထိုအတူပင် ဒါနအား ယည (ယဇ်ပူဇော်ခြင်း), ဒက္ခိဏ (မြတ်သော ပူဇော်ခြင်း) စသော ဝေါဟာရများနှင့်လည်း တွဲဖက်၍ အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဒါနအား စာနာခြင်း၊ ရိုင်းပင်း ကူညီခြင်း၊ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ထောက်ပံ့ခြင်း သဘောအရ ပေးကမ်းသော အလှူနှင့် မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ပူဇော်ခြင်း သဘောအရ ပေးလှူသော အလှူဟု နှစ်မျိုးခွဲခြား နိုင်၏။

ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမအရ စီးပွားရှာဖွေခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် မိမိတစ်ဦးတည်းသာမက အများအကျိုး အတွက်လည်း ပြန်လည်မျှဝေသုံးစွဲရန် ဖြစ်ကြောင်း “ချမ်းသာခြင်းသည် ဂုဏ်ရှိ၏။ သို့သော်…” ပို့စ်တွင် ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။ သဒ္ဓါတရားရှိသော သူတော်ကောင်းတို့အား ငှက်အပေါင်းတို့ မှီခိုအားထားရာ သစ်ပင်ကြီးနှင့် နှိုင်းယှဉ် ဖော်ပြလေ့ရှိ၏။ သူတော်ကောင်းတို့သည် မိဘ၊ သားမယား၊ အစေခံ အလုပ်သမား၊ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်း၊ သမဏဗြဟ္မဏစသော လူအများတို့အတွက် အကျိုး စီးပွားချမ်းသာခြင်းကို ဖြစ်စေ၍ ကောက်ပဲသီးနှံတို့ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်စေမည့် မိုးကြီးနှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ် ဖော်ပြလေ့ရှိ၏။

အနောက်တိုင်း စကားပုံများတွင် “charity begins at home” ဟူသော စကားရှိသည်။ ထို့အတူပင် ဗုဒ္ဓဘာသာအရလည်း ဒါနသည် မိဘများအား လုပ်ကျွေးခြင်း (မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ)၊ သားမယားများအား ထောက်ပံ့ခြင်း (ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော)၊ ဆွေမျိုးတို့အားလည်း ထောက်ပံ့ခြင်း (ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟော) ဟူသော မင်္ဂလသုတ် ဒေသနာများနှင့်အညီ မိမိတို့၏ မိသားစု ဆွေမျိုး သားချင်းများအား ပေးကမ်းထောက်ပံ့ခြင်းနှင့် စတင်ရသည်။ သင်္ဂဟဟူသော စကားသည် ချီးမြှောက် ထောက်ပံ့ခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ်သာမက သိမ်းရုံးစုစည်းခြင်း၊ စည်းရုံးခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ်လည်း ဆောင်သည်။ ရထားလှည်းဘီး၏ နားစောင့် (linchpin) သည် လှည်းဘီးအား ဝင်ရိုးမှ ကျွတ်ထွက်မသွားစေရန် စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့ သင်္ဂဟတရားသည် မိသားစု၊ ဆွေမျိုးအသိုင်းအဝန်း၊ လူအဖွဲ့အစည်း ဖရိုဖရဲ ပြိုကွဲမသွားစေဘဲ စည်းစည်းရုံးရုံးဖြစ်နေရန် စောင့်ရှောက်ပေး၏။ ပေးကမ်းခြင်း (ဒါန)၊ ချိုသာစွာပြောဆိုခြင်း (ပေယျဝဇ္ဇ)၊ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း (အတ္ထစရိယာ)၊ မိမိနှင့် တန်းတူထား၍ ဆက်ဆံခြင်း (သမာနတ္တတာ) ဟူသော တရား လေးပါးအား သင်္ဂဟတရား လေးပါးအဖြစ် ဟောကြားထားပါသည်။ ဤသင်္ဂဟတရား လေးပါးသည် လူအချင်းချင်း ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရာတွင် လိုက်နာကျင့်သုံးရမည့် တာဝန် ဝတ္တရားဖြစ်ကြောင်း သိင်္ဂလောဝါဒသုတ်တွင် ဟောကြားထားပါသည်။

ထို့ကြောင့် မိဘ၊ ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေ အပေါင်းအသင်းများအား ဒါနပြုရာတွင် သင်္ဂဟတရား အနေဖြင့်၊ တာဝန် ဝတ္တရားတရပ် အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ရ၏။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် စာနာခြင်း၊ ရိုင်းပင်း ကူညီခြင်း၊ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ထောက်ပံ့ခြင်းဟူသော အနုကမ္ပတရားကို လက်ကိုင်ထားရသည်။ ထိုအတူပင် မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှ ဒုက္ခရောက်နေသူ၊ လိုအပ်နေသူများအားလည်း အနုကမ္ပတရားကို လက်ကိုင်ထား၍ ပေးကမ်းစွန့်ကြဲရ၏။ ထိုသို့သော လှူဒါန်းမှုမျိုးအား ကာလဒါနဟု ခေါ်သည်။ ကာလဒါန၏ အဓိပ္ပါယ်အား “သင့်လျှော် လျှောက်ပတ်သော အလှူ” (ယုတ္တဒါန၊ ပတ္တဒါန၊ အနုစ္ဆဝိကဒါန) ဟု အဋ္ဌကထာများက ဖွင့်ပြသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်တွင် ဟောကြားထားသော ကာလဒါန ငါးမျိုးတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

(၁) ဧည့်သည်အား ပေးလှူ၏။
(၂) ခရီးသည်အား ပေးလှူ၏။
(၃) ရောဂါ ကပ်ရောက်နေသော လူမမာအား ပေးလှူ၏။
(၄) ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးသော အခါ၌ ပေးလှူ၏။
(၅) ကောက်သစ်ပေါ်သောအချိန်တွင် ကောက်ဦး, သစ်သီးဦးတို့ကို သီလရှိသူအား ပေးလှူ၏။

ဗုဒ္ဓခေတ်ကာလက ယနေ့ခေတ်ကဲ့သို့ ခရီး လမ်းပမ်းဆက်သွယ်ရေး မလွယ်ကူသေး၊ တည်းခိုခန်းများ မရှိသေး၍ ဧည့်သည်အား ခရီးဦးကြိုပြုခြင်း၊ နေရာပေးခြင်း၊ ဧည့်ခံခြင်းတို့သည် အထူးလိုအပ်၏။ ထို့အတူပင် ခရီးဆက်မည့် သူများအားလည်း လိုအပ်သော ပစ္စည်းနှင့် စားနပ်ရိက္ခာတို့ ပေးကမ်း ထောက်ပံ့ခြင်းကိုလည်း ကာလဒါနအနေဖြင့် ဟောကြားထား၏။ အချို့သော သုတ္တန်များတွင် ခရီးသည်တို့ နားခိုရာ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဇရပ်ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ သောက်ရေအိုးစင် တည်ခင်းပေးခြင်း၊ ရေတွင်းရေကန် တူးခြင်း၊ လမ်း တံတားတို့ ပြုပြင်ခြင်းစသည်တို့အား နေ့နေ့ ညည ကုသိုလ်ကောင်းမှု တိုးပွားစေသော ထာဝရဒါနအဖြစ် ဟောကြားထား၏။ ကာလဒါန ငါးမျိုးတို့တွင် ပထမလေးမျိုးသည် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၏ လိုအပ်ချက်အား ဖြည့်ဆည်းရန် ပေးကမ်းထောက်ပံ့သော ဒါနမျိုးဖြစ်၏။ ပဉ္စမမြောက်ဖြစ်သော သီလရှိသူတို့အား ကောက်ဦး၊ သစ်သီးဦးများကို မွန်မွန်မြတ်မြတ် လှူဒါန်းခြင်းသည် ပူဇော်မှုသဘောအရ လှူဒါန်းခြင်း ဖြစ်၏။

ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအဆုံးအမနှင့် လျော်ညီစွာ စာနာထောက်ပံ့ခြင်း သဘောအရ ပေးကမ်းသော အလှူနှင့် ပူဇော်ခြင်း သဘောအရ ပေးလှူသော အလှူ နှစ်မျိုးလုံးအား ထိုက်သင့်သလို ပေးလှူရသည်။ သဒ္ဓါတရားရှိသော သူတော်ကောင်းတို့သည် လူအများ၏ အကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းစေသော မိုးကြီး (မဟာမေဃ)နှင့် တူသည်ဟု အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အချို့သော အလှူခံ ပုဂ္ဂိုလ်များကိုသာ ပေးလှူ၍ အချို့သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မပေးလှူသော အလှူရှင်သည်ကား ကွက်ကျားမိုးနှင့်သာ တူကြောင်း ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်၊ အဝုဋ္ဌိကသုတ်တွင် ဟောကြားထားပါသည်။

စာညွှန်း
၁။ အံ-၅-၃၈။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ သုမနဝဂ်၊ သဒ္ဓသုတ်
၂။ အံ-၅-၄၂။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ မုဏ္ဍရာဇဝဂ်၊ သပ္ပုရိသသုတ်
၃။ အံ-၄-၃၂။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ စက္ကဝဂ်၊ သင်္ဂဟဝတ္ထုသုတ်
၄။ အံ-၈-၂၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဂဟပတိဝဂ်၊ ဒုတိယဟတ္ထကသုတ်
၅။ ဒီ-၃-၂၇၃ ။ ဒီဃနိကာယ်၊ ပါထိကဝဂ်၊ သိင်္ဂလောဝါဒသုတ်
၆။ အံ-၅-၃၆။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ သုနမဝဂ်၊ ကာလဒါနသုတ်
၇။ သံ-၁-၄၇။ ဒေဝတာသံယုတ်၊ အာဒိတ္တဝဂ်၊ ဝရောပမသုတ်
၈။ ဣတိဝုတ္တက-၇၅။ တိကနိပါတ်၊ တတိယဝဂ်၊ အဝုဋ္ဌိကသုတ်

စိတ္ကစားျခင္း

ဒီေ၀ါဟာရေလး ေခါင္းထဲေရာက္ေနတယ္…။ ဒါေလးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပို႔စ္ေရးမယ္လို႔ အေတြးေရာက္ေပမည့္ မေရးျဖစ္ခဲ့ဘူး။ ဘေလာ့ဂ္ေဒး အမွတ္တရပို႔စ္ေရးေတာ့ သူက အတင္းကာေရာ ပါျဖစ္ေအာင္ ပါသြားတယ္။ မေလးက သေဘာက်တယ္တဲ့။ မခ်ိဳကလည္း သေဘာက်ပံုပဲ…။ ဒီေတာ့ ပို႔စ္ျဖစ္ေအာင္ ေရးလိုက္ပါေတာ့တယ္။

သီတာဧရာတို႔ စိတ္ကစားေနပံု

ဦးေႏွာက္က စိတ္လႈိင္းေတြကို ဖမ္းယူဖို႔ ေခါင္းနဲ႔ နားရြက္မွာ Detector ေတြ တပ္ရတယ္။
iPad (ေရစင္ေခၚတဲ့ iPhone အႀကီးႀကီး) ေပၚက Slider Bar ကို စိတ္နဲ႔ ေရႊ႕ၿပီး ဒံုးပ်ံႀကီးကို ပစ္လႊတ္ရတာ…။
အဲ့ဒီႏွစ္ေယာက္ သိပ္ကဲတယ္။ ေရခ်မ္းနဲ႔ ေရစင္ က မေဆာ့ဘူး... very childish တဲ့။ ေနေပါ့…။

ပထမဦးဆံုး မသီတာ စပစ္ေတာ့ ဒံုးပ်ံႀကီးက မထြက္ဘူး။ Demonstrator ေလးေတြ ျပာယာကို ခပ္သြားၾကတာပဲ။ သူတို႔ စိတ္လိႈင္းေတြ ေယာက္ယက္ခပ္ေနၾကတာ... detector မလိုဘဲ သိသာလို႔၊ စိတ္ေအးေအးထားပါလို႔ ေျပာယူရတယ္။ ေနာက္တခါ ပစ္ေတာ့မွ ဒံုးပ်ံႀကီးက မထြက္ခ်င္ထြက္ခ်င္နဲ႔ ထြက္သြားတာ။ ကိုဧရာ ပစ္ေတာ့က် အေ၀းႀကီးကို ဒိုင္းကနဲ ေရာက္တယ္။ Demonstrator ေတြ လက္ခုပ္လက္၀ါးတီးၿပီး ေပ်ာ္သြားၾကတယ္။

တိမ္ေတြေပၚမွာ နင္ရယ္၊ ငါရယ္၊ သူတို႔ရယ္...

ဘေလာ့ဂ္ေဒး အမွတ္တရ ပို႔စ္ပါ။ ပထမဦးဆံုး ျမန္မာဘေလာ့ဂ္ဂါ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ ရွိေနခြင့္ရတဲ့ အေျခအေနေလးကို ၀မ္းသာေက်းဇူးတင္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဘေလာ့ဂ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကို ဘေလာ့ဂ္တာ…ဆိုၿပီး ပို႔စ္ေလးေတြ အလ်ဥ္းသင့္သလို ေရးလာတာ ၁ ၂ ၃ ၄ ၅ ၆ ၇ ၈ အထိေတာင္ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီအမွတ္တရ ပို႔စ္မွာေတာ့ ဘေလာ့ဂ္ဂါအျဖစ္ ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ကာလတေလွ်ာက္မွာ ဆံုေတြ႔ခြင့္ရခဲ့တဲ့ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြကို အမွတ္ရ တိုးတိတ္ တမ္းတရင္းေရးပါတယ္။ တဦးတေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ အမည္ေတြကိုေတာ့ ခ်မေရးေတာ့ပါဘူး။

၂၀၀၇ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းေလာက္မွာ ဘေလာ့ဂ္ေတြ စဖတ္ၿပီး၊ ၂၀၀၈ ႏွစ္စ မွာ Sonata-Cantata ကို စေရးပါတယ္။ ဆိုဒ္ဘားမွာ “အလည္ေရာက္လာ မိတ္သဟာ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ ၿမဲပါေစ” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ Blog Lists လုပ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ကိုယ့္ဆီမွာ ေကာ္မန္႔ေရးခဲ့ရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ Cbox မွာ ေျခရာခ်န္ခဲ့ရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အသစ္ဆိုရင္ List ထဲကို မပ်က္မကြက္ ထည့္ထားလိုက္ၿပီး၊ ပို႔စ္အသစ္တက္တိုင္း သိႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ malware ေၾကာင့္ Blog Lists ကို ျဖဳတ္ထားလိုက္ရၿပီးေနာက္မွာေတာ့၊ ပို႔စ္အသစ္တက္တဲ့ ဘေလာ့ဂ္ေတြကို အျခားဘေလာ့ဂ္ေတြက တဆင့္သာ သြားႏိုင္ပါေတာ့တယ္။

ဘေလာ့ဂ္ေနာက္ကြယ္က ဘေလာ့ဂ္ဂါ ဘယ္သူ ဘယ္၀ါဆိုတာကို အသိခံသူနဲ႔ အသိမခံလိုသူ အယူအဆေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးၾကားမွာ ကိုယ္လည္း ဖံုးရမလား၊ ေဖာ္ရမလား စိတ္ကစားေနတုန္း… သိပ္ၾကာၾကာေတာ့လည္း မကစားလိုက္ရပါဘူး… မသီတာဆိုတာ နာမည္ အရင္းမို႔ ဟင္းလင္းႀကီးပဲ ထားလိုက္ပါတယ္။

မူလအစပထမ ဧရာသီတာ တို႔က ေၾကာက္တာလား၊ ရြံ႕တာလား၊ မာနႀကီးတာလား၊ ႀကီးက်ယ္တာလား ဘာလဲေတာ့မသိပါ။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္မို႔ ေျပာတာမဟုတ္…။ လူပံုက ေတာ္ေတာ္ အပိုးက်ိဳးပါတယ္။ တခါတခါလည္း ႐ုပ္တည္ႀကီးနဲ႔…။ တခါတေလလည္း မခုတ္တတ္တဲ့ ေၾကာင္လိုလို…။ တခါတရံမ်ားဆို ဘုရားလူႀကီးဂိုက္ေတာင္ ဖမ္းထားတတ္ပါေသးတယ္။ ဘေလာ့ဂ္တခု အရင္းျပဳမိေတာ့မွ၊ ဘေလာ့ဂ္ေတာထဲ တတ္ႏိုင္သေလာက္ တိုးရင္း၊ လူေတာလည္း တိုးပါတယ္။

ဘေလာ့ဂ္ကတဆင့္ ခင္မင္ရသူေတြနဲ႔ ျမန္မာသံ႐ံုးမွာ စကားလက္ဆံုၾကဖူးတယ္။ ေသြးစတင္ လွူျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြကို ျမန္မာစာသင္ေပးတယ္။ တရုတ္သီခ်င္း သင္ယူဖူးတယ္။ ကာရာအိုေက ဆိုဖူးတယ္။ မေလးရွားကို ကထိန္အလွဴသြားခဲ့ၾကတယ္။ စာေပ ေဟာေျပာပြဲ သြားတယ္။ မဂၤလာေဆာင္ သြားတယ္။ ညစာအတူ စားၾကတယ္။ ေရကူးကန္ထဲမွာ ေရစိမ္ရင္း စကားေတြ ေဖာင္ဖြဲ႕တယ္။ ဖုန္းဆက္တယ္။ Gtalk တယ္။ Gmail တယ္။ ဒီလို ဆိုရင္ျဖင့္ ဘေလာ့ဂ္ဟာ အေပ်ာ္ႀကီး ေပ်ာ္စရာလို႔ ထင္စရာပါ။ ေပ်ာ္စရာရွိရင္ လြမ္းစရာလည္းရွိပါတယ္… ဒါဓမၼတာပါ။

ဘေလာ့ဂ္ လမ္းေၾကာင္းမွာ ေလွ်ာက္လွမ္းဖို႔ အခ်ိန္၊ စိတ္ကူးစိတ္သန္း၊ ေစတနာေတြ နဲ႔ တလွမ္းခ်င္းတဆင့္တက္ အားစမ္းခဲ့တယ္။ လမ္းေျဖာင့္မွာ ဟန္ခ်က္ညီ တြဲလက္ေတြနဲ႔ ေပ်ာ္ခဲ့ရသလို၊ လမ္းေထာင့္ကေန ရပ္ၾကည့္ခဲ့တာေတြလည္း ရွိတယ္။ လမ္းသြယ္မွာ တစ္ဦးကို တစ္ေယာက္က ေဖးမ… လႊလႊေလး သြားခဲ့တာေတြရွိသလို၊ လမ္းေကြးမွာ အလြမ္းအေဆြးေတြ အန္ထုတ္ခဲ့ရတာေတြလည္း ရွိတယ္။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လမ္းဆက္ေလွ်ာက္မယ္…။

ဘေလာ့ဂ္ေရစီးေၾကာင္းမွာ လိုက္ပါစီးေမ်ာဖို႔ ပို႔စ္ေတြ ဖတ္ရမယ္။ ပို႔စ္ေတြ ေရးရမယ္။ ေကာ္မန္႔ေတြ ေပးရမယ္။ စီေဘာက္မွာ ႏႈတ္ဆက္မယ္။ အရည္မရ အဖတ္မရ ဘာေတြ လုပ္ေနတာလဲလို႔ ေမးလာရင္ေတာ့ ဒီလိုေလး ေျဖခ်င္တယ္။ လူဆိုတာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ စိတ္ကူး၊ ၀ါသနာ၊ အေလ့စ႐ိုက္၊ တန္ဖိုးထားရာျခင္း မတူကြဲျပားၾကပါတယ္။ အဲ့လို လူေတြ အတူေနဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါ့မလား။ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မတူကြဲျပားတဲ့ လူေတြမွာ လြတ္လပ္ျခင္း၊ ညီမွ်ျခင္း၊ ခ်စ္ၾကည္ျခင္း ဆိုတဲ့ အေျခခံတူတဲ့ အခ်က္ေလးေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီ အေျခခံနဲ႔ တိမ္တိုက္ေတြေပၚမွာ အတူတကြ ေနထိုင္ၾကရင္း ဘေလာ့ဂင္းေနၾကပါတယ္။

ကိုေအာင္ (ပ်ဴႏိုင္ငံ) တဂ္လို႔ ေရးပါတယ္။

ဒါနပြုသည် ဆိုရာဝယ် (၃)

ဒါနသည် ပေးကမ်းခြင်းဟူသော အနက်သဘောအရ ပန်းပေးခြင်း၊ လက်ဆောင်ပေးခြင်း၊ အချိန်ပေးခြင်း၊ အခွန်ပေးခြင်း၊ ဘေးမဲ့ပေးခြင်း၊ လုံခြုံမှုပေးခြင်း၊ လုပ်အားပေးခြင်း၊ အကူအညီပေးခြင်း၊ ပညာပေးခြင်း၊ အသက်ပေးခြင်း၊ ဆင်းရဲချို့တဲ့သူတို့အား ထောက်ပံ့ ပေးကမ်းခြင်း၊ မြင့်မြတ်သူတို့အား လှူဒါန်း ပေးကမ်းခြင်း စသော “ပေးကမ်းခြင်း” အမှုများအား ဒါနဟုပင် ဆိုနိုင်ပါသည်။

မည်သို့သော ပေးကမ်းခြင်းမျိုးပင်မဆို ပေးကမ်းသူသည် အတိုင်းအတာတခုအရ စွန့်လွှတ် အနစ်နာခံသောသဘော ပါဝင်သည်သာ ဖြစ်၏။ ထိုသို့ စွန့်လွှတ် ပေးကမ်းရခြင်းဖြင့် မိမိ ချစ်မြတ်နိုးသူ၊ မိမိ ကြည်ညိုလေးစားသူ၊ မိမိ စာနာသနားသူ၊ မိမိအပေါ်တွင် ကျေးဇူးရှိခဲ့ဖူးသူ စသောသူတို့၏ အကျိုးကို ရှေးရှုသည့် စိတ်စေတနာများလည်း ပါဝင်၏။

မိမိ စွန့်လွှတ်မည့် အရာဝတ္ထုအပေါ်၌ ငြိတွယ်သော တဏှာလောဘ၊ သူတပါး ကောင်းစားသည်ကို မနာလို မရှုစိမ့်သော ဣဿာ၊ သူတပါးအား ဝေခြမ်းပေးကမ်းရန် ဝန်တိုသော မစ္ဆရိယ စသည့် မကောင်းသော စိတ်၏ အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်ကာ ကြည်လင်နေသော စိတ်သည် ကုသိုလ်စိတ်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒါနအား ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းတရား (ပုညကိရိယဝတ္ထု) တစ်ပါးအဖြစ်ထည့်သွင်း ဟောကြားထား၏။ အကယ်၍ မိမိ၏ ပေးကမ်းလိုက်သော အရာဝတ္ထုပေါ်၌ ငြိတွယ်ခြင်းလည်း မကင်း၊ မိမိ၏ စိတ်သန္တာန်လည်း ကြည်လင်မှုမရှိဘဲ မတတ်သာ၍ ဖြစ်စေ၊ မသိလိုက် မသိပါ တွေဝေလျှက်ဖြစ်စေ ပေးကမ်းခြင်းမျိုးဖြစ်ပါက ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်မည်မဟုတ်။ ထိုသို့သော ပေးကမ်းခြင်းမျိုးသည် ပရိယာယ် သဘောအရသာ ဒါနဟု ခေါ်ရသော်လည်း၊ ကောင်းမှုအရာမြောက်သော ဒါန (ပုညဝိသယဒါန) မျိုးကား မဟုတ်။ လောကဝေါဟာရ သဘောအရ ခေါ်ဆိုရသော ဒါန (လောကဝိသယဒါန) သာဖြစ်၏။

တဖန် မည်သို့သော ဒါနပင်ဖြစ်စေ ထိုသို့ ပေးကမ်းလိုက်ခြင်းအားဖြင့် မိမိအား ပြန်လည် ချစ်ခင်မြတ်နိုးစေလိုခြင်း၊ တချိန်တွင် မိမိအား ပြန်လည် ပေးကမ်းစေလိုခြင်း၊ မိမိအား ပြန်လည် ကျေးဇူးပြုစေလိုခြင်း၊ တင်ရှိနေသောကျးဇူးကို ဆပ်လိုခြင်း၊ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလိုခြင်း၊ မျက်မှောက်နှင့် တမလွန်ဘဝများတွင် ကောင်းကျိုးတရားတို့ကို ရရှိခံစားလိုခြင်း၊ နိဗ္ဗာန်ရလိုခြင်း စသော မျှော်လင့် တောင့်တမှုများလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သော မျှော်လင့် တောင့်တမှုများသည်လည်း တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် လောကီစည်းစိမ်တို့ကို ခံစားရန် ကြံစည် တောင့်တခြင်း (တဏှာပတ္ထနာ) နှင့် ကောင်းသောအမှုတို့ကို ပြုလိုခြင်းသက်သက်မျှဖြစ်သော တောင့်တခြင်း (ကုသလစ္ဆန္ဒပတ္ထနာ) ဟူ၍ နှစ်မျိုး ခွဲခြားနိုင်၏။

ထို့ကြောင့် ပေးကမ်းခြင်း အမျိုးမျိုးအား ပရိယာယ်အရ ဒါနဟု ခေါ်ရသော်လည်း ပေးလှူစဉ်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော စိတ်ဇောစေတနာများ၊ ရည်ရွယ်ချက်များ၊ မျှော်လင့် တောင့်တချက်များကွဲပြား ခြားနားနေကြပါသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် အဋ္ဌကနိပါတ် ပဌမဒါနသုတ်တွင် အလှူဒါနပြုရန် စေ့ဆော်သည့် အကြောင်းတရားများကို ဟောကြားထားသည်ကို တွေ့ရ၏။

(၁) အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာ၍ ပေးလှူ၏။
(၂) ကြောက်၍ ပေးလှူ၏။
(၃) မိမိအား ယခင်က ပေးကမ်းဖူးသည်ဟူ၍ ပေးလှူ၏။
(၄) မိမိအား နောင်တွင် ပြန်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်၍ ပေးလှူ၏။
(၅) ပေးလှူခြင်းသည် ကောင်းသော အလုပ်ဖြစ်သည်ဟု နှလုံးသွင်း၍ ပေးလှူ၏။
(၆) မိမိသည် ချက်ပြုတ် စားသောက်ပါလျှက် ချက်ပြုတ် စားသောက်ခြင်း မပြုသောသူ (ရဟန်း, ပုဏ္ဏား, ခရီးသွား, ခိုကိုးရာမဲ့သူများနှင့် ဖုန်းတောင်းယာစကာ) တို့အား မပေးလှူပဲ စားသုံးရန် မသင့်ဟု နှလုံးသွင်း၍ ပေးလှူ၏။
(၇) ပေးလှူခြင်းကြောင့် ကောင်းသောဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားလိမ့်မည်ဟု ပေးလှူ၏။
(၈)(သမထဝိပဿနာ) စိတ်၏ အဆင်တန်ဆာ အခြံအရံအလို့ငှာ ပေးလှူ၏။

အလားတူပင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် အဋ္ဌကနိပါတ် ဒါနဝတ္ထုသုတ်၌လည်း အလှူဒါနပြုရန် စေ့ဆော်သည့် အကြောင်းတရားများတွင် ဆန္ဒာဂတိ၊ ဒေါသာဂတိ၊ ဘယာဂတိ၊ မောဟာဂတိ ဟူသော အဂတိတရားလေးပါးကြောင့် ပေးလှူခြင်းကို ထည့်သွင်း ဟောကြားထား၏။ ထိုသို့ အဂတိမကင်းသော အလှူမျိုးကား ကုသိုလ်ကောင်းမှု အရာမြောက်သော ပုညဝိသယဒါနမျိုးပင် မဟုတ်ပါ။ အချို့သော အလှူဒါနများသည် ပုညဝိသယဒါန မြောက်သော်လည်း၊ ဒါန ကုသိုလ်စိတ်ထက် ကျော်စောမှုကို လိုလားသော (ယသကာမတာယ) ဂုဏ်ပကာသနကို မက်မောသောစိတ် အခြံအရံက ပို၍ လွှမ်းမိုးနေတတ်သည်။ မိမိကိုယ်မိမိ ချီးမြှောက်၍ သူတပါးအား နှိပ်ချလိုသော (အတ္တုက္ကံသန ပရဝမ္ဘနာ) စိတ်ထားမျိုး လွန်ကဲနေတတ်သည်။ ထိုသို့သော အလှူဒါနမျိုးအား အညံ့စားအလှူ (ဟီနဒါန) အဖြစ် ကျမ်းဂန်စာပေတို့တွင် ဖော်ပြထား၏။

အချို့သော အလှူဒါနမျိုးမှာ လူချမ်းသာ၊ နတ်ချမ်းသာစသော ဒါနကုသိုလ်၏ အကျိုးတရားများကို မျှော်ကိုးတောင့်တ၍ (ပုညဖလကာမတာယ) ပေးလှူသော ဒါနမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုဒါနမျိုးသည် ဂုဏ်ပကာသနကို ဦးစားပေးသော ဒါနမျိုးထက် ပို၍ မြင့်မြတ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား အလှူ (မဇ္ဈိမဒါန) ဖြစ်ပါသည်။ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့သည် ရန်သူမျိုး ငါးပါးဖျက်ဆီး၍ ကုန်ခမ်းသွားနိုင်သည် ရှိသကဲ့သို့ မိမိတို့ သေလွန်သောအခါ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို စွန့်ပစ်ခဲ့ရမည်သာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့အား ဝေခြမ်း ပေးကမ်းခြင်းဖြင့် သံသရာ အဆက်ဆက်တွင် မိမိ၏ နောက် အစဉ်လိုက်ပါမည့် (အနုဂါမိက နိဓိ) ရွှေအိုးကို မြုတ်နှံသင့်ကြောင်း ဟောကြားထားသော သုတ္တန်ဒေသနာများ ရှိပါသည်။ မလှူဒါန်းသည် ထက်စာလျှင် ဂုဏ်ပကာသနကို အလေးထား၍ လှူဒါန်းသည်က ပို၍ သင့်တော်၏။ အပေါ်ယံ ဂုဏ်ပကာသနအလှူထက်စာလျှင် ဒါန၏ အကျိုးတရားများအား မျှော်ကိုး၍ လှူဒါန်းခြင်းကလည်း ပို၍ သင့်တော်၏။

သို့သော် ဤသို့ ဒါန၏ အကျိုးတရားများအား မျှော်ကိုး၍၊ “တမလွန်တွင် သုံးဆောင်အံ့” ဟု ရည်ရွယ်၍ လှူဒါန်းသော အလှူမျိုးသည် လွတ်လွတ် စွန့်သော အလှူမျိုးကား မဟုတ်။ အကျိုးကို ငဲ့ကွက်သော အလှူ (သာပေက္ခ ဒါန)၊ အကျိုးကို မျှော်ကိုးသော စိတ်ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ထားသော အလှူ (ပတိပဒ္ဓစိတ္တ ဒါန)၊ ရင်းနှီး မြုတ်နှံမှုဆန်သော အလှူ (သန္နိဓိပေက္ခ ဒါန) မျိုးဖြစ်နေ၏။ ထိုဒါနမျိုးသည် စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ဝန်တိုမှုကင်းခြင်းစသော ကောင်းမြတ်သည့် စိတ်စေတနာတို့ကြောင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုအရာ မြောက်သော်လည်း၊ ကုသိုလ်စိတ်အား တဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ထားသော မျှော်လင့်တောင့်တမှုများ ခြံရံ၍ ဖြစ်ပေါ်သဖြင့် စင်ကြယ်သော ဒါနမျိုးကား မဟုတ်။ ကောင်းမှု၏ အကျိုးကို မမျှော်ကိုး မငဲ့ကွက်ဘဲ “ဤသည်ကား ပြုထိုက်သောအမှုပင်တည်း” (ကတ္တဗ္ဗမေဝိဒန္တိ) ဟု မြင့်မြတ်သော စိတ်ထားဖြင့် ပေးလှူခြင်းကသာ စင်ကြယ်သော အလှူမျိုး ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ အကျိုးကို ပဓာနမထားဘဲ အမှုကိုသာ ပဓာနထားသော အလှူမျိုးအား မြင့်မြတ်သောအလှူ (ပဏီတဒါန) ပါရမီထိုက်သော အလှူဟု ကျမ်းဂန်တို့တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

ထိုသို့ အကျိုးထက် အမှုကို အလေးဂရုသော ဒါနကုသိုလ်များတွင် တဏှာဖြင့် တောင့်တသည့် ခြံရံခြင်းများ မရှိတော့။ အကယ်၍ သမထ၊ ဝိပဿနာဟူသော ဘာဝနာစိတ်များကို ပွားများ နေသူတို့အတွက် ဆိုပါက ဒါနကြောင့် ဖြစ်သော ကြည်လင်သည့် စိတ်သည်ပင် ထိုသမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာစိတ်၏ အခြံအရံ ဖြစ်သွားရလေသည်။ ဒါနသည် အကျိုးကို ခံစားရန်ဟူသော မျှော်လင့်တောင့်တမှုတွင် လမ်းမဆုံးတော့ဘဲ၊ ဘာဝနာစိတ်၏ ငြမ်းသဖွယ် ဖြစ်သွား၏။ ဒါနသည် ဘာဝနာစိတ်အတွက် အထောက်အပံ့ ဖြစ်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ဘာဝနာစိတ်၏ အဆင်တန်ဆာ အခြံအရံအလို့ငှာ ပေးလှူခြင်း (စိတ္တလင်္ကာရ စိတ္တပရိက္ခာရတ္ထ ဒါန) မျိုးအား အမြတ်ဆုံးဒါနအဖြစ် သုတ္တန်ဒေသနာများတွင် ဟောကြားထားပါသည်။ 

စာညွှန်း
၁။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သတ္တကနိပါတ်၊ မဟာယညဝဂ်၊ ဒါနမဟပ္ဖလသုတ် (အံ-၇-၅၂)
၂။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဒါနဝဂ်၊ ပဌမဒါနသုတ် (အံ-၈-၃၁)
၃။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဒါနဝဂ်၊ ဒါနဝတ္ထုသုတ် (အံ-၈-၃၃)
၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ ဣန္ဒြိယဝ်၊ ဘိက္ခုနီသုတ် (အံ-၄-၁၅၉)
၅။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌ၊ နိဓိကဏ္ဍသုတ်
၆။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဇာတက၊ ပကိဏ္ဏကနိပါတ်၊ သာလိကေဒါတဇာတ် (အမှတ် ၄၈၄)
၇။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဣတိဝုတ္တက၊ ဧကကနိပါတ်၊ ပဌမသေခသုတ်အဖွင့် အဋ္ဌကထာ
၈။ ဝိနည်းမဟာဝါ၊ စီဝရခန္ဓ၊ ဝိသာခါဝတ္ထု
၉။ လယ်တီဆရာတော် - ဥတ္တမပုရိသဒီပနီ
၁၀။ တိပိဋကဓရ ဆရာတော်ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ - မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပဌမတွဲ - အနုဒီပနီ (ဒါနပါရမီအခန်း)
၁၁။ ဦးရွှေအောင် - ထေရဝါဒအုတ်မြစ်

ခ်စ္ျခင္းအားျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္ေတး

❤♫ ဘာေၾကာင့္မ်ားခ်စ္လဲ ဒီလိုေမးရင္ အခက္သားကြယ္… ♪♪

… … …

❤♫ ႏွလံုးသားရဲ႕ က်မ္းစာကြယ္… ❤♫ တဲ့

မယံုပါဘူး… မယံုခဲ့ပါဘူး…

ႏွလံုးသားရွိသူတိုင္း ခ်စ္တတ္တယ္ ဆိုတာ သိပ္ေယဘူယ်ဆန္လြန္းတယ္။
ပန္းေလးတပြင့္ကို ခ်စ္တတ္ဖို႔
သစ္ရြက္ေလး တရြက္ကို ခ်စ္တတ္ဖို႔
ေျမသင္းနံ႔ေလးကို ခ်စ္တတ္ဖို႔
ပက္ၾကားအက္ထဲက ေပါင္းျမက္ေလးကို ခ်စ္တတ္ဖို႔ ကေတာ့
ဟိုးအဆက္ဆက္ ဘိုးဘြားမိဘေတြက ခ်စ္တတ္ေအာင္ သင္ၾကားေပးလာရမယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္။
ခ်စ္တတ္ေအာင္ သင္ၾကားေပးတဲ့ သင္ေထာက္ကူေတြမွာ ေတးဂီတ အႏုပညာက ေတာ္ေတာ္ထိေရာက္တယ္။
အေရးအပါဆံုးလို႔ေတာင္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
*****
ခ်စ္ျခင္းအားျဖင့္...

မိုးကုပ္စက္၀ိုင္းကို ခ်စ္တတ္ေအာင္
ၾကယ္ေတြကို ခ်စ္တတ္ေအာင္
လေရာင္ကို ခ်စ္တတ္ေအာင္
ျမစ္တစင္းကို ခ်စ္တတ္ေအာင္
အေမကို ခ်စ္တတ္ေအာင္
…
…
…
ဂီတျဖင့္ သင္ၾကားေပးခဲ့တဲ့
၄၂ႏွစ္မွာ ႏႈတ္ဆက္ေတးကို ဆိုသြားသူ
ေၾကာင့္

ဒီ ၄၂ႏွစ္က မညီညာတဲ့ ေျမေတြကို ခ်စ္တတ္ပါတယ္။
မိုးကုပ္စက္၀ိုင္းမွ ေပ်ာက္လြယ္ခက္
ဤေနရာမွ ယူလာပါသည္။

အယင္က ေရးထားတဲ့ ခ်စ္ျခင္းအားျဖင့္ ထူးအိမ္သင္

ဘေလာ့ဂ္တာ…(၈)

“အရွင္ေမြး၍ ေန႔ခ်င္းႀကီး” ဆိုသလို ဖန္ဆင္းရွင္ လူသား၏ ေမြးဖြားမႈေၾကာင့္ ၁၆ႏွစ္သားအရြယ္ ဘြားကနဲ ေပၚလာတတ္သည္။ တင္စား၍ အရြယ္ႏွင့္ ပံုခိုင္းလိုက္ေသာ္လည္း အမွန္စင္စစ္မွာ ျဒပ္သ႑ာန္ ပံုပန္းမရွိ ဘံုဗိမာန္မ်ား၌ ကိုယ္ေပ်ာက္ ေနတတ္ၾကၿပီး၊ မေနာခ်င္း ဆက္သြယ္ကာ၊ စာလံုးမ်ား ႐ုပ္ပံုမ်ားႏွင့္ စကားဆိုၾကသည္။ ရသကို စားသံုးၾကၿပီး အႏုပညာႏွင့္ ေမြ႔ေလ်ာ္ၾကသည္။ အသိုင္းအ၀ိုင္းရွိေသာ္လည္း အသက္အရြယ္၊ အဆင့္အတန္း၊ အလုပ္အကိုင္၊ ေနရာေဒသႏွင့္ ပိုင္းျခားျဖစ္တည္လာျခင္း မဟုတ္၊ ဆန္းၾကယ္စြာ ျဖစ္တည္ေနျခင္းဟုသာ ဆိုႏိုင္ေပသည္။

စရိုက္သဘာ၀အေနႏွင့္ တခါတရံ၌ ဖန္ဆင္းသူ အရွင္လူသား၏ အေငြ႔အသက္မ်ား ပါေနတတ္ၾကၿပီး၊ ရံခါမူလည္း အရွင္လူသားကို ခန္႔မွန္းမရေအာင္ သိုသိပ္လွ်ို႕၀ွက္စြာျဖင့္၊ သူတို႔၏ သေဘာ ဆႏၵအရ ကြဲျပားျခားနားသည့္ အသြင္ကို ေဆာင္ေနတတ္ၾကသည္။ မာယာကား မဟုတ္။ အေႏွာင္အဖြဲ႔၏ ၾသဇာကို အပိုင္းအျခားျဖင့္ လက္ခံျခင္း သေဘာသာ ျဖစ္သည္။ သက္တမ္းရွိေသာ္လည္း၊ ေသဆံုးျခင္းမရွိ။ ရပ္တန္႔သြားျခင္းသာ ရွိေလသည္။

ဖန္ဆင္းသူ အရွင္သည္ လူသားမ်ား ျဖစ္သည့္အတြက္ လူသားႏွင့္ အလြန္ပင္ နီးစပ္ၾကေသာ္လည္း သတၱ၀ါမဟုတ္ေသာ ဘံုေလာကသားမ်ားျဖစ္သည္။ လူသားတို႔၏ စြမ္းအင္မ်ား အားလံုးလိုလိုကို ပိုင္ဆိုင္ၾကၿပီး၊ ရံဖန္ရံခါ ဖန္ဆင္းရွင္လူသား ကိုယ္တိုင္၌ ရွိပင္ ရွိျငားေသာ္လည္း ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ မရေသာ၊ မသင့္ေသာ၊ ရွိ၍ ရွိမွန္းပင္ မသိေသာ စြမ္းရည္မ်ားကို ျပသၾကေသးသည္။ နတ္ေဒ၀ါမ်ားအလား မြန္ျမတ္သည္ဟု အမႊန္းတင္ႏိုင္ေသာ္လည္း၊ ေလာက၏ သဘာ၀အတိုင္း မိစၧာမ်ားထက္ပင္ ဆိုး၀ါးသူမ်ားလည္း ရွိေနသည္ပင္။

စြမ္းအင္ကိုယ္စီရွိၾက၍ ေယဘူယ်အားျဖင့္ တူညီေသာအခ်က္မွာ အႏုပညာစြမ္းအင္ကို ပိုင္ဆိုင္ၾကျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ အေျပာအဆိုမွာ အသိမ္းအႏႈတ္၊ အသြားအလာမွာ အလွမ္းအဆုတ္၊ ေတးဂီတမွာ အဆြဲအငင္၊ ပန္းခ်ီဓာတ္ပံုမွာ အယူအဆ၊ အစားအေသာက္… အေနအထိုင္…၊ ေနရာတိုင္း၊ အခ်ိန္တိုင္း၊ အျပဳအမူတိုင္း၊ အေတြ႔အႀကံဳတိုင္း၊ အမွတ္တရျဖစ္ဖြယ္ရာတိုင္းကို အႏုပညာမ်ားႏွင့္သာ ထံုမႊမ္း ခင္းက်င္းၾကသည္။ ရသ ခ်င္း ဖလွယ္ရန္သာရွိ၍၊ အသက္ေမြးရန္ကားမဟုတ္။

သဘာ၀အားျဖင့္ အႏုပညာကို လြတ္လပ္စြာ ပိုင္ဆိုင္ၾကၿပီးျဖစ္၍၊ လူ႔ေလာက လူသားမ်ားကဲ့သို အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္းရန္ မလို။ ဆိုလိုသည္မွာ အႏုပညာ ၀မ္းစာကို အတင္းအဓမၼ ျဖည့္ဆည္းရန္ မလိုေပ။ ထိုစြမ္းအင္ အစဥ္သျဖင့္ ၾကည္လင္ေတာက္ပေနေစရန္ ျဖစ္တည္မႈ၌ အျမဳေတအျဖစ္ ပါ၀င္ေနေသာ ရိုးသားေသာ ေစတနာသာ လိုအပ္ေပသည္။

ဒါနပြုသည် ဆိုရာဝယ် (၂)

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒါနပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ စနစ်တကျ စစ်တမ်းများ ကောက်ယူ၍ လေ့လာသုံးသပ်ထားသော စာတမ်းများ ရှိကောင်း ရှိနိုင်မည် အထင်နှင့် ရှာဖွေမိသော်လည်း Melford E. Spiro ပြုစုသော Buddhism and society: a great tradition and its Burmese vicissitudes ဟူသော စာအုပ်မှ လွဲ၍ အခြားစာအုပ်, စာတမ်းများ မတွေ့မိပါ။ ထိုစာအုပ်ပါ စစ်တမ်းများသည် ၁၉၆၂-ခုနှစ် မတိုင်မီက ကောက်ယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်တမ်းအတွက် မေးခွန်းနှင့် ကောက်ယူသည့် လူဦးရေ ပမာဏသည် ကျေနပ်ဖွယ်မရှိလှ၍ မြန်မာလူမျိုးအများစုအား ကိုယ်စားပြုမည်ဟု မယူဆနိုင်ပါ။

ထိုစစ်တမ်းအရ လူနည်းစုသည်သာ ဉာဏ်လမ်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ (Nibbanic Buddhists) ဖြစ်ကြ၍ လူများစုဖြစ်သော ကံလမ်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် (Kammic Buddhists) တို့သည် ဒါနအား သီလထက်ပင် ပို၍ ပဓာနထားကာ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုကြသည်။ စင်စစ် ဒါနပြုရခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်သည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ကျင့် သီလ ချိုးဖောက်မှုှုကြောင့် ရရှိလာသည့် အကုသိုလ်များအား ကျေစေရန်အတွက် လုံလောက်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှု စုဆောင်းရန် ဖြစ်သည်ဟု ဤစာတမ်းတွင် ဖော်ပြထား၏။ ထို့နောက် သီလထက် ဒါနပြုမှုက ပို၍ အရေးပါရသည့် အကြောင်းရင်း ၅-ခုကို ဆက်လက် ဖော်ပြထားပါသည်။

(၁) The Dāna is psychologically more satisfying than morality, as a mean of acquiring merit - မြန်မာတို့သည် ကုသိုလ်ရခြင်းကို ပမာဏပြုတိုင်းထွာ လိုကြ၏။ သီလ စောင့်ထိန်းခြင်းသည် ဒါနကဲ့သို့ အနည်း အများ ပမာဏတိုင်းထွာ မရသဖြင့် ကုသိုလ် မည်ရွေ့မည်မျှ ရသည်ဟု စိတ်ကျေနပ်မှု မဖြစ်စေပါ။ ထို့ကြောင့် သူ့အသက်သတ်ခြင်းကို ရှောင်ရန်အား ဆောင်ရန် အဖြစ် ပြောင်း၍၊ အသတ်ခံရမည့် တိရစ္ဆာန်များအား ဝယ်ယူ၍ ဘေးမဲ့ပေးခြင်း ပြုလေ့ရှိသည်။ ဤသို့ ပြုခြင်းဖြင့် “ဘယ်နှစ်ကောင်, ဘယ်လောက်ဖိုး” လွှတ်လိုက်သည်ဟု တိုင်းထွာနိုင်သည်။

(၂) In sermons, the fruits of giving are always explicit and clear, while those of morality are clear only for moral dereliction, not for moral conformity - တရားပွဲအများစုမှာ အလှူပွဲများတွင် ဟောကြားသည့် တရားများ ဖြစ်သဖြင့် သီလထက် ဒါန၏ အကျိုးတရားကို ဟောကြားသည်က ပို၍ များ၏။ တဖန် ဒါနတရားများတွင် ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုးနှင့် ဒါနမပြုခြင်း ဆိုးကျိုးများသည် ရှင်းလင်းထင်ရှား၏။ သီလတရားများတွင်မူ သီလချိုးဖောက်ခြင်း၏ ဆိုးကျိုးသည် ထင်ထင်ရှားရှားရှိသော်လည်း သီလစောင့်ထိန်းခြင်း၏ အကျိုးတရားများသည် ဒါန၏ အကျိုးတရားများလောက် ရှင်းလင်းထင်ရှားခြင်း မရှိ၍ ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

(၃) The mechanical acquisition of merit is more important than development of spiritual character - သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေး ဟူသော ဉာဏ်လမ်းမှသည် ကံလမ်းဗုဒ္ဓဘာသာသို့ ဦးတည်လာသော အရွေ့အား တတိယအကြောင်းအဖြစ် ဖော်ပြထား၏။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ပြုရာတွင် မိမိ၏ အဇ္ဈတ္တ အတွင်းသန္တန်၌ သူတော်ကောင်းတရားများ ပြည့်ဝလာစေရေးထက် အသိဉာဏ်မပါသော ကောင်းမှုပြုနည်းများ (mechanical acquisition of merit) ကိုသာ ဦးစားပေးကြ၏။ မြန်မာပြည်တွင် ရှင်ပြုပေးခြင်းဖြင့် ရသောကုသိုလ်အား အလွန်ပင် တန်ဖိုးထားကြသည်။ သားမရှိသူများကပင် အခြားကလေးငယ်များအား ရှင်ပြုပေးကာ ကုသိုလ်ယူတတ်ကြ၏။ သို့သော် ရှင်ပြုခြင်းသည် ကလေးသူငယ်များအား ကိုယ်ကျင့်တရား၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်ပေးခြင်းဖြစ်သင့်သော်လည်း ရှင်ပြုပွဲများအား အပေါ်ယံဆန်ဆန်သာ ကျင်းပကြသည်က များသည်။ အလွန် ငယ်လွန်းသေးသည့် နှစ်နှစ်သားအရွယ် ကလေးငယ်များအားလည်း ရှင်ပြုပေးတတ်၏။ ဘာသာရေး အခြေခံရစေရန် တစ်ဝါစသည် အချိန်ကြာကြာ သင်္ကန်းဝတ်လေ့မရှိဘဲ ရက်သတ္တ တစ်ပတ်, နှစ်ပတ်မျှသာ ဝတ်ကြသည်။ အချို့ ကလေးငယ်များဆိုလျှင် တစ်ညတာမျှသာ ရှင်အဖြစ်နေတော့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

(၄) The importance of sacrifice as dominant theme in Burmese culture - မြန်မာလူမျိုးတို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် တန်ခိုးအာဏာအား အလွန်တန်ဖိုးထားကြသူများဖြစ်သော်လည်း၊ တဖက်တွင် စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံခြင်းကိုလည်း ဂုဏ်ယူကြသည်ကို တွေ့ရ၏။ မြန်မာလူမျိုးတို့ လှူဒါန်းသော ပမာဏသည် သူတို့၏ ဝင်ငွေ, စုဆောင်းငွေ ပမာဏနှင့် နှိုင်းစာပါက မိမိတို့၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် ခြိုးခြံ ချွေတာကာ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံသည့် သဘောကို တွေ့နိုင်ပါသည်။ လူဝတ်ကြောင်တို့သည် သီလအနေအားဖြင့် ရဟန်းတော်များကဲ့သို့ သိက္ခာပုဒ်များဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ကျင့်ကြံရန် မလိုသဖြင့်၊ ဒါနအနေအားဖြင့် များများလှူဒါန်းကာ ဘာသာရေး ကိုင်းရှိုင်းမှုကို ဖော်ပြကြသည်။

(၅) The honor and prestige that attached to giving in Burmese society - ထင်ပေါ်ကျော်ကြားခြင်းစသော ဂုဏ်ပကာသနအတွက် အလှူဒါနပြုခြင်းအား ပဉ္စမမြောက် အကြောင်းတရား အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း Spiro ၏ သုံးသပ်ချက်များသည် အဆိုးမြင်ဘက်သို့ အားသာပြီး၊ မြန်မာအများစု၏ အလှူဒါန အပေါ် သဘောထားအား ကိုယ်စားပြုသည်ဟု မယူဆနိုင်သော်လည်း ဗဟုသုတ အလို့ငှာ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။

ဆက်ရန်

စာညွှန်း
Melford E. Spiro - Buddhism and society: a great tradition and its Burmese vicissitudes

ဒါနပြုသည် ဆိုရာဝယ် (၁)

ဘာကြောင့် ဒါနပြုသလဲ
• ပစ္စည်းဥစ္စာတွေက သေရင် ထားခဲ့ရမှာ။ သံသရာအတွက် ပါအောင်, နောင်ဘဝမှာ လူချမ်းသာ, နတ်ချမ်းသာဖြစ်အောင် ဒါနပြုရတယ်။
• လှူဒါန်းပေးကမ်းတယ်ဆိုတာ ကောင်းတဲ့ အလုပ်ပဲ။ ဒီကြောင့် ဒါနပြုသင့်တယ်။
• တို့မိဘဘိုးဘွား အစဉ်အဆက် လှူဒါန်းပေးကမ်းခဲ့ကြတယ်။ တို့လက်ထက်ကြမှ မယုတ်လျော့သင့်ဘူး။
• ငါတို့က စားနိုင်သောက်နိုင်ပေမယ့် သူတို့တွေက ချို့တဲ့ကြရှာတယ်။ ဒီလူတွေကို ပေးကမ်းလှူဒါန်းသင့်တယ်။
• …

မြန်မာလူမျိုးတို့သည် “အလှူရေစက်လက်နှင့် မကွာ” ဆိုသော စကားအတိုင်း အလှူဒါနပြုရန် ဝန်လေးကြသူများ မဟုတ်ပါ။ သို့သော် “ဘာကြောင့် ဒါနပြုသလဲ” ဟု မိမိကိုယ် မိမိ မေးခွန်းထုတ် ကြည့်သင့်ပါသည်။ မည်သည့် အလှူမျိုးက မြင့်မြတ်သည်ဟု ဆန်းစစ် ကြည့်သင့်ပါသည်။

အနောက်နိုင်ငံသားများသည် လှူဒါန်းပေးကမ်းရန် စေ့ဆော်ပေးသည့် အကြောင်းတရားများကို စစ်တမ်းများကောက်၍ လေ့လာကြ၏။ လူမှုရေး လုပ်ငန်းများအတွက် ရံပုံငွေ ရှာဖွေရေးတွင် ပိုမို ထိရောက်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့လေ့လာချက်များတွင် The Seven Faces of Philanthropy ဟူသော စာအုပ်သည် ထင်ရှားပါသည်။ ထိုစာအုပ်တွင် အလှူရှင် ၇-မျိုးကို ဖော်ပြထား၏။

http://www.wlhughes.net/PDF/The_Seven_Faces_of_Philanthropy_040718_Book_Review_Hughes.pdf

(၁) The Communitarians (26.3%) - စစ်တမ်းအရ အလှူရှင်များအနက် ၂၆.၃% သည် မိမိတို့ဒေသ, မိမိနေထိုင်သော လူအဖွဲ့အစည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပါက မိမိအတွက်လည်း အကျိုးစီးပွားရှိမည်ဟု ယုံကြည်၍ လှူဒါန်းကြသူများ ဖြစ်သည်။ ထိုအလှူရှင်များသည် မိမိတို့ အလှူအတွက် အသိအမှတ် ပြုခံလိုကြသည်။ အလှူမှတဆင့် အဆက်အသွယ်နှင့် စီးပွားရေးအခွင့် အလမ်းများ ရယူလိုကြသည်။ မိမိတို့ဒေသ ဖွံဖြိုးရေးအတွက် မိမိတို့တွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသူများလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

(၂) The Devouts (20.9%) - ဒုတိယအများဆုံး တွေ့ရသော အလှူရှင်များသည် ဘာသာရေး ယုံကြည်ချက်အရ လှူဒါန်းကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေး အဖွဲ့အစည်းများအားဖြစ်စေ, ဘာသာရေး အဖွဲ့အစည်းများမှ တဆင့်ဖြစ်စေ လှူဒါန်းတတ်ကြသည်။ ထိုသူတို့သည် (မိမိတို့ အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်းမှ အပ) အထူးအထွေ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ခံယူလိုသူများ မဟုတ်ကြပါ။

(၃) The Investors (15.3%) - စီးပွားရေးတွင် ရင်းနှီးမြုတ်နှံသကဲ့သို့ ပြန်ရလာမည့် အကျိုးအမြတ်ကို မျှော်မှန်း၍ လှူဒါန်းသူများ ဖြစ်သည်။ အစိုးရအား အခွန်ပေးမည့်အစား အစိုးရမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများအား (အခွန်ရှောင်ရန်အတွက်) လှူဒါန်းကြသူများလည်း ဤအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။

(၄) The Socialite (10.8%) - လူမှုရေးဝင်ဆန့်လို၍ လှူဒါန်းကြသူများ ဖြစ်သည်။ အလှူထက် အလှူပွဲကျင်းပရန်, ပွဲလမ်းများသွားရန်, အလှူပွဲလာသူများနှင့် လူမှုဆက်ဆံမှု ပိုမိုကောင်းမွန်ရန်ကို ပို၍ စိတ်ဝင်စားကြသူများ ဖြစ်သည်။

(၅) The Altruists (9%) - ပရဟိတစိတ်ရှိသော အလှူရှင်များဖြစ်သည်။ ဘာသာရေး အလှူရှင်များကဲ့သို့ပင် တာဝန်တစ်ရပ် အနေဖြင့် အလှူဒါန ပြုကြသော်လည်း၊ ဘုရားကျောင်းများထက် ဘိုးဘွားများ, မိဘမဲ့ကလေးငယ်များ, ဆင်းရဲချို့တဲ့သူများအား ကိုယ်ချင်းစာတရား အလျောက် ရွေးချယ်လှူဒါန်း လေ့ရှိကြသည်။

(၆) The Repayer (10.2%) - မိမိအား ကူညီစောင်မခဲ့ဖူးသော ပုဂ္ဂိုလ်, အဖွဲ့အစည်းတို့အား ကျေးဇူး တုန့်ပြန်သောအားဖြင့် ပြန်လည်လှူဒါန်းကြသူများ ဖြစ်သည်။

(၇) The Dynast (8.3%) - မိဘဘိုးဘွား ရိုးရာအစဉ်အလာ မပျက်စေရန် စောင့်ထိမ်းသောအားဖြင့် လှူဒါန်းကြသူများ ဖြစ်သည်။

စင်စစ် အလှူရှင် အမျိုးအစားများသည် ၇-မျိုးထက်မက ရှိနိုင်ပါသည်။ အလှူပေးရန် စေ့ဆော်သည့် အကြောင်းတရားများသည်လည်း တစ်မျိုးမက ရောယှက် နေနိုင်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုစစ်တမ်းမျိုး ကောက်ယူပါက ရာခိုင်နှုန်းအချိုးအစားများ တူညီမည်လည်း မဟုတ်။ မိမိသည် မည်သည့် အလှူရှင်မျိုးဖြစ်သည်ကို ဆန်းစစ်ကြည့်နိုင် ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တစ်ဦးအနေဖြင့် ဒေသနာတော်များအရ မည်သို့သော စိတ်ထား ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လှူဒါန်းသော အလှူမျိုးက မြင့်မြတ်သည်ကိုလည်း သုံးသပ်ကြည့်သင့်ပါသည်။ 

စာညွှန်း။
၁။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သတ္တကနိပါတ်၊ မဟာယညဝဂ်၊ ဒါနမဟပ္ဖလသုတ် (အံ-၇-၅၂)
၂။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဒါနဝဂ်၊ ပဌမဒါနသုတ် (အံ-၈-၃၁)
၃။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဒါနဝဂ်၊ ဒါနဝတ္ထုသုတ် (အံ-၈-၃၃)
၄။ The Seven Faces of Philanthropy - By Russ Alan Prince and Karen Maru File

ဆက်ရန်

ခိုင္ရယ္...ခင္ရယ္...ဒီက ရယ္

တို႔မ်ား ငယ္ငယ္က မိန္းကေလးေက်ာင္းမွာ ေနခဲ့တာ…။
ေက်ာင္းခန္းဆိုတာ ပစိပက်ိ အသံေလးေတြ က်ြက္က်ြက္ညံလို႔ေပါ့။
ဆရာမက ေျပာတယ္။
မိန္းမေတြ ပါးစပ္ဆိုတာ ေျပာရင္လည္း ေျပာေနရမွ၊ စားရင္လည္း စားေနရမွ… အ အားကို မထားတတ္ဘူးတဲ့။
ဆရာမ ေျပာတဲ့ စကား အလြန္မွန္ေနေတာ့တာ…
ဒီေန႔ဆို ေျပာလိုက္တဲ့ စကားေတြ…
ေန႔လည္က ခိုင္နဲ႔
ညက်ေတာ့ ခင္နဲ႔

ခိုင္က ခ်စ္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ စကားေျပာလိုက္ရင္ တလံုးတခဲႀကီး… ရင္ထဲက လာတဲ့အတိုင္းေျပာတယ္။ သူ႔စကားေတြထဲမွာ မွတ္သားေလာက္စရာေလးေတြ ပါပါသြားတယ္။

ခင္ကေတာ့ ခင္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ ခင္မင္ၿပီး စြဲလန္းေစႏိုင္သူမ်ိဳး။ ဒီက ခရားေရလႊတ္ တတြတ္တြတ္ ေျပာတာေတြကို နားေထာင္ေပးတယ္။ အင္း … အင္း… ဆိုၿပီး အင္းလိုက္တဲ့ နားေထာင္မႈမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ေရွ႕ကို စကားေတြ ဆက္ေျပာလို႔ ရေအာင္ နားေထာင္ေပးတာ…။

မိန္းမပီသခြင့္ ရလိုက္တဲ့ ဒီေန႔ေလးကို မွတ္တမ္းတင္လိုက္ပါတယ္။
တို႔က စားရင္လည္း စားေနရမွ၊ ေျပာရင္လည္း ေျပာေနရမွ…

ပံု
အစားပုတ္၊ စကားမ်ားေသာ
မသီတာ

စိတ္ေကာင္းရွိ

“စိတ္ေကာင္းရွိ
သီလၿမဲ
၀ိပႆနာစြဲ
သံသရာ၀ဋ္မွ လြတ္မည္မလြဲ” ဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ေလးဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားနဲ႔ ရင္းႏွီးၿပီးသားပါ။

ပထမဦးဆံုး “စိတ္ေကာင္းရွိ” ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္းေလးကို အေတြးနယ္ ခ်ဲ႕မိပါတယ္။ ဘယ္အရာကို စိတ္ေကာင္း၊ ဘယ္အရာကို စိတ္ဆိုး စိတ္ညစ္လို႔ ခြဲျခားပါမလဲ။ အေကာင္းအဆိုး၊ အမွားအမွန္ ခြဲျခားေ၀ဖန္ႏိုင္တဲ့ အသိဉာဏ္ရွိေသာ လူသားမ်ားအတြက္ လြယ္မေယာင္ ရွိပါတယ္။ ငယ္စဥ္ေတာင္ေက်း ကေလးဘ၀မွ စ၍လည္း လူႀကီးမိဘ ဆရာသမားမ်ားက စိတ္ေကာင္းထားတတ္ေအာင္ သြန္သင္ ဆံုးမေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ စိတ္ေကာင္းကို အခ်ိန္တိုင္း၊ ေနရာတိုင္း၊ လူတိုင္းအေပၚ ထားႏိုင္ဖို႔၊ ထားတတ္ဖို႔ မလြယ္ကူတာကို သတိထားၾကည့္ရင္ သိႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ “တစတစ စြန္႔၀ံ့မွလွ်င္ ဘ၀ေနာက္ေႏွာင္း ဆက္တိုင္းေကာင္း၏” ဆိုတဲ့ အဆိုအမိန္႔လို၊ ကိုယ္တတ္ႏိုင္သေလာက္ အေနအထားကေန စလို႔၊ စိတ္ေကာင္းကို ႀကိဳးစားထားၾကည့္ဖို႔ ဆႏၵရွိပါတယ္။

ဒီလိုေနရင္းနဲ႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေတာ့ ထင္တာပဲ ဆိုတာလို ကိုယ့္စိတ္ကိုယ္ေတာ့ စိတ္ေကာင္းလို႔ ထင္ၾကတာခ်ည္းပါလား လို႔ သတိထားမိလာပါတယ္။ လူတေယာက္ကို ၾကည့္မရဘူး ဆိုၾကပါစို႔… ဒီလူက ေဒါင့္ကို မက်ိဳးလို႔ ငါၾကည့္မရတာ…ငါ့စိတ္ကေတာ့ စိတ္ေကာင္း။ ဒီလူေတြ ငါ့ကို အထာမၾကည္တာ ငါသိတယ္၊ ငါ့စိတ္က စိတ္ေကာင္း…၊ သူတို႔ အကုသိုလ္နဲ႔ သူတို႔ မၾကည္တာေတာ့ မတတ္ႏိုင္ ဆိုတာမ်ိဳးု ကိုယ္ကိုတိုင္လည္း သေဘာထားတယ္။ စိတ္ေကာင္းရွိပါတယ္ဆိုတဲ့ အျခားသူေတြလည္း ဒီသေဘာမ်ိဳးပဲ ရွိၾကတယ္ဆိုတာ သူတို႔ အေျပာ အလုပ္ေတြကေန သိလာရပါတယ္။

ဒီလုိစိတ္ေကာင္းေတြ ရွိတဲ့ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့အတိုင္း မဟုတ္ပဲ မေအးခ်မ္းမႈ၊ မေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြကို ေတြ႔ႀကံုလာတဲ့အခါ စိတ္ေကာင္းအေပၚ သံသယ၀င္မိပါတယ္။ ကမၻာႀကီးကပဲ စိတ္ေကာင္းနဲ႔ မတန္ေတာ့သလိုလို … စိတ္ေကာင္းဆိုတာ လူေပၚ၊ အေျခအေနေပၚလိုက္ၿပီး ထားရေတာ့မလိုလို သို႔ေလာသို႔ေလာ အေတြးမ်ား၀င္လာခဲ့ပါတယ္။ သံသယေတြနဲ႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ျပန္လည္ စိစစ္မႈေတြ လုပ္တဲ့အခါ ငါဟာ ငယ္ငယ္တုန္းကသာ စိတ္ေကာင္းရွိခဲ့ၿပီး၊ အခု ငါ့စိတ္ေကာင္းေတြ ဘယ္ေရာက္ကုန္ၿပီလဲ။ ငါဟာ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီလား။ ဘယ္အရာေတြက ငါ့ကို ေျပာင္းလဲေစခဲ့သလဲ…။ ေမးခြန္းေပါင္းစံု ေခါင္းထဲ ၀င္လာတတ္ၿပီး အေျဖက မေသခ်ာ၊ ေမးခြန္းေတြက ေ၀ေ၀၀ါး၊ မၾကည္လင္ မခ်မ္းေျမ႕မႈေတြနဲ႔ ေလးလံ ထိုင္းမႈိင္းၿပီး၊ စိတ္ေကာင္းရွိတယ္ ဆိုသူႀကီးမွာ ထြက္ေပါက္ေတြ ပိတ္၊ မြန္းၾကပ္မႈေတြ ခံစားလာရတာ မျဖစ္သင့္ မျဖစ္ထိုက္ေပမဲ့ ျဖစ္လာခဲ့တာေတြပါ။

စိတ္ရဲ႕အလ်ဥ္ဟာ အလြန္လ်င္ျမန္ၿပီး သည္လူ တဦးတေယာက္တည္းအေပၚမွာပဲ အခုတင္ စိတ္ေကာင္းေတြ ထားေနၿပီး၊ အခုပဲ စိတ္ေကာင္းမထားႏိုင္ေတာ့တဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတြက ကိုယ္နဲ႔ အရင္းႏွီးဆံုး အခ်စ္ခင္ဆံုး ဆိုတဲ့ လူေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႔ႀကံဳရတဲ့အခါ၊ စိတ္ေကာင္းေနာက္ ေကာက္ေကာက္လိုက္ရင္း ေမာပန္းႏြမ္းလ်မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

အခုေတာ့ ပုထုဇဥ္ဆိုတဲ့ အညစ္အေၾကးမ်ားနဲ႔ လူတေယာက္အေနနဲ႔ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့စိတ္ေတြမွာ အလိုအေလ်ာက္ေတာ့ စိတ္ေတြက ေကာင္းေနဖို႔ မလြယ္ကူတာ သတိထားမိပါၿပီ။ သတိ ၀ီရိယေလး ထည့္ၿပီး အားထုတ္မႈနဲ႔ ေစတနာေကာင္း၊ ေကာင္းေစခ်င္တဲ့ ေစတနာေတြ မ်ားမ်ားေမြးရင္း စိတ္ေကာင္းရွိေအာင္ ႀကိဳးစားသြားရမွာပါလားဟု ေတြးေနမိပါတယ္။

ပုထုဇဥ္တစ္ဦးအတြက္ “စိတ္ေကာင္းရွိဖို႔” ဆိုတာ ပင္ကိုယ္ ဗီဇသက္သက္ကေန ျဖစ္လာဖို႕ေတာ့ သိပ္ မလြယ္ပါဘူး။ ကိုယ္ပတ္၀န္းက်င္က ေကာင္းေကာင္း ဆိုးဆိုး ကိုယ့္စိတ္က ေကာင္းေနေအာင္ (တမင္လုပ္ယူတယ္ပဲ ေျပာေျပာ) ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရတဲ့အပိုင္းေတြက ရွိေနမွာပါ။ ဒါမွပဲ ဒီစိတ္ေကာင္းေတြက ကိုယ့္စ႐ိုက္သဘာ၀ထဲ တျဖည္းျဖည္း ေရာက္လာမွာပါ။

ပင္းယၿမိဳ႕ေဟာင္း

ေ႐ႊစာရံ ေက်ာက္၀ိုင္း

၂၀၀၉-ခုႏွစ္က ပင္းယၿမိဳ႕ေဟာင္းနားက ဒု႒၀တီျမစ္ကို ေရာက္ပါတယ္။ ျမစ္သာဆိုတယ္ ေရက ေခ်ာင္းသာသာေတာင္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေလွႀကီးတစ္စင္းက ျမစ္ကမ္းေပၚ ေရာက္ေနပါတယ္။ ျမစ္ကို ေလွကူးတို႔ေတြနဲ႔ ကူးစရာ မလိုဘဲ ပုဆိုး, လံုခ်ည္ေလးေတြမၿပီး ေျခလ်င္ ကူးေနၾကပါတယ္။ ဓာတ္ပံု႐ိုက္မယ္လုပ္ေတာ့… အနားကလူတစ္ေယာက္က ေျပာပါတယ္။ “ဟိုး… မွာ ပ်ပ်ေလး ျမင္ေနရတဲ့ ေတာင္ေပၚက ရဲ႐ြာမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ဖို႔ ဆည္ေဆာက္ ေနတယ္ေလ” တဲ့။

ျမစ္ေရ ဒီေလာက္ နည္းသြားမွေတာ့ ဒီျမစ္ႀကီးကို အမွီျပဳၿပီး ရွာေဖြစားေသာက္ေနၾကတဲ့ ျမစ္႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္က လယ္ယာ, ဥယ်ာဥ္စိုက္သူေတြ, တံငါသည္ေတြ, ကူးတို႔သမားေတြ ဘယ္လိုမ်ား စခန္းသြားၾကမွာပါလိမ့္လို႔ စဥ္းစားမိတယ္။

ေနာက္ရက္ ေ႐ႊစာရံကို ဘုရားဖူး ထြက္ေတာ့ ဒု႒၀တီနဲ႔ တစ္ႀကိမ္ ျပန္ဆံုရပါတယ္။ ျမစ္ကမ္းနံေဘးက အိမ္ၿခံ၀င္းေတြမွာ လူေတြ စုေ၀းေနတာ ေတြ႔ေတာ့ စပ္စုမိတယ္။ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတာကေတာ့...ဒု႒၀တီျမစ္ခင္းေက်ာက္ လွလွေလးေတြကို ေကာက္ၿပီး ေရာင္းေနၾကတဲ့ ေက်ာက္၀ိုင္းပါ။

ချမ်းသာခြင်းသည် ဂုဏ်ရှိ၏။ သို့သော်… (၃)

စီးပွားဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းအား အကြောင်းပြု၍ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာခြင်းအား ဗုဒ္ဓဒေသနာအရ သာယာဖွယ်အပိုင်း (အဿာဒ) ဟု ခေါ်၏။ အိမ်ယာထူထောင်သူ လောကီသားတို့သည် ဆင်းရဲချို့တဲ့စွာ မနေလိုသည့်အားလျှော်စွာ စီးပွားဥစ္စာ ပြည်စုံ ကြွယ်ဝစေရန် ရှာဖွေကြရသည်။ ထိုသို့ ရှာဖွေ အသက်မွေးရာတွင် မတရား အနိုင်ထက်မပြုဘဲ သမာအာဇီဝဖြစ်အောင် အားထုတ်ရ၏။ ရရှိလာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို အသုံးချရာတွင်လည်း မိမိအတွက် သာမက မိမိနှင့်တကွ မိမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းစားရေးကို ရှေးရှုရသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ဘဝ၏ သာယာဖွယ်ကို ရှာမှီးရာတွင် ဗုဒ္ဓအဆုံးအမနှင့် အညီ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

သို့သော် လောကသားတို့သည် ထိုသာယာဖွယ်တွင် အနှောင်ဖွဲ့ခံရ တတ်၏။ ထိုသာယာဖွယ်၌ မိန်းမော ယစ်မူးသွားတတ်၏။ ထိုသာယာဖွယ်၏ အလွှမ်းမိုး ခံရတတ်၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန်, အများ အကျိုးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်ဟု ဦးတည်ချက်ထားကာ စီးပွားဥစ္စာ ရှာဖွေနေသူများပင်လျှင် ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာများ, လုပ်ငန်းများအပေါ် “ငါ့စီးပွား, ငါ့လုပ်ငန်း, ငါ့အလှူ” ဟူ၍ တဏှာ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံရတတ်၏။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၏ သာယာဖွယ် (အဿဒ)ဟူသော ရှုထောင့် တစ်ခုတည်းကသာ ကြည့်မြင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၏ “မမြဲ, ဖောက်ပြန် ပျက်စီးတတ်သော သဘော” ဟူသည့် ချို့ယွင်းချက် (တနည်းအားဖြင့်) ငြီးငွေ့ဖွယ်အပိုင်း (အာဒီနဝ) ကိုလည်း နှလုံးသွင်း ဆင်ခြင်နိုင်ရန် လိုအပ်၏။ သို့မှသာလျှင် “ငါ့စီးပွား, ငါ့လုပ်ငန်း, ငါ့အလှူ” ဟူ၍ တဏှာ၏ လွှမ်းမိုးမှုမှ ထွတ်မြောက်သည့် (နိဿရဏ) အသိဉာဏ် ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ချမ်းသာကြွယ်ဝခြင်းသည် လောက သဘောအရ ဂုဏ်ရှိပါ၏။ သို့သော် ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမဒေသနာအရ …
(၁) အနိုင်ထက်မပြုဘဲ တရားသဖြင့် စီးပွားရှာဖွေခြင်း ဟုတ်, မဟုတ်၊
(၂) ရရှိလာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာ နှစ်သက်စေခြင်း ရှိ, မရှိ၊
(၃) (ပတ်ဝန်းကျင် လူ့အဖွဲအစည်း အတွက်) မျှဝေသုံးစွဲ၍ ကောင်းမှုပြုခြင်း ရှိ, မရှိ၊
(၄) စည်းစိမ်ချမ်းသာအား မမိန်းမော, မယစ်မူး, အလွှမ်းမိုး မခံဘဲ၊ လွတ်မြောက်သည့် အသိဉာဏ် စိတ်ထားဖြင့် သုံးစွဲခြင်း ဟုတ်, မဟုတ် ဆန်းစစ် ဝေဖန်ရသည်။ ဤအချက် လေးချက်ပေါ် မူတည်ကာ စီးပွားရှာဖွေ သုံးစွဲကြသော လောကီသားတို့အား အဆင့်အတန်း အမျိုးမျိုး ခွဲခြားနိုင်၏။ အဆင့်အလိုက် ချီးမွမ်းခြင်း, ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို ပြုနိုင်၏။

စာညွှန်း။
၁။ အံ-၁၀-၉၁၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒသကနိပါတ်၊ ဥပါလိဝဂ်၊ ကာမဘောဂီသုတ်
၂။ အံ-၃-၁၀၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ တိကနိပါတ်၊ သမ္ဗောဓဝဂ်၊ ပုဗ္ဗေဝသမ္ဗောဓသုတ်

Sand Stupa @ East Coast

ေလာကခ်မ္းသာ သဲပံုေစတီ

 လိႈဏ္ဂူအတြင္း ကိန္းေအာင္ စံေပ်ာ္ေတာ္မူပါ

 အေနကဇာတိ သံသာရံ...

ဆီမီးထိန္ထိန္သာ...

ချမ်းသာခြင်းသည် ဂုဏ်ရှိ၏။ သို့သော်… (၂)

ချမ်းသာခြင်းဟူသော မြန်မာဝေါဟာရသည် ဓနဥစ္စာကြွယ်၀ ချမ်းသာခြင်းနှင့် ကိုယ်စိတ် ချမ်းသာခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ် နှစ်မျိုး ရသည်။ ဓနဥစ္စာကြွယ်ဝခြင်း (ငွေကြေးရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း ပိုင်ဆိုင်ခြင်း) အား ဗုဒ္ဓစာပေအရ ရှိခြင်း ချမ်းသာ (အတ္ထိသုခ) ဟုခေါ်သည်။ ထိုရုပ်ဝတ္ထုစည်းစိမ်တို့ကို သုံးဆောင်မှီဝဲရခြင်းအား သုံးဆောင်မှု ချမ်းသာ (ဘောဂသုခ)ဟု ခေါ်သည်။ ထိုသို့ သုံးဆောင်မှီဝဲရသဖြင့် ကိုယ်စိတ် ချမ်းသာခြင်းကို ဖြစ်စေ၏။ ထို့ကြောင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့အား အသုံးပြု၍ မိမိ၏ ကိုယ်စိတ်ကို ချမ်းသာစေမှ ဓနဥစ္စာ ရှာဖွေရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် အထမြောက်၏။ သို့သော် ပြည့်စုံပြီဟုကား မဆိုနိုင်။ မိမိနှင့်အတူတကွ မိဘ,သားသမီး, ဆွေမျိုး အစထားကာ အများအကျိုးအတွက် ပြန်လည်မျှေ၀ အသုံးပြုရသည်။

ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် အနာထပိဏ်သူဌေးအား စီးပွားဥစ္စာ ရှာဖွေရာတွင် ထားရှိအပ်သော ရည်ရွယ်ချက် (၅) ပါးကို ဟောကြားထား၏။
(၁) မိမိနှင့်တကွသော မိဘ, သားမယား, အစေခံ အလုပ်သမားတို့ကို ချမ်းသာ နှစ်သက်စေရန်
(၂) မိတ်ဆွေ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တို့ကို ချမ်းသာ နှစ်သက်စေရန်
(၃) ရန်သူမျိုးငါးပါးနှင့်ကြုံတွေ့သောအခါ မိမိကိုယ်မိမိ ကာကွယ်စောင့်ရှောက် နိုင်ရန်
(၄) ဆွေမျိုးတို့အား ပေးကမ်းခြင်း, ဧည့်သည်တို့အား ကျွေးမွေးခြင်း, ကွယ်လွန်သူတို့ အတွက် ရည်စူး၍ ပေးလှူခြင်း, မင်းအား အခွန် ဆက်သခြင်း, နတ် ပူဇော်ခြင်းဟူသော ပူဇော်ခြင်းငါးမျိုး (ပဉ္စဗလိ) ပြုရန် (ဤငါးမျိုးသည် ဗုဒ္ဓခေတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကျင့်သုံးခဲ့သော ရိုးရာအစဉ်အလာ လူမှုရေး, နိုင်ငံရေး, ဘာသာရေး ဝတ္တရားဖြစ်၍ ဗြာဟ္မဏ ပုရဏ်ကျမ်းများတွင် ယဇ်ကြီးငါးပါး “ပဉ္စမဟာယည” ဟု ခေါ်သည်။)
(၅) ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့အား မြတ်သော အလှူပေးရန်

ထိုငါးချက်အား အနှစ်ချုပ်လျှင်
(၁) မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာနှစ်သက်စေသည် (အတ္တာနံ သုခေတိ ပိဏေတိ),
(၂) သူတစ်ပါးအား မျှဝေသည်, ကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုသည် (သံဝိဘဇတိ ပုညာနံ ကရောတိ) ဖြစ်၏။
ဤကဲ့သို့ အသုံးချသူသည် စီးပွားဥစ္စာ တိုးတက်သည် ဖြစ်စေ၊ ဆုတ်ယုတ်သည် ဖြစ်စေ စိတ်နှလုံးမသာမယာ မဖြစ်။ “ငါသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့အား မိမိအကျိုး, အများအကျိုးအတွက် အသုံးချခဲ့ပြီ” ဟု ဝမ်းမြောက် ကျေနပ်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။

စာညွှန်း။
၁။ အံ-၁၀-၉၁၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒသကနိပါတ်၊ ဥပါလိဝဂ်၊ ကာမဘောဂီသုတ်
၂။ အံ-၅-၄၁၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ မုဏ္ဍရာဇဝဂ်၊ အာဒိယသုတ်
၃။ အံ-၄-၆၂၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုကနိပါတ်၊ ပတ္တကမ္မဝဂ်၊ အာနဏျသုတ်

ေလာကခ်မ္းသာ သဲပံုေစတီတည္ထားကိုးကြယ္ ပူေဇာ္ပြဲ ႏွိဳးေဆာ္လႊာ

အဘိဓမၼာအသင္းႀကီး ပနၷက္ခ် မဂၤလာ တစ္လျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ ႏွင့္

 ဗုဒၶ ဓမၼ သံဃ ေလာကအသင္းႀကီး ၏ နာယက ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး

ဘဒၵႏၱကုမာရာဘိ၀ံသ ဂုဏပူဇာပဲြ အထိမ္းအမွတ္

ေလာကခ်မ္းသာ သဲပံုေစတီတည္ထားကိုးကြယ္ ပူေဇာ္ပြဲ ႏွိဳးေဆာ္လႊာ

နယုန္လျပည့္ - မဟာသမယသုတ္တရားေတာ္

ချမ်းသာခြင်းသည် ဂုဏ်ရှိ၏။ သို့သော်…

လက်ဝဲ အယူဝါဒ ထွန်းကားစဉ်ကာလက “အရင်းရှင်, ဓနရှင်” ဟူသော အမည်များတပ်ကာ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူတို့အား ဝေဖန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်များ ရှိ၏။ သို့သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ချမ်းသာ ကြွယ်ဝအောင် ကြိုးပမ်း အားထုတ်ခြင်းအား အပြစ်တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်လေ့ မရှိပါ။ လောကီ စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့အား စွန့်ပယ်၍ သပိတ်, သင်္ကန်း အသုံးအဆောင်မျှနှင့်သာ ရောင့်ရဲပြီး သံသရာဝဋ်မှ လွတ်ကင်းရန် ကျင့်ကြံကြသည့် သံဃာအဖွဲ့အစည်းအား ထူထောင်တော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓသည်ပင် လောကီဘောင်သားတို့၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုအား အပြစ်တင် ဝေဖန်ခဲ့ခြင်း မရှိ။

သို့သော် (၁) စီးပွားဥစ္စာ ရှာဖွေသည့် နည်းလမ်း (၂) ရရှိလာသည့် စည်းစိမ်အား မိမိ အတွက် အကျိုးရှိအောင် အသုံးချမှု (၃) ပတ်ဝန်းကျင် လူ့အဖွဲအစည်း အတွက် မျှဝေသုံးစွဲမှု (၄) ထိုစည်းစိမ်ချမ်းသာ အပေါ်၌ ထားရှိသည့် စိတ်နေသဘောထား ဟူသည့် အချက်များပေါ်တွင် မူတည်၍ ချီးမွမ်းခြင်း, ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို ပြုရသည်။

မတရားသဖြင့် အနိုင်ထက်ပြု၍ စီးပွားရှာဖွေကာ ချမ်းသာကြွယ်ဝခြင်းသည် ချီးမွမ်းထိုက်သည် မဟုတ်။ မတရားသဖြင့် စီးပွားရှာခြင်းဟူသည် ဒုစရိုက်ဖြင့် စီးပွားရှာခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုစရိုက်ဖြင့် စီးပွားရှာခြင်းဟူသည် အကြမ်းအားဖြင့် ငါးပါးသီလအား ချိုးဖောက်၍, ကျိုးပေါက်စေ၍ စီးပွားရှာဖွေခြင်း ဖြစ်သည်။

(၁) သတ္တဝါတို့အား သေကြေ ပျက်စီးစေ၍ စီးပွားရှာခြင်း, သေကြေ ပျက်စီးစေသော အဆိပ်, လက်နက်များ ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားခြင်း။
(၂) ပိုင်ရှင် မပေးသော ဓနဥစ္စာအား ခိုးယူ၍ ဖြစ်စေ, အနိုင်ထက် သိမ်းယူ၍ ဖြစ်စေ စီးပွားရှာခြင်း။
(၃) ကာမဂုဏ်အား မှားယွင်း ဖောက်ပြန်စေရန် အားပေးသည့် လုပ်ငန်းများဖြင့် စီးပွားရှာခြင်း။
(၄) တစ်ပါးသူအား လိမ်လည်လှည့်ဖျား၍ စီးပွားရှာခြင်း။
(၅) မူးယစ်ဆေး, အရက်သေစာများ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကား၍ စီးပွားရှာခြင်း။

ထိုသို့သော စီးပွားရှာခြင်းမျိုးတို့ဖြင့် ရရှိလာသော စည်းစိမ်းချမ်းသာသည် ဂုဏ်ယူ ချီးမွမ်းထိုက်သော ချမ်းသာမှုမျိုး မဟုတ်။ တရားနှင့် အညီ ရှာဖွေ အသက်မွေးမှုမျိုးကသာ ချီးမွမ်းထိုက်၏။ သို့သော် တရားနှင့် အညီရှာဖွေ အသက်မွေးရခြင်းသည် အစုန်လမ်း မဟုတ်။ အဆန်လမ်းဖြစ်၍ လွယ်ကူလှသည်တော့ မဟုတ်။ စိတ်ဓာတ် ခိုင်ကြည်ရန် လိုအပ်သည်။ အနိုင်ထက်ပြု၍ စီးပွားရှာဖွေခြင်းကား အစုန်လမ်းဖြစ်၍ မခက်လှ။ အရှက်ကင်းမဲ့ရန်သာ လိုသည်။ ဤသို့သော အသက်မွေးမှု၏ အသွင်စရိုက်အား ဓမ္မပဒ ဂါထာအမှတ် ၂၄၄ တွင် ဟောကြားထားရာ ဆရာဦးရွှေအောင်၏ မြန်မာဘာသာပြန်သည် ထိမိပေါ်လွင် လှပါသည်။

သုဇီဝံ အဟိရိကေန၊ ကာကသူရေန ဓံသိနာ။
ပက္ခန္ဒိနာ ပဂဗ္ဘေန၊ သံကိလိဋ္ဌေန ဇီဝိတံ။ (ဓမ္မပဒ၊ ဂါထာအမှတ် ၂၄၄)

လူသည် တကယ်တမ်း လွယ်ကူစွာ အသက်မွေးမြူလိုပါက အရှက်မရှိရ။ ကျီးကန်းလိုလည်း လုယူရဲရ၏။ သူတစ်ပါး၏ သိက္ခာကိုလည်း ချရဲရ၏။ သာရာဖက်သို့လည်း ပြေးကပ်ရဲရ၏။ ညစ်ပတ်သော စိတ်လည်း ရှိရ၏။ ဤသို့ပြုလျှင် လောက၌ အသက်မွေးရ လွယ်လေ၏။

စာညွှန်း။
၁။ အံ-၁၀-၉၁၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒသကနိပါတ်၊ ဥပါလိဝဂ်၊ ကာမဘောဂီသုတ်
၂။ အံ-၅-၁၇၇၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ဥပါသကဝဂ်၊ ဝဏိဇ္ဇာသုတ်
၃။ ဓမ္မပဒ၊ ဂါထာအမှတ် ၂၄၄
၄။ ဦးရွှေအောင်- ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာဖြူစင်ခြင်း (ဓမ္မဂီရိစာစောင်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉၉၂)

ဘေလာ့ဂ္တာ…(၇)

“Google က အလကားေတြေပးၿပီး အကုန္မွတ္ထားတာေနာ္… ေနာင္ႏွစ္ေလးဆယ္ေလာက္က်ရင္ အမွတ္မထင္ ကိုယ္ေရးခဲ့တာေတြက ကိုယ့္ကို ျပန္ေခ်ာက္လွန္႔မွာတဲ့…” ကိုဧရာက သတင္းနားေထာင္ၿပီး မသီတာကို တဆင့္လွမ္းေျပာလိုက္ျခင္းပါ။
“အမေလး ေခ်ာက္ပါေစ လွန္႔ပါေစေတာ္… ေခ်ာက္ေစ လွန္႔ေစခ်င္လြန္းလို႔ပါ” လို႔ ျပန္ေျပာလိုက္ေတာ့
သူကလည္း “ေအးေလ” တဲ့။

ဘေလာ့ဂ္လုပ္တာကို အားေပးေပမဲ့ မသီတာ စာေရးရင္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာေတြခ်ည္း ေရးတယ္ဆိုၿပီး ကိုဧရာက သိပ္သေဘာမက်ခ်င္ပါဘူး။ သားေတာ္ႀကီး ေရခ်မ္းကလည္း ေျပာလာေသးတယ္။ “ေဖေဖတို႔ ေမေမတို႔ စာေရးတယ္ ဆိုရင္လည္း နာမည္ေက်ာ္ ပုဂိၢဳလ္ႀကီးေတြရဲ႕ အေၾကာင္းအရာေတြ ေရးမွေပါ့” … “ဒါမွပိုက္ဆံရမွာေပါ့” တဲ့။ တိန္)))
ဖေအလုပ္သူကေတာ့ “အဲ့လိုမ်ိဳးေတြ ေရးတယ္ဆိုတာ လြယ္တာမဟုတ္ဘူးကြ” လို႔ ျပန္ေျဖေနရွာေသးတယ္။

၂၀၀၄ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလထုတ္ ယဥ္ေက်းမႈမဂၢဇင္း၊ မႏုႆေက်ာ္၀င္း ေရးသားတဲ့ ႏွလံုးသည္းပြတ္ကို ထုတ္ယူျခင္း ေဆာင္းပါးမွာ-

ေမာင္လင္းသည္ ဦးသက္၀င္းေပးေသာ မွတ္စုစာအုပ္ကေလးကို ဖြင့္လိုက္ရာ မွတ္စုအတိုအထြာကေလးမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရွိရ၏။ ထိုမွတ္စုကေလးမ်ား၏ ေအာက္ေျခ၌လည္း မည္သည့္စာအုပ္စာေပမွ ထုတ္ႏုတ္မွတ္သားထားေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ျဖင့္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္ကို စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေတြ႔ရွိရေလသည္။
…

စာဖတ္ျခင္းကား ျပည့္၀ေစ၏။ ေဆြးေႏြးျခင္းကား ဖ်တ္လတ္တက္ႂကြေစ၏။ ေရးသားျခင္းကား တိက်ေစ၏။

(………)

ဆိုတာေလး အမွတ္မထင္ ဖတ္လိုက္ရေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ဘေလာ့ဂ္ေထာင္ၿပီး လုပ္ေနတဲ့ ဘေလာ့ဂ္ပို႔စ္မ်ား ဖတ္ျခင္း၊ ေကာ္မန္႔မ်ား ေရးျခင္း၊ ကိုယ္တိုင္ ဘေလာ့ဂ္ပို႔စ္မ်ား ေရးသားျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ အႏွစ္သာရႏွင့္ အကိ်ဳးတရားတို႔ကို မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္သလို ျဖစ္ရပါတယ္။

"Reading makes a full man; conference a ready man; and writing an exact man."

- Francis Bacon

ႏွစ္ဆယ္ရာစု ဖြားဖြားတာ

“ႏွစ္ဆယ္ရာစု သုဘဒၵါ” ဆိုတဲ့ အမည္နဲ႔ ၀ါ၀ါ၀င္းေရႊရဲ႕ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ ေက်ာ္ဟိန္းရဲ႕ “ႏွစ္ဆယ္ရာစု လက္ေ၀ွ႔ေက်ာ္” ဆိုတဲ့ဇာတ္ကားလည္း နာမည္ေက်ာ္ခဲ့တယ္။ ေခတ္မွီျခင္း၊ ေခတ္နဲ႔အညီလိုက္ျခင္းကို ေဖာ္ျပလိုတဲ့အခါ ဒီစကားလံုးကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုးခဲ့ၾကတယ္။ ႏွစ္ဆယ္ရာစု ဆိုတဲ့ စကားလံုးေလးကလွသလို ႏွစ္ဆယ္ရာစုရဲ႕ သားပ်ိဳ၊ သမီးပ်ိဳေတြကလည္း လွပ ႏုနယ္ ခ်စ္စဖြယ္ အသြင္ကိုေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ ႏွစ္ဆယ္ရာစုရဲ႕ သစ္လြင္ လွပပံုကို က်မ္းတေစာင္၊ စာတဖြဲ႔ ေရးလို႔ ကုန္ႏိုင္မယ္ မထင္ဘူး။ အဆံုးသတ္သြားတာေတာင္ Y2K တဲ့… ဘယ္ေလာက္ လွလိုက္ေလသလဲ။
*****
ႏွစ္ဆယ္ရာစုရဲ႕ သမီးပ်ိဳေလးတေယာက္ဟာ ႏွစ္ဆယ္တစ္ရာစု အေရာက္မွာေတာ့ အိုမင္းမစြမ္းေတာ့ပါဘူး။ ဒါဟာ သဘာ၀ပဲေလ…။ ေသာင္းက်န္းတဲ့ ေရာဂါဆိုးေတြရဲ႕ အႏွိပ္စက္ မခံရေသးေပမည့္ ေမြးကတည္းက ပါလာတဲ့ အိုနာက ပါးပါးေလး အစြမ္းျပေနၿပီ။ ေရအိမ္သြားရင္ စာအုပ္အေဖၚေလး ေခၚသြားၿမဲအတိုင္း ေခၚသြားမိေပမည့္ ဖတ္မရေတာ့ပါဘူးကြယ္။ ဘာေၾကာင့္မ်ား ဒီေလာက္ေသးတဲ့ စာလံုးနဲ႔ ပံုႏွိပ္ၾကပါလိမ့္။ စာအုပ္ေတြ စာေစာင္ေတြ ေျပာင္းသြားေပမည့္ ဘာလာလာ ဖတ္မရေတာ့မွ လက္ေလွ်ာ့ရတဲ့အျဖစ္ေရာက္တယ္။ ဘတ္စ္ကား ဂိတ္မွာ ကားေစာင့္ရင္လည္း မွတ္တိုင္ဆီလာေနတဲ့ ဘတ္စ္ကားနံပါတ္ကို ကိုယ္စီးလိုတဲ့ နံပါတ္ခ်ည္းသာ ျမင္ေနမိေတာ့တယ္။ အနားေရာက္လို႔ မဟုတ္မွန္းသိမွ ကိန္းဂဏန္းေတြဟာ ဘာေၾကာင့္မ်ား ဒီေလာက္ေတာင္ ဆင္တူရိုးမွား ျဖစ္ေနရတာလဲလို႔ အေယာင္ေယာင္အမွားမွားလည္း ေတြးမိရဲ႕။

ေခါင္းေပၚမွာ ဖြာလန္က်ဲေနတဲ့ ဆံပင္ျဖဴေတြ…။ ေငြမွင္ေရာင္ လွသေလာက္… သူတို႔က်မွ ဘာေၾကာင့္ ဒီေလာက္အ႐ုပ္ဆိုးရတာလဲ စဥ္းစားမိျပန္ေတာ့ ဆံပင္ေတြ ပိုျဖဴသြားမွာစိုးလို႔ ရပ္တန္းကရပ္ရတယ္။ တခိ်န္က ထိန္းမႏိုင္ သိမ္းမရ အုပ္ခဲေနတဲ့ ဆံပင္ေတြ… ခုမ်ားျဖင့္ ထိပ္မွာ အကြက္လိုက္ႀကီးကို ေျပာင္လို႔…။ ဒါနဲ႔ပဲ ၾကည့္မရတဲ့ ဆံပင္ျဖဴေတြကိုလည္း မႏႈတ္ရက္ေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔ေလးေတြ ရွိေနေပလို႔ အေျပာင္ သက္သာရာရေပတယ္ေပ့ါ။

ဂလံုဂလြမ္… ခ်လြင္ခ်လန္… အသံေတြ ၾကားရရင္ေတာ့ အျခားမေတြးပါနဲ႔။ ဒီလက္က လြတ္က်တာပါ။ အမေလး…ကုန္ပါၿပီ ဆိုတဲ့ အသံမ်ိဳးေတြ ၾကားရရင္လည္း အထိတ္တလန္႔ မျဖစ္ၾကပါနဲ႔။ ဟင္းအိုးေတြ၊ ဟင္းခြက္ေတြ ခူးရင္းခပ္ရင္း ေမွာက္ျပန္တာပါ။ ဦးေႏွာက္က ေစ့စပ္ ေသခ်ာစြာ အမိန္႔ေပး ခိုင္းေစတဲ့အတိုင္း တေသြမတိမ္း လိုက္နာလို႔ ၿမဲၿမံခိုင္ခံ့ခဲ့တဲ့ လက္ေတြ… ခုေတာ့လည္း သူတို႔ မဟုတ္သလိုပဲ။ တခုခုေတာ့ မွားေနၿပီ… တေနရာရာမွာေတာ့ မွားေနၿပီ။ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္လဲလို႔ ေက်းဇူးျပဳၿပီး တရားခံ မရွာပါနဲ႔ေတာ့။

တေန႔လံုး မိုးတိုးမတ္တပ္နဲ႔ သူ႔အေပၚ အားျပဳရပ္ရတဲ့ ေျခေထာက္ေတြ… ညတိုင္ရင္ေတာ့ ေဖာေယာင္ေနၿပီ။ ဘယ္လာ ေက်ာ့ေက်ာ့ေမာ့ေမာ့ လွမ္းႏိုင္ေတာ့မလဲ။ သူတို႔ကို ညွာရင္း ပံုမက်ပန္းမက် ကြတတနဲ႔ က်ိဳးက်ိဳးကၽြတ္က်ြတ္ ေအာ္ရင္း ျမည္ရင္း ေနာက္ဆံုးေတာ့ အိပ္ယာဖ်ာကပ္ရတာပါပဲ။
*****
ကိုယ့္မွာျဖင့္ ကိုယ့္ဒုကၡနဲ႔ကိုယ္။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ မသိမိုက္မွားတဲ့အရြယ္က တရားသူႀကီးေရွ႕သြားၿပီး ေအးအတူ ပူအမွ် အေပးအယူ သူနဲ႔က်မ ဆိုၿပီး မဟုတ္က ဟုတ္ကေတြ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုမိခဲ့လို႔ အပိုဆု တြဲပါလာတဲ့ ဒုကၡအိုးႀကီးကလည္း တေမွာင့္။ ဘယ္သူ႔အေၾကာင္းေလးျဖင့္ သူ႔ေျပာမိရင္ ရာဇ၀င္ ျပန္လွန္ရေတာ့တာ…။ ဥပမာ သာဂိအေၾကာင္း ေျပာၾကတယ္ ဆိုၾကပါစို႔။ သာဂိေလ…ကိုဖိုးေထာင္ သားေလ… ငယ္ငယ္က ရွင္နဲ႔ေတာင္ ထန္းရည္ အတူတူ ခိုးေသာက္ၾကေသးဆို… ဆိုတာမ်ိဳး ပေ၀သဏီ ရွစ္ထပ္က အေၾကာင္းေတြ ျပန္အစေဖာ္ၿပီးမွ ေရွ႕ဆက္လို႔ရတယ္။ ေမာထွာ။ တခါလည္း မဟုတ္၊ ႏွစ္ခါလည္း မဟုတ္။ ေအာ္ သူ႔ခင္မ်ာ ဖာသိဖာသာ ေနတတ္ရွာတာပါလို႔ ခြင့္လႊတ္ခဲ့သမွ် အခုမ်ားျဖင့္ တယ္ စိတ္မရွည္ခ်င္ဘူး။ သူက ေယာင္ေတာင္ေပါင္ေတာင္ေတြ လုပ္ေတာ့ ကိုယ္ပါ ေ၀ေ၀၀ါး၀ါးေတြ ျဖစ္ကုန္ေရာ။ ေအာ္ ငါ့ႏွယ္ မ်က္ေမွာင္ေတြက်ံု႕မိျပန္ၿပီ… နဖူးေရေတြ တြန္႔ကုန္ပါေပါ့။

ႏွစ္ဆယ္ရာစု ဖြားဖြားတာ
*****
မွတ္ဉာဏ္ေတြ မေကာင္းေတာ့တဲ့အေၾကာင္း သက္ေ၀နဲ႔ ေခ်ာကို ေျပာခ်င္လို႔ (ခ်ိဳေပစြ ဟင္းခ်ိဳကဗ်ာကို အလြတ္ရေသးတယ္ ထင္ေနၾကလို႔)
အသက္ခ်င္းၿပိုင္ရင္ ကိုယ္ကႏိုင္မယ္ ထင္ေနတဲ့ Gyidaw နဲ႔
ေနာက္ၿပီး ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစုမွာ ေခတ္စားတဲ့ ေသြးစုတ္လူ ဇာတ္ကားေတြ ၾကည့္ခိုင္းတဲ့ ခေရတြန္နဲ႔
တေန႔တည္း ႏွစ္ပုဒ္ သံုးပုဒ္တင္ရင္ စိတ္မဆိုးတဲ့ စစ တို႔အတြက္

မာလကာႏွင့္ ဆီးျဖဴ

ဘာသာစကားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈတုိ႔ ကူးလူး ဆက္ဆံ ေျပာင္းလဲေနတတ္ေၾကာင္းကို “မႏၲေလးသားစစ္စစ္ႏွင့္ မလကာထန္းလ်က္” တြင္ ေရးခဲ့ဖူးသည္။ မလကာထန္းလ်က္ ေရးစဥ္က မလကၠာ (Melacca) ကို မေရာက္ဖူးေသးပါ။ မေလးရွားႏိုင္ငံ နိေရာဓာရာမေက်ာင္းတိုက္ ကထိန္အလွဴပြဲသို႔ လိုက္ရင္း မလကၠာသို႔ ေရာက္ျဖစ္သည္။ ဘတ္စ္ကားႏွင့္ အတူပါလာသည့္ ဧည့္လမ္းၫႊန္က “မလကၠာဆိုတာ အပင္နာမည္ကို စြဲၿပီး ေခၚတာ” ဟု ၿမိဳ႕အ၀င္ကပင္ ရွင္းျပထားပါသည္။ တစ္ေနရာ ေရာက္ေတာ့ “ဒီ အပင္ကို ေခၚတာေပါ့” ဟု လက္ညိဳးထိုးျပေတာ့ အမွတ္တရ ဓာတ္ပံု လွမ္း႐ိုက္ လိုက္သည္။ “ေမာင္ရင္ အဲဒီအပင္ မဟုတ္ဘူး၊ ေနာက္က ဆီးျဖဴသီးပင္ကို ေျပာတာ” ဟု မလကၠာႏွင့္ ရင္းႏွီးေနသည့္ ဦးေလးႀကီးတစ္ဦးက ေျပာပါသည္။ ခပ္သုတ္သုတ္ဆိုေတာ့ ေနာက္တစ္ပံု ထပ္မ႐ိုက္ျဖစ္ေတာ့ပါ။ ဤဦးေလးႀကီးသာ ၀င္၍ အမွားျပင္ မေပးခဲ့လွ်င္လည္း “မလကၠာဆိုတာ ထန္းပင္လိုလို အပင္မ်ိဳး” လို႔ အမွားကုိ မွတ္ေကာင္း မွတ္ေနမိပါလိမ့္မည္။

ျမန္မာတို႔က Guava ကို မာလကာဟု ေခၚသည္။ မလကၠာနယ္မွ လာေသာအသီးကို မ်ိဳးယူ၍ စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေသာၾကာင့္ မာလကာသီး, မာလကာပင္ဟု တြင္ခဲ့ေၾကာင္း ဖတ္ဖူးပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ မလကၠာနယ္ ဟူေသာအမည္က ဆီးျဖဴသီးပင္ (Indian Gooseberry) ကို မွီ၍ ရလာသည္။ ဆီးျဖဴသီးကို ပါဠိသကၠတဘာသာတြင္ “အာမလက āmalaka” ဟုေခၚသည္။ အိႏၵိယမွ āmalaka က မေလးေရာက္ေတာ့ melaka (malacca) ျဖစ္သြားသည္။ တဖန္ ျမန္မာတို႔က မာလကာဟုေခၚေသာ အသီးကို ရခိုင္တို႔က ဂိုယံသီးဟုေခၚသည္။ ဂိုယံသီးဟူေသာ အမည္ကလည္း Guava ၏ စပိန္ဘာသာအမည္ Guaya မွ ဆင္းသက္လာေၾကာင္း ဘီဘီစီေရဒီယို အစီအစဥ္တစ္ခုတြင္ နားေထာင္ဖူးသည္။ “အာမလက, မလကၠာ, မာလကာ, ဂိုယံ” ဟူေသာ အမည္ဆက္ႏြယ္မႈမ်ားက အိႏၵိယ, မေလးရွား ကၽြန္းဆြယ္, ရခိုင္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသ, ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ား တစ္ႏိုင္ငံႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံ ကူးလူးဆက္ဆံခဲ့ၾကသည္ကို ေဖာ္ညြန္းေနသည္။

ခ်ိဳ ေပစြ ဟင္းခ်ိဳ

ဒီမွာ အမ တစ္ေယာက္နဲ႔ သြားရင္းလာရင္း တေနရာအေရာက္ အမက “ဟယ္ ဟိုမွာ ပရႏၷ၀ါေတြ ပရႏၷ၀ါ ေတြ…” လို႔ ျပပါတယ္။ “သိတယ္ မဟုတ္လား… ငယ္ငယ္က သင္ခဲ့ရဖူးတယ္ေလ” ဆိုၿပီး ကဗ်ာေလး တပိုင္းတစကို ရြတ္ျပပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္ သင္ခဲ့ရဖူးတယ္ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔နဲ႔ မဆက္စပ္ခဲ့ေတာ့ ကိုယ့္ေဘးနားေရာက္ေနတာေတာင္ မသိဘူးေပါ့။

punarvana (boerhavia diffusa) လို႔ ေရးထားပါတယ္။ အာယုေဗဒ ဆိုဒ္တခုမွ ရပါတယ္။

*****
ခ်ိဳ ေပစြ ဟင္းခ်ိဳ

ေတာင္ခါးပန္းရယ္ႏွင့္၊ ခင္တန္းငယ္ ကုန္းေျမာင္၊ ေက်ာ့ကြင္းကို ေထာင္သည္၊ ေခြးညီေနာင္ တခင္ခင္ႏွင့္၊ ယုန္ရွင္ကို ဖမ္းခဲ့ပါ၊ ေလးထမ္းတဲ့သည္ေဖကိုယ္၊ တဲအိမ္ေန ၾကင္သူက၊ တအူအူ ဟစ္ေခၚလို႔၊ အမွာေတာ္ပါးလိုက္ရွာတယ္ေလး။

အိမ္ကိုျပန္လွ်င္၊ အက်ြန္က်ြႏု္ပ္၊ ယုန္တစ္တုတ္ကို၊ ခြာဆုတ္ေရလွန္၊ က်ပ္ခိုးခံလို႔၊ ပရႏၷ၀ါ၊ ရြက္ႏုညွာကို၊ ၀ါးျပာထည့္က်ိဳ၊ အိုးနားတိုႏွင့္၊ ခပ္ခ်ိဳညစ္ေတ၊ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ေမႊလိုက္တယ္၊ ခ်ိဳေပစြဟင္းခ်ိဳကို၊ စေလာင္းတို အေျခပဲ့ႏွင့္၊ အာေခါင္မွာ ပူေအာင္ထည့္လို၊ မ်ိဳလွည့္ကြဲ႔ေလး။
(ပဥၥမတန္း ျမန္မာဖတ္စာမွ)
 
ခက္ဆစ္အဖြင့္
၁။ ေတာင္ခါးပန္း = ေတာင္ထိပ္ႏွင့္ ေတာင္ေျခအၾကားရွိ ေတာင္ေစာင္းအရပ္။
၂။ ခင္တန္း = ကုန္းျမင့္ေတာင္တန္း။
၃။ ကုန္းေျမာင္ = ကုန္းျမင့္ႏွစ္ခုၾကား အလ်ားရွည္၍ အနံက်ဥ္းေသာ ခ်ိဳင့္၀ွမ္း။
၄။ ေက်ာ့ကြင္း = ယုန္စသည္တို႔ကို ေက်ာ့ပစ္ရန္ ႀကိဳးကြင္း၊ ညြတ္ကြင္း။
၅။ တခင္ခင္ = ကိန္ကိန္၊ အိုင္အိုင္ အသံမ်ိဳးျပဳလ်က္။
၆။ တအူအူ = ဆြဲဆြဲငင္ငင္ ေအာ္ျမည္သည္။
၇။ ယုန္တစ္တုတ္ = ယုန္တစ္ေကာင္။
၈။ က်ပ္ခိုးခံ = မီးဖိုအထက္တြင္လုပ္ထားေသာ စင္(က်ပ္စင္)တြင္ သားေကာင္မ်ားကို အေျခာက္ခံသည္။
၉။ ပရႏၷ၀ါ = ေျမတြင္ တြား၍ေပါက္ေသာ အခက္အလက္အရိုးႂကြပ္ဆတ္သည့္ ေဆးဖက္၀င္သည့္ အပင္တစ္မ်ိဳး။
၁၀။ ၀ါးျပာ = ဆားအျဖစ္အသံုးျပဳရန္ ၀ါးကို မီး႐ိႈ႕၍ရေသာျပာ။
၁၁။ ခပ္ခိ်ဳ = ေယာက္ခိ်ဳ၊ ဟင္းခပ္ဇြန္းႀကီး။
၁၂။ စေလာင္း = ေျမအိုးအဖံုး စေလာင္းဖံုး။
*****
အခု အခ်ိန္မွာ ကဗ်ာကို ျပန္ဖတ္ေတာ့ ေယာက်္ားျဖစ္သူက ဟင္းစားကို ကိုယ္တိုင္ရွာၿပီး၊ ကိုယ္တိုင္ ခ်က္ျပဳတ္ ခူးခပ္ ေက်ြးပံုပဲ… သူ႔ အိမ္ရွင္မကို…။ မသီတာတို႔နဲ႔ ဘာေတြမ်ားကြာေနပါလိမ့္…အင္း ေနာက္ဆံုးေတာ့ မသီတာ တအူအူ မလုပ္တတ္လို႔ပဲ ေနမွာပါေလလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်လိုက္ပါတယ္။
*****
ဘေလာ့ဂ္ေတြကို အၿမဲ အားေပးတဲ့၊ ဘေလာ့ဂါေတြ စာမေရးရင္လည္း တေယာက္ခ်င္းစီ နာမည္ေခၚၿပီး ဂ႐ုတစိုက္ေမးတတ္တဲ့ အမအတြက္ အမွတ္တရ…

စိတ္လမ္းခ်ိဳး

ဘ၀မွာ ေလွ်ာက္ခဲ့တဲ့ လမ္းေတြ… လမ္းေျဖာင့္ လမ္းေကာက္ လမ္းသြယ္ လမ္းက်ယ္ အမ်ိဳးမိ်ဳးပါပဲ…။
မွတ္မွတ္ထင္ထင္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လမ္းေထာင့္ လမ္းဆံု လမ္းေကြး လမ္းေလးေတြလည္း ရွိတတ္ၾကတယ္။

အဲ့ဒီလမ္းေလးကေတာ့ ေကြးေကြးေလး…။ ကိုယ္လမ္းေပၚေရာက္တဲ့ အခ်ိန္ကလည္း ေရာင္နီလာခါစ ေမွာင္ရီ၀ိုးတ၀ါးမို႔ ၀ါဖန္႔ဖန္႔ ဓာတ္မီးတိုင္ေလးေတြကို အားျပဳရင္း…။ လမ္းေကြးေလးက ရထားဘူတာ တစ္ခုကို ဦးတည္ေနတာမို႔ လူသြားလူလာေတာ့ မျပတ္ေပဘူး။ အမ်ားစုကေတာ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေလးေတြ…။ ေနာက္… သားသမီးကို ဘူတာထိ လိုက္ပို႔တဲ့ ကိုယ္လို အေမေတြ…။

အျပန္လမ္းလို႔ပဲ ဆိုၾကပါစို႔… လာရင္းကိစၥ သားကို ပို႔ၿပီး၊ လာရာလမ္းကို ျပန္တာမို႔…။ သူစိမ္းဆန္တဲ့ ၿမိဳ႕ျပတိုက္တာေတြရဲ႕ အခိ်ဳ႕ေသာ အခန္းေတြမွာ မီးေရာင္ေလးေတြ တစြန္းတစျမင္ေနရတယ္။ ခပ္မႈန္မႈန္ အဆင္ေတြက ကိုယ့္ရဲ႕အာ႐ံုေတြကို ဆြဲမယူလို႔ ေက်နပ္ျခင္းနဲ႔အတူ ေျဖးေျဖးေရြ႕ေရြ႕ လွမ္းေနမိတယ္။ လမ္းခ်ိဳး… ကိုယ္ ခ်ိဳး၀င္ရေတာ့မယ့္ လမ္းခ်ိဳးရဲ႕ လမ္းေထာင့္အေရာက္မွာေတာ့… အမိ်ဳးသမီးတေယာက္ရဲ႕ အဆက္မျပတ္ စကားေျပာေနတဲ့ အသံမွာ ကိုယ့္အာ႐ံုေတြ စူးနစ္ ၀င္သြားေတာ့တယ္။

သူဘာေတြ ေျပာေနလဲ… ဘယ္ေနရာက ေျပာေနတာလဲ…။ စူးစမ္းရွာေဖြမိတယ္။ သြက္သြက္ႀကီး ေျပာေနတဲ့ သူ႔အသံမွာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ယံုၾကည္မႈေတြ အျပည့္ပါတယ္။ သူေျပာေနတာေတြကို လံုးေစ့ ပတ္ေစ့ေတာ့ နားမလည္ဘူး။ MRT… MRT… ဆိုတာ ၾကားတယ္… ဘယ္ဘက္ကို ေကြ႔၊ ဆယ္မိနစ္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္လိုက္ရင္ေရာက္မယ္ ဆိုတဲ့ လမ္းညႊန္စကားေတြကို ဖုန္းနဲ႔ ေျပာသလိုမ်ိဳး ေျပာေနတယ္။ ေစ့ေစ့စပ္စပ္၊ ေသေသခ်ာခ်ာ၊ ဟန္က်ပန္က် ေျပာေနလိုက္ပံုမ်ား။ ခက္တာက ထပ္ခါထပ္ခါ အက်ယ္ႀကီးကို ေျပာေနတာ။ ေအာ္… သူ စိတ္ေနမေကာင္းရွာဘူးကိုး…။

စူးရွတဲ့ သူ႔အသံ လိႈင္းေတြက ကိုယ့္ရင္ကို ဒိန္းကနဲ ဒိန္းကနဲ လာလာေစာင့္တယ္။ အဲ့ဒီ လိႈင္းေတြကို သတိနဲ႔ ဖြဖြေလး ဖမ္းယူ… ေမတၱာလိႈင္းေတြ အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းၿပီး သူ႔ဆီကို တန္ျပန္ပို႔လိုက္ပါတယ္။ ေအးခ်မ္းပါေစ…။ ေအးခ်မ္းပါေစ...။
*****
ဒီလမ္းေပၚေရာက္တိုင္း သူ႔အသံကို နားစြင့္မိတယ္။ အသံ မၾကားမိေတာ့ ကိုယ့္ ေမတၱာေတြ အစြမ္းထက္ပါရဲ႕လို႔ ေတြးထင္ေနတုန္း…ေဟာ ၾကားရၿပီ…။ တိုးသဲ့သဲ့ေလး။ ေအာ္ သူ႔သားေလးအေၾကာင္း ေျပာေနတာကိုး။ သူ႔သားက ေက်ာင္းၿပီးလို႔ NS ေတာင္ သြားေနၿပီ … တဲ့။

NS = National Service
MRT = Mass Rapid Transport
*****
သူငယ္ခ်င္း သက္ေ၀က စိတ္၏ေခၚေဆာင္ရာကို ေရးၿပီး… မမKOMကလည္း ႐ူးခ်င္ေယာင္ ခဏခဏ ေဆာင္ျပ… ခ်စ္ေပါက္ကလည္း စာရင္းေကာက္...  ဆိုေတာ့ ဒီကလည္း ေရးရၿပီေပါ့… 
တေယာက္ရွိေသးတယ္... ဘေလာ့ဂ္ပိတ္ထားၿပီး စိတ္ေပါက္ရင္ လာလာခ်ြဲတယ္...

သံေယာဇဥ္ ေႏွာင္ႀကိဳးမွ်င္ေလးေတြ...

ဤစာမ်က္ႏွာ၏ ညာဖက္စြန္းတေနရာကို လွိမ့္ဆင္း၍ ၾကည့္လိုက္ပါ။
သို႔/ ……………… မွ / S – C ဆိုတာကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။
S – C နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ ေႏွာင္ႀကိဳးမွ်င္ေလးေတြပါ။
အခ်ိဳ႕ေသာ ႀကိဳးေလးေတြက မလႈပ္မယွက္နဲ႔ အသည္းယားေအာင္ လုပ္ေနၾကသလို…
အခ်ို႕ေသာ ႀကိဳးစေတြက ျပတ္ေတာက္လို႔ မစိမ္းပင္ အသြင္ေဆာင္ေနၾကတယ္။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္
ခံစားၾကည့္ရင္ ျမင္ရမယ္…
ႀကိဳးစေလးေတြမွာ အေရာင္ေတြ တလက္လက္ ေတာက္ေနတယ္
သံေယာဇဥ္...တဲ့။

သံေယာဇဥ္ေရာင္က...
သက္တန္႔ေရာင္လို ခုနစ္စဥ္တန္းေနသလား
ပန္းႏုေရာင္ သက္သက္ေလလား
ျပာလဲ့လဲ့ မိုးေကာင္းကင္လိုလား
စိမ္းဖန္႔ဖန္႔ ပင္လယ္ႀကီးလိုလား
မိႈင္းညိဳ႕ညိဳ႕ ေတာင္တန္းေတြလိုလား
မႈန္ျပာရီ ျမဴခိုးေငြ႔လိုလား
ျဖဴလႊလႊ ႏွင္းပြင့္ေလးေတြလိုလား
ေနျခည္ေႏြးေႏြးေအာက္မွာ ခုန္ေပါက္ေနတဲ့ မိုးစက္ေလးေတြလို ၾကည္ေတာက္ေနသလား
ဆိုတာ…
*****
S-C ကို Google က Reported Attack Page လို႔ ေဟာသလိုႀကီး ေၾကျငာလိုက္လို႔..

FB မွ ကူးလာသည္။
Thet Wai ဟမ္... ခုေလးတင္ပဲ ေကာ္မန္႔ ဝင္ေရးခဲ့ေသးတယ္... ရပါတယ္...
Sunday at 1:37am · Like
Theingi Nwai ဟုတ္တယ္..အဲလုိၾကီးေပၚေနတယ္..ေနာက္ ေရာက္သြားေတာ႔လည္း invited reader only ဆိုလို႔ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ၿပီး ျပန္လာရတာ...း(
Sunday at 1:45am · Like
Sonata Cantata Blog Lists ျပန္ထည့္ၿပီး သို႔/ ...... မွ/ S -C လို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္...သံေယာဇဥ္ ႀကိဳးမွ်င္ေလးေတြလို႔ ပို႔စ္တင္လိုက္တာ... မၾကာဘူး အေပၚက ပံုပါအတိုင္း ျဖစ္သြားလို႔ ျပန္ျဖဳတ္ထားတာ ... သက္ေ၀ေရ
Sunday at 1:46am · Like
Sonata Cantata အဲ့ဒါနဲ႔ ဟိုေလွ်ာက္လုပ္ ဒီေလွ်ာက္လုပ္ ... ပိတ္လိုက္ ဖြင့္လိုက္ လုပ္... ႐ူးၿပီ
Sunday at 1:47am · Like
Sonata Cantata ဒါ စိုင္းစိုင္းခမ္းလိႈင္ေၾကာင့္ ျဖစ္မယ္... ပရိတ္သတ္ႀကီးရယ္... က်ေနာ့္ကို သနားပါဆိုတဲ့ သူ႔သီခ်င္း နားေထာင္ေနမိလို႔ေလ...;P
Sunday at 1:49am · Like
Naw Phaw မေရ...ဒီမွာလည္းရတစ္ခ်က္မရတစ္ခ်က္....
Sunday at 3:46pm · Like
Ming Pauk ဘယ္လိုျဖစ္လို႔လဲ..မသီတာ
Monday at 12:43am · Like
Sonata Cantata မဲ၀ဲလို႔ ထင္တာပဲ ေပါက္ရယ္...ဒီက ပို႔စ္ေတြ တင္ပါေတာ့မယ္ခ်ိဳမွ ;P
Monday at 3:22pm · Like
Peach Mon ဟုိမွာမရခင္စပ္ၾကား ဒီမွာပဲ တင္လုိက္ေလ..
Yesterday at 12:55am · Like
Sonata Cantata မေန႔က အဲ့လို စိတ္ကူးၿပီး ေရးေသးတယ္... အဆံုးမသတ္ႏိုင္လို႔ သိမ္းထားလိုက္တယ္။ ဘေလာ့ဂ္ကို ျပင္ၾကည့္လိုက္ပါဦးမယ္ မြန္ေရ...
*****
http://www.linhtet.net/2011/02/reported-attack-page.html ဖတ္ၿပီး S-C ရဲ႕ က်န္းမာေရးကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ယူႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ေရႊရတုမွတ္တမ္း ပိုင္ရွင္အတြက္

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တေယာက္အေနနဲ႔ ေန႔ေန႔ညည ဆင္ျခင္သင့္တဲ့အရာထဲမွာ ေသျခင္းတရားလည္း ပါပါတယ္။ အမွန္အတိုင္း ၀န္ခံရရင္ ဆင္ျခင္ဖို႔ ေ၀းစြ၊ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ေနလာလိုက္တာ...ေသျခင္းတရားဆိုတာ နားကိုမလည္တဲ့အရာ။

ေသတတ္တဲ့အမ်ိဳးေတြမို႔ ေသေနၾကတာ... ကိုယ္နဲ႔ လားလားမွ မဆိုင္သလို... ဖာသိဖာသာ ေနမိေနရာ။ ကိုယ္ခ်စ္ရခင္ရသူေတြ ေသဆံုးမႈမွာေတာ့ မ်က္ရည္ေတြ ေတြေတြက်၊ ရင္ထဲက ပူ၊ ေခါင္းေတြ အံု။

ကိုႀကီးေက်ာက္ေၾကာင့္ ေသျခင္းတရား ဆိုတာကို ဒီလို နားလည္လိုက္ပါတယ္။

မ်က္လွည့္ ျပကြက္ တခုလိုပါပဲလား။ မယံုဘူး... မယံုခ်င္ဘူး။ ေသျခင္းတရားကေတာ့... ဟတ္ခ်ေလာင္း...တဲ့။

ေန႔စဥ္ဘ၀ထဲက စိတ္ႀကိဳက္ေလးမ်ား

ရႊန္းမီက ေန႔စဥ္ဘ၀ထဲက စိတ္ႀကိဳက္ေလးမ်ားတဲ့ ေရးခိုင္းပါတယ္။

အခုအခ်ိန္မွာ ေရးခိုင္းတာကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ႀကိဳက္တာေလးေတြ ေရးရမွာဆိုေတာ့ စိတ္လက္ၾကည္သာေနမွ ေရးႏိုင္မွာေလ။ တခ်ိန္တခါက ဆိုရင္ မသီတာ ေလာကႀကီးကို ၿငီးေငြ႕ၿပီး ျမင္ျမင္သမွ် ၾကားၾကားသမွ်ကို စိတ္ပ်က္ လက္ပ်က္နဲ႔ အခန္းတံခါးပိတ္ ေရမခိ်ဳးပဲ ေနတဲ့အခ်ိန္ေတြ ရွိခဲ့ဖူးလို႔၊ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကသာ ေရးခိုင္းမယ္ ဆိုရင္… ရႊန္းမီေရ ဒီတခါေတာ့ ခြင့္လႊတ္ပါလို႔ လြယ္လြယ္ေလး ေျပာထြက္သြားမွာပဲ…။ အခုေတာ့ ေရးပါမယ္… ႀကိဳက္တာေတြေရာ… မႀကိဳက္တာေလးေတြပါ အဆစ္ထည့္ေရးလိုက္မယ္ေနာ္။
*****

အိမ္ရွင္မတေယာက္ရဲ႕ နိစၥဓူ၀ ဘ၀ဟာ ေထြေထြထူးထူး စိတ္လႈပ္ရွားစရာေတြနဲ႔ေတာ့ ျပည့္ႏွက္မေနေပဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္လည္းေလ ေလာကီသားေပမို႔ လူသားတေယာက္ပီသစြာ စိတ္ခံစားခ်က္ အတက္အက်ေတြကေတာ့ ေလအလာလႈိင္းထသလို လူးလူးလိမ့္လိမ့္ေလးေတြေတာ့ ရွိသေပါ့။

မနက္အိပ္ယာထ ငါးပါးသီလေဆာက္တည္၊ သတၱ၀ါေတြကို ေမတၱာပို႔ၿပီး တေန႔တာေလး စလိုက္ရတာက ၾကည္ႏူးစရာ… ၀ိပႆနာ ဘာ၀နာ ပြားမ်ားဖို႔ကို ဘယ္ေတာ့မွန္းမသိတဲ့ တခ်ိန္ခ်ိန္ကို ပို႔လိုက္ရင္း ဘုရားခန္းက ကသုတ္ကရက္ ခြာမိတာက စိတ္ပ်က္စရာ။

ကိုယ္နဲ႔ ေန႔စဥ္ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္ေနသူေတြမွာ ကိုယ္ပါပါမွ လက္၀ါးတဖက္စာ။ လက္ငါးေခ်ာင္း လူငါးေယာက္…။ ေယာကၡနဲ႔ ေခၽြးမ… ကမၻာ့ရန္ေတြလို႔ ဆိုၾကေပမဲ့၊ သားအတြက္ဆို ငါသာလွ်င္ အေတာ္ဆံုး အသာလြန္ဆံုးလို႔ ထင္တတ္တာ သားတို႔ မေအတိုင္းရဲ႕ သဘာ၀လို႔ နားလည္ေပးရင္း အိမ္ေနရင္းလည္း Life Long Learning… ။ စာမႀကိဳးစားပဲ ေပ့ါေပါ့ေလးေနတဲ့ သားႀကီးကို မႀကိဳက္ေပမဲ့၊ သူ႔ရဲ႕ ႐ူးေပါေပါ အမူအက်င့္ေလးေတြက ၿပံဳးရယ္ခ်င္စရာ ေကာင္းေနျပန္တယ္။ ေယာက်္ားတန္မဲ့ မ်က္ရည္ေလးကလယ္ကလယ္နဲ႔ စိတ္ေကာက္တတ္တဲ့ သားငယ္ကို မႀကိဳက္ေပမဲ့၊ သူ႔ရဲ႕ ေစ့စပ္ေသခ်ာမႈေလးေတြကို ၾကည္ႏူးရျပန္တယ္။ စာအုပ္နဲ႔ ကြန္ျပဴတာကိုသာ သားမယားထင္တဲ့ ဟိုလူႀကီးကို မႀကိဳက္ေပမဲ့၊ လမ္းသြားရင္ ကိုယ့္လက္ကို ဆြဲ သူ႔ဘယ္ဘက္ ရင္အံုေပၚဖိကပ္ၿပီး သြက္သြက္ႀကီး ေလွ်ာက္ျပန္ေတာ့လည္း မေမာတန္း လိုက္မိျပန္တယ္။

အခ်က္အျပဳတ္မွာ ေတာ္ရိေရာ္ရိ၊ အခ်ဳပ္အလုပ္ဆို ဗံုမဟုတ္ ပတ္မဟုတ္၊ အထားအသိုက် ေတာင္မေရာက္ ေျမာက္မေရာက္၊ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ေတာ့ ဟိုက်န္ဒီက်န္၊ စကားေျပာရင္ တုတ္ထိုးအိုးေပါက္၊ ေယာကၡမႀကီးကို အရိုအေသ မေတာ္၊ သားတို႔ကိုလည္း အျပဳအစုမတတ္၊ သားတို႔အေဖကိုလည္း အယုအယ မကၽြမ္းက်င္ေပမဲ့ ေန႔စဥ္ဘ၀ကို အ႐ိုးသားဆံုးနဲ႔ အျဖဴစင္ဆံုး (ႀကိဳးစား) ျဖတ္သန္းေနတဲ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ႀကိုက္ပါတယ္။

လွ်ာနဲ႔သြား

ေနာက္ပိုင္းမင္းသားႀကီး ကိုဧရာ မထြက္ခင္မွာ ေရွ႕ထြက္မင္းသမီးႀကီး မသီတာ ကပဲ ပရိသတ္ႀကီးကို အသံုးေတာ္ခံရပါဦးမယ္။ ေနာက္ပိုင္းမင္းသားတို႔ သဘာ၀အတိုင္း ဇာတ္စာေတြ က်က္ေနတာ မေက်ေသးလို႔ သူ႔ခမ်ာ ထြက္ခ်င္ရက္နဲ႔ မထြက္ႏိုင္ေသးပဲ အထြက္ခက္ေနရွာပါတယ္။ လင္နဲ႔ မယား ျဖစ္ေနေတာ့လည္း ပြဲမလန္႔ရ ပြဲမဆူရေလေအာင္ အေျခအေနကို ထိန္းဖို႔ မသီတာပဲ ေျပာင္သလင္းခါေနတဲ့ မ်က္ႏွာကို မ်က္ႏွာေခ်ေတြ ဖို႔သိပ္ နယ္ေစာင့္ၿပီး ထြက္လာရျပန္ေပါ့…:D
*****
ျမရဲ႕လ… ဆရာမဂ်ဴး ၀တၳဳကို ထူးအိမ္သင္က အသံနဲ႔ ဇတ္လမ္းဖတ္ျပတာ ပို႔စ္အျဖစ္ တင္လိုက္မိပါတယ္။ ဒီမွာပဲ ထူးအိမ္သင္ကို အူထဲ အသည္းထဲက စြဲေနတဲ့ ကိုဧရာတေယာက္… ထူးအိမ္သင္ခ်ီးမြမ္းခန္း မနားတမ္း လႊင့္ပါေတာ့တယ္။ သားႀကီးကို ေခၚၿပီး နားေထာင္ခိုင္းပါတယ္။ သား ဘယ္လိုေနလဲ ေကာင္းတယ္ေနာ္ သူ႔အသံက… လို႔ အစေဖာ္ေပးေတာ့ သားျဖစ္သူကလည္း အင္း ေကာင္းတယ္… သူ႔အသံက လူငယ္ေလး အသံမ်ိဳး... ခ်ိဳခ်ိဳ ေအးေအးလို႔ ျပန္ေျပာ။ ေနာက္သားအဖ ႏွစ္ေယာက္ အေျပာတင္မကဘူး၊ အလုပ္ပါ ပါလာၾကေရာ။ အသံသြင္းၾကတာတဲ့ အဲ့ဒီ ျမရဲ႕လ ကိုပဲ ဖေအလုပ္သူက သူ႕အသံႀကီးနဲ႔ ဖတ္၊ ဖေအတလွည့္နားေတာ့ သားလုပ္သူက youtube ကေန ေမဆြိရဲ႕ ေမာင္၊ မနဲ႔ေမာင္ သီခ်င္းေတြ ဖြင့္ၿပီး အသံသြင္းသတဲ့။ အေပါက္အလမ္း မတည့္လိုက္ပံုမ်ား…။ ညဥ့္ေတာ္ေတာ္နက္လာမွ သားေတာ္ေမာင္က တစခန္းရပ္ၿပီး သူတို႔အခန္းျပန္တယ္။ အရွိန္မေသေသးတဲ့ ကိုဧရာ ကြန္ျပူတာေရွ႕ထိုင္ၿပီး အသံသြင္းလိုက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ အိပ္ယာေပၚ ဆန္႔ဆန္႔ႀကီး ဇိမ္ယူေနၿပီ ျဖစ္တဲ့ မသီတာ ကမန္းကတန္းထၿပီး အဲ့လူႀကီး ပါးစပ္ထပိတ္ရတယ္။ မသီတာကို အဲ့ဒီေလာက္ တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ျခားသြားေစရေလာက္ေအာင္ ကိုဧရာ ဟဲလိုက္တာက

အခ်စ္ဆိုတာ ကိုင္တြယ္ ျပလို႔မရေပမဲ့၊ ခံစားသိလို႔ ရတဲ့အရာမို႔ စိတၱဇနာမ္အုပ္စုထဲ သြတ္သြင္း သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္…

မသီတာေရးတဲ့ အခ်စ္အေၾကာင္း ေျပာရေအာင္ ပို႔စ္ကို အသံသြင္းတာတဲ့ေလ… ဘေလာ့ဂ္ေရွ႕ထြက္ မင္းသမီးႀကီးက ဘေလာ့ဂ္ေပၚသာ ဟန္တလံုး ပန္တလံုး လုပ္ေနေပမဲ့၊ အိမ္မွာေတာ့ ရွက္တယ္ေတာ့ မ်က္ႏွာမေျပာင္ရဲဘူး။

တေယာက္က အခ်စ္အေၾကာင္းေျပာလို႔ တေယာက္က ကာတြန္းပံုဆြဲေပးရ၊ အသံသြင္းရနဲ႕ ပ်ာယာခပ္ေနလို႔ ဒီႏွစ္ေယာက္ သိပ္အဆင္ေျပေနၾကတယ္ ထင္ရင္ေတာ့ မွားပါလိမ့္မယ္။ လင္နဲ႔ မယား ဆိုတာကေတာ့ လွ်ာနဲ႔သြားပါပဲ။ ဒီေလာက္ နီးကပ္ေနမွေတာ့ ၿငိတာမဆန္းပါဘူး။ အသက္ေလးေတြ ရလာေတာ့ ေျပာတဲ့သူက ေျပာ၊ ၾကားတဲ့သူက ၾကားခ်င္ရာၾကား။ တို႔မ်ား ဘေလာ့ဂ္မွာ တခါတုန္းက တဂ္ပို႔စ္အျဖစ္ ေရးခဲ့ၾကတဲ့ တခါတုန္းက အလြဲ၊ အခုေတာ့ အမွတ္တရ ဆိုတာနဲ႔ ေျပာင္းျပန္… ဟိုတုန္းက အမွတ္တရ၊ အခုေတာ့ အလြဲ ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္မွျဖစ္ပဲ။ ေလာေလာလတ္လတ္ လြဲပံုေလး ေရးျပဦးမယ္။ ၾကင္စဦးေတြ အတုခိုး မမွားၾကပါနဲ႔။ Don’t try this at home ေပါ့။
*****
ကိုဧရာနဲ႔ မသီတာတို႔ shopping center ႀကီးတခုထဲ ေရာက္ေနေစ
Sale ေတြလည္း ခ်ေနေစ

မသီတာ။ ။ ရွင္ အက်ႌ၊ ေဘာင္းဘီေလး ၀ယ္ခ်င္ ၀ယ္ဦးေလ

ကိုဧရာ။ ။ ေနာက္မွ ေနာက္မွ

ခ်က္ခ်င္းဆိုသလိုပဲ ဆက္ေျပာ…

ကို ေဘာင္းဘီေတာ့ လိုခ်င္တယ္… ကို႔ ေဘာင္းဘီေတြက မေကာင္းေတာ့ဘူး

မသီတာ။ ။ အင္း..၀ယ္ေလ…

ေဘာင္းဘီေတြနားေရာက္သြား…

ကိုဧရာ။ ။ သီတာ ကို႔ခါး ဘယ္ေလာက္လဲ

မသီတာ။ ။ မသိဘူးေလ (အခုတေလာ ကိုဧရာ ေတာ္ေတာ္၀ လာၿပီး ဗိုက္ႀကီးတလံုးနဲ႔ျဖစ္ေနေတာ့၊ မသီတာလည္း အယင္ အတိုင္းအတာ အေဟာင္းကို ျပန္စဥ္းစားမေနေတာ့ပဲ လြယ္လြယ္ပဲ ေျပာလိုက္ပါတယ္။)

ကိုဧရာ။ ။ ဒါဆိုလည္း မ၀ယ္ေတာ့ဘူး ေနာက္မွပဲ

မသီတာ။ ။ ရွင့္ခါး ပါမလာဘူးလား)))

(ဟုတ္တယ္ တခြန္းပဲ ေျပာပလိုက္ေတာ့တယ္။ တယ္စိတ္မရွည္ခ်င္ဘူး။)
*****
ၾကင္စဦးတုန္းက လြဲပံု

မသီတာ အတြက္ ရန္ကုန္မွ ပါးလိုက္ေသာ လူႀကံဳကို မသီတာ့ သူငယ္ခ်င္းထံ ကိုဧရာ ႐ံုးမွ အျပန္ ၀င္ယူေစ
မသီတာ အိမ္၌ ရွိေနေစ
ကလင္ ကလင္ .. အိမ္ဖုန္းျမည္လာ

မသီတာ။ ။ ဟယ္လို… ကို လား ေျပာ

ကိုဧရာ။ ။သီတာ့ သူငယ္ခ်င္း အိမ္ ဖုန္းဆက္လို႔လည္း မရဘူး။ ကို႔ ဖုန္းကလည္း ဘက္ထရီကုန္ေနလို႔ အခု ဘူတာက ဖုန္းနဲ႔ ဆက္ေနတာ

မသီတာ။ ။ အင္း ကိုတို႔ကေတာ့ ျဖစ္ရမယ္။ အဲ့ဒါ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။

ကိုဧရာ။ ။ ျပန္လာေတာ့မယ္။ သူတို႔ဆီလည္း မဆက္ေတာ့ဘူး။ xx မရွိဘူး။

မသီတာ။ ။ ဘာေျပာတယ္))) မိန္းမအတြက္ လုပ္ေပးရတာကို ဆႏၵ မရွိဘူးေလး ဘာေလးနဲ႔

တဖက္မွ ကိုဧရာကလည္း ကုန္းေအာ္ေစ

ကိုဧရာ။ ။ ဘယ္မွာ ဆႏၵမရွိဘူး ေျပာလို႔လဲ။ ဆယ္ျပား မရွိေတာ့ဘူး ေျပာတာ။ ဖုန္းဆက္ဖို႔ ဆယ္ျပားေစ့

အခ်စ္အေၾကာင္း ေျပာရေအာင္…

အခ်စ္ဆိုသည္မွာ…တဲ့

ေၾသာ္... အခ်စ္ဆိုတာ စိတၱဇနာမ္ေလးပါ။
telepathy, will power ဆိုတာေတြကို အေလးထားတတ္သူ တစ္ေယာက္အတြက္ေတာ့...
အခ်စ္ဆိုတာဟာ ေပါ့ေသးေသး မဟုတ္တဲ့ ေလးႀကီးႀကီး ႀကီး။
ရာမယဏဇတ္ေတာ္ႀကီးမွာလည္း အခ်စ္အေၾကာင္းေတြပါတယ္။
တစ္ညတာခြဲရလို႔ ႏွစ္ေပါင္း ခုနစ္ရာ ပူေဆြးရတဲ့ ကိႏၷရာ ကိႏၷရီတို႔ အျဖစ္ကိုလည္း ယံုတယ္။
…
…
…
ဟင္?
ဘာရယ္??
ကိုယ္ပိုင္ဇတ္လမ္းေလး???
ေၾသာ္
ညႊန္းစာဖြဲ႔လို႔မမွီ…(အလဲ့)

ခ်စ္ခဲ့ဖူးပါတယ္
ခ်စ္ေနပါေသးတယ္
ခ်စ္ေနဦးမွာပါ။

တန္ေၾကးရွိတဲ့အခ်စ္ကို တန္ဖိုးထားပါတယ္။
အ႐ႈံးအျမတ္ တြက္ေၾကး ဆိုရင္ေတာ့
အရင္းအတိုင္းပဲ
ယူသြားမွာပါ။
ဆံုမွတ္ရွိတဲ့ အခ်စ္
ဆံုးမွတ္ကိုေရာက္ခဲ့ၿပီ ဆိုရင္ေပါ့...

nature ဆိုရင္
neutral ျဖစ္မွေကာင္းမယ္ ထင္လို႔ပါ။
အခ်စ္ဆိုသည္မွာ…

****

သက္ေ၀ပဲတဂ္လို႔ အခ်စ္ဆိုသည္မွာ…ကို ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ တိုစစေလးပါ။ ပို႔စ္ေတြေရးတိုင္း အမ်ားအားျဖင့္ ကိုယ့္ခံစားခ်က္ကို ေပၚလြင္လင္းလက္ေအာင္ မေရးႏိုင္ပါဘူး။ ေရးလည္းေရးခ်င္ေတာ့ ေရးႏိုင္သေလာက္ ေရးထားလိုက္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရင္ေရးထားတဲ့ ပို႔စ္အခ်ိဳ႕ကို ပိုၿပီး ျပည့္ျပည့္စံုစံု ထင္ထင္ရွားရွားျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားၿပီး ျပန္ေရးမယ္လို႔ စိတ္ကူးမိခဲ့ပါတယ္။ အခု သက္ေ၀ကပဲ အခ်စ္အေၾကာင္း ေျပာရေအာင္လို႔ တဂ္လာေတာ့… အရင္ေရးထားတဲ့ အခ်စ္ဆိုသည္မွာ… ကို အက်ယ္ ထပ္ဖြင့္ရင္း၊ စိတ္ကူးကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။
*****
အခ်စ္ဆိုတာ ကိုင္တြယ္ ျပလို႔မရေပမဲ့၊ ခံစားသိလို႔ ရတဲ့အရာမို႔ စိတၱဇနာမ္အုပ္စုထဲ သြတ္သြင္း သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ဘယ္အေၾကာင္းအရာမဆို နားလည္ရင္၊ မွန္ကန္စြာ နားလည္ရင္ ေကာင္းက်ိဳးကို ဦးတည္ပါတယ္။ သတၱ၀ါတိုင္းလိုလို အခ်စ္နဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ဖူးၾကေပမဲ့ ခက္တာက အခ်စ္က နားလည္ရ ခက္တယ္။ ဒႆနဆန္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်စ္ကို အနက္အဓိပၸါယ္ဖြင့္ရာမွာ အခ်စ္ တည္ရာမွီရာ တဦးတေယာက္ခ်င္းဆီရဲ႕ ႏွလံုးသားအခံေပၚ မူတည္ၿပီး ပံုသ႑ာန္မ်ိဳးစံု ျဖာထြက္သြားတယ္။ ရာမယဏ ဇတ္ေတာ္ႀကီးထဲမွာပဲ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ခ်စ္ၾကတဲ့ ရာမ သီတာရဲ႕အခ်စ္၊ တဖက္သတ္ တိတ္တခိုးခ်စ္ရတဲ့ လကၡဏရဲ႕ အခ်စ္၊ အခ်စ္အတြက္နဲ႔ အသက္ပင္ေသေသဆိုတဲ့ ဒႆရဲ႕ စံုလံုးကန္းအခ်စ္… အခ်စ္ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ႀကီးေအာက္က ပံုစံစံု ခြဲထြက္သြားတဲ့ ေခါင္းစဥ္ငယ္ေတြျဖစ္တယ္။

အမ်ိဳးအစား စံုလင္သလို ေမတၱာ၊ သစၥာ၊ က႐ုဏာ၊ သဒၶါ၊ … စတာေတြကလည္း အခ်စ္ကေန ခြဲထုတ္ဖို႔ အလြန္ခက္ခဲတဲ့ အေပါင္းအပါေတြ ျဖစ္ၾကျပန္တယ္။ အခ်စ္ရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္တဲ့ သ၀န္တိုျခင္း၊ စိတ္မခ်ျခင္း၊ စိုးရိမ္ျခင္း ဆိုတာေတြကလည္း အခ်စ္မွာ တသားတည္း ေပ်ာ္၀င္ေနတယ္။ စႏၵကိႏၷရီဇတ္ေတာ္ထဲက ကိႏၷရာ ကိႏၷရီတို႔ တစ္ညတာခြဲရလို႔ ႏွစ္ေပါင္း ခုနစ္ရာ ပူေဆြးရသတဲ့ လို႔ ေႏွာင္းလူတို႔ မွတ္သားထားၾကတာဟာ အခ်စ္ရဲ႕ ဒီဂရီကို ေဖာ္ျပလိုရင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ အခ်စ္ေရခ်ိန္ကို အထက္ပါအရာေတြနဲ႔ မွန္းဆ တိုင္းဆ ၾကတယ္။ နားလည္မႈ၊ ယံုၾကည္မႈေတြပါ ပါ၀င္လာတဲ့အတြက္ အခ်စ္ရဲ႕ နယ္ပယ္ဟာ က်ယ္၀န္းလြန္းလွတယ္။

ကိုယ္ပိုင္ဇာတ္လမ္းနဲ႔ အခ်စ္ကို အနီးကပ္ စြဲယူၾကည့္ရမယ္ ဆိုရင္ အခ်စ္ဟာ ကံၾကမၼာနဲ႔လည္း ႏွီးေႏွာ ဆက္ႏြယ္ေနတယ္လို႔ ခံစားမိျပန္တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ မိန္းကေလးတေယာက္အျဖစ္ေမြးဖြားခဲ့ျခင္းဟာ အခ်စ္ကို တန္ဖိုးထားတတ္ဖို႔အတြက္ ကံၾကမၼာကေပးတဲ့ လက္ေဆာင္ေကာင္းအျဖစ္ ခံယူပါတယ္။ အခ်စ္ကို ကိုယ္က်င့္တရားနဲ႔ တြဲဖက္ ၀တ္ဆင္ရင္ အလြန္က်က္သေရရွိေၾကာင္း စြဲယူလက္ခံႏိုင္ေအာင္ သင္ၾကားေပးခဲ့သူအေပါင္းနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ကို ေက်းဇူးတင္ရပါတယ္။

ေလာကမွာ အႏိုင္ အ႐ံႈး၊ အခ်စ္ အမုန္း ဆိုတဲ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ေတြ ရွိတာမို႔ အခ်စ္ၿပီးေတာ့ အမုန္းလာမလား။ အခ်စ္နဲ႔ အမုန္းဟာ ေက်ာခ်င္းကပ္ေနသလား။ အခ်စ္ဆိုတာ စည္းတခုလား၊ ေဘာင္တခုလား၊ နံရံတခ်ပ္လား… စသျဖင့္ ေတြးခ်င္ရင္ ေတြးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြလည္း ႀကံဳေတြ႔ရတတ္ပါေသးတယ္။ ဆံုမွတ္ရွိတဲ့ အခ်စ္ ဆံုးမွတ္ကို ေရာက္ခဲ့ရင္ အ႐ႈံး အျမတ္ေတြ တြက္မေနေတာ့ပဲ ခ်စ္လိုက္ရတာ အရင္းလို႔ သေဘာထားရင္ ကမၻာေျမ အဆိပ္သင့္ျခင္းကို ကာကြယ္ရာ ေရာက္ပါတယ္။

အခ်စ္ကို ေရေလာင္းပါ။ ေပါင္းသင္ပါ။ ငါပိုင္တဲ့ အခ်စ္ ငါ့အလိုပဲ ျဖစ္ရမယ္ လို႔ေတာ့ ဇြတ္ မညစ္ပါနဲ႔။ အခ်စ္ဟာ သဘာ၀တရားဆိုတာကိုေတာ့ မေမ့ေစလိုပါ။ သဘာ၀က်က် ခ်စ္တတ္ေအာင္ ႀကိဳးစားရင္းျဖင့္ အခ်စ္အေၾကာင္း ေျပာလိုက္ပါတယ္။
*****  
“ခ်စ္တတ္ၿပီ ” လို႔ေတာ့ ဒီေနရာမွာ ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ( The Road Less Travelled” ႏွင့္ ခ်စ္တတ္ၿပီ)
***** 

အခ်စ္အေၾကာင္း ေျပာရေအာင္… ျမစ္ဖ်ားခံရာ ဆရာမေမၿငိမ္းကို အစထားၿပီး အခ်စ္အေၾကာင္းေျပာတဲ့ စကား၀ိုင္းအတြင္း ပါ၀င္ ေဆြးေႏြး ဖလွယ္ခြင့္ေပးသူ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္စြာျဖင့္…