ပဋ္ဌာန်း ပစ္စယနိဒ္ဒေသ မိတ်ဆက် - ၇ (အဝိဂတပစ္စည်း)

အဝိဂတပစ္စည်း

အဝိဂတပစ္စယောတိ -

၁။ စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၂။ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၃။ သြက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၄။ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၅။ မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၆။ စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၇။ သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၈။ ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၉။ ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၀။ ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၁။ ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၂။ သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၃။ ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၄။ ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၅။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၆။ ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

၁၇။ ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။

မကင်းချုပ်သေးဘဲ ပစ္စုပ္ပန်အဖြစ် ထင်ရှားဖြစ်နေ၊ ရှိနေသော အကြောင်းတရားတို့က ကျေးဇူးပြုခြင်းအား အဝိဂတပစ္စည်းဟု ခေါ်သည်။ အတ္ထိပစ္စည်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

ပြန်လည် သုံးသပ်ခြင်း

ယခုအထိ ဖော်ပြခဲ့သော ပစ္စည်းတို့အား အကျဉ်းခြုံး၍ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါက -

(၁) အာရုံတို့သည် စိတ်စေတသိက်တို့အား အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။

(၂) ဝတ္ထုရုပ်တို့သည် စိတ်စေတသိက်တို့အား (ပုရေဇာတ/သဟဇာတ) နိဿယပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။

(၃) စိတ်စေတသိက်တရားတို့ အချင်းချင်း သမ္ပယုတ္တ၊ အညမည၊ သဟဇာတပစ္စည်းတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။

(၄) စိတ်စေတသိက်တို့သည် မိမိတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့အား (ပဋိသန္ဓေအခိုက်တွင် အတူဖြစ်ဖက် ကမ္မဇရုပ်တို့အား) သဟဇာတပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။

(၅) ကလာပ်တူသော မဟာဘုတ် အချင်းချင်းသည်လည်းကောင်း၊ မဟာဘုတ်တို့က ဥပါဒါရုပ်တို့အား လည်းကောင်း သဟဇာတပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုနေကြသည်။

(၆) အတူဖြစ်ဖက် ရုပ်တရား နာမ်တရားတို့သည် သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ၊ အရင်ဖြစ်နှင့်သော ရုပ်တရားတို့သည် နာမ်တရားတို့အား ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ၊ နောက်မှဖြစ်သော နာမ်တရားသည် အရင်ဖြစ်နှင့်သော ရုပ်တရားအား ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုနေကြသည်။

သဟဇာတ ၁၅-မျိုး

ပဋ္ဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်းတွင် ပစ္စည်း ၁၅-မျိုးတို့သည် တစိတ်တဒေသအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အားလုံးဖြစ်စေ သဟဇာတပစ္စည်းတွင် အကျုံးဝင်နေကြသည်။

(က) သဟဇာတ ပစ္စည်း အကြီး ၄-မျိုး

၁။ သဟဇာတပစ္စည်း

၂။ (သဟဇာတ) နိဿယပစ္စည်း

၃။ (သဟဇာတ) အတ္ထိပစ္စည်း

၄။ (သဟဇာတ) အဝိဂတပစ္စည်း

သဟဇာတပစ္စည်းသည် နိဿယ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတပစ္စည်းတွင် အကျုံးဝင်နေ၍ သဟဇာတနိဿယ၊ သဟဇာတတ္ထိ၊ သဟဇာတာဝိဂတပစ္စည်းတို့သည် သဟဇာတပစ္စည်းနှင့် အလုံးစုံတူသည်။

(ခ) သဟဇာတ ပစ္စည်း အလတ် ၄-မျိုး

၁။ အညမညပစ္စည်း

၂။ ဝိပါကပစ္စည်း

၃။ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း

၄။ (သဟဇာတ) ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း

ဤသဟဇာတပစ္စည်းအလတ် ၄-မျိုးတို့သည် သဟဇာတပစ္စည်းမှ ခွဲထွက်လာသော ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသည်။

(ဂ) သဟဇာတ ပစ္စည်း အငယ် ၇-မျိုး

၁။ ဟေတု

၂။ (သဟဇာတ) အဓိပတိ

၃။ (သဟဇာတ) ကမ္မ

၄။ (သဟဇာတ) အာဟာရ

၅။ (သဟဇာတ) ဣန္ဒြိယ

၆။ ဈာန

၇။ မဂ္ဂ

ဤသဟဇာတ ပစ္စည်း အငယ် ၇-မျိုးတို့သည် ယင်းတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အားလည်းကောင်း ယင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သော (အတူဖြစ်ဖက်) ရုပ်တရားတို့အား ကျေးဇူးပြုနေကြသော သဟဇာတပစ္စည်းများ ပင်ဖြစ်သည်။ “... သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ... ပစ္စယေနပစ္စယော” ဟူသော ပုံစံဖြင့် ပစ္စယနိဒ္ဒေသတွင် တွေ့ရသော ပစ္စည်းများပင် ဖြစ်သည်။

ဆက်ရန် ...